T.C.
İSTANBUL
ASLİYE 2.TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO: 2020/731
KARAR NO: 2022/881
DAVA: TAZMİNAT (Taşımacılık Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/12/2020
KARAR TARİHİ: 23/12/2022
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen TAZMİNAT davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilin teknolojik ürünlerin e-ticaret sitelerinde satışının yaptığını,e-ticaret sitelerinden biri olan “...,...” elektronik Pazar yerinde “...” adında mağazası bulunduğunu ve pazar yerinde ürünlerin satışını yapmak üzere dava dışı ... ile anlaşmasının olduğunu, elektronik ticaret yapan siteler satılanın müşterisine güvenle ulaştırılması için profesyonel kargo şirketi ile kargo sözleşmesinin yapıldığını, yapılan sözleşme ile taşıma işlemlerinin yerine getirildiğini, bu anlamda ... şirketinin anlaşması ile davalı ... A.Ş. ile kendi aralarında bir anlaşmanın mevcut olduğunu, müvekkilin ... üzerindeki mağazasından iki adet ürünün satışını yaparak ürünlerini alıcısına taşıması için davalıya teslim edildiğini ancak davalının aldığı ürünlerini alıcısına ulaştıramayıp zayi ettiğini, ürünlerin zayi olduğunun kesinleşmesinden sonra acente yetkilileri ile yapılan görüşmelerde, olayla ilgili inceleme sonunda ödemenin yapılacağının belirtilmesine rağmen ödeme yapılmadığını, bunun üzerine 06.10.2020 tarihinde ... 11. Noterliğince İhtarname çekildiğini, yine ödemenin yapılmadığını, arabuluculuğa başvurduklarını ancak anlaşma sağlanamadığını belirterek, davalı şirketin taşıma sözleşmesinin gerektirdiği gibi davacı tarafından satılan ve alçısına teslim edilmek üzere teslim edilen ... 1.599,00 TL bedelli akıllı saat ile ... 2.635,00 TL bedelli cep telefonu'nun zayi olması nedeniyle şimdilik 725,00.-TL nin dava sonunda hükmedilecek toplam alacağa 22.04.2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevabında; Müvekkili şirketin davacıya karşı herhangi bir sorumluluğun bulunmadığını, iş ilişkisi içerisinde olduğu müddetçe aralarında akdedilmiş olan ilgili kargo şözleşmesinin gereklerine uygun olarak hareket ettiğini ve üzerine düşen görevi eksiksiz yerine getirildiği, tam tazminata hükmedilmesi için zararın meydana gelmesinde taşıyıcının kast ve pervasız davranış kusuru varlığının da ispat edilmesi gerektiğini, taşıyanın sorumluluğunun TTK hükümleri uyarınca sınırlandırıldığını, gönderinin tamamının zıyaı veya hasarı halinde 880 ve 881 maddeler uyarınca ödenecek tazminat, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkının karşılayan tutar ile sınırlı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME:
Dava; ticari hizmet (Kargo taşımacılık) satım ilişkisi gereği taşınan eşyanın kaybedilmesi nedeniyle uğranılan maddi zararın tazmini istemine yöneliktir.
Dava dilekçesinde davalı kargo şirketine taşıma için verilen ürünlerin değeri
Taraflar arasında ticari ilişkinin varlığı tartışma konusu değildir. Davalı taraf da cevap dilekçesinde dava konusu malların taşınmak üzere teslim alınmadığını iddia etmediği gibi kaybolmadığını da söylemediğinden bu hususlar da tartışma dışıdır.
Çözümlenmesi gereken sorun, davalının ilgili yasal düzenlemeler karşısında sorumluluğunun ne olduğu noktasında toplanmaktadır.
Tarafların iddia ve savunmaları, dosyaya sundukları deliller, tüm dosya kapsamı ile beraber alınan bilirkişi raporları ve yapılan yargılama sonunda;
Tarafların ibraz ettiği defter ve belgeler incelendiğinde, 2020 yılı ticari defterlerinin TTK.nun 64/3.maddesi gereğince açılış/kapanış tasdiklerinin yapıldığı, defterlerin usulüne uygun olarak tutulduğu bilirkişi tarafından tespit edilmiş, bu nedenle defterlerin sahibi lehine delil oluşturma vasfına sahip olduğu kabul edilmiştir.
