T.C.
İSTANBUL
ASLİYE 2.TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO: 2019/175
KARAR NO: 2023/49
DAVA: ALACAK (Genel Kredi Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/03/2019
KARAR TARİHİ: 20/01/2023
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen ALACAK davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı ...Tic. Ltd. Şti.nin müvekkili bankadan 09/03/2018 tarihli kredi sözleşmesi ile ... marka, 2017 model, ... plakalı araç satın aldığını, araca davalı sigorta şirketince trafik ve kasko sigortası yapıldığını, dava dışı borçlu şirketin kredi taksitlerini ödemediğinden hakkında ... 1. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında Rehnin Paraya Çevrilmesi Yoluyla icra takibi başlatıldığını, takibin kesinleştiğini, takip sırasında aracın pert olduğunun öğrenildiğini, dosya kapsamında aracın pert halinin 04/01/2019 tarihinde 78.850 TL'ye ihale edildiğini, alacaklarının tahsili amacı ile aracın sovtaj bedeli dışında kalan kısmının kendilerine ödenmesi için davalı sigorta şirketinc başvurulmuşsa da sigorta şirketinin taleplerini reddettiklerini, kasko bedelinin aracın bir parçası niteliğinde olup; araç perte çıktığında müvekkilin zararının karşılanmasının sigorta şirketince yapılması gerektiğini, zorunlu arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını, belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla araçta oluşan zarar bedeli 5.000 TL'nin Zararlandırıcı olayın meydana geldiği tarihten itibaren işletilecek reeskont faiziyle birlikte davalı sigorla şirketi tarafından tazminine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde trafik sigorta poliçesi ve kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, davacı tarafından, sigortalı araçta meydana gelen zararın sovtaj bedeli dışında kalan kısmının kendilerine ödenmesini talep ettiğini, davacının, sigorta poliçesinin 8.bendine göre, aracın hurdaya ayrıldığına dair hurda tescil belgesini veya trafikten çekildiğine dair kaşeli tescil belgesini ibraz etmesi gerektiğini, avans faizi değil haksız fiilden kaynaklı yasal faiz talep edebileceğini (Emsal; Yargıtay 10. H.D. 11.03.2002 tarih, 2002/1540 E.2002/1812 K ile Yargıtay 17. H.D. 21.10.2010 tarih, 2010/5321 E.-2010/8610 K.) belirterek davanın reddini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME:
Dava; dava dışı ve davalıya sigortalı aracın, kredi sözleşmesi ile kullandırılan krediyle alınması nedeniyle, ödenmeyen kredi borcuna mahsuben, sigortalı araçta meydana gelen zararın sovtaj bedeli dışında kalan kısmının kendilerine ödenmesini talebine ilişkin alacak davasıdır.
Taraflar arasında ticari ilişki bulunmamaktadır.
Dava dışı asıl kredi borçlusu şirketin, davalı bankadan kullandığı kredi borçlarının ödenmemesi üzerine, söz konusu kredi alınan ... marka, 2017 model, ... plakalı aracın (rehnin) paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan icra takibinde aracın pert olduğunun anlaşılması üzerine, sigortacısı olan davalı sigorta şirketinden sovtaj bedeli dışında kalan kısmının ödenmesi talep edilmektedir. Çözümlenmesi gereken sorun da burada toplanmaktadır.
Tarafların iddia ve savunmaları, dosyaya sundukları deliller, icra dosyası ile tüm dosya kapsamı ile beraber alınan bilirkişi raporları ve yapılan yargılama sonunda;
Davacının ... 1. İcra Müdürlüğünün .... sayılı dosyası ile 23/11/2018 tarihinde, dava dışı ...Limited Şirketii ile ... aleyhine, kredi sözleşmesine dayanarak, 155.016,48.-TL asıl alacak, 819,16.-TL işlemiş faiz, 40,96.-TL BSMV olmak üzere toplam 155.876,60.-TL üzerinden Menkul Rehninin Paraya Çevrilmesi Yolu İle İlamsiz icra takibi başlattığı icra dosyasının incelenmesinden anlaşılmıştır.
Dosyaya sunulan 24.05.2019 tarihli, TNP2018-210 rapor numaralı ekspertiz raporunda, ... Tipinde, ... marka, ... plaka numaralı aracın, 07.06.2018 tarihinde karıştığı maddi hasarlı trafik kazasında onarım için zorunlu olarak değiştirilmesi gereken yedek parçaların bedellerinin 43.846,00.-TL, işçilik bedellerinin 4.650,00.-TL, toplam hasar bedelinin 48.496,00.-TL olduğu, aracın kasko değerinin 151.050,00.-TL, aracın rayiç değerinin yapılan piyasa araştırmasında 138.000,00.-TL civarında olduğu belirtilmiştir.
