T.C.İstanbul Anadolu2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/623 Esas
KARAR NO: 2021/473
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 08/01/2015
KARAR TARİHİ: 05/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının -------- yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıya sigortalı ---- plaka sayılı araç ----- tarihinde seyir halinde iken aracın motor kısmından alevler çıkmak suretiyle motor ve şoför kabini kısmının alevli şekilde yanması sonucunda hasarlandığını, hasar dosyası sırasında yapılan tespit ile kaza neticesinde aracın onarım bedelinin ------ olduğu rayiç değerinin ise -----olduğunun belirlendiğini, aracın davalı şirket tarafından dava dışı sigortalıya satıldığını, 818 sayılı BK'nın 194.maddesi uyarınca bayinin ayıpların varlığını bilmese bile sorumlu olduğunu, aracın ----- tarihinde trafiğe çıktığını ve trafiğe çıkış tarihinden 1 ay sonra motor kısmından alevler çıktığını, dolayısıyla aracın ayıplı olduğunu, aracın pert olması nedeniyle rehin alacaklısı ------------- ve sigortalıya ---- olmak üzere toplam----ödendiğini ve ödenen miktarın rücuen tahsili için davalı hakkında ---------- sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını ancak davalı borçlunun yetki itirazı üzerine takibe----- sayılı dosyası ile devam edildiğini ancak davalının tekrar itirazda bulunduğundan bahisle haksız itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, duruşmada alınan beyanında dava dilekçesini tekrar etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; alacağın zamanaşımına uğradığını, davacının yaptığı ödemenin------tarihinde oldouğunu ancak eldeki davanın---------tarihinde açıldığını, -----rücu davalarında sigortacının tabi olduğu zamanaşımının, sigorta ettirenin aynı zarar sorumlusu aleyhine açabileceği davanın zamanaşımına tabi olduğunu ve aynı tarihte başlayacağını, dolayısıyla davacının, sigortalısı için başlayan zamanaşımının gerye kalan kısmı içerisinde dava açmak zorunda olduğunu, yapılan ödemenin zamanaşımını kesmeyeceğini, aracın--satıldığını, davanın ise üç sene sonra açıldığını, ayrıca davalı müvekkilinin aracın üretici veya imalatçısı olmadığını, yanan aracın imalatından sonra ---- kasa giydirmesi yaptırıldığını, söz konusu işlemin kim tarafından yapıldığının tespiti gerektiğini, aracın dava dışı sigortalının satın aldığı şekilde üretilmediğini, ayrıca yangın raporunda yangının çıkış nedeninin tespit edilemediğini ve sorumlulukları bulunmadığından bahisle davanın öncelikle usulden, kabul görmediği takdirde esastan reddine karar verilmesini talep etmiş, duruşmada alınan beyanında cevap dilekçesini tekrar etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Dava, İİK' nun 67/1 maddesine dayalı itirazın iptali davasıdır.
---- numaralı ilamla davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş, mahkememizce verilen hüküm --- sayılı ilamıyla "6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 25/4 maddesine göre, "Borçlar Kanunu'nun 207. maddesindeki müruruzaman müddeti tüccarlar arasındaki ticari satışlarda altı aydır. Şu kadar ki; bu müddet azaltılabilir."
818 Sayılı Borçlar Kanunu'nun 207. maddesinin son fıkrasında da belirtildiği üzere, bayi müşteriyi iğfal etmiş ise, zamanaşımından istifade edemez.
Yukarıda belirtilen düzenlenmeler ve dosyadaki deliller birlikte dikkate alındığında, İlk Derece Mahkemesi'nce, her ne kadar zamanaşımından dolayı davanın reddine karar verilmiş ise de, toplanan delillerin hüküm kurmaya elverişli olmadığı kanısına varılmıştır.