Davacı firmanın dava dışı müşterisi ... adına 21/04/2020 tarihinde göndermiş olduğu 1 adet ... ile yine dava dışı diğer müşterisi ... adına göndermiş olduğu 1 adet ... Cep Telefon emtialarının alıcı adreslerine ulaşmadığı, davalı ... taşıması sırasında kaybolduğunun anlaşılmaktadır.
TTK.nun "Tazminatta Esas Alınacak Değer" başlıklı 880. maddesine göre: Taşıyıcı, eşyanın tamamen veya kısmen zıyaından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, bu tazminat, eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanır. Eşyanın hasara uğraması hâlinde, onun taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki hasarsız değeri ile hasarlı değeri arasındaki fark tazmin edilir. Zararı azaltmak ve gidermek için yapılacak harcamaların birinci cümleye göre saptanacak değer farkını karşıladığı karine olarak kabul edilir. Eşyanın değeri piyasa fiyatına göre, bu yoksa aynı tür ve nitelikteki malların cari değerine göre tayin edilir. Eşya, taşımak üzere teslimden hemen önce satılmışsa, satıcının faturasında taşıma giderleri mahsup edilerek gösterilen satış bedelinin piyasa fiyatı olduğu varsayılır.
Yine aynı yasanın "Sorumluluğu Sınırlama Hakkının Kaybı" başlıklı 886.maddesi gereğince: Zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyıcı veya 879. maddede belirtilen kişiler, bu kısımda öngörülen sorumluluktan kurtulma hâllerinden ve sorumluluk sınırlamalarından yararlanamaz. Yani diğer bir anlatımla tam tazminata hükmedilebilmesi için zararın meydana gelmesinde taşıyıcının kast ve pervasız davaranış kusuru varlığının da ispat edilmesi gerekmektedir.
Yine aynı yasanın "Sorumluluk Sınırları" başlıklı 882. Maddesine göre: Gönderinin tamamının zıyaı veya hasarı hâlinde, 880 ve 881 inci maddeler uyarınca ödenecek tazminat, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır. Özel Çekme Hakkı, eşyanın taşıma amacıyla taşıyıcıya teslim edildiği tarihteki veya taraflarca kararlaştırılan diğer bir tarihteki, Türkiye Cumhuriyet Merkez Barıkasınca belirlenen değerine göre Türk Lirasına çevrilir.
Yine aynı yasanın "Diğer Giderlerin Tazmini" başlıklı 883. Maddesi gereğince: Taşıyıcı, zıya veya hasardan sorumlu olduğu hâllerde, 880 ilâ 882 nci maddelere göre ödenmesi gereken tazminatı ödedikten başka, taşıma ücretini geri verir ve taşıma ile ilgili vergileri, resimleri ve taşıma işi nedeniyle doğan diğer giderleri de karşılar.
Dava konusu birinci kargo, ... olup, .... Şubbeden ... Şubeye yollandığı ve alıcısına teslim edilmediği, davalıya taşıma için teslim edildiği 22/04/2020 tarihli kura göre 1 SDR - 9,5095.-TL olduğundan, kargo şirketinin tazmin sorumluluğu için 9,5095 TL x 8,33 SDR x 4 Kg/desi (kaybolan emtia 4 Kg/Desi olarak alınmıştır) hesabıyla ödenecek tazminat miktarının 316,85.-TL + taşıma bedeli KDV dahil 8,38.-TL olmak üzere taşıyıcının sınırlı sorumluluğunda değersiz bir kolinin kaybı halinde taşımacının toplam 325,23.-TL ödemekle yükümlü olduğu, ikinci kargo ... Cep Telefonu olup, ... Şubeden ... Şubeye yollandığı ve alıcısına teslim edilmediği, davalıya taşıma için teslim edildiği 07/05/2020 tarihli kura göre 1 SDR- 9,8402 TL olduğundan, kargo şirketinin tazmin sorumluluğu için 9,8402 TL x 8,33 SDR x 5 Kg/desi (kaybolan emtia 5 Kg/Desi olarak alınmıştır) hesabıyla ödenecek tazminat miktarının 409,84.-TL + taşıma bedeli KDV dahil 8,38.-TL olmak üzere taşıyıcının sınırlı sorumluluğunda değersiz bir kolinin kaybı halinde taşımacının toplam 418,22.-TL ödemekle yükümlü olduğu bilirkişi tarafından hesaplanmıştır. Bu hesaplamaya itibar etmemek için bir neden bulunmamaktadır.
