T.C.
İSTANBUL
ASLİYE 2.TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO: 2022/153
KARAR NO: 2024/24
DAVA: TAZMİNAT (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/02/2022
KARAR TARİHİ: 15/01/2024
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen TAZMİNAT davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin yaş meyve ve sebze toptancılığı işiyle uğraştığını, 31.08.2021 tarihinde ... üzerinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında, davacıya ait, dava dışı eşi ... sevk ve idaresindeki ... plakalı, ... markalı araca, davalı ...’ın sürücüsü olduğu, diğer davalı sigorta şirketine ... nolu ZMSS poliçesi ile sigortalı, davalı şirkete ait ... plakalı aracın çarptığını, kaza sonucu müvekkiline ait araçta maddi hasar meydana geldiğini, araç içerisinde bulunan sebze ve meyvelerin telef olduğunu, 2918 sayılı KTK 81. Maddesi uyarınca taraflar arasında düzenlenen, 31.08.2021 tarihli maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağından da görüleceği üzere davalı ...’ın kusurlu olduğunu, 1.81 promil alkollü olarak kazaya sebebiyet verdiğini, davalı sigorta şirketine 06/01/2021 tarihinde iadeli taahhütlü posta aracılığıyla (... evrak takip numarası) ile müracaat edildiğini, 07/01/2021 tarihinde ilgili başvuru dilekçelerinin ... Sigorta A.Ş çalışanı ... tarafından teslim alındığını (... A.Ş. ... haber alma kartı ekte sunulmuştur), sigorta şirketinin aracın uğradığı zararı karşıladığını, ancak kazanç kaybını ve kaza nedeniyle araç içerisinde bulunan ürünlerin telef olmasından kaynaklanan ürün bedellerine ilişkin zararı karşılamadığını, yaş sebze ve meyve toptancılığı işiyle uğraşan müvekkilinin söz konusu kaza neticesinde aracını teslim aldığı 07/01/2021 tarihine kadar işlerinin aksamaması için günlük nakliye bedeli 1.650,00 TL + KDV üzerinden nakliye aracı vasıtasıyla işlerini aksak da olsa yürütmeye çalıştığını, kaza tarihinden itibaren müvekkilinin aracı olmadığı ve nakliyeci tutması gerektiği için 31/08/2021 tarihinden 17/11/2021 tarihine kadar 15 adet fatura kestiğini (1.947,00 TL X 15 = 29.205,00 TL), aracı teslim aldığı güne kadar da nakliye ücretlerinin yüksek olması nedeniyle tam randımanlı çalışamayan müvekkilinin, 07/11/2021 tarihinden sonra aracı olmaması ve nakliye araç maliyetlerinin artık katlanılamaz olması nedeniyle aracını teslim aldığı 07/01/2022 tarihine kadar işlerini yapamadığını, yeni bir araç ikame edilemediğini, 129 gün yaş meyve ve sebze toptancılığı işini yapmaktan mahrum kaldığını, müvekkilinin kazanç kaybı sigorta kapsamı dışında olduğundan uğranılan kazanç kaybına ilişkin zararlarının tazmini için davalılar aleyhine bu davayı açmak zorunluluğu doğduğunu belirterek, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 31/08/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle 1.000 TL araç içerisindeki telef olan ürünler, 1.000 TL mahrum kalınan kazanç bedeli ve 29.205,00 TL faturalandırılmış nakliye bedeli olmak üzere toplam 31.205,00.-TL maddi tazminat bedelinin davalılardan 21/08/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; taleplerin zamanaşımına uğradığını, belirsiz alacak davası açılamayacağını, davacıya 29.11.2021 tarihinde 40.000,00.