Bu durumda, ------- yapılması gereken, -------sayılı ilamında da belirtildiği üzere, dava konusunda uzman bir elektrik mühendisi, bir makina mühendisinin de yer aldığı 3 kişilik bilirkişi kurulundan aracın yanma nedeninin belirlenmesi, yangının meydana gelmesinde imalat hatası ve ayıp bulunup bulunmadığı, yangının bu hususlardan mı yoksa kullanım hatasından mı kaynaklandığı, bir ayıp varsa bu ayıbın gizli ayıp olup olmadığı hususlarında ayrıntılı rapor alınması ve sonrasında tarafların delillerinin değerlendirilerek bir karar verilmesidir.
Bu bağlamda; H.M.K.'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği kanısına varılmış ve HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince, davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir" şeklindeki gerekçesiyle mahkememiz kararı kaldırılmış, ve yukarıdaki esasa kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Mahkememizce kaldırma ilamına uyulmuş ve dosyanın bozma ilamı doğrultusunda elektrik mühendisi, makine mühendisi ve yangın alanında uzman bilirkişilerden oluşacak heyete tevdi edilerek rapor aldırılmıştır.
Mahkememizce; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek; taraf vekillerinin vermiş olduğu dilekçeler, tarafların ibraz ettiği tüm deliller, ------sayılı dosyası ve mahkememizce alınan bilirkişi raporları ile dosya arasındaki tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir.
------sayılı takip dosyasının incelenmesinde; dosyamız davacısı tarafından davalısı aleyhine--------- dosyası ile ----- tarihinde icra takibine başlandığı, davalının yetki ve borca itirazı üzerine takibe ---------- sayılı dosyasından devam ettiği ve takibin davalının itirazı üzerine ------- tarihinde durdurulmasına karar verildiği, eldeki davanın yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Dosya kapsamına ilişkin olarak makine mühendisinin düzenlediği ---tarihli raporunda özetle; yangın tespit tutanağında yangının çıkış nedeninin saptanamadığını, her ne kadar davalı tarafça yanma olayının kaza neticesinde meydana geldiği iddia edilmiş ise de dosya kapsamında ve yangın tespit raporunda kazaya ilişkin herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığını, aracın ön traversinin aracın yanması sırasında oluşan yüksek ısı ve sıcaklıktan eğilmiş olabileceğini, aracın trafiğe çıkışından --gün sonra yandığını, dosya kapsamı dikkate alındığında aracın seyir halinde iken elektrik tesisatından veya elektronik parçalarından oluşan kısa devre yapması sonucunda yangının meydana geldiğini ve bunun aracın imalatından kaynaklanan bir kusur olduğu kanaatine vardığını bildirmiştir.
Davalı tarafça bilirkişi raporuna itiraz edilmesi üzerine dosyamız makine mühendisi ve hukukçu bilirkişiden oluşan heyete tevdi edilmiştir. Bilirkişi heyeti mahkememize sunduğu ------ tarihli raporunda özetle; aracın kaza yaptığına ilişkin herhangi bir verinin bulunmadığı, kullanılış amacı bakımından uygun olduğu ve fazla zorlanmadığı, aracın sıfır olması ve yangın tarihi dikkate alındığında bakım ve kontrollerinin yapılma zamanının gelmediği, dolayısıyla bakım hatası kaynaklı bir eksikliğin olmadığı, aracın teknik yapısındaki bazı unsurların aracın yanmasına neden olabileceğini, aracın onarımı için tespit edilen bedelin kadr-i maruf olduğu, pişasa rayiç değerinin ------ arasında olduğu, aracın yangın neticesinde tam hasarlı olarak kabul edilmesi gerektiği, hasar miktarının ---- olduğu, yangının aracın mekanik aksamından kaynaklı olması nedeniyle davalıya rücu edilebileceği kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekillerinin itirazlarının karşılanması amacıyla dosya yeni bir bilirkişiye tevdii edilmiş, bilirkişi tarafından sunulan --tarihli 2. kök raporda özetle; --- tarihinde meydana gelen yangın olayında aracın teknik bir yapısındaki mekanik unsurlardan; --- elektrik tesisatına fazla akım gelmesi sonucu, marş motorunun takılı kalması, şarj dinamosunun elektriği akümülatöre vermesi gerekirken elektriğin aracın gövdesine sirayeti, aracın motor bölümündeki elektrik aksamlarında oluşan elektriksel ısınma sonucu oluşan arıza, ----------yağların sıcak halde bulunan motor yüzeyinde aşırı ısınması gibi sebepler sonucu dava konusu ---- plakalı araç üzerinde yangın olayının oluşabileceği, araç üzerinde ---tarihli eksper raporunda belirtilen hasarlı parçaların tamir-onarım ve harcanacak işçilik bedellerinin ----------tutarın piyasa araştırmasında kadri maruf değer taşıdığı, araçlar üzerinde yapılacak inceleme ile piyasa rayiç bedelinin belirlenmesinde aracın modeli, mevcut kilometresi, teknik donanım özellikler gibi etkenlerin rol aldığını, tam hasarlı durumdaki araçların hasar tutarının kaza tarihindeki piyasa rayiç değeri ile hasarlı haldeki sovtaj değeri arasındaki farka eşit olduğunu, hasar tutarı---- plakalı------ marka aracın------ tarihinde meydana gelen yangından dolayı tam hasarlı--- kabul edilebileceği, tam hasarlı--- durumundaki aracın hasar tutarının ---olduğu, meydana gelen yangın olayında aracın teknik yapısındaki mekanik unsurlardaki sebepler sonucu---------firmasının sorumluluğunun bulunduğu, davacının -----------plakalı araçta meydana gelen yangın olayından dolayı zararın bedelinin davacı tarafından karşılandığı, davacının kendi sigortalısı/sigorta ettireni ve aynı zamanda da araç maliki/işleteni olan----------- hak sahibine ödediği tazminat için meydana gelen yangın olayının aracın mekanik aksamından kaynaklı olması nedeniyle imalattan kaynaklı olabileceği nedeniyle davalı------rücu edebileceği sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Tüm alınan raporlarda bilirkişilerin ortak kanısı , aracın yeni olduğu ,trafiğe çıkalı henüz bir kaç ay olmasına rağmen yangın olayının meydana geldiği, bu durumda her hangi bir kaza neticesinde yangın çıktığı da isbat edilemediğine göre araçta meydana gelen yangının aracın ayıplı olmasından kaynaklandığı yönünde tesbitlerde bulunulmuş, mahkememiz ise davayı zamanaşımının dolduğunu değerlendirmekle usulden reddetmiş, mahkememiz kararı yukarıda ayrıntılı izah edildiği üzere kaldırılmıştır.
Dosya bozma ilamı doğrultusunda elektrik mühendisi, makine mühendisi ve yangın alanında uzman bilirkişilerden oluşacak heyete tevdi edilerek rapor aldırılmasına karar verilmiş, bilirkişi heyeti tarafından sunulan ----tarihli 3. Kök raporda özetle; dosya içeriğinden ve yanan araca ilişkin fotoğraflardan alıcının ticari faaliyeti nedeniyle kapalı kasa haline getirildiği ve bunun için ------ malzemenin kullanıldığı, ---tarihinde meydana gelen yangının dosya içeriğinde mevcut fotoğraflarından aracın ön tarafında meydana geldiği, motor kısmının ve şoför mahallinin yandığı,-----malzemeden ve sonradan yapıldığı belirtilen kasa kısmında herhangi bir yanma emaresi olmadığı, bu nedenle söz konusu olayın meydana gelmesinde söz konusu polyester malzemenin etkisinin bulunamayacağı, davalının söz konusu araçların --- olduğu, üretici firma ile akdettiği sözleşme ile üreticinin ürünlerini belli bir bölgede tekel hakkına sahip olarak sattığı, bu kapsamda söz konusu araçların üretiminde bulunmayan, sadece belli bir bölgede satış ve dağıtımını gerçekleştiren araçların teknik yönden uygunluğunu kontrol ve denetim vazifesi bulunmayan davalı şirketin söz konusu gizli ayıptan bilgisinin