T.C. İstanbul Anadolu FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO: 2017/208 Esas
KARAR NO: 2018/124
DAVA: Patent Hükümsüzlüğü
KARAR TARİHİ: 10/04/2018
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan patent hükümsüzlüğü davasının yapılan açık yargılama sonucunda;
TALEP / Davacı vekili dava dilekçesini duruşmada tekrarla; müvekkili şirketin her çeşit vana, valf, musluk ve bunlara ait tamamlayıcı aksesuarların imalatı, alımı, satımı, ithalatı ve ihracatını yapmak üzere kurulduğunu ve uzun yıllardan beri sektörde bu konularda faaliyette bulunan bir şirket olduğunu, deprem ülkesi olan ülkemizde sıvı ve gaz maddelerin deprem sırasında akışının kesilmesi ve güvenliğinin sağlanması amaçlı müvekkili şirketin kurucusu ve aynı zamanda ortağı olan... tarafından bir ürün geliştirildiğini, söz konusu ürünün buluş niteliğinde olması nedeniyle TPE nezdinde faydalı model ve patent tescili yaptırıldığını, ...... tescil numaralı ............tescil numaralı ..... ve .... tescil numaralı "......... buluş başlıklı faydalı model ve patentlerin müvekkili şirket adına tescilli olduğunu, davalıya ait ....... tescil numaralı ......" buluş başlığına sahip ürünün, ............ Tescil numaralı ".......... buluş başlığına sahip ürünün istemleri esas alınarak birebir karşılaştırmasının İstanbul Anadolu Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin .........D.İş sayılı dosyası üzerinden yapıldığını ve sonuç olarak müvekkili şirkete ait .......... ürün ile davalı tarafa ait ........ Belgeli ürünün aynı teknik özellikleri tanımladığının tespit edildiğini, ....... tescil numaralı ".................... buluş başlığına sahip ürün ile ilgili Türk Patent Enstitüsünden kayıtlara ulaşılamadığı için karşılaştırmanın tespit dosyasında yapılamadığını, dava dosyasına sunulan deliller çerçevesinde müvekkili şirketin kurucusu dava dışı............. adına............. yılından bu yana tescilli faydalı model ve patent tescil belgeleri ile korunan buluşun davalı tarafından gerçek hak sahibi olmadığı halde, haksız ve kötü niyetli olarak taklit edildiğini, müvekkili şirketin tescil belgeleri ile koruduğu ürünle birebir aynı teknik özellikleri taşıdığını, söz konusu tüm bu işlemlerin haksız ve kötü niyetli olarak gerçekleştirildiği amacın müvekkili şirketin sahip olduğu sektörde dahil olmak olduğunu, davalı tarafın müvekkili şirketten ve faaliyetlerinden haberdar olduğunu, ürünlerini bildiğini ve tanıdığını, hal böyle olunca başka bir şirket tarafından kullanıldığını ve tescil belgelerinin alındığım bildiği bir ürünün aynısını taklit etmek suretiyle sanki kendi buluşuymuş gibi Türk Patent Enstitüsüne Tescil ettirmek davalı tarafın kötü niyetini ve gerçek hak sahibi olmadığını ispata yeterli delil olduğunu, bu nedenlerle davalı adına tescilli ........ numaralı patentin, ............... numaralı faydalı modelin ve .......... numaralı patentin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVAYA CEVAP / Davalı vekili cevap dilekçesini duruşmada tekrarla; müvekkilinin elektrikle çalışan ilk modelinin ......... no ile ..........tarihinde davalı tarafından buluş başvurusu gerçekleştirildiğini ve faydalı model belgesi aldığını, cihazın tasarım tescilinin ............. tarih ve ....... numarasıyla yaptırıldığını, bu ürüne ............. tarafından................. tarihinde ürün belgelendirmesi yapıldığını ve belgelendirildiğini, müvekkiline ait faydalı model ve patentlerin, davacının faydalı model ve patentinden teknik olarak çok önemli ve bariz farklılıklar içerdiğini, davacıya ait................. belgelerinde tarif edilen .............. ile tetiklendiğini, müvekkiline ait patentlerde ise, davacıya aif olanlardan farklı olarak ilk harekeli sağlayıcı büyük bilye ve hareketin devamında bu ............ aşağıya doğru ittirdiği bir silindir olduğunu, ................... ait hiçbir patentte hareketli kızak olmadığını, sistemi ..............., mili kilitlemiş bilyeleri hareketli kızak çarpma etkisiyle yuvalarından çıkartıp mili serbest bıraktırmayacağını, bu sistemin çalışma prensipleri .................... ait patentlerde olduğunu, bu farklılıkların buluşlara temel karekteristiğini veren, diğerlerinden ayırt eden buluşlara ..................." katan özellikler olduğunu, hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen .................. tescil nolu faydalı model belgesi, .............................. tescil nolu faydalı model belgesi ve ............................ tescil numaralı patentin yenilik vasfını haiz olmadığını, davacı tarafın hükümsüzlük talebine dayanak gösterdiği ........................ nolu faydalı modeli ile............... nolu patenti, birbirinin aynısı olmanın ötesinde, .......... patentinin eksik bir kopyası olduğunu, davacıya ait ................... nolu faydalı model ile.................... nolu patent ve faydalı model belgesi verilmesi şartlarından ............. niteliğini haiz olmadığını, hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen davacıya ait .................. tcscil nolu faydalı model belgesinin de yenilik vasfını taşımadığını, bu sebeplerle açılan davanın reddine, karşı davalarının kabulüne, davacıya ait................. nolu faydalı model ile ........... nolu patentin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.
D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E / Dava davalıya ait ............... tescil numaralı patentin, davacı adına tescilli patent ile benzer olduğu iddiası ile açılan hükümsüzlük davasıdır.
Davacı tarafından Mahkememize açılan davada davalı adına tescilli ................... numaralı patentin, ....... numaralı faydalı modelin ve ............ numaralı patentin hükümsüzlüğü talep edilmiş, buna karşılık davalı tarafça açılan karşı davada ise davacıya ait ........... nolu faydalı model ile ........ nolu patentin hükümsüzlüğü talep edilmiş olup, Mahkememizin .......... tarihli duruşmasında "davacı-karşı davalıların açmış oldukları hükümsüzlük davalarına konu Patentlerin ve faydalı modellerin her birinin bağımsızlığını koruması ve bunların ayrı ayrı incelenmeyi zorunla kılması ve davaların ayrılmasında yargılamanın kolaylaşması gözetilerek dava ve karşı davaların bu dava dosyasından tefrik edilmesine,............... tescil numaralı Patent aleyhine istenilen hükümsüzlük davasının eldeki bu dava üzerinden yürütülmesine, diğer patent ve faydalı modellere ilişkin taleplerin ise tefrik edilerek yeni bir esasa kaydedilmesine" karar verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizin ............ E sayılı dosyasında davada davacı ... davalı................. davalının .............. sayılı faydalı model belgesinin iptali için dava açıldığı, mahkemece................... numaralı faydalı modelin dosyadaki deliller karşısında yeniliğini muhafaza etmekte olduğu, ayrıca faydalı modelin tarifnamesinin.......................... ve............ oluşturulması hususlar göz önünde bulundurulduğunda teknikte uzman bir kişinin buluşu uygulamaya koymasına imkan verecek yeterli açıklıkta olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, kararın Yargıtay .................. HD tarafından görüşüne başvurulan bilirkişi heyetinin 30.03.2015 tarihli raporunda uyuşmazlık konusu faydalı model belgesinin tarifname itibariyle teknikte uzman bir kişi tarafından uygulamaya koymaya imkan verecek yeterlilikte olmadığı belirtildiği halde hükümsüzlük davasının reddine karar verilmesi çelişkili olmuştur. Bu durumda, uyuşmazlıkta 551 sayılı KHK’nın 165/1-b hükmü değerlendirilmeksizin yazılı gerekçeyle davanın reddi doğru görülmediğinden hükmün davacı yararına bozulmasına karar verildiği görülmüştür.
