T.C.İstanbul Anadolu2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/1081 Esas
KARAR NO: 2021/527
DAVA: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan),
DAVA TARİHİ: 05/10/2017
BİRLEŞEN DAVA---- MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/531 Esas
KARAR NO: 2019/1035
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 21/08/2019
KARAR TARİHİ: 21/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan), İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
ASIL DAVA
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesi özetle ; Müvekkili şirketin, ----- gerçekleştiren, böylece insan ve çevre sağlığına yarar sağlayan bir şirkettir. Şirket faaliyeti kapsamında, ---- yer alan tesiste üretim gerçekleştirilmektedir. Şirketin faaliyetini yürütmek amacıyla anılan tesiste bulunan makine ve teçhizatlar, -------sigortalandığını,
--- tarihinde--- sıralarında, müvekkil şirkete ait tesiste gerçekleştirilen üretimin ana ünitesi olan ---- vakum kaçağı tespit edilmiştir. Meydana gelen beklenmedik ve ani bu olaya, tesiste görevli --- mühendisi tarafından derhal müdahale edilmiştir. ---- boşaltılarak, kolonun gözetleme camı --- açılmak istenmiş ve açılan --- birlikte yüksek sıcaklık nedeniyle kolon alev almış ve zarar gördüğünü,
Söz konusu zararın, makine kırılması poliçesinden karşılanması için sigorta şirketine başvuruda bulunulmuştur. Davalı sigorta şirketi tarafından ------ gerekli incelemeler yaptırılmıştır. Yapılan ekspertiz çalışması ile hasar ve hasarın meydana geliş şekli tespit edilmek istendiğini,
Yapılan inceleme sırasında; "hasarın sigortalı makinede meydana gelen arızaya müdahale edildiği sırada, arızalanan makinanın sebep olduğu alevlenme neticesinde geliştiği" ispat edilmesine rağmen, hasar, davalı sigorta şirketince ---- yerine, hatalı şekilde----- kapsamında değerlendirilmeye çalışılmıştır.
Hatalı şekilde yangın poliçesinden değerlendirilen bu talep ayrıca yangın poliçesi muafiyeti içinde değerlendirilmek suretiyle reddedildiğini, Müvekkili şirkete ait olan sigortalı makinede meydana gelen toplam zarar ---- olduğunu, ancak davalı sigortacı söz konusu hasarı yangın poliçesinden değerlendirerek, poliçede mevcut---- tutarındaki muafiyeti uygulamak suretiyle hasarın tamamım reddetme yoluna gittiğini,
Sigortacının hasar talebinin karşılanmaması üzerine--- nolu --- ihtarnamesi keşide edilerek ---- tarihinde sigortacıya tebliğ edilmiştir. Söz konusu ihtara herhangi bir yanıt verilmemiş ve hasar ödenmediğini,
Hasar, makine kırılması poliçesi özel ve genel şartları gereği teminat kapsamında olduğunu,
Meydana gelen hasarın acilen giderilmesi ve sistemin bir an önce çalışır hale getirilebilmesi için, makinenin onarım bedeli müvekkil şirket tarafından karşılanmış olup, ----- onarım bedeli ödendiğini, bu hususun müvekkili şirket defter ve kayıtları ile ispat edileceğini,
Müvekkili şirkete ait olan ve----- meydana gelen zararın tespiti ile muafiyetler ile sovtaj bedeli tenzil edildikten sonra tespit edilecek gerçek zarar miktarının tespiti ve fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik ---- kısmının hasar tarihinden başlayan faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki kur karşılığı ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi özetle ; Müvekkil şirket ile sigortalı --- başlangıç-bitiş tarihli------- bulunduğunu, Davacı her iki poliçede de sadece sigorta ettiren olup müvekkil şirket sigortalısı ---- olduğunu, Zarar sigortalarında sigorta ettiren kendi hesabına sigorta yaptırabileceği gibi başkası adına çıkarı korumak için de başkası adına sigorta yaptırabilir. Başkası (lehine) hesabına yapılan bir sigortada hak sahibi kural olarak o sigorta ile koruma altına alınmış olan kişi SİGORTALIDIR. Davacının sigorta ettiren sıfatı ile işbu davayı açma hakkı ve davayı takip yetkisi bulunmamaktadır. Belirtilen nedenlerle davanın esasına geçilmeden davacının davayı takip yetkisi olmadığından ve dava etme hakkı bulunmadığı için aktif husumet yokluğundan davanın usulden reddi gerektiğine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin fabrikasında kullandığı makinaları davalı sigorta şirketine sigortalattırdığını,------ günü bir makinada arıza tespit edildiğini, duruma müdahale edildiğini ancak kurtarılamadığını, davalı sigorta şirketince makina kırılma poliçesi yerine hatalı şekilde yangın poliçesi kapsamında değerlendirilmeye çalışıldığını, davalı şirket aleyhine yaptıkları icra takibinin itiraz üzerine durdurulduğunu,----- sayılı dosyasının derdest olduğunu, her iki dava arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğundan mahkememiz dosyasının ---- sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davacının her iki poliçede de sadece sigorta ettiren olduğunu, müvekkili şirket sigortalısının----- Olduğunu, davayı takip yetkisi ve dava etme hakkı bulunmadığını, aktif husumet nedeniyle davanın usulden reddi gerektiğini, ayrıca Zamanaşımı ve derdestlik yönünden de davanın usulden reddini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Asıl Dava ; Sigorta hukukundan kaynaklanan tazminat talebine ilişkindir.
