T.C.
İSTANBUL
ASLİYE 2.TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO: 2023/538
KARAR NO: 2024/114
DAVA:İTİRAZIN İPTALİ (Danışmanlık Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/08/2023
KARAR TARİHİ: 12/02/2024
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen İTİRAZIN İPTALİ davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin; ... nolu Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 74. Maddesi uyarınca, 4447 Sayılı İşssizlik Sigortası Kanunu’na ek olarak getirilen istihdam teşviki ve 687 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile getirilen teşvik tutarlarının hesaplanması ve şirketlere raporlanması ile birlikte danışmanlık hizmeti veren bir firma olduğunu, davalı şirketin de, müvekkili şirketle 06.04.2017 tarihinde akdettiği sözleşme ile 6111 Sayılı Kanunu’nun 74. Maddesiyle 4447 Sayılı İşsizlik Sigortası Kanununa eklenen Geçici 10. Maddeye göre getirilen teşviklerin ve 3-B maddesindeki diğer teşviklerin hesaplanması ve geriye dönük faydanılmamış teşvik tutarlarının hesaplanması işini müvekkili şirkete verdiğini, sözleşme kapsamında teşviklerin hesaplanması işi yerine getirilirken diğer taraftan davalı şirketin geriye dönük faydanılmamış teşvik tutarlarını da davalı şirketin talebi ile birlikte hesaplayarak davalı şirkete ilettiğini, sözleşme kapsamında üstlendiği edimi yerine getirdiğini ancak hizmet bedelinin ödenmediğini, davalı şirketin, ... 1.Noterliği’nin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile bir ay önceden yazılı olarak fesih ihbarında bulunmak suretiyle başkaca bir neden ileri sürülmeksizin tek taraflı olarak 06.04.2017 tarihli sözleşmeyi fesh ettiğini müvekkili şirkete bildirdiğini, bunun ardından dava dilekçesinde ayrıntılandırılan mail yazışmaları yapıldığı, davalı şirket ile yapılan bu yazışmaların ardından davalı şirket aleyhine ... 19. Noterliği’nin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 06.04.2017 tarihli sözleşmenin davalı şirket tarafından fesh edilmiş olması sebebiyle 27.01.2018 tarihine kadar hizmet verilmeye devam edileceği, taraflar arasında akdedilmiş olan 06.04.2017 tarihli sözleşme uyarınca müvekkili şirketin "geriye dönük faydalanılmamış teşvik tutarlarının hesaplanması" işinin yerine getirilmesi karşılığında geriye dönük faydalanılmamış teşvik tutarının %13 ‘ne tekabül eden 121.878,20-TL.+KDV’ye hak kazanacağı hüküm altına alındığı, müvekkil şirket tarafından işin yerine getirildiği, 06.04.2017 tarihli sözleşme kapsamında hesaplanan sözleşmeye göre müvekkil şirkete ödenmesi gereken 937.524,63-TL.’nin %13 ‘ne tekabül eden 121.878,20 TL + %18 KDV’nin müvekkil şirketin 06.04.2017 tarihli sözleşmede yer alan banka hesabına 27.01.2018 tarihi itibariyle ödenmesini ihtaren bildirdiğini, davalı şirket tarafından hizmet bedelinin ödenmeyeceğinin ifade edilmesinin ardından tahakkuk etmiş olan 121.878,20-TL + KDV toplamı olan 143.816,28-TL. hizmet bedeline ilişkin 16.01.2018 tarihli 143.816,28-TL bedelli ... nolu elektronik faturanın davalı şirkete gönderildiğini, davalının 19.01.2018 tarihinde "iade" adı altında ... nolu iade faturası gönderildiğini, müvekkil şirket tarafından da ... tarihli ... 19.Noterliği’nin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözkonusu iade faturasına itiraz edildiğini, fatura bedelinin ödenmemesi üzerine davalı şirket aleyhine itiraza konu ... 