Mahkememizin ............. E sayılı dosyasında davada davacı............, davalı ................., davalının ..................... nolu faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü için açılan davanın davacı adına tescilli dava konusu................... sayılı faydalı model belgesinin dosyadaki deliller karşısında yeniliğini muhafaza etmekte olduğu, ayrıca faydalı modelin tarifnamesinin .................... yönü ve ...............oluşturulması hususları göz önünde bulundurulduğunda teknikte uzman bir kişinin buluşu uygulamaya koymasına imkan verecek yeterli açıklıkta olmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verildiği, kararın Yargıtay .................... HD tarafından Mahkemece görüşüne başvurulan bilirkişi heyetinin ................. tarihli raporunda uyuşmazlık konusu faydalı model belgesinin tarifname itibariyle teknikte uzman bir kişi tarafından uygulamaya koymaya imkan verecek yeterlilikte olmadığı belirtilmiştir. Bu durumda uyuşmazlık 551 sayılı KHK'nin 165-1-b bendi hükmü koşullarının mevcut olup olmadığı hususları değerlendirilmeksizin yazılı gerekçeyle davanın reddinin doğru görülmediğinden hükmün davacı yararına bozulmasına karar verildiği görülmüştür.
Dosyaya TPMK kayıtları getirtilmiş, incelendiğinde; ............. numaralı ".................. buluş başlıklı patentin ......... tarihinde davalı adına T....... nezdinde tescil edildiği,................ tescil numaralı "..............." buluş başlıklı patentin ................. tarihinde, davacı adına tescil edildiği; anlaşılmıştır.
Mahkememizce alınan ................ tarihli raporda; davalıya ait ................ numaralı patentin, davacı adına tescilli ........... sayılı faydalı modelde,ve .................. sayılı patent de, sismik hareket ile hareketlenen ve sarkaç prensibine göre çalışan bilyenin, kilitleme mekanizmasını tahrik etmesi ile tampon itiş yatağı ve tampon lastiğinin ................gazı kesmesi özelliklerine sahip buluşu açıklaması davalı patentinde ise sismik hareket sonucunda ........... kilit mekanizmasından kurtulan ................ kapama yayının itmesiyle kapama lastiğinin ............... kapatması özelliklerine sahip olması nedeniyle ............ sayılı faydalı modelin ve............... sayılı patentin yenilik kırıcı ve buluş basamağını yok edici olmadığını,............... sayılı faydalı modelde, sismik hareket ile hareketlenen ............. hareketli kızağı aşağı doğru hareketlendirerek kilitleme..................... yatağından çıkarak ............... boşaltması sonucu ............tamponun ................ kapatması özelliklerine sahip buluşu açıklaması nedeniyle hükümsüzlüğü talep edilen patent açısından yenilik kırıcı ve ve buluş basamağını kırıcı vasıfta olmadığını beyan etmişlerdir.
Davacı vekili bilirkişi raporuna itiraz ederek, karşılaştırılan davalı patenti ile ........... sayılı FM belgesinde ,....... sayılı patent de ve ................. sayılı faydalı modelde sismik hareket tahriki ile hareketlenen mekanizmanın gazan geçtiği ................. bir lastik ile kapattığını beyan etmesine ve benzer unsurlara rağmen rağmen farklı sonuca ulaştıklarını, tespitlerin hatalı olduğunu beyanla yeni bir heyetten rapor alınmasını talep etmiştir.
Mahkememizce farklı bilirkişi heyetinden alınan ............. tarihli raporda bilirkişiler; davacıya ait ........................" buluş başlıklı patentin istemleri ile davalıya ait ................... nolu "....................... buluş başlıklı faydalı modelin,................. nolu .............." buluş başlıklı patentin ve ....... nolu "......." buluş başlıklı patentin istemlerinin aynı teknik özellikleri tanımladığı, dosyada mevcut mekanik deprem vanalarının istemleri, teknik özellikleri ve tespitler birlikte değerlendirildiğinde davalıya ait ................. numaralı patent belgesinin geçersiz olduğu yönünde görüş bildirmişlerdir.