Yine dosyadaki 24.05.2019 tarihli, ... rapor numaralı ekspertiz raporunda, sigortalı aracın hasarlı durumdaki değerinin 89.700,00.-TL olduğu, hasarın onarılabilecek durumda olduğu, teknik olarak onarılmasının mümkün olmasına rağmen, onarım bedelinin aracın değerine yaklaşabilmesi ve sigortalı araç sahibinin hasarlı aracını sigorta şirketine terk etmek istemesi nedeniyle tam ziya işlemi yapılması gerektiği, mevcut hasarların onarımının ekonomik olmayacağı, aracın perte çıkarılmasının uygun olacağının belirtildiği görülmüştür.
19.04.2021tarihli bilirkişi heyet raporuna göre;
Ekspertiz tarafından verilen ve yukarıda açıklanan 24.05.2019 tarihli, ... rapor numaralı ekspertiz raporunda belirtilen değişmesi gereken parçalar, boyanması gereken parçalar ve işçiliklerin kaza ile uyumlu olduğu, belirtilen KDV hariç parça fiyatı olan 43.846,00 TL'nin, KDV hariç 4.650,00 TL onarım işçilik bedelinin toplamda KDV hariç 48.496,00 TL'nin, KDV dahil 57.225,28 TL'nin makul olduğu, hasarsız rayiç değerinin 144.500,00 TL (Yüzkırkdörtbinbeşyüz) olduğu kanaatine varılmıştır.
Yine raporda, bir kaza sonucunda aracın pert sayılabilmesi izin % 70 ve daha fazla oranda hasar görmesi ve aracın onarım masraflarının sigorta değerine yakın olması gerektiğini, böylece tam hasarlı konumuna düşeceğini, aracın rayiç değerinin 144.500,00 TL, hasarın ise 57.225,28 TL olması nedeniyle hasar oranının % 70'in altında kaldığı ve hasarın onarımının aracın sürüş stabilitesini, sürüş konforunu ve sürüş güvenliğini bozmayacak nitelikte olduğu, mevcut hasarın onarılmasının ekonomik olacağından dolayı dava konusu aracın PERT olmadığı, kısmi hasarlı olduğu yönünde görüş bildirilerek, sovtaj değeri hesaplanmamıştır.
Mahkememizce 24/12/2021 tarihli duruşmada "davacı rehin hakkı sahibinin dava tarihi itibariyle rehinle temin edilmiş ve ödenmemiş durumda olan alacağı olup olmadığı, varsa miktarı konusunda davacının ticari defter ve kayıtları üzerinde bankacılık ve finans uzmanı bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle, davacının rehin hakkına dayalı olarak araç maliki hakkında takip başlatmış olduğu ve takibin kesinleşmiş olduğu da gözetilerek takip ferilerinden doğan alacağı da hesaplamak suretiyle, dava tarihi itibariyle rehin hakkının devam edip etmediği, rehinle temin edilmiş alacağı bulunup bulunmadığı hususunun tespiti" yönünde bankacı bilirkişiden bilirkişi raporu istenmiştir.
27.05.2022 tarihli bankacı bilirkişi raporunda;
Davacının, dava tarihinde rehinli olan aracı 76.363,50 TL'ne sattığı, harç, vekalet ücretleri vs. gibi giderlerin ödenmesi neticesinde nette 66.146,06 TL tahsilat sağladığı, bu çerçevede ödenmemiş 137.448,38 TL alacağının kaldığı, dava tarihi itibariyle rehin hakkının aracın satışı sonrası kalmadığını, kalan alacağının tahsili amacıyla davacı firmanın, sigorta şirketine rücu ettiği ve talep ettiği ıslah dilekçesi sonrası rapor tarihimiz itibariyle; her iki tarafın (finansman şirketi ve borçlu firmanın) ticari vasıflarının bulunması sebebiyle talebe bağlılık ilkesi gereğince avans faizi ile hesaplama yapılmış davalı sigorta şirketinden talep edilen toplam alacak 68.207,01 TL (57.225,28 TL Islah değeri,10.981,73 TL Faizler) olarak tespit edildiği bildirilmiştir.
Kasko Poliçesi Genel Şartlarının madde 3.3.2.2.maddesinde "Onarım masraflarının sigortalı taşıtın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşması ve aynı zamanda eksper raporu ile taşıtın onarım kabul etmez bir hale geldiğinin tespit edilmesi durumunda, araç tam hasara uğramış sayılır. Aracın tam hasara uğraması halinde, sigortacının azami sorumluluk haddini geçmemek üzere, hasar anındaki sigorta değeri ödenir. Bu durumda, aracın Karayolları Trafik Yönetmeliğinin ilgili maddesi hükümleri doğrultusunda hurdaya ayrıldığına dair hurda tescil belgesi sigorta şirketine ibraz edilmeden araç sahibine sigorta tazminatı ödenmez. Değeri tamamen ödenen araç ve aksamı, talep ettiği takdirde sigortacının malı olur.