9.icra Müdürlüğü’nün ... sayılı dosyası ile ... tarihli, ... nolu elektronik fatura bedeli olan 143.816,28-TL’nin ve 27.12.2017 tarihli ... nolu 4.862,78-TL tutarlı faturadan bakiye kalan 2.475,00-TL. nin ödenmesi için icra takibi başlatıldığını, takibe itiraz edilmesi üzerine ... 3.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ...E. sayılı dosyası ile davalı şirket aleyhine itirazın iptali davası açtıklarını, alınan 25.08.2020 tarihli bilirkişi raporu ile davalı şirketin SGK kayıtları üzerinde yapılan inceleme ile davalı şirketin “geriye dönük 6111 Sayılı Kanunda belirlenen teşvikten yararlandığı, Yararlanılan teşvik tutarının 948.418,80-TL olduğu ve sözleşmeye göre bu tutarın %13 + KDVolmak üzere 123.294,44-TL+ 22.193,00 (KDV) =145.487,44-TL olduğunun belirlendiği, müvekkilinin fatura düzenlendiği tarihte sürecin tamamlanmamış olduğunun belirtildiği, müvekkili şirketin SGK’dan tahsil edilen ya da mahsup edilen herhangi bir teşvik tutarı olmadan faturanın düzenlendiği hususları gözönüne alınarak davanın reddine karar verildiği, mahkemenin ... Karar sayılı 06.07.2021 tarihli kararının taraflarca istinafa başvurulmaksızın kesinleştiği, buna göre; taraflar arasında sözleşme bulunduğu, müvekkili şirketin gerekli çalışmayı yaparak davalıya davalı şirketin gerekli olan iptal-ek bildirgelerini hazırlayıp davalıya ilettiğinin tespit edildiği, ... 3.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin... E. sayılı dosyasından verilen kararda dava “ Takip tarihi itibariyle SGK’dan tahsil edilen ya da mahsup edilen herhangi bir teşvik tutarı olmadan fatura düzenlenmiş olması” nedeniyle red edilmiş olması sebebiyle kararın kesinleşmesinin ardından bilirkişi raporu da dayanak belge olarak eklenmek suretiyle .... 14.İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile davalı şirket aleyhine icra takibine girişildiğini, davalı şirket tarafında takibe itiraz edildiğini, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını belirterek, itirazın iptali ile davalı şirketin müvekkil şirketin alacağını tahsil etmesini geciktirmeye yönelik haksız ve dayanaksız itirazının reddi ile davalı şirket aleyhine takip toplamının %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasındaki sözleşme hükümleri uyarınca hizmet bedeline hak kazanılması bakımından davacı tarafça yapılan SGK başvurusunun olumlu sonuçlanması zorunlu olup davacı başvurusunun olumsuz sonuçlandığı ve tahsilatın davacı şirket hizmeti ile sağlanamadığı gözetildiğinde davacının müvekkilinden herhangi bir hizmet bedeli talep etmesinin hukuken mümkün olmadığını, taraflar arasındaki 06.04.2017 tarihli sözleşmenin "Ücret ve Ödeme" başlıklı 6.2 maddesinde "davalı Müvekkil'in SGK başvurusunun olumlu sonuçlanmasından veya dava açılması halinde davanın kabul edilmesinden sonra SGK'dan tahsil ya da mahsup edilen tutarın % 13'ünün davacıya ödenmesi" kararlaştırıldığını, dolayısıyla, davacının hizmet bedelini talep edebilmesi için SGK'dan teşvik alınması, tahsilat ya da mahsup işleminin gerçekleşmesi gerektiğini, davacı tarafça da dava dilekçesinde kabul edildiği üzere "davacı şirket yalnızca geriye dönük faydalanılmamış teşvik tutarlarını hesaplamış" olup davacının söz konusu hesaplama işleminin sözleşme kapsamında üstlendiği edimleri yerine getirdiğini göstermeyeceği ve sonuç olarak hizmet bedeline hak kazanmasını gerektirmeyeceğini, bu kapsamda davacı şirket tarafından yapılan başvuruların SGK tarafından kabul edilmeyerek olumsuz sonuçlanması sonucunda davacı