olamayacağı, araç yangınlarının sınıfsal olarak araç üretim kaynaklı veya dış/kullanım kaynaklı olabildiğini, mevcut durumda aracın hatalı kullanımı veya dış müdahale yapıldığına dair bir bilgi bulunmadığından dosya içeriğindeki verilerle henüz bir ay önce sıfır satın alınmış aracın, seyir halindeyken ön kaput altı ve motor aksamından başladığı belirtilen yangının meydana gelmesine motor bölümündeki elektrik aksamının, yakıt sisteminin hatalı üretimi/montajının sebep olabileceği, söz konusu hususların üretiminden kaynaklı olduğu ve kullanıcı tarafından olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılmasının mümkün olamayacak ---- nitelikte olduğu, davalının söz konusu gizli ayıptan açıklanan nedenlerle bilgisinin olamayacağı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davacı vekilinin davaya konu olan aracın olay tarihindeki rayiç değeri ile sovtaj değerinin tespiti ile davacının varsa alacak miktarının tespiti hususunda ek rapor düzenlenmesi için heyette yer alan makine mühendisi'ne tevdi edilerek ek rapor aldırılmış, bilirkişi ---- tarafından sunulan------ tarihli ek raporda özetle; dava konusu aracın------model kamyonet olduğu, hasar tarihinin------ olduğu, dava konusu aracın güncel satış ilan ortalamasının -------- hasar tarihi itibariyle kasko değerinin ---- olarak tespit edildiği, hasar tarihi itibariyle rayiç değerinin nispi yöntemle -- olarak hesaplandığı, dava konusu hasara ilişkin olarak hasar dosyası kapsamında hazırlanan ekspertiz raporunda dava konusu aracın onarım tutarının - , rayiç değerinin ----- sovtaj değerinin--- olarak tespit edildiği, her ne kadar ---kararlarına uygun bir yöntem ile hesaplama yapılmış ise de hasar tarihi ile rapor tarihi arasında geçen sürede yaşanan ekonomik gelişmelerin etkisinin nispi yöntem ile tam olarak benzeştirilemeyeceği ve ekspertiz raporunda yer alan deer ile hesaplama arasında oluşan farkın kabul edilebilir olduğu göz önüne alınarak dava konusu aracın hasar tarihi itibariyle rayiç değerinin, hasar tarihine yakın tarihte yapılan rayiç değer araştırmasına dayanan eksper raporundaki --- olacağı, dava konusu aracın sovtaj değerinin, aracın yanan bölgelerinin değeri yüksek olan motor, aktarma, kabin kısımları olduğu, geride kalan kısmının kapalı kasa ve arka aktarma organları olduğu gön önüne alınarak ekspertiz raporunda incelemeye dayalı olarak tespit edilen -- sovtaj bedelinin uygun olduğu, onarım tutarı ile sovtaj değerinin toplamının muadil aracın rayiç değerini aşması nedeniyle aracın tamirinin ekonomik olmayıp tam zayi olarak değerlendirilmesi gerektiği, dava konusu aracın yanması nedeniyle meydana gelen araç kaynaklı davacı zararının aracın rayiç değeri ---- ile ------ arasındaki farka eşit olup ---- olduğu, tüm bu nedenlerle ------model kamyonetin dava konusu hasarı nedeniyle meydana gelen davacı zararının --- olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
----- tipi araç dava dışı ------ tarihinde davalıdan satın alınmış ve akabinde davacı tarafından-------düzenlenmiş, trafiğe çıkışından kısa süre sonra-----tarihinde seyir halinde yanarak kullanılamaz hale gelmiş, davacı ------- tarafından meydana gelen hasar tazmin edilmiş ve davalının kusuruyla yangının meydana geldiği iddia edilmekle davalıya eldeki rücu davası ikame edilmiştir. Davaya konu araç sıfır kilometre olarak davalıdan--- tarihinde satın alınmış ve ---- tarihinde seyir halinde yanarak hasara uğramıştır. Davalı taraf cevap dilekçesinde ve aşamalarda her ne kadar meydana gelen yangından mesul olmadıklarını iddia etse de dosyamızda alınan ve herbiri alanında uzman olan kişiler tarafından