T.C. İstanbul Anadolu FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO: 2015/137
KARAR NO: 2018/36
DAVA: Faydalı Model Belgesine Tecavüzün Tespiti, Önlenmesi, Maddi Tazminat
KARŞI DAVA: Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ: 07/07/2015
KARŞI DAVA
KARAR TARİHİ: 13/02/2018
Davacı-karşı davalı vekili tarafından davalı-karşı davacı ile davalılar aleyhine açılan faydalı model belgesine tecavüzün tespiti ve önlenmesi ile maddi tazminat davası ile; davalı-karşı davacı tarafından davacı-karşı davalı aleyhine açılan faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü davasının yapılan açık yargılama sonucunda;
TALEP / Davacı-karşı davalı vekili dava dilekçesini duruşmada tekrarla; müvekkil şirketin doğal kaynak suyunu, geçmişten günümüze damacanalarda ........... tercihli pompa ile sunduğunu, ........... tescil tarihli ve ...............tescil numarasıyla koruma altında olan "................ buluş başlıklı faydalı modelin fikri sınaî haklar kapsamında sahibi olduğunu, davalıların müvekkili şirketin faydalı modelin birebir aynısını taklit etmek suretiyle üreterek satışa arz ettiklerini, reklamını ve dağıtımını yaptıklarını, bu şekilde müvekkilinin faydalı model hakkına tecavüz ettiklerini, ayrıca haksız rekabette bulunmak suretiyle haksız kazanç elde ettiklerini, davalılardan...............'nin markasının .......... olduğunu, diğer davalı firmaların ise.............. bayileri olduğunu, dolayısıyla.............. firması ile diğer davalılar arasında organik bağ bulunduğunu, İstanbul Anadolu ............Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin............. D.İş sayılı, İstanbul Anadolu ..............Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin.............İş sayılı, İstanbul Anadolu ............Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ............. D.İş sayılı, İstanbul Anadolu..............Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin..............İş sayılı, İstanbul Anadolu...........Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin............ D.İş sayılı dosyaları ile yapılan delil tespitlerinde davalı..............şirketinde bulunan broşürler ve davalı bayilerde bulunan........ haksız tecavüzü ve kusuru açıkça ortaya koyduğunu, müvekkili şirkete ait............ damacana su pompasının birebir taklit edilerek davalı...............i aracılığıyla tüm bayilere verildiğini, kampanyalar yapıldığını, bu amaçla broşürler basıldığını ve satışa sunulduğunu, söz konusu durumun............. yetkilisi................ tarafından da ikrar edildiğini, müvekkili şirketin........ damacana ........." adlı faydalı modelinin yenilik ve ayırt edici niteliklerine sahip olduğunu, bu sebeplerle davalılar tarafından müvekkiline ait faydalı modelin taklit edilmesi nedeniyle 551 sayılı KHK'dan doğan haklarına tecavüzün tespitine, önlenmesine ve durdurulmasına, tecavüz nedeniyle oluşan haksız rekabet nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla her bir davalıdan 500,00'er TL olmak üzere şimdilik 2.500,00 TL maddi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVAYA CEVAP / Davalı-karşı davacı ................. İşletmesi T............... vekili cevap ve karşı dava dilekçesini duruşmada tekrarla; davacı tarafça müvekkiline ait iş yerinde İstanbul Anadolu...............Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ...............D.İş sayılı dosyası üzerinden yaptırılan delil tespitinde alınan bilirkişi raporunda diğer davalılardan ............ şirketi tarafından üretilerek teklif kapsamında numune olarak gönderilen broşürler ile dava dışı bir başka firma tarafından teklif kapsamında numune olarak gönderilen tamamen farklı ürünlerin ayrı ayrı incelendiğini, raporda broşürlerde yer alan ürünlerin tespit mahallinde bulunmadığı belirtildiğinden raporda incelenen ürünle broşürlerin aynı olmadığının açıkça görüleceğini, her ne kadar broşürler üzerine müvekkilinin markası yazılmış olsa da tespit dosyasında bulunan broşürlerde incelenen ürün örneğinin müvekkiline ait olmadığını, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, bayilerin günlük ihtiyaç duydukları tüm...............ı üçüncü kişilerden temin ederek ya da bizzat üreterek sattıklarını, bu durumdan müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, dava konusu faydalı modelin dava dışı................. tarafından yurt dışında yerleşik bir firmadan alındıktan sonra dava konusu faydalı modelin tescilinden önce.............. yılında müvekkiline numune olarak getirildiğini, dava konusu faydalı modelin yenilik vasfını taşımadığını, dosya kapsamında incelenen ürünün faydalı model tescilini ihlal etmediğini, nitekim bu üründe............... ile............. arasında irtibat bulunmadığını, dava konusu faydalı model tescilinin bağımı istemlerinin de yenilik vasfını taşımadığını, bu sebeplerle açılan asıl davanın reddine, karşı davanın kabulü ile davacı-karşı davalı adına tescilli ........... numaralı "..... damacana ....... başlıklı faydalı model tescil belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı .................i vekili cevap dilekçesini duruşmada tekrarla; müvekkili firmanın diğer davalı ..........şirketinin ürettiği "............ sularının ....... dağıtım bayisi olduğunu, müvekkili iş yerinde davacının iddia ettiği gibi kendi korumasında olduğunu öne sürdüğü ................." satılmadığını, müvekkilinin sattığı ürünün tespit dosyasında alınan bilirkişi raporunda görüleceği üzere aynı ambalaj içerisinde damacana...................ı ve plastik malzemeden üretilmiş boru aksamı şeklinde olduğunu, plastik......... davacının koruması altında olmadığını, piyasada yüzlerce çeşidi bulunduğunu, müvekkiline ait iş yerinde damacana ............. ayrı olarak bulundurduğu......... davacının ürüne göre kullanım kalite ve güvenlik açısından farklılıklar içerdiğini, bu sebeplerle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ................. cevap dilekçesinde; iş yerinde davacı tarafın iddia ettiği gibi kendi korumasında olduğunu öne sürdüğü ".............. satmadığını, sattığı ürünün daha önceki dosyada bulunan bilirkişi raporunda görüleceği üzere aynı ambalaj içerisinde damacana............ malzemeden üretilmiş .............. şeklinde olduğunu, iş yerinde sattığı ürünün .... ............... damacana ............" olduğunu,................gibi tüm dünyada kullanılan ve kabul görmüş evresel bir ürünün faydalı model kapsamında değerlendirilmesi ve tek başına satışının engellenmesinin ticaretin ruhuna aykırı bir durum ortaya çıkardığını, piyasada bunun gibi yüzlerce örnek bulunduğunu, müvekkiline ait iş yerinde .......... ayrı olarak bulundurduğu.............. davacının ürüne göre kullanım kalite ve güvenlik açısından farklılıklar içerdiğini, kendisinin satmış olduğu damacana ............. aynı paket içerisinde plastik ............... ile birlikte satıldığını, ............... ise tüketicinin isteği doğrultusunda ayrı olarak satıldığını, tek başına satılan..............davacının ürünü ile farklı olduğunu, ayırt edici özelliği olan boğum nedeniyle hem kırılmaya karşı riskleri ortadan kaldırdığını, hem de görsel açıdan ayırt edicilik ve farklılık gösterdiğini, bu sebeplerle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ............ vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin davacının iddia ettiği gibi kendi korumasında olduğunu öne sürdüğü "........... satmadığını, müvekkilinin sattığı ürünün İstanbul Anadolu..................Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ............. D.İş sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporu ve eklerinde görüleceği üzere aynı ambalaj içerisinde damacana ..............