şirketin müvekkiline gerekli desteği sağlayamadığı anlaşıldığından yapılan sözleşmenin feshedildiğini, davacı yüzünden uğradıkları zararı hak kaybına uğramadan gidererek teşviklerden yararlanabilmek adına dava dışı ...firmasından hizmet aldıklarını, SGK nezdindeki ilgili başvuruların bu firma tarafından gerçekleştirildiğini, söz konusu bu firmanın başvurularının SGK tarafından kabul edildiğini, teşvik ile ilgili tahsilatın da bu dava dışı firma sayesinde sağlanabildiğini, davacının dava dilekçesinde gerçeğe aykırı şekilde haksız olarak SGK'dan teşvikler ile ilgili tahsilat sağlanamamasının müvekkili tarafından sürecin takipsiz bırakılması nedeni ile olduğunu belirttiğini, oysa dava dışı firmanın başvurularının SGK tarafından kabul edildiğini, iddiaların doğru olmadığını, davacının, ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin... Esas sayılı dosyasında SGK’dan tahsil ya da mahsup edilen herhangi bir teşvik tutarı olmadan faturanın düzenlendiği hususları göz önüne alınarak davanın reddine karar verildiğini, işbu kararın kesinleşmesinin ardından ... 14. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile davalı Müvekkil ... aleyhine icra takibi başlatıldığını belirttiğini, başka bir deyişle davacının, ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyası ile açılan davanın alacak henüz muaccel olmadan fatura düzenlendiği gerekçesiyle reddedildiği ve bu kez alacak muaccel olduktan sonra davaya konu icra takibini başlatmakta haklı olduklarını iddia ettiğini, öncelikle davacının talebinin yerinde olmayıp ilgili davada verilen kararın kesin hüküm teşkil ettiği gözetildiğinde davacının talepte bulunmasının hukuka aykırı olduğundan kesin hüküm itirazlarının bulunduğunu belirterek, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME:
Dava; danışmanlık hizmet sözleşmesinden kaynaklanan borcun ödenmemesi üzerine alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
2004 sayılı İİK’nın 67/1. fıkrası gereğince takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.
Davacının ... 14. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile 21/09/2022 tarihinde, davalı aleyhine, ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasındaki 25.08.2020 tarihli bilirkişi raporu ile tespit edilen teşvik tutarlarına ilişkin ve 06.04.2017 tarihli sözleşme kapsamında müvekkil şirket tarafından borçlu şirkete verilen geçmişe dönük teşviklerin hesaplanması hizmetine dayanarak, 145.487,44.-TL asıl alacak, 95.909,11.-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 241.396,55.-TL üzerinden ilamsız icra takibi başlattığı, (...) ödeme emrinin borçlu/davalıya 28/09/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 23/09/2022 tarihinde hiçbir borcu olmadığını, borcun tamamına ve faize itiraz ettiğini belirterek takibi durdurduğu, davacının da 14/08/2023 tarihinde 241.396,55.-TL toplam alacak üzerinden 1 yıllık yasal hak düşürücü süre içinde huzurdaki itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmaktadır.
Taraflar arasında ticari ilişkinin varlığı tartışma konusu değildir.
Çözümlenmesi gereken sorun, daha önce açılan ve sonuçlanan ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. ...K.sayılı dosyasına ilişkin kararın kesin hüküm teşkil edip etmediği, kesin hüküm teşkil etmiyor ise davacının dava ve icra takibine konu ettiği danışmanlık hizmeti nedeniyle davalıdan alacağının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.