Raporlar arasında çelişki bulunduğundan, davalı vekilinin de rapora karşı itiraz ettiği anlaşılmakla, çelişkinin giderilmesi yönünden yeni bir heyetten rapor alınmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce alınan 1.............. tarihli 3.bilirkişi heyeti raporunda ise bilirkişiler;........... nolu ''.................buluş başlıklı faydalı model belgesinin .. nolu bağımsız isteminin yenilik unsuru taşımadığını, teknik bir gerekliliği koruma altına aldığını,............ bağımlı istem de ........ numaralı bağımsız isteme bağımlı olarak yazıldığından hükümsüz kılınması gerektiğini, başvuru tarihi itibariyle yenilik unsuru tasımadığını,.............nolu "..............." buluş başlıklı patent belgesinin.............nolu bağımsız isteminin teknik bir gerekliliği koruma altına aldığını , ................. bağımlı istemin de 1 numaralı bağımsız isteme bağımlı olarak yazıldığını,başvuru tarihi itibariyle yenilik unsuru taşımadığnıı, ............. sayılı "...................................." buluş başlıklı patent belgesinin de bilye yapılı deprem vanasını tanımladığını ,............... nolu ..............................buluş başlıklı patent belgesinin başvuru tarihi itibariyle yenilik unsuru taşıdığı yönünde görüş bildirmişlerdir.
Bilirkişi raporuna davacı vekili tarafından itiraz edildiği, davalı tarafa ait ürün örneğinin ............ Değişik iş sayılı dosyasında incelendiği, ürünün de hükümsüzlük incelemesinde karşılaştırmasının yapılması gerektiğini beyan ettiği anlaşılmaktadır.
Mahkememizce aynı heyetten ek rapor alınmasına karar verilmiş, ............ tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda da; ......... sayılı "........" buluş başlıklı patent belgesinin sanayiye uygulanabilir ve buluş basamağı özelliğine sahip olduğu ve yenilik unsuru taşıdığı beyan edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Davaya konu, davalı adına tescilli ..............başvuru tarihli .............. sayılı patent belgesinin; ".............. başlıklı ve "bu buluş deprem nedeniyle oluşan sismik hareketi algılayan sensör (..........) sayesinde içerisinden geçen akışkanın ..............) otomatik olarak kesilip açılabilmesini sağlayan ve ile bahsedilen sensör mekanizması ..............) ile en az bir vananın (..............) bir arada kullanılmasından meydana gelen mekanik deprem vanası ile ilgilidir." buluş özetli olduğu ,patent belgesinin sanayiye uygulanabilir olmadığı, buluş basamağı içermediği ve yenilik unsuru taşımadığından bahisle hükümsüzlüğünün istendiği anlaşılmaktadır.
551 sayılı KHK 5.maddesinde; "yeni tekniğin bilinen durumunu aşan ve sanayiye uygulanabilir olan buluşlar, patent verilerek korunur."
KHK 10.madde de; "buluş tarım dahil sanayinin herhangi bir dalında üretilebilir veya kullanılabilir nitelikte ise sanayiye uygulanabilir olduğu kabul edilir."
KHK 7.madde de; "tekniğin bilinen durumuna dahil olmayan buluş yenidir."
KHK 129/b bendinde; "buluşun, buluş konusunun ilgili olduğu teknik alanda bir uzmanın onu uygulamaya koyulabilmesini mümkün kılacak yeterlikte açık ve tam olarak tanımlanmadığı ispat edilmişse" patentin hükümsüz sayılmasına yetkili Mahkeme tarafından karar verileceği düzenlenmiştir.