ı ve plastik malzemeden üretilmiş boru aksamı şeklinde olduğunu, müvekkilinin plastik............... pompası sattığını,........... sadece talep olması halinde satıldığını, .............. gibi tüm dünyada kullanılan ve kabul görmüş evrensel bir ürünün tek başına faydalı model kapsamında değerlendirilmesi ve tek başına satışının engellenmesinin ticaretin ruhuna aykırı bir durum ortaya çıkaracağını, piyasada bunun gibi yüzlerce örnek bulunduğunu, müvekkiline ait iş yerinde damacana .........ayrı olarak bulundurduğu................ davacının ürüne göre kullanım kalite ve güvenlik açısından farklılıklar içerdiğini, kendisinin satmış olduğu damacana .............. aynı paket içerisinde plastik boru ile birlikte satıldığını, ............. ise tüketicinin isteği doğrultusunda ayrı olarak satıldığını, tek başına satılan............. davacının ürünü ile farklı olduğunu, ayırt edici özelliği olan boğum nedeniyle hem kırılmaya karşı riskleri ortadan kaldırdığını, hem de görsel açıdan ayırt edicilik ve farklılık gösterdiğini, bu sebeplerle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E / Dava konusu , davacı-karşı davalıya ait ............. tescil numaralı ".............. buluş başlıklı faydalı modelin davalılar tarafından taklit edilmek suretiyle kullanıldığı iddiası ile açılan tecavüzün tespiti, önlenmesi, kaldırılması ve maddi tazminat davası ile yine davacı-karşı davalıya ait .......... tecil numaralı faydalı modelin yenilik vasfını haiz olmadığı gerekçesiyle açılan hükümsüzlük karşı davasıdır davasıdır.
Dosyaya TPMK kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; davacı-karşı davalıya ait ........... numaralı ".............." buluş başlıklı faydalı model belgesinin ....... tarihinde tescil edildiği, buluş özetinin .............. içinde muhafaza edilen suyun dış ortalama aktarılmasını sağlayan bir damaca ............ olup, özelliğinin damacananın üst kısmına montaj edilen pompanın alt kısmına sabitlenerek damaca içindeki suyu dış ortama aktaran bir............... olarak açıklandığı anlaşılmıştır.
Davacı tarafından davalı ....................... aleyhine açılan İstanbul Anadolu ...............Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2015/11 D.İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda; tespite konu iş yerinde tespit tarihinde saptanan ürünlerin, birlikte ele alındıklarında tespite konu ................ nolu faydalı model belgesinin birinci, ikinci ve üçüncü istemlerinin koruma kapsamında olduğu, bununla beraber plastik pompa ve ............... ayrı ayrı satılmaları hususunda takdirin Mahkemenin takdirinde olduğu belirtilmiştir.
Davacı tarafından davalı ................ - ............... aleyhine açılan İstanbul Anadolu ..............fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ............. D.İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda; tespite konu iş yerinde tespit tarihinde saptanan ürünlerin, birlikte ele alındıklarında tespite konu..............nolu faydalı model belgesinin birinci, ikinci ve üçüncü istemlerinin koruma kapsamında olduğu, bununla beraber plastik pompa ve ............... ayrı ayrı satılmaları hususunda takdirin Mahkemenin takdirinde olduğu belirtilmiştir.
Davacı tarafından davalı ..................aleyhine açılan İstanbul Anadolu ...................Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin .............İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda; tespite konu iş yerinde tespit tarihinde saptanan ürünlerin, birlikte ele alındıklarında tespite konu............... nolu faydalı model belgesinin birinci, ikinci ve üçüncü istemlerinin koruma kapsamında olduğu, bununla beraber plastik pompa ve................ ayrı ayrı satılmaları hususunda takdirin Mahkemenin takdirinde olduğu belirtilmiştir.
Mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi heyeti ............... tarihli raporda; incelenen değişik iş dosyalarına konu tecavüzle suçlanan ürünlerde faydalı model belgesinin tek ana isteminde yer alan pompa ve ................ unsurlarının birlikte bir ürün üzerinde mevcut olmadığı ve bu nedenle ............. nolu faydalı modelin koruma kapsamında olmadıkları, karşı dava ise............ numaralı faydalı model belgesinin başvuru tarihi itibariyle yenilik vasfını taşıdığı ve bu nedenle 551 sayılı KHK'nın 154.maddesi uyarınca korunabileceği yönünde görüş bildirmişlerdir.
Aynı bilirkişilerden alınan ............ ve 23.10.2017 tarihli ek raporlarda; kök raporda yapılan değerlendirmelerde bir değişikliğe gidilmediği belirtilmiştir.
Asıl davada davacının ............. nolu faydalı modele davalıların tecavüzünün bulunup bulunmadığının tespiti istendiği, karşı dava da ise; karşı davacı ................. A.Ş nin davacının faydalı model belgesinin başvuru tarihi itibari ile yenilik vasfı taşımadığından bahisle hükümsüzlük davası açtığı anlaşılmıştır.
Karşı davada istenen hükümsüzlük talebinin dava tarihinde yürürlükte olan 554 sayılı KHK 131/1 maddesi gereğince "patentin hükümsüzlüğüne karar verilmesi halinde kararın sonuçları geçmişe etkili doğar, bu nedenle patent veya patent başvurusuna hukuki bakımdan KHK ile sağlanan koruma hükümsüzlük kapsamında doğmamış sayılır" düzenlemesi gereğince asıl davanın sonucunu etkileyeceğinden, karşı davanın öncelikli olarak incelenmesi gerekmiştir.
Dosya kapsamında alınan .......... tarihli kök raporda; davalı - karşı davacı tarafından sunulan yenilik giderici belgelerin incelendiği, ........ tarihli U....... sayılı .......... Tescili, 01.07.1969 tarihli ................. nolu..................... sayılı 24.04.1973 tarihli .................... tarihli ............... nolu .................ile davaya konu patent tescil belgesindeki istemlerin karşılaştırıldığı, davacının ................. sayılı faydalı model belgesinin "..................." buluş başlıklı olduğu, buluş özetinin ............. içinde muhafaza edilen suyun dış ortama aktarılmasını sağlayan bir damacana ............... olup, özelliği; damacananın üst kısmına monte edilen pompanın alt kısmına sabitlenerek damacana içindeki suyu dış ortama aktaran bir................. içermesidir." şeklinde açıklandığı, faydalı modelin bir bağımsız, iki bağımlı isteminin bulunduğu, teknik çizimlerden görüldüğü üzere istem 1 deki ana unsurların .................. ve .............. olduğu, davalı - karşı davacı tarafından sunulan ............. belgelerinde faydalı modelin ana isteminde yer alan ........... üst kısmına yerleştirilen .......... üzerine oluşturulmuş yuvaya sıkı geçme yolu ile sabitlenin ..................." unsurlarının mevcut olmadığı, faydalı model belgesinin tarifnamesinde "mevcut ......... altında ........ yerleştirilmesini sağlayan oluşturulmuş yuva ve bu yuvaya ................ sıkı geçme yolu ile sabitlendiğinin " açıklandığı anlaşılmakla, karşı davacı tarafından sunulan yenilik giderici belgelerdeki ürünlerde yuva ve yuvaya................ sıkı geçme yoluyla sabitlenmesi unsurları bulunmadığından, yabancı patent belgelerinin 551 sayılı KHK 7.maddesinde düzenlenen davacının belgesindeki yenilik unsurunu kaldırmadığı kanaatine varılarak hükümsüzlüğe ilişkin karşı davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Karşı davacının hükümsüzlük davası ret edilmekle davalıların adreslerinde yapılan ve dosya kapsamına alınan tespit dosyaları incelenerek davalıların, davacının faydalı modelinden kaynaklanan haklarına tecavüz edip etmediği incelenmiş, Mahkememizin ...........Değişik iş dosyasındaki davalı - karşı davacı............. adresinde bulunan broşürlerin, ürün reklamına ilişkin olduğu, ürünün mahalde tespit edilemediği, İstanbul Anadolu .............Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ............ Değişik iş sayılı dosyasındaki......................... adresindeki .............. markalı (plastik pompa ve plastik borunun paket halinde birlikte bulunduğu, işyerinde ele geçen broşürde ......... markalı plastik ............., . ............. kampanyalı olarak satıldığının beyan edildiği, işyerinde .............. markalı...............pompa ve ........... ayrı ayrı ele geçirildiği ve müşterinin isteğine göre birleştirildiği, İstanbul Anadolu .............. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ............... Değişik iş sayılı dosyasında; davalı ............ yapılan tespitte; markasız......... ve plastik pompanın (................. markalı) ele geçirildiği,..................yanında plastik boruların da bulunduğu, müşterilerin ayrı ayrı isterse birleştirdiği, İstanbul Anadolu........... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin............... Değişik iş sayılı dosyasında; davalı.............. aleyhine yapılan delil tespitinde.......... markalı................... ayrı ayrı satıldığı,......... hediye edildiği, tüketici tarafından istenirse birleştirildiği, Mahkememizin ............. Değişik iş sayılı dosyasında davalı.................. aleyhine yapılan delil tespitinde;........ markalı.......... ayrı ayrı bulunduğu görülmüştür.
Davacı tarafça davalıların adreslerinde ele geçen damacana ...........ı ile ............ ayrı ayrı satılmasının sonuca etkili olmadığını, neticede faydalı model belgesinin bağımsız isteminde yer alan tüm unsurların iki ayrı parçanın bir araya getirilmesi ile sağlandığını iddia ettiği anlaşılmışsa da, davacıya ait ............. sayılı faydalı model belgesinin 1 nolu isteminde;................... üst kısmına montaj edilen ................. alt kısmına sabitlenerek ............... içindeki suyu dış ortama aktaran bir............ içermesi gerektiği, tarifnamede, "mevcut ............. altında.................. yerleştirilmesini sağlayan oluşturulmuş yuva ve bu yuvaya ............... sıkı geçme yolu ile sabitlenmesi " şeklinde anlatıldığı, ürünün faydalı model belgesinin bağımsız istemindeki tüm unsurları barındırması gerektiği, ancak ayrı ayrı satılan ürünlerin bir araya getirilerek bağımsız isteme konu ürünün özelliğinin oluşturulmasının faydalı model belgesine tecavüz sonucunu doğurmayacağı kanaatine varılarak davalılar hakkında açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın REDDİNE,
a)Asıl dava üzerinden alınması gereken 35,90 TL harçtan peşin alınan 42,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 6,80 TL harcın isteği halinde ve karar kesinleştiğinde davacı-karşı davalıya iadesine,
b)Davalılar yararına ayrı ayrı tecavüzün tespiti, önlenmesi ve durdurulması davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 3.145,00 TL ücreti vekaletin davacı-karşı davalıdan tahsil edilerek, davalı-karşı davacı .......................................................... ödenmesine,
c)Davalılar yararına ayrı ayrı maddi tazminat davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 500,00 TL ücreti vekaletin davacı-karşı davalıdan tahsil edilerek, davalı-karşı davacı................................................................a ödenmesine,
d)Davacı-karşı davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
2-Davalı-karşı davacı..................................'nin karşı davasının REDDİNE,
a)Karşı dava üzerinden alınması gereken 35,90 TL harçtan peşin alınan 27,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 8,20 TL harcın davalı-karşı davacı.................Ş'den tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
b)Davacı-karşı davalı yararına Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 3.145,00 TL ücreti vekaletin davalı-karşı davacı .................. tahsili ile davacı-karşı davalıya ödenmesine,
c)Davalı-karşı davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
d)Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,
Dair; davacı vekili ile davalı-karşı davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı