T.C.
İSTANBUL
ASLİYE 2.TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO: 2023/332
KARAR NO: 2024/581
DAVA: MENFİ TESPİT & ALACAK (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/05/2023
KARAR TARİHİ: 16/09/2024
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen MENFİ TESPİT & ALACAK davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin uzun yıllardır davalı firmanın ürünlerinin bayiliğini yaptığını ve 06.07.2021 tarihi itibari ile borcunun bulunmadığını, bayilik sözleşmeleri imzalanırken davalı tarafa ... Bankasının ... tarih ve ... numaralı 30.000 TL Bedelli, ... Bankasının ... tarih ve ... numaralı 70.000 TL Bedelli, ... Bankasının ... tarih ve ... numaralı 80.000 TL Bedelli, ... Bankasının ... tarih ve ... numaralı 250.000 TL Bedelli, ...bank ... tarih ve ... numaralı 150.000 TL Bedelli Banka teminat mektupları ve ... Bankasının ... keşide tarihli ve ... seri numaralı 220.000.-TL ve ... Bankasının ... keşide tarihli ve ... seri numaralı 500.000.-TL teminat senedi olarak da 2 adet çek verdiğini, daha sonra müvekkilin davalıdan her ay aldığı malların karşılığında da malların alındığı ay sonunda davalı şirketin çalışanının müvekkili firmanın işyerine gelerek o ay alınan malların bedeli kadar çeki müvekkilinden alarak davalı tarafa verdiğini, ticari ilişkinin bu şekilde devam ettiğini, davalı tarafa verilen çeklerden teminat çekleri hariç diğer tüm çeklerin tamamının ödendiğini, müvekkili firmanın alacağı mallara karşılık davalı tarafa 06.07.2021 tarihinde ... Bankası ... Şubesine ait ... tarih ve ... çek seri numaralı 90.000 TL bedelli, ... Bankası ... Şubesine ait ... tarih ve ... çek seri numaralı 90.000 TL bedelli, ... Bankası ... Şubesine ait ... tarih ve ... çek seri numaralı 90.000 TL bedelli, ... Bankası ... Şubesine ait 24.09.2021 tarih ve ... çek seri numaralı 90.000 TL bedelli, ... Bankası ... Şubesine ait ... tarih ve ... çek seri numaralı 90.000 TL bedelli, ... Bankası ... Şubesine ait ... tarih ve ... çek seri numaralı 90.000 TL bedelli, ...Bankası ... Şubesine ait 09.10.2021 tarih ve ... çek seri numaralı 90.000 TL bedelli, ... Bankası ... Şubesine ait ... tarih ve ... çek seri numaralı 90.000 TL bedelli, ... Bankası ... Şubesine ait ... tarih ve ... çek seri numaralı 90.000 TL bedelli, ... Bankası .... Şubesine ait 30.10.2021 tarih ve ... çek seri numaralı 90.000 TL bedelli çekleri ... AŞ.nin çalışanı olan ...'e verdiğini, çeklerin davalı firmaya verilmek yerine, bu şahıs tarafından zimmetine geçirildiğini, akabinde de ... Tic. A.Ş.'nin şirket yetkililerine ait olmayan imza ile ciro edilerek piyasaya sürüldüğünü, sahtecilik olayına ilişkin olarak davalı firmanın şikayeti ile ... Cumhuriyet Başsavcılığının ...numaralı dosyasında soruşturma başlatıldığını, yine davalı firma tarafından ... 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E. Sayılı dosyası nezdinde çek iptali için dava açılmış olup, işbu dosyanın tensip zaptıyla da çek bedelini ödemekten men kararı verildiğini, söz konusu çeklerle ilgili tüm zararların karşılanacağı taahhüt edildiğinden davalı firmaya yeniden 9 adet çek verildiğini, bu çeklerin ödendiğini, olayda müvekkilinin bir kasıt, kusur ve ihmali bulunmadığını, tahhüde rağmen söz konusu çeklerden ilk çekin bankaya, daha sonraki 5 çekin de ekli ... 