Davaya konu patent belgesinin bir bağımsız, ..... bağımlı isteme sahip olduğu, 1 no'lu bağımsız istemin yenilik unsuru açısından ....... tarihli bilirkişi kök raporunda usulüne uygun olarak yapılan incelemede; ............ no'lu bağımsız istemli ..................ait bir çalışma şeklinin tanımlandığını, hükümsüzlük delili olarak sunulan belgelerden................ sayılı ".......................... buluş başlıklı patent belgesinin de .................... vanasını tanımladığı, ancak davaya konu patent belgesinin ................no'lu bağımsız isteminde tanımlanan ......................... (2), hareket doğrultma silindiri (3), en az bir hareket doğrultma bilyesi(4), en az bir tetik bilyesi (6), aşağı itme yayı (5), tırnaklama pimi (7), kavrama yayı (9), tetik silindiri (10) ve tırnaklama bilyesi (8) özelliklerinin .............. no'lu patent belgesi üzerinde var olmadığının tespit edildiği, ........... no'lu bağımsız istemin yenilik unsuru taşıdığı, davacı vekilinin itirazı üzerine alınan ............ tarihli ek raporda da; davaya konu hükümsüzlüğü istenen patent belgesindeki, .............. ile belirtilen parçaların yenilik kırıcı olarak gösterilen........... numaralı ............ sistem" isimli belgede ..............no'lu kilitlenme mekanizması içerisinde görülemediği, ayrıca................. numaralı patent belgesinin tarifnamesinde .......-aşağı .....ı ve......... yayı ile belirtilen parçaların .................... numaralı patent belgesinde ................no'lu itme yayı ile eşleşmediği, .............. no'lu yayın yatay çalışan,........ nolu yaylara karşılık gelmeyen bir yay olduğunun resimlerden anlaşıldığı, davalıya ait patent belgesinin bağımsız bir isteminin ve buna bağlı diğer istemlerin yeni olduğunun tespit edildiği anlaşılmakla, davalıya ait patent belgesinin yenilik unsuru taşıdığı kanaatine varılmıştır.
Davacı vekilinin müvekkilinin patent belgesindeki ürün ile davalı patentinin birebir denecek kadar aynı olduğu, tek farkın renk farkı olduğunu beyan ettiği, ancak ürünlerin kullanım alanlarının (.....................ürünler olduğu) aynı olması ve ................ boyutlarının standart olması nedeniyle......... vanası/gaz akış kontrol vanası gibi ürünlerin vana giriş çıkış bağlantıları ve gaz akış kanallarını standartlaştırdığını, bu bölgenin dışında kalan kısmın ise; vana ve tetikleme mekanizmasını oluşturduğunu, deprem vanalarının tetikleyici unsurunun sismik hareketler olması nedeniyle yapılacak ürünlerin temel amacının belli bir şiddetin üzerindeki sismik hareketleri algılayarak gaz akışına müdahale eden vana mekanizmasını çalıştırma prensibine dayandığını, ek raporda bilirkişi heyetinin beyan ettiği anlaşılmakla, ürünlerin şekillerinin benzer olmasının aynı teknoloji ile çalıştıklarını göstermediği kanaatine varılmıştır.
Bilirkişi heyetinin 10.10.2017 tarihli ek raporunda; davaya konu ............... sayılı "........................" buluş başlıklı patent belgesinin tarifnamesi, çizimleri ve istemi incelendiğinde; buluş konusu ürünün uygulamaya konmasına imkan verecek şekilde açık ve net olarak sistemin tanımlandığının görüldüğü, davalıya ait patent belgesinin sanayiye uygulanabilir ve buluş basamağı içerdiğinin tespit edildiği anlaşılmıştır.
Davalıya ait patent belgesinin buluş basamağı taşıdığı, teknik alanda uzman bir kişinin onu uygulamaya koyabilmesini mümkün kılacak yeterlikte açık ve tam olarak tanımlandığının tespit edildiği, yenilik unsuruna sahip olduğunun, hükme esas almaya elverişli ve gerekçeli bilirkişi heyeti raporu ile tespit edildiği anlaşılmakla, ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 35,90 TL harçtan peşin alınan 24,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 11,60 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davalı vekiline Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 3.145,00 TL ücreti vekaletin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafından yapılan 80,00 TL tebligat ve müzekkere masrafları ile 1.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.580,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,
Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı