T.C.
İSTANBUL
ASLİYE 2.TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO: 2023/502
KARAR NO: 2024/22
DAVA: TAZMİNAT (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/07/2023
KARAR TARİHİ: 15/01/2024
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen TAZMİNAT davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 30/04/2022 tarihinde davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde .... nolu İhtiyari Mali Mesuliyet Sigorta poliçesi ile sigortalı olan ... plaka sayılı aracın, müvekkiline ait ... plakalı araca çarparak maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, kaza tespit tutanağına göre davalı sigorta şirketinin poliçesi ile teminat altına alınan ... plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybı bedelinin tahsili amacıyla kazada %100 kusurlu olan ... plakalı aracın aynı zamanda Zorunlu Mali Mesuliyet sigortacısı bulunan ... Sigorta A.Ş.'ye müracaat edildiğini, 15.202,00-TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, ancak yapılan bu ödemenin müvekkilinin gerçek zararını karşılamaması sebebiyle Sigorta Tahkim Komisyonluğu'na başvurulduğunu (...), Sigorta Tahkim Komisyonu'nun ... esas, ... karar sayılı Uyuşmazlık Hakem Kararı ile ZMMS sigortacısının 34.798,00-TL kasko şirketine rücu ödemesi ve 15.202,00-TL değer kaybı bedeli olmak üzere toplamda 50.000,00-TL'lik ödeme ile kaza tarihi itibariyle poliçe limitlerini tüketmiş olduğunun tespit edildiğini, değer kaybı taleplerinin Yargıtay kararları uyarınca kaza sonucunda araçta oluşan gerçek zararlardan olup Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ve İhtiyari Mali Mesuliyet Sigorta poliçe teminatı kapsamında olduğunu (Emsal; Yargıtay 17.HD.nin 2009/9892 E. 2010/3124 K.), değer kaybı için 07/02/2023 tarihinde sigorta şirketinden talepte bulunduğunu, cevap verilmemesi nedeniyle Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulduğunu, Komisyon’un ... tarihli yazısı ile davalı şirketin Tahkim Sistemine üye olmadığının bildirildiğini, bu nedenle ZMMS poliçesinden alınamayan bakiye değer kaybı için davalı şirket aleyhine dava açma zorunluluğunun hasıl olduğunu, Sigorta Eksperi Bilirkişisi olan ... tarafından hazırlanan ekspertiz raporuna göre müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybı bedelinin 27.200,00 TL olarak tespit edildiğini, ... tarih ve ... sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Anayasa Mahkemesi'nin (AYM) iptal kararı ile; Karayolları Trafik Kanunu’nun, 6704 sayılı Kanunun 3. Maddesiyle değiştirilen 90. Maddesinin 1 ve 2. cümlelerinde yer alan “Genel Şartlarda” ibaresinin ve yine 6704 sayılı Kanunun 4. Maddesi ile eklenen 2. Bendinin iptaline, oy çokluğuyla karar verdiğini, bu nedenle Trafik Sigortası Genel Şartları'nın ekinde yer alan formülün artık uygulanamayacağını, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını belirterek, bakiye değer kaybı olarak şimdilik 1.000,00 TL’sinin kaza tarihinden itibaren işleyecek temerrüt tarihi olan 22/02/2023 tarihinden itibaren avans faizi ile ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; mahkemenin yetkisiz olduğunu, müvekkilinin merkez adresinin İstanbul Anadolu yakasında olduğunu, kazanın Bolu ilinde gerçekleştiğini, HMK.nun 6.maddesi, 2918 sayılı KTK.nun 110. maddesi ile ZMSS Genel Şartlarının C.7. Maddesi gereğince yetkili mahkemelerde dava açılmadığını, yetkisiz mahkemede dava açıldığından, seçme hakkının kendilerine geçtiğini, İstanbul Anadolu mahkemelerinin yetkili olması nedeniyle yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, ... tarihinde ve ... sayılı RG.’de yayımlanan “Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar”ın uygulanması gerektiğini, eksik evrak ile başvuru yapıldığından talebin usulden reddi gerektiğini, her ne kadar eksik evrak ile başvuru yapılmış olsa da, değer kaybı raporu hazırlattırdıklarını, araçta meydana gelen değer kaybının 20.230,54 TL olduğunun tespit edildiğini, bunun üzerine davacı tarafa ... nolu ZMMS poliçesi kapsamında kalan teminat limitleri uyarınca 15.202,00 TL değer kaybı bedeli ödendiğini, avans faizi istenemeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME:
Dava; trafik kazasından kaynaklanan maddi zararların giderilmesi talebine ilişkin tazminat davasıdır.
Taraflar arasında kazanın varlığı, davacının aracının olay nedeniyle hasarlanması, sigorta poliçeleri ile yapılan değer kaybı ödemesi hususlarında tartışma bulunmamaktadır.
Uyuşmazlık; kazadaki kusur durumu ve varsa bakiye tazminat (değer kaybı) miktarı konusunda toplanmaktadır.
Davalı taraf yetki ilk itirazında bulunmuştur. Öncelikle bu hususun incelenmesi gerekmektedir.
