T.C.İstanbul Anadolu2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/324 Esas
KARAR NO: 2021/363
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/03/2018
KARAR TARİHİ: 17/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesi özetle ; Davalıların tek yetkilisi ve sahibinin ----olduğunu, bu şahsın müvekkili şirketin sahibi ve yetkilileri olan ---- yakından tanıdığını, müvekkili şirketin işyerine sürekli ziyarete geldiğini ancak müvekkili şirket ile davalı firmalar arasında cari hesap, alacak-borç ilişkisi, mal alışverişi gibi herhangi bir ticari ilişki olmadığını, müvekkilinin--- no'lu davalıya toplam ---- adet çek, --- davalıya ise ---bedelli -- adet çek verdiğini, bu çeklerin hatır çeki olduğunu, çeklerin davalılara bankadan kredi temin edebilmeleri için teminat olarak göstermeleri amacıyla verildiğini, davalıların kredi çektikten sonra çekleri iade edeceklerini beyan ettiklerini, bu süreçte davalıların güven unsurunu taze tutmak amacıyla hatır çeklerinin bir kısmının bedellerini müvekkili firmaya ödediğini yahut çekleri iade ettiğini, müvekkili tarafından yapılan araştırma neticesinde bir kısım çeklerin ----- teminat olarak verildiğinin, ardından ---- tarafından cirolanarak üçüncü kişilere verildiğinin öğrenildiğini,--- davalıya---- vadeli----vadeli ---- vadeli --- vadeli --- vadeli --- vadeli ---- nolu davalıya ise --- vadeli--- vadeli--- vadeli ----- vadeli ---- değerinde çekler verildiğini, ---- firmaya verilen çeklerin hiçbirinin, ---- verilen çeklerden ise ------ bedelli olanının iade edilmediğini, davalı şirketin yetkilisi ---- bu çekin iade edileceğini ifade ederek müvekkili şirketi oyaladığını, bu konuda ------ yazışmaları bulunduğunu, davalı şirketin yetkilisi----- müvekkili nezdindeki güvenini taze tutmak amacıyla--- tarihinde elden ---- ödediğini, ---- tarihinde--- tarihinde --- müvekkili firmanın yetkili--- şahsi hesabına havale edildiğini, davalı firmaların yetkilisi ----- kötüniyetli olduğunu belirterek dava konusu çekler sebebiyle borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi özetle ; Davanın kötüniyetli şekilde açıldığını, ilgili çeklerin hatır çeki olmadığını, hukukumuzda hatır çeki diye bir kavram bulunmadığını, davacının bir kısım çeklerin ödendiğini ve bir kısmının ise iade edildiğini belirttiğini ancak hangi çeklerin iade edildiğini dilekçelerinde açıkça ortaya koymadığını, davacıların iddialarına dayanak olarak somut gerekçe ve delillerinin bulunmadığım, davalının sunduğu ilgili --------- yazışmalarının delil olarak kullanılamayacağını, davacının tanık deliline muvafakat etmediklerini, çekin sebepten mücerret olduğunu, çeklerin iptali davasını keşidecinin açamayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Dava ; dava konusu çekler nedeniyle davalılara İİK 72 maddesi uyarınca borçlu olmadığının tespitine ilişkindir.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek, kanıtlar toplanmak ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle sonuçlandırılmıştır.
Düzenlenen bilirkişi raporu ve ek raporu gerekçeli ve denetime elverişli bulunmakla hükme esas alınmıştır.
Bu itibarla toplanan deliller, mahkememizce benimsenen bilirkişi raporu ve ek raporu, tarafların iddia ve savunmaları, hep birlikte değerlendirildiğinde;
Davacı ;Davalı ----keşide tarihli--- bedelli ve davalı--- verilen her biri ---- keşide tarihli - adet çeke dayalı olarak, bu çeklerin hatır amacıyla verildiği gerekçesiyle, ödenmeyen çekler bakımından borçlu olunmadığının tespitine, ödenen çekler bakımından ise ödenen bedelin istirdatına karar verilmesini talep edilmiştir.