Davalı kargo şirketinin zarara kasten veya pervasızca ağır kusuru ile sebebiyet verdiği hususunda yeterli delil bulunmamaktadır. Bu nedenle yukarıdaki hesaplamaya itibar edilmiştir.
Davacı vekili de bu miktarlar üzerinden 28/10/2022 tarihinde davasını ıslah ederek, neticei talebini 3.595,27.-TL'ye çkartmış, talep sonucunu bu miktarlara göre tamamlayarak harcını yatırmıştır.
Davacı vekili rapora itiraz etmiş ve ek rapor alınmasını istemiş ise de, ileri sürdüğü itiraz sebepleri mahkememizin yorum ve kabulüyle karşılanacak hususlar olduğu düşüncesiyle kabul edilmemiştir. Davalıya teslim edilen kargolar değersiz sıradan kargo olarak işlem görmüştür. Faturanın olmasına rağmen gönderen, kargosunu değerli eşya olarak göndermek istemez ise kargo firmasının bunda yapacak bir şeyi yoktur. Gönderen şahıs riski almış demektir. Bu nedenle itirazlar yerinde görülmemiş, sorumluluğu 743,45.-TL olduğu kabul edilerek bu miktar üzerinden üzerinden kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davalıya zararın giderilmesi için Eyüp Sultan 11. Notarliğinin 06/10/2020 tarih ve 15942 yevmiye nolu ihtarnamesinin davalı tarafa 09/10/2020 tarihinde tebliğ edildiği, verilen 5 günlük sürenin 14/10/2020 tarihinde sona erdiği, davalının 15/10/2020 tarihi itibariyle temerrüt halinde olduğu anlaşıldığından faiz başlangıç tarihi 15/10/2020 olarak kabul edilmiş aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
Davanın KISMEN KABULÜNE,
1-15/12/2020 tarihinden geçerli ticari faiziyle birlikte 743,45-TL tazminatın davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
Fazlaya ilişkin taleplerin REDDİNE,
2-Alınması gereken karar ve ilam harcı 80,70-TL olup, peşin alınan 54,40-TL harç ile 50,00-TL ıslah harcından oluşan 104,40-TL peşin harcın mahsubu ile fazla alınan 23,70-TL harcın karar kesinleştiğinde DAVACIYA İADESİNE,
3-Davacı tarafça yapılan posta ve tebligat masrafı 162,00-TL, bilirkişi ücreti 2.100,00-TL toplamı 2.262,00-TL yargılama giderinden davanın kabul/red oranına göre hesaplanan 467,75-TL yargılama gideri ile ilk dava açma gideri (başvuru harcı, peşin harç ve ıslah harcı toplamı) 158,80-TL'nin toplamı 626,55-TL yargılama giderinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, BAKİYESİNİN DAVACI ÜZERİNDE BIRAKILMASINA,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükteki AAÜT gereğince hesap ve takdir olunan (kabul olan dava değeri üzerinden) 743,45-TL vekâlet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
5-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden yürürlükteki AAÜT gereğince hesap ve takdir olunan (reddolan dava değeri üzerinden) 2.851,82-TL vekâlet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde DAVACIYA İADESİNE,
7-Dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul/red oranına göre 272,92-TL'sinin davalıdan, 1.047,08-TL'sinin davacıdan 6183 sayılı Kanuna göre tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nın m.341/2 hükmü gereğince kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.23/12/2022
KATİP
HAKİM