Onarım masraflarının sigortalı taşıtın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşsın veya aşmasın, ağır hasarlı aracın onarımının mümkün olduğunun eksper raporu doğrultusunda tespit edilmiş olması durumunda, aracın Karayolları Trafik Yönetmeliğinin ilgili maddesi hükümleri doğrultusunda trafikten çekildiğine dair “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi sigorta şirketine ibraz edilmeden araç sahibine sigorta tazminatı ödenmez...."
Davacının, dava konusu araç ile ilgili olarak başlattığı 23/11/2018 tarihinden önce rehinli aracın 07/06/2018 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığı, davanın 29/03/2019 tarihinde açıldığı, davanın açılmasından önce ... 1.icra Dairesinin ... sayılı icra takip dosyasında 04/01/2019 tarihinde sigorta şirketinin pert/hurda bildiriminin akabinde aracın pert/hurda olarak satışının gerçekleştirildiği (Davacı vekilinin 01.06.2021 tarihli dilekçesi), dava öncesinde aracın Karayolları Trafik Yönetmeliğinin ilgili maddesi hükümleri doğrultusunda trafikten çekildiğine dair “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesinin sigorta şirketine ibraz edildiğine dair bir beyan ve iddia olmadığı gibi belge de sunulmadığı anlaşılmakta ise de bilirkişi raporuna göre aracın pert olmadığı halde pert işlemi yapıldığı anlaşılmaktadır. Buradaki işlemin denetlenmesi davalı sigorta şirketine aittir. Bir kusur veya zaafiyet varsa bunun sorumluluğu davacıya yüklenemez.
Aracın hasar bedeli kazadaki kusur oranlarına göre sorumllulara yüklenecektir. Bunun davamız ile ilgisi yoktur. Takibe konu söz konusu rehinli aracın hasarsız rayiç değerinin 144.500,00 TL (Yüzkırkdörtbinbeşyüz) olduğu bilirkişi tarafından saptanmıştır.
Araç pert olarak icra dosyasında 76.363,50 TL'ne satılmış, giderlerin ödenmesi neticesinde nette 66.146,06 TL tahsilat yapılmıştır. masraflar düştükten sonra net olaka 66.146,06.-TL'ye satılmıştır. Buna göre bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davacının davalıdan talep edebileceği miktar 57.225,28.-TL olarak hesaplanmıştır.
Davacı vekili aracın rayiç değerini bilebilmesi tahmin edilebilir olsa da tam olarak belirlenemediğinden talebi belirsiz alacak davası olarak kabul edilmiştir. Davacı vekili 08.11.2021 tarihli dilekçesi ile dava değerini 5.000,00.-TL'den, 52.225,28.-TL arttırarak, 57.225,28.-TL'ye çıkartmıştır.
Taraflar arasında ticari bir ilişki bulunmadığından yasal faize hükmetmek gerekmiş olup, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
Davanın KABULÜNE,
1-Dava tarihi olan 29/03/2019 tarihinden geçerli yasal faiziyle birlikte 57.225,28-TL alacağın davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
2-Alınması gereken karar ve ilam harcı 3.909,06-TL olup, peşin alınan 85,39-TL ile 891,87-TL tamamlama harcı toplamı 977,26-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.931,80-TL harcın DAVALIDAN TAHSİLİYLE HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan posta ve tebligat masrafı 340,20-TL, bilirkişi ücreti 3.200,00-TL'den oluşan 3.540,20-TL yargılama gideri ile 44,40-TL başvuru harcı, 85,39-TL peşin harç, 891,87-TL tamamlama harcı toplamı 4.561,86-TL yargılama giderinin DAVALIDAN TAHSİLİYLE DAVACI TARAFA VERİLMESİNE,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 9.200,00-TL vekalet ücretinin DAVALIDAN TAHSİLİYLE DAVACIYA VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde DAVACIYA İADESİNE,
6-Dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin, davada haksız çıkan davalıdan 6183 sayılı Kanuna göre tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren 2 HAFTA içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya bulundukları yerdeki başka bir mahkeme aracılığıyla mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK. 341.maddesi uyarınca İstanbul BAM. nezdinde İSTİNAF yoluna başvurma hakları bulunduğu hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup anlatıldı.20/01/2023
KATİP
HAKİM