1.Genel İcra Müdürlüğünün ..., ..., ... ve ... sayılı dosyalarına müvekkili firma tarafından ödendiğini, diğer çeklerinde kendilerine iade edilmediğini, davalı firmanın daha sonra müvekkili ile olan bayilik sözleşmesini haksız ve kötüniyetli olarak sonlandırdığını, bunun üzerine davalı tarafa ... 9.Noterliğinin...tarih ve ... yevmiye numaralı ekli ihtarı ile ellerinde bulunan teminat senetleri ve çeklerinin iadesini istediklerini, buna karşılık davalı tarafın müvekkile ... 15.Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numara ihtarname ile kendilerinden 610.295,00 TL alacakları olduğu iddiası nedeniyle teminat mektuplarını iade etmediğini, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını, kötü niyetli olarak ellerinde bulunan ... Bankasının ... tarih ve ... numaralı 30.000 TL Bedelli, ...Bankasının ... tarih ve ... numaralı 70.000 TL Bedelli, ... Bankasının ... tarih ve ... numaralı 80.000 TL Bedelli, ... 01.12.2021 tarih ve ... numaralı 150.000 TL Bedelli Banka teminat mektuplarını kötüniyetli olarak tahsil ettiklerini, paraya çevrilen teminat mektuplarının miktarının 330.000,00 TL olduğunu, paraya çevrilmeyen 2 adet toplam 770.000,00TL bedelli çek ve süresi dolan 250.000,00 TL bedelli teminat mektubu bulunduğunu, öncelikle davalı tarafa borçlu olmadıklarının tespitine ve davalı elinde bulunan ... Bankasının ... keşide tarihli ve ... seri numaralı 220.000.-TL ve ... Bankasının ... keşide tarihli ve ... seri numaralı 500.000TL çeklerinin tahsil için bankaya ibrazının ve icra takibine konu edilmemesi için ihtiyati tedrir kararı verilmesini ve yargılama sonunda bu çeklerden dolayı borçlu olmadığımızın tespitine ve bu çeklerin iptal ve iadesine karar verilmesine, şimdilik 5.000 TL alacaklarının dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Netice-i talep mahkememizce açık bulunmadığı, izaha muhtaç olduğu düşünüldüğünden karışıklığa neden olmamak bakımından davacı vekilinden HMK.nun 31.maddese gereğince açıklama istenmiş, davacı vekili 22.11.2023 tarihli beyan dilekçesinde özetle; davalarının ... Bankasının ... keşide tarihli ve ... seri numaralı 220.000TL ve ... Bankasının ... keşide tarihli ve ... seri numaralı 500.000 TL çekler olup menfi tespite konu başka çek ve teminat senedi olmadığını, ön inceleme zaptının da geçen ... bankasının 250.000 TL bedelli ,... tarih ve ... nolu teminat mektubunun süresi dava açıldığı tarih itibari ile süresi dolduğu için menfi tespit davasına konu edilmediği, davamızın alacak kısmının konusunun ise, taraflar arasındaki ticari defter ve belgeler ile davalıya teminat olarak verilen ve davalı tarafça kötüniyetli olarak paraya çevrilen ... Bankasının ... tarih ve ... numaralı 30.000 TL Bedelli, ... Bankasının ... tarih ve ... numaralı 70.000 TL Bedelli, ... Bankasının ... tarih ve ... numaralı 80.000 TL Bedelli, ... 01.12.2021 tarih ve ... numaralı 150.000 TL Bedelli Banka teminat mektuplarınından ibaret olduğunu söylemiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, iddiaların mesnetsiz olduğunu, davacı şirkete herhangi bir taahhüt verilmediğini, dava dilekçesinin ekinde yer alan 03/09/2021 tarihli Protokol başlıklı davalı müvekkil şirket adına .... tarafından imzalandığı görülen belgenin sahte olup, söz konusu imzaların çıplak gözle anlaşılacak şekilde fotokopi üzerinden çoğaltıldığını, mahkemeyi yanıltmaya yönelik olarak hazırlandığını, Protokol belgesi altındaki imzanın davalı müvekkil şirket adına imzaya yetkili ...'e ait olmadığını, imza örneklerinin kurumlardan celbini talep ettiklerini, bilirkişi marifetiyle imza incelemesi sonucunda imzanın ...'e ait olmadığının çok net anlaşılacağını, kaldı ki, ...'ün müvekkili şirket nezdinde imza yetkisi bulunmadığını, böyle bir taahhüt verilemeyeceğini, davacı şirketin, müvekkili şirketin distribütörlüğünü yaptığını, taraflar arasında bayilik sözleşmesi imzalandığında davacı tarafından banka teminat mektupları verildiğini, ticari ilişkileri sırasında müvekkili şirketin davalıya verdiği ürünler karşılığında davacıdan ödeme amaçlı çekler aldığını, ... adlı kişi, müvekkiline teslim edilmek üzere davacıdan toplam 10 adet çek aldığını ancak müvekkiline teslim etmeyerek zimmetine geçirdiğini, akabinde de işbu çekler davalı müvekkil şirket yetkililerine ait olmayan imza ile ciro edilerek piyasaya sürüldüğünü, ...'in usulsüz eylemi üzerine ... Cumhuriyet Başsavcılığına şüpheliler hakkında şikayette bulunulduğunu, soruşturmanın ... srş.numaralı dosyada devam ettiğini, ...'in piyasaya sürdüğü ve dava dilekçesinde de belirtilen çeklerin; ... Bankası A.Ş. ... şubesine ait; ... çek seri no’lu 23.10.2021 keşide tarihli 90.000,00.-TL bedelli, ... çek seri no’lu 30.10.2021 keşide tarihli 90.000,00.-TL bedelli, ... çek seri no’lu 02.10.2021 keşide tarihli 90.000,00.-TL bedelli, ... çek seri no’lu 07.10.2021 keşide tarihli 90.000,00.-TL bedelli, ... çek seri no’lu 09.10.2021 keşide tarihli 90.000,00.-TL bedelli, ... çek seri no’lu 16.10.2021 keşide tarihli 90.000,00.-TL bedelli, ... çek seri no’lu 28.08.2021 keşide tarihli 90.000,00.-TL bedelli, ... çek seri no’lu 09.09.2021 keşide tarihli 90.000,00.-TL bedelli, ... çek seri no’lu 16.09.2021 keşide tarihli 90.000,00.-TL bedelli, ... çek seri no’lu 24.09.2021 keşide tarihli 90.000,00.-TL bedelli 10 adet çek olduğunu, bu çekler için ... 14. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. ... K. sayılı dosyasıyla çek iptali için dava açıldığını, tensiben ödemeden men kararı verildiğini, çekleri elinde bulunduruduğu anlaşılan ... A.Ş.'ye karşı da ... 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası nezdinde çek istirdadı davası açıldığını, çekler zayi olduktan sonra müvekkili şirketin ürünlerine karşılık herhangi bir bedel ödenmediği için davacı şirketin borcunun devam ettiğini, bu sebeple davacı borcunu kapatabilmek için müvekkiline yeniden toplam 810.000,00.-TL değerinde farklı çekler verdiğini, ayrıca davacı tarafından işbu durumun tespiti ile ... 1. Genel İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyasına ödemek zorunda kaldığı 120.638,20-TL'nin istirdatı için ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde ... E. sayılı dosyasında menfi tespit ve alacak davası açtığını, zayi olan çeklerden dolayı ödenmeyen borcuna karşılık davalı müvekkil şirkete 9 adet yeni çek verildiğini ve bu durumdan dolayı borcunun olmadığının tespitini talep ettiğini, bu davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini, taraflar arasında imzalanan distribütörlük sözleşmesinin 12.3 maddesi gereğince davalı müvekkil şirketin koşulsuz ve derhal geçerli olmak üzere istediği zaman sözleşmeyi feshedebileceğinin hüküm altına alındığını, müvekkili şirketin, ... 15 Noterliği'nin ... Tarihli ... Yevmiye numaralı fesih ihbarnamesiyle davacı şirket ile aralarındaki sözleşmeyi haklı olarak ve dürüstlük kuralları çerçevesinde feshettiğini, akabinde davacı tarafından sözleşmenin sonlanması nedeniyle ... 