Birleşen Dava : makine kırılması poliçesi gereği davalının taahhütlerini yerine getirmediği gerekçesi ile açılmış itirazın iptali davasıdır.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek, kanıtlar toplanmak yaptırılmak suretiyle sonuçlandırılmıştır.
Bu itibarla toplanan deliller, tarafların iddia ve savunmaları, takip dosyası hep birlikte değerlendirildiğinde;
Davacının ---- gerçekleştirdiği, bu tesiste bulunan makine ve teçhizatların davalı ---- tarihleri arasında---- sigortalandığı, davacıya ait üretim tesisinde -----tarihinde dava konusu rizikonun meydana geldiği, davacının meydana gelen hasarın sigorta tazminatında olduğunun tespiti ile asıl davada uğranılan hasar nedeniyle ------ tazmini, birleşen dava da ise sigorta kapsamında olan kolonun onarım ve yenilenme bedelinin tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptalini talep ettiği görülmüştür.
Davanın dayanağı--- tarihli---- sigortalı olarak --- sigorta ettiren olarak da davacı ---- yer aldığı görülmekle, dava konusu sigorta başkası lehine sigorta olup sigorta poliçesi davalı şirket tarafından düzenlenmiş ve sigortalı olarak -----gösterilmiştir.
Poliçe ile dava tarihi itibariyle uyuşmazlığa uygulanması gereken ------ uyarınca " Sigorta ettiren, üçüncü bir kişinin menfaatini, onun adını belirterek veya belirtmeyerek sigorta ettirebilir. Sigorta sözleşmesinden doğan haklar sigortalıya aittir. Sigortalı, aksine sözleşme yoksa, sigorta tazminatının ödenmesini sigortacıdan isteyebilir ve onu dava edebilir." düzenlemesi mevcuttur. Somut olayda davaya konu poliçe kapsamında bu yönde ( aksine )bir hüküm olmadığı, sigortalı ------- Tarafından mahkememiz müzekkeresine cevap verilmiş verilen cevabın ve ekindeki muvafakatname konulu yazının dava dışı sigortalının alacağını temlik niteliğinde olmadığı bu nedenle hukuken sigorta ettirene talep ve dava hakkını kazandırmadığı, sigorta ettirenin aktif dava ehliyetinin bulunmadığı,-------- belirlenmekle asıl davanın ve birleşen davanın aktif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere :
1-ASIL DAVANIN VE BİRLEŞEN DAVANIN AKTİF DAVA EHLİYETİ YOKLUĞU NEDENİYLE REDDİNE,
HARÇLAR
2-Asıl davada alınması gerekli 59,30 TL harcın davacı tarafından dava açılışı sırasında yatırılan 81,63 TL harçtan mahsubu ile, fazla yatırılan 22,33 TL'nin karar kesinleştikten sonra talep halinde davacıya iadesine,
3-Birleşen davada alınması gerekli 59,30 TL harcın davacı tarafından dava açılışı sırasında yatırılan 13.219,18 TL harçtan mahsubu ile, fazla yatırılan 13.159,88 TL'nin karar kesinleştikten sonra talep halinde davacıya iadesine,
VEKALET ÜCRETİ
4-Asıl davada Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davalı vekili için takdir olunan 4.080,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Birleşen davada Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davalı vekili için takdir olunan 4.080,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
YARGILAMA GİDERLERİ
6-Asıl ve birleşen davaların davacıları tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına,
7-Asıl ve birleşen davanın davalıları tarafından yargılama gideri sarf etmediğinden bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, hazır olan taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ------ Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 21/04/2021