Dava konusu çeklerin ;
---- Şubesi'ne -- seri nolu --- keşide tarihli --- bedelli keşidecisinin --- lehtarının --- Şubesi'ne ait --- seri nolu --- keşide tarihli ---- bedelli keşidecisinin --- lehtarının--- Şubesi'ne ait --- seri nolu --- keşide tarihli -- bedelli keşidecisinin ---- lehtarının---- Şubesi'ne ait ---- keşide tarihli--- bedelli keşidecisinin ----ait --- keşide tarihli --- bedelli keşidecisinin --- lehtarının --- olduğu tespit edilmiştir.
Davacının ticari defterlerinde, dava konusu çeklerin--- tarihinde davalılara--- hesabından çıkış gösterildiği ----alacak kaydı verilerek muhasebeleştirildiği, fakat davacı ile davalılar arasında fiili mal/alım-satım ilişkisinin ve faturalaşmanın olmadığı görülmüştür.
Davalı----- ticari defterlerinde, davacı ile aralarında mal alım-satımı bulunduğuna ilişkin bir kayda rastlanmadığı tespit edilmiştir.
Çek bir ödeme vasıtası olduğundan kural olarak mevcut bir borcun tediyesi ---- amacıyla verildiğinin kabul edileceği, belirtilen ilke ve yasal karinenin aksini iddia edenin bu iddiasını yazılı delillerle ispatla mükellef olduğu, bu bağlamda somut olayda hatır çeki iddiasının davacı tarafça yazılı delillerle ispatlanması gerektiği, ancak davacının iddiasını yazılı delil ile ispatlayamadığı, Davacının dayandığı ------ yazışmalarının davalılar tarafından inkar edildiği, kaldıki davalılar tarafından ------ yazışmaları inkar edilmese veya bu yazışmaların davalılardan sadır olduğu belirlense dahi, yazışmalarda geçen çeklerin dava konusu çekler olup olmadığının anlaşılamadığı bu nedenle davacının dayandığı yazışmaların davalılardan sadır olup olmadığı hususunda mahkememizce teknik inceleme yoluna gidilmemiştir.
Davalılara bankadan kredi temin etmekte kullanılmak üzere dava konusu çeklerin düzenlendiği ve davalılara verildiğini, kredinin kullanılmasının akabinde bankadaki çeklerin alınarak kendilerine iade edileceği hususunda tarafların anlaştıkları ancak davalıların hileli şekilde kendilerinden aldıkları çeklerin bir kısmını kendilerine vermediklerini iddia eden davacının, hile hususunda tanık deliline dayandığı, ancak somut olayda, davacı dava konusu çeklerin keşidecisidir, aralarında hiçbir ticari ilişki bulunmadığını iddia eden davacının davalıya kredi almakta kullanması için düzenleyip vermesi hayatın olağan akışına aykırıdır. Ayrıca teknik anlamda davacının iradesini sakatlayabilecek hileli bir davranış da söz konusu değildir. Bu nedenle davacının hile sebebine dayalı tanık dinlenmesine ilişkin talebi davalının da muvafakatinin olmaması gözetilerek mahkememizce kabul edilmemiştir.
Delilleri arasında yemin deliline dayanan davacıya yemin delili hatırlatılmış ancak davacı tarafından yemin delili kullanılmamıştır.
Sonuç itibariyle davacının dava konusu ;
----- Şubesi'ne ait--- keşide tarihli --- bedelli keşidecisi --- lehtarı---- olan,
--- ait --- keşide tarihli--- bedelli keşidecisi --- lehtarı ---- ait --- keşide tarihli --- bedelli keşidecisi --- lehtarı ---- ait---- keşide tarihli --- bedelli keşidecisi---- olan,----- ait ----- keşide tarihli---- bedelli keşidecisi---- lehtarı ------- Olan çekler nedeniyle davalılara borçlu olmadığı iddiasını kanıtlayamadığı görülmekle kanıtlanamayan davanın reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere :
1-KANITLANAMAYAN DAVANIN REDDİNE,
2-Davalının koşulları oluşmayan tazminat talebinin reddine
HARÇLAR
3-Alınması gerekli--- harçtan davacı tarafından dava açılışı sırasında yatırılan ---- harçtan mahsubu ile, fazla yatırılan ----- harcın karar kesinleştikten sonra talep halinde davacıya iadesine,
VEKALET ÜCRETİ
4-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davalı vekili için takdir olunan ---- nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
YARGILAMA GİDERLERİ
5-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yargılama gideri sarf edilmediğinden bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
7-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, hazır olan taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ------ Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.17/03/2021