9. Noterliği'nin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname ile ... Bankasının ... tarih, ... numaralı, 30.000 TL bedelli, ... Bankasının ... tarih, ... numaralı, 70.000 TL bedelli, ... Bankasının... tarih, ... numaralı 80.000 TL bedelli, ... Bankasının... tarih ve ... numaralı 250.000 TL bedelli, ... 01.12.2021 tarih ve ... numaralı 150.000 TL Bedelli Banka teminat mektupları ve ... Bankasının ... keşide tarihli ve ... seri numaralı 220.000TL, ... Bankasının 30.05.2023 keşide tarihlive ... seri numaralı 500.000TL miktarlı çekler teminat olarak verildiğinden teminat mektuplarının ve çeklerin taraflarına iadesini aksi takdirde alacağın tahsili için dava açılacağı ihtar edildiğini, cevabi olarak gönderilen ... 15. Noterliği'nin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamede, 610.295,00-TL cari hesap borcunun bulunduğunu, cari hesap borcu halen ödenmediğinden ihtarnamede sayılan kıymetli evrakların henüz teslim edilmediğini, 610.295,00-TL cari hesap borcunu müvekkili şirkete ödenmesini, ödemenin yapılmasına müteakip 7 gün içerisinde bahse konu tüm kıymetli evrakların iade edileceğini, aksi takdirde cari hesap borcuna karşılık olarak çek ve teminat mektuplarının paraya çevrileceğinin ihtar edildiğini, davacı taraf yapılan bu ihtara rağmen borcunu ödememiş olduğundan dolayı, söz konusu çekler ve teminat mektuplarının paraya çevrildiğini, fazla tutarın davacıya iade edildiğini, davacının zayi olan çekleri nedeniyle icra dosyalarına ödediği borçların, kendi borçları olup sahte taahhütname ile kendilerine yükletilmeye çalışılmasını kabul etmediklerini, davalı müvekkili şirketin eline hiç geçmeyen ve rızası dışında imzası taklit edilerek ciro edilen işbu çek için davalı müvekkil şirkete dava yönelmesini kabul etmediklerini, zira davalı müvekkil şirketin bu hususta hiçbir kötü niyeti söz konusu olmayıp, ilgili çek hakkında açılması gereken tüm davaların açıldığını, savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu, davacıyı da koruyacak nitelikte tedbirler alındığını, ancak davacı şirketin çeki keşide eden kişi olduğundan dolayı iyiniyetli çeki elinde bulunduran kişiye karşı her zaman hukuki sorumluluğunun mevcut olduğunu, davalı müvekkil şirkete bunlardan kaynaklı sorumluluk atfedilemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME:
Uyuşmazlık; taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinden kaynaklı olarak verilen teminat mektuplarını bir kısmının paraya çevrilmesi nedeniyle kısmi alacak, paraya çevrilmeyen bir kısım teminat mektupları ile çekler nedeniyle borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkin, İİK.nun 72/2.maddesine göre açılmış Menfi Tespit davasıdır.
2004 sayılı İİK’nın 72.maddesi gereğince; Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir.
Davacı taraf;
- ... Bankasının 28.02.2014 tarih ... numaralı 30.000 TL Bedelli
- ... Bankasının 04.02.2016 tarih ... numaralı 70.000 TL Bedelli
- ... Bankasının 23.12.2016 tarih ... numaralı 80.000 TL Bedelli
- ... 01.12.2021 tarih ... numaralı 150.000 TL Bedelli paraya çevrilen teminat mektuplarının miktarının (Toplamda 330.000,00 TL) olduğunu belirterek bu miktar (şimdilik 5.000,00.-TL) üzerinden kısmi alacak davası
- ... Bankasının ... tarih ... no, 220.000.-TL bedelli
- ... Bankasının ... tarih ... no, 500.000TL bedelli çekler yönünden ise Menfi Tespit davası açmıştır.