Yetki Sorunu;
Dava dilekçesi davalı tarafa 01.08.2023 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davalı vekilinin 16.08.2023 tarihinde yasal cevap verme süresi içerisinde (Adli Tatil) davaya cevap verdiği anlaşıldığından yetki ilk itirazı süresinde yapılmıştır.
Davalı vekili müvekkili sigorta şirketinin merkezinin İstanbul Anadolu yakasında olduğu, şubelerinin bulunmadığı, kaza yerinin Kaynaşlı/Bolu olduğu belirtilerek İstanbul Anadolu mahkemelerinin yetkili olduğunu ileri sürmektedir.
Yetkide "Genel Yetkili Mahkeme" 6100 sayılı HMK.nun 6.maddesinde düzenlenmiştir. Maddeye göre;
"(1) Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.
(2) Yerleşim yeri, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre belirlenir."
6100 sayılı HKM.nun "Şubeler ve Tüzel Kişilerle İlgili Davalarda Yetki" başlıklı 14.maddesi gereğince;
"(1) Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.
(2) Özel hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla, bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacakları davalar için, ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir."
6100 sayılı HMK.nun "Sigorta Sözleşmelerinden Doğan Davalarda Yetki" başlıklı 15.maddesi gereğince;
"(1) Zarar sigortalarından doğan davalar, sigorta, bir taşınmaza veya niteliği gereği bir yerde sabit bulunması gereken yahut şart kılınan taşınıra ilişkinse, malın bulunduğu yerde; bir yerde sabit bulunması gerekmeyen veya şart kılınmayan bir taşınıra ilişkinse, rizikonun gerçekleştiği yerde de açılabilir.
(2) Can sigortalarında, sigorta ettirenin, sigortalının veya lehtarın leh veya aleyhine açılacak davalarda onların yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkilidir.
(3) Bu hüküm deniz sigortalarından doğan davalarda uygulanmaz."
6100 sayılı HMK.nun "Haksız Fiilden Doğan Davalarda Yetki" başlıklı 16.maddesi gereğince;
"Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir."
Trafik Kazalarından Kaynaklanan davalarda ayrıca yetki hükümleri düzenlenmiştir. 2918 sayılı KTK.nun "Görevli ve Yetkili Mahkeme" başlıklı 110.maddesi gereğince;
"İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dâhil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları, adli yargıda görülür. Zarar görenin kamu görevlisi olması, bu fıkra hükmünün uygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır.
Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir.
"Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın "Sigortacıya Başvuru Ve Yetkili Mahkeme" başlıklı C.7.maddesinde;
"Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce bu Genel Şartların Ek-6’sında belirtilen tazminat ödemelerinde istenecek belgelerin tamamı ile birlikte ilgili sigortacıya yazılı başvuruda bulunması gerekir.
Sigortacının başvuru tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi kısmen veya tamamen karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde ya da tazminat tutarında anlaşma sağlanamadığı hallerde sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinde, kazanın meydana geldiği yer mahkemesinde ya da zarar görenin ikametgâhının bulunduğu yer mahkemesinde dava açılabileceği gibi uyuşmazlığın çözümü için Sigorta Tahkim Komisyonuna da başvurulabilir."
Yukarıdaki açıklamalardan sonra somut olaya gelince;
Kazanın meydana geldiği yer ...'dur.
Davacının ikamet adresinin ... olduğu anlaşılmaktadır.
Davalı sigorta şirketinin ticaret sicil kaydına göre merkezi ...'dur ve başkaca şubesi yoktur.
Davaya dayanak sigorta poliçesini düzenleyen acente ... Şirketi'nin adresi ...'dur.
Huzurdaki dava yukarıda belirtilen düzenlemeler karşısında mahkememiz davaya bakmaya yetkili değildir. Dava yetkisiz mahkemede açılmıştır. Bu nedenle yetki ilk itirazının kabulüne, Davanın yetkiye ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle HMK'nun 114. Ve 115. maddeleri gereğince dava dilekçesinin usulden reddine, 6100 sayılı HMK.20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra iki haftalık süre içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine Gönderilmesine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
Yetki ilk itirazının KABULÜNE,
Davanın yetkiye ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle HMK'nun 114. Ve 115. maddeleri gereğince dava dilekçesinin usulden REDDİNE,
6100 sayılı HMK.20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra iki haftalık süre içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli ve yetkili İSTANBUL ANADOLU NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
İki haftalık süre içinde dosyanın gönderilmesi için talepte bulunulmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin İHTARINA,
6100 sayılı HMK 331.maddesi gereğince harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerin yetkili ve görevli mahkemece, davaya bir başka mahkemede devam edilmemesi ve davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi halinde ise yargılama giderlerinin mahkememizce dava dosyası üzerinden KARARA BAĞLANMASINA,
Artan gider avansının dosyasına AKTARILMASINA,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren 2 HAFTA içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya bulundukları yerdeki başka bir mahkeme aracılığıyla mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK. 341.maddesi uyarınca İstanbul BAM. nezdinde İSTİNAF yoluna başvurma hakları bulunduğu hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup anlatıldı.15/01/2024
KATİP
HAKİM