-TL araç hasarı tazminatı, 04.03.2022 tarihinde 1.971,00.-TL değer kaybı ödemesi yapılarak sorumluluklarının yerine getirildiğini, 2918 Sayılı KTK’nın 92. maddesi uyarınca gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararların teminat dışında olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ikametinin ... olması nedeniyle yetkili mahkemelerin İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğunu, Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunu, delillerin tebliğ edilmediğini, dava dilekçesinin HMK.nun 194.maddesine aykırı olduğunu, belirsiz alacak davası açmakta davacının hukuki yararı olmadığını, müvekkilinin çalışanı diğer davalı sürücüye atfedilen kusur oranını kabul etmediklerini, alkolün kusur durumunu etkilemediğini, afaki talepleri kabul etmediklerini, ispatlanması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın da kusurunun bulunduğunu, kaza sonrası sebze ve meyvelerin hemen taşınarak tahliye edildiğini, fotoğraflardan da anlaşılacağı üzere bir kaç parça sebze ve meyvenin zayi olduğunu, dava dilekçesine bakıldığında, kaza tarihi olan 31.08.2021'den sonra aracın 07.11.2021 tarihine kadar tamir onarıma girmediği ve sigortaya da kaza tarihinin üzerinden 4 ay sonra 07.01.2022 tarihinde başvurulduğunun ifade edildiğini, davacının geç bildirimi yahut dava dışı kişilerin yaşattığı gecikmelerden dolayı artan zararlardan müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, talep edilen zarar ile kusurları arasında illiyet bağının kesildiğini, ayrıca nakliye bedeli adı altında dosyaya sunulan faturalara bakıldığında günlük 1.947,00 TL kiralama bedelinin fahiş olduğunu, emsal kiralama fiyatlarının celbini talep ettiklerini, huzurdaki dava ile ticari faaliyeti için günlük fahiş fiyat ile araç kiralayıp nakliye bedeli adı altında tazminat talep edilmesine rağmen, ayrıca kaza tarihinden sonra 129 gün boyunca meyve sebze toptancılığı işi yapılamadığının iddia edilmesinin açıkça kötüniyet göstergesi olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME:
Dava; trafik kazasından kaynaklanan maddi zararların giderilmesi talebine ilişkin tazminat davasıdır.
Taraflar arasında kazanın ve poliçenin varlığı hususlarında tartışma bulunmamaktadır.
Uyuşmazlık; kazadaki kusur durumu ve tazminat miktarı konusunda toplanmaktadır.
Olaya ilişkin hasar dosyası, trafik kazasının oluşumuna ilişkin soruşturma evrakları, tedavi belgeleri, tarafların ekonomik ve sosyal durumlarına ilişkin kolluk araştırma sonuçları ve alınan bilirkişi raporları, toplanan sair deliller, yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre;
Davalı ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde mahkememizin görevine itiraz etmiştir. Tarafların tacir olması, haksız fiilin de ticari iş sayılması nedeniyle görev itirazı yerinde görülmemiştir.
Davalı ... Şti. vekili cevap dilekçesinde mahkememizin yetkisine itiraz etmiştir. 6100 sayılı HMK.nun "Haksız Fiilden Doğan Davalarda Yetki" başlıklı 16. Maddesi gereğince "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." kazanın Bayrampaşa ilçesi sınırları içerisinde meydana geldiği anlaşıldığından davalı vekilinin yetki itirazı yerinde görülmemiştir.
Kusur Yönünden;
Dosyaya sunulan, kazaya müdahale eden kolluk tarafından düzenlenmiş 31.08.2021 tarihli Ölümlü/Yaralamalı Trafik Kazası Tespit Tutanağında, olayın yerleşim yeri içinde, tek yönlü platformu 2 şeritli, asfalt kaplama, kuru zeminli, aydınlatma olan bölünmüş yolda gece meydana geldiği, mahallin trafik ışıkları ile kontrollü 4 yönlü kavşak olduğu, mahalde hız sınırının 30 km/h olduğu, yolun yatay güzergahta düz, düşey güzergahta eğimsiz olduğu, yolda çalışma ve görüşe engel cisim olmadığı, kazanın oluşumunda ... plakalı aracın sürücüsü ...” ın 2918 sayılı K.T.K” nun 47/1-B maddesini ihlal ettiği kanaatine varıldığı belirtilerek kazanın özeti ve kaza krokisi aşağıdaki şekilde verilmiştir. Bu tutanak dışında başka belge bulunmamaktadır. Tutanakta yer alan trafik kuralı, sürücülerin trafik ışıklarına uyma zorunluluğuna dair olup, tutanaktan ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın kırmızı ışıkta kavşağa girdiği sonucu çıktığı, 2918 sayılı K.T.K.'nun Trafik İşaretlerine Uyma başlığı altında düzenlenen 47/b.maddesinde, sürücülere trafik ışıklarına uyma zorunluluğunun getirildiği, kazalarında Asli Kusur Sayılan Haller ve Sürücü Kusurlarının tespit başlığı altında düzenlenen 84/a..maddesinde, kırmızı ışıklı trafik işaretinde veya yetkili memurun dur işaretinde geçmenin asli kusur olarak tanımlandığı, olay şartında kırmızı trafik ışığına rağmen yönetimindeki aracı kavşağa sürerek ... plakalı araç ile çarpışmasına neden olan ... plakalı aracın sürücü ...' nın trafik kurallarına aykırı ve dikkatsiz davranışları ile tam kusurlu olduğu, ... plakalı aracın sürücüsü ...”in kusursuz olduğu yönünde bilirkişi tarafından görüş bildirilmiştir. Bu görüş dosya kapsamına uygun bulunduğundan hükme esas alınmış, davacının olayda kusurunun bulunmadığı kabul edilmiştir.
Kazada Araca Yüklü Telef Olan Ürünler Yönünden;
Davacı taraf, meydana gelen trafik kazasında ... plakalı araçta taşınan yine kendine ait sebze ve meyvelerin zarar gördüğünü, bu nedenli şimdilik 1.000,00.-TL'sinin tazminini dava konusu yapmıştır. Dava dilekçesine bu amaçla eklediği 7 adet faturanın incelenmesinde; 31.08.2021 tarih ve ... nolu, 1.211,26.-TL bedelli (Araç Plaka NoN ...), 30.08.2021 tarih ve ... nolu, 1.002,84.-TL bedelli (Araç Plaka NoN ...), 30.08.2021 tarih ve ... nolu, 384,85.-TL bedelli (Araç Plaka NoN ...), 30.08.2021 tarih ve ... nolu, 588,51.-TL bedelli (Araç Plaka NoN ...), 30.08.2021 tarih ve ... nolu, 388,16.-TL bedelli (Araç Plaka NoN ...), 30.08.2021 tarih ve ... nolu, 963,39.-TL bedelli (Araç Plaka NoN ...), ... nolu, 437,07.-TL bedelli (Araç Plaka NoN ...) olduğu görülmektedir. Diğer bir anlatımla sunulan faturalardan 2 adedinde belirtilen malların kaza yapan araca yüklendiği anlaşılmaktadır. Diğer faturalara konu mallar başka bir araca yüklenmiştir ve davamızın konusunun dışındadır.
Öyleyse dosyaya sunulan faturalar doğrultusunda davacının iddiasına göre kazada telef olan ürün bedeli toplamda 1.025,58.-TL olup, 1.000,00.-TL'si kısmi davaya konu edilmiştir.
Bilirkişi raporunda "Zayi Olan Ürünlerin Muhasebe ve Kayıtlarda Tespiti" başlığı altında yapılan inceleme ve tespitlerde; Hurda açıklaması ile ilgili olarak, istenilen hurdaya çıkış kaydı temininin teknik olarak mümkün olmadığı, çünkü zayi olan malın endüstri ürünü değil sebze/meyve olduğu, sebze ve meyvenin zayi olması durumunda Ticaret Bakanlığının Haller Müdürlüğü HKS (Hal Kayıt Sistemi)'nden yeni künye alınıp, yeni kesilen faturaya eklenmesi gerektiği, böylelikle iptal edilen faturalardaki künyelerde otomatik olarak iptal edilip zayi sayıldığı ancak SMM bilirkişi defter kayıtları ve belgeler üzerinde yaptığı incelemelerde, ibraz edilen ve telef olduğu söylenen faturalarda açıklanan hususlarda bir kayıt veya şerh bulunmadığını söylemektedir. Davacı taraf da kazadan sonra herhangi bir delil tespiti yaptırarak telef olan ürünlere ilişkin hasar miktarını tespit ettirmemiştir. Bu nedenle kaza sonrası ürünlerin tamamının telef olup olmadığı veya ne kadarının telef olduğu ispatlanamadığından bu talebin reddi gerekmiştir.
Mahrum Kalınan Kazanç Bedeli Yönünden;
Davacı taraf, araç kiralama bedelleri çok pahalı olduğu için çok pahalı olduğu için ikame araç sağlayarak işine devam edemediğini, bu nedenle kazançtan mahrum kaldığını söylemektedir.
6100 sayılı HMK.nun "Hukukun Uygulanması" başlıklı 33.maddesi gereğince; Hâkim, Türk hukukunu resen uygular. Buna göre vasıflandırma hakime aittir. Davacı her ne kadar kazanç kaybından bahsetmekte ise de söz konusu işini araç kiralayarak (ikame araç) yapabilme, devam ettirme imkanı vardır. Zira yaptığı iş ticari taksicilik gibi plakaya ve araca bağımlı bir iş değildir. Bu nedenle söz konusu talep ikame araç bedeli talebi olarak değerlendirilmiştir.
Bilirkişi raporuna göre; Dava konusu ... plakalı, ...marka, ... tipi, 2012 model kapalı kasa kamyonetin dava konusu hasarına ilişkin olarak açılmış ... sayılı hasar dosyası kapsamında hazırlanmış olan, 20.09.2021 kayıt tarihli, ...sayılı ekspertiz raporunda, aracın onarım süresinin 7 iş günü olarak belirlendiği, eksper talep tarihinin 13.09.2021 olarak belirtildiği anlaşılmaktadır. Hasar fotoğraflarında görüne hasara göre 7 iş günü makul onarım süresi olup, 13.09.2021 tarihinden itibaren 7 iş günü sürede 1 gün hafta sonu tatili olması nedeniyle makul onarım süresinde davacının araçtan faydalanamayacağı sürenin 8 gün olduğu, dava konusu aracın hasar tarihi itibariyle günlük kira bedelinin, dava konusu aracın hasar tarihi itibariyle marka ve modeli göz önüne alınarak muadil araçların güncel kira bedeli ilanları ortalaması ile TUİK Harcama Gruplarına Göre Endeks Sonuçları tablosunda güncel ve hasar tarihi itibariyle yer alan satın alınan diğer ulaştırma hizmetleri endeks değerleri” kullanılarak nispi yöntemle hesaplanmış değer göz önüne alındığında günlük 360,00 TL olarak değerlendirildiği, davacının onarım nedeniyle araçtan yararlanamayacağı 8 gün sürede meydana gelen zararı 2.880,00 TL olarak hesaplandığı yönünde görüş bildirilmiştir.
Dava konusu trafik kazasının meydana geldiği kaza tarihinin 31.08.2021 olmasına rağmen eksper 13 gün sonra yani 13.09.2021 tarihinde talep edilmiştir. Aradan geçen bu 13 günlük gecikmenin sorumluluğu tamamen davacıya ait olup, bu süreler nedeniyle ikame araç bedeli talep edilemez. Yine aynı şekilde aracın 07.01.2022 tarihine kadar tamir için serviste beklediği belirtilerek, bu süreler nedeniyle de ikame araç bedeli talep edilmektedir. Çeşitli nedenlerle aracın serviste beklemesi ve normal şartlar altında 8 gün sürecek bir tamiratın 4 aydan fazla sürmesinin sorumluluğu da davalılara yüklenemez. Bu nedenle bilirkişi raporuna itibar edilerek davacıya ikame araç bedeli olarak 2.880,00.-TL ödenmesine karar vermek gerekmiştir
Faturalandırılmış Nakliye Bedeli Yönünden;
Yine davacı taraf, kamyoneti serviste tamirde olması nedeniyle (araç kira bedellerini pahalı bulduğundan) araç kiralayamadığından faaliyetini devam ettirebilmesi için sebze ve meyvelerini toplamda 29.205,00.-TL bedelle taşıttığını belirterek bu bedelleri istemektedir. Dava dilekçesine bu nedenle Nakliyeci ... isimli nakliyeciden alınma 16.09.2021- 17.11.2021 tarihleri arasında alınan, her biri 1.947,00.-TL bedelli 15 adet fatura sunmuştur.