Davacı taraf bu çekleri teminat olarak verdiğini, daha sonraki alışverişler nedeniyle verdiği çeklerin ( 06.07.2021 tarihinde ... Bankası ... Şubesine ait ... tarih ve ... çek seri numaralı 90.000 TL bedelli, ... Bankası ... Şubesine ait 09.09.2021 tarih ve ... çek seri numaralı 90.000 TL bedelli, ... Bankası ... Şubesine ait 16.09.2021 tarih ve ... çek seri numaralı 90.000 TL bedelli, ... Bankası ... Şubesine ait ... tarih ve ... çek seri numaralı 90.000 TL bedelli, Türk Ekonomi Bankası ... Şubesine ait 02.10.2021 tarih ve ... çek seri numaralı 90.000 TL bedelli, ...Bankası ... Şubesine ait ... tarih ve ... çek seri numaralı 90.000 TL bedelli, ... Bankası ... Şubesine ait ... tarih ve ... çek seri numaralı 90.000 TL bedelli,... Bankası ... Şubesine ait ... tarih ve ... çek seri numaralı 90.000 TL bedelli, ...Bankası ... Şubesine ait ... tarih ve ... çek seri numaralı 90.000 TL bedelli, ... Bankası ... Şubesine ait ... tarih ve ... çek seri numaralı 90.000 TL bedelli çekleri) davalının çalışanı olan ...'e verdiğini, çeklerin davalı firmaya verilmek yerine, bu şahıs tarafından zimmetine geçirildiğini belirtmiş, bu çekler nedeniyle de davalı hakkında ... 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası üzerinden Menfi Tespit davası açmıştır.
Görüldüğü üzere davamıza konu kambiyo senetleri ve Teminat mektubunun dayandığı olaylar ile ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E.sayılı dava dosyasına dayanak taraflar arasındaki Menfi Tespit davasının dayanağı olaylar aynıdır. Ticari alış veriş nedeniyle davalının çalışanına verilen çeklerin davalının çalışanı tarafından zimmete geçirilmesi nedeniyle davacı taraf borcunun olmadığını düşünmekte ve sözleşme gereği teminat olarak verdiği kambiyo senetleri ile teminat mektubunun paraya çevrilmemesi gerektiğini ileri sürmektedir.
Her iki davada da aynı sözleşmesel ilişkiye dayandığı, iddia ve savunmaların aynı olay üzerinde toplandığı, yargılamanın aynı deliller üzerinden yürütüldüğü ve aynı delillerin toplandığı anlaşılmaktadır.
HMK.nun "Davaların Birleştirilmesi'' başlıklı 166. Maddesine göre;
(1)Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı, ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar, diğer mahkemeyi bağlar.
(2)Davalar, ayrı yargı çevrelerinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış ise bağlantı sebebiyle birleştirme ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebilir. Birinci davanın açıldığı mahkeme, talebin kabulü ile davaların birleştirilmesine ilişkin kararın kesinleşmesinden itibaren, bununla bağlıdır.
(3)Birleştirme kararı, derhâl ilk davanın açıldığı mahkemeye bildirilir.
(4)Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı var sayılır.
... 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas sayılı dosyası ile iş bu dava dosyası arasında hukuki ve fiili bağlantı bulunduğu, araştırılması gerekli olan hususların da aynı olduğu anlaşılmakla, ... 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile iş bu dava dosyasının birlikte görülmesi gerektiği, usul ekonomisi ilkesi gereği mahkememiz dosyasının, dava tarihi olarak önce ikame edilen ... 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesinin uygun olacağı takdir edilmiştir. Zira aksi halde bile ... 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasının sonuçlanmasını beklemek gerekmektedir. Burada ulaşılacak sonuç davamızı etkiler niteliktedir. Davanın sonucunu bekleyip kesinleşmesinden sonra yargılamaya devam edilmesi, süreci uzatmaktan başka bir işe yaramayacaktır. Bu nedenle dava ve usul ekonomisi gereği davaların birleştirilmesi gerektiği kabul edilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-Mahkememiz dosyasının, ... 3.ATM'nin ...Esas sayılı dosyası ile BİRLEŞTİRİLMESİNE,
2-Yargılamaya ... 3.ATM'nin ...Esas sayılı dosyası üzerinden DEVAM OLUNMASINA,
3-Harç, yargılama gideri ve vekalet ücreti hususlarının birleşen dosya ile birlikte HÜKÜM ALTINA ALINMASINA,
4-Dosyamızın esas kaydının bu şekilde KAPATILMASINA,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren 2 HAFTA içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya bulundukları yerdeki başka bir mahkeme aracılığıyla mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK. 341.maddesi uyarınca İstanbul BAM. nezdinde İSTİNAF yoluna başvurma hakları bulunduğu hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup anlatıldı.16/09/2024
KATİP
HAKİM