düzenlenen dört raporda da meydana gelen yangının aracın imalindeki hatadan meydana geldiği, kullanıcı kusuru olmadığı defaatle zikredilmiştir. Mahkememizce de gerek aracın henüz 1 aylık olması, tüm bakımlarının tam olması , ağır yük altında yorulup yıpranmamış olması, herhangi bir kaza meydana gelmeden motor kısmından başlayan yangın neticesinde hasara uğraması gibi etkenler göz önüne alındığında gerekçeli ,bilimsel ve denetime elverişli tüm bilirkişi raporları hükme esas alınmıştır. Davalının aracın imal edeni olup olmamasının davacının başvuru hakkını engellemeyeceği zira aracın davalı tarafından satıldığının sabit olduğu bu durumda gerek ayıba karşı tekeffül gerek tazminat sorumluluğunun davalı nezdinde doğacağı mahkememizce değerlendirilmekle --tarihli 3. kök raporda belirtilen hasarın üretiminden kaynaklı olduğu ve kullanıcı tarafından olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılmasının mümkün olamayacak----nitelikte olduğu yönündeki tesbite mahkememizce iştirak edilmiş ,davalının söz konusu gizli ayıptan açıklanan nedenlerle bilgisinin olamayacağı yönündeki değerlendirmeye ise yukarıda zikredilen gerekçelerle katılınmamıştır.
Tekmil dosya kapsamından aracın sovtaj değeri olarak hesap edilen ------ davacı tarafından araç için ödenen tazmin bedeli olan ------ tenzili ile toplam zararın---- olduğu ve davalının satıcı olarak bu zarardan mesul olduğu mahkememizce değerlendirilerek dava bu bedel üzerinden kabul edilmiş, takip öncesi davalının temerrüde düşürüldüğüne dair dosya içerisinde mevcut herhangi bir belge olmamakla işlemiş faiz talebi reddedilmiş, asıl alacağın yargılama neticesinde açığa kavuştuğu anlaşılmakla likit olmadığı anlaşılmış ve icra inkar tazminatı talebi de reddedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Açılan davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile
----- sayılı dosyasında davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin ----üzerinden devamına,
Asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine,
Alacak likit olmamakla icra inkar tazminatı talebinin reddine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2- KARAR HARCI;
Davanın kabul edilen ------ bölümü üzerinden belirlenen----nisbi karar harcının ------- bölümü dava açılırken peşin olarak alınmış olduğundan, geriye kalan -- karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-AVUKATLIK ÜCRETLERİ
Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen kısım için karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen ----vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden red edilen kısım için karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen --- vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-DİĞER YARGILAMA GİDERLERİ
a-Davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 707,28 TL peşin harç, 27,70-TL başvurma harcı toplamı 734,98-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
b-Davacı tarafından sarfedilen 3.400,00-TL bilirkişi ücreti ve 218,90-TL posta ücreti olmak üzere toplam 3.618,90-TL'nin davanın kabul ve red oranı gözetilerek 2.832,15-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan 786,75-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,
c-Davalı tarafça yatırılan 600,00 TL bilirkişi inceleme giderinin davanın kabul ve red oranına göre 130,44 TL'sinin davacı taraftan tahsili ile davalıya verilmesine, 469,56-TL'sinin davalı üzerinde bırakılmasına,
d-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avanslarının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde -- nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 05/04/2021