Bir tacir ister kendi aracıyla taşısın, isterse başka bir nakliyeciye taşıtsın nakliye maliyetini sattığı ürünlerin satış fiyatına yansıtır. Normal ticari faaliyetin gereği budur. Satışa sunulan ürünün, satış aşamasına kadar yaptığı tüm masraflar, giderler satış fiyatına yansıtılır. Sadece nakliye giderleri değil, işçilik, kira, elektirik, vergiler vb.her türlü faaliyet giderleri satış fiyatlarına maliyet adı altında yansıtılır. Yansıtılmıyorsa bu tacirin sorunudur. Bu nedenle davacının yaptığı bu nakliye masrafı talep edilemeyeceğinden istemin reddi gerekmiştir.
Davalı sigorta şirketi, ZMSS poliçesi gereği davacının aracında meydana gelen gerçek zarar miktarı ile sınırlı olarak zarardan sorumludur. ZMSS Genel Şartları'nın A.6-k. maddesi gereği, dolaylı zarar niteliğindeki ikame araç kira bedelinden (araç mahrumiyet bedeli) davalı trafik sigortacısı sorumlu değildir (Emsal:Yargıtay 17.HD.nin 09.12.2019 tarih ve 2017/5583 E. 2019/11651 K.). Bu nedenle davalı sigorta şirketi yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
İkame araç bedelinden diğer davalılar sorumlu olup bu yönden davanın kabulü ve sair taleplerin reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;Davanın KISMEN KABULÜNE,
A-Davalı sigorta şirketi yönünden davanın REDDİNE,
B-Kaza tarihi olan 31.08.2021 tarihinden geçerli avans faiziyle birlikte 1.000,00.-TL tazminat (ikame araç) bedelinin davalılar ... Ltd. Şti. ile ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
İkame araç bedeli yönünden fazlaya ilişkin taleplerin SAKLI TUTULMASINA, Sair taleplerin REDDİNE,
1-Alınması gereken karar ve ilam harcı 427,60-TL olup, peşin alınan 532,91-TL harç ile 100,00-TL tamamlama harcının toplamı 632,91-TL'nin mahsubu ile fazla alınan 205,31-TL harcın karar kesinleştiğinde DAVACIYA İADESİNE,
2-Davacı tarafça yapılan posta ve tebligat masrafı 315,50-TL, bilirkişi ücreti 4.000,00-TL, başvuru harcı 80,70-TL, peşin harç 427,60-TL toplamı 4.823,80-TL yargılama giderinden davanın kabul/red oranına göre hesaplanan 138,99-TL yargılama giderinin DAVALILAR ...ŞTİ. VE ...'DAN MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, BAKİYESİNİN DAVACI ÜZERİNDE BIRAKILMASINA,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükteki AAÜT gereğince hesap ve takdir olunan (kabul olan dava değeri üzerinden) 1.000,00-TL vekâlet ücretinin DAVALILAR ... LTD. ŞTİ. VE ...'DAN MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
4-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükteki AAÜT Genel Hükümler m.3/2 gereğince hesap ve takdir olunan 1.000,00-TL vekâlet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALILARA VERİLMESİNE,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde ilgili tarafa İADESİNE,
6-Dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul/red oranına göre 46,10-TL'sinin davalılardan ...Şti. ve ...'dan müştereken ve müteselsilen, 1.553,90-TL'sinin davacıdan 6183 sayılı Kanuna göre tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
Dair, davacı vekili ve davalılardan ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda, tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren 2 HAFTA içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya bulundukları yerdeki başka bir mahkeme aracılığıyla mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK. 341.maddesi uyarınca İstanbul BAM. nezdinde İSTİNAF yoluna başvurma hakları bulunduğu hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup anlatıldı.15/01/2024
KATİP
HAKİM