Taraflar arasında 06.04.2017 tarihinde 6111 nolu Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 74. Maddesi uyarınca, 4447 Sayılı İşssizlik Sigortası Kanunu’na ek olarak getirilen istihdam teşviki ve 687 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile getirilen teşvik tutarlarının hesaplanması ve şirketlere raporlanması ile birlikte danışmanlık hizmeti verilmesine ilişkin sözleşme imzalanmıştır. Sözleşmenin "Ücret ve Ödeme" başlıklı 6.2 maddesinde "davalı Müvekkil'in SGK başvurusunun olumlu sonuçlanmasından veya dava açılması halinde davanın kabul edilmesinden sonra SGK'dan tahsil ya da mahsup edilen tutarın % 13'ünün davacıya ödenmesi" kararlaştırılmıştır.
... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. ... K.sayılı dosyasına ...Merkezi'nin verdiği 11.06.2019 tarihli cevabi yazılarında, davalı ... firmasının 11.07.2017 tarihinde merkezlerine kağıt ortamında müracaat edildiğini, başvurunun Sıgorta Primleri Genel Müdürlüğü'nün ...tarih ve ...sayılı "Sigorta Prim Teşviklerinden Geriye Yönelik Yararlanma" genelgesinin yayın tarihinden sonra verildiğinden reddedildiğini, ilgilisine 11.07.2017 tarihinde bilgi verildiğini bildirmiştir.
Bunun üzerine taraflar arasındaki sözleşme davalı tarafından keşide edilen ... 1.Noterliği’nin... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile fesh edilmiştir.
7103 sayılı Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 70.maddesiyle (01.04.2018 tarihinde yürürlüğe girmiştir), 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na eklenen 17.madde ile yapılan düzenleme neticesinde sigorta primi teşvik, destek ve indirimlerden yararlanma şartlarına haiz olmasına karşın, daha evvel herhangi bir kanun numarası seçilmeksizin teşviklerden yararlanılmayan ayların/dönemlerin ya da kanun numarası seçilerek teşvikten yararlanılmış olmakla birlikte yararlanılan teşvik türünün tercih edilecek başka bir teşvik türü ile geriye yönelik olarak değiştirilmesine imkan tanınmıştır. Bu nedenle davalı işveren 5510 sayılı Kanun'un Ek 17 nci maddesi kapsamında başvurusunu 22.05.2018 tarihinde internet ortamında kuruma yapmıştır. Davacı tarafından 31/12/2018 tarihinde açılan ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. .... K.sayılı dava dosyasına ...Sosyal Güvenlik Merkezi'nin verdiği 11.06.2019 tarihli cevabi yazılarında, dosyasına verilen 11.06.2019 tarihli cevabi yazıdan, geriye dönük teşvik işlemlerinin devam ettiği bildirilmiştir.
Yukarıdaki açıklamalardan sonra somut olaya gelince;
Taraflar arasında yukarıda açıklanan teşviklerin alınması konusunda taraflar arasında 06.04.2017 tarihli danışmanlık hizmet sözleşmesi imzalandığı, ücretin ödenmesinin teşviklerin alınmış olması şartına bağlandığı, SGK'ya bu konuda 11.07.2017 tarihinde başvuru yapıldığı, ilgili kurumca başvurunun (geç kalındığı, genelgenin yayımlanmasından sonra başvurulduğu gerekçesi ile) reddedildiği, bunun üzerine sözleşmenin ... 1.Noterliği’nin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile fesh edildiği, 01.04.2018 tarihinde yürürlüğe giren 7103 sayılı kanunla yeni bir hak tanındığı, davalının 22.05.2018 tarihinde tekrar başvurduğu, başvurunun kabul edilerek teşvklerin verilmeye başlandığı, bu arada davacı tarafından 31/12/2018 tarihinde ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. ... K.sayılı dava dosyasında itirazın iptali davası açıldığı, dosyaya verilen 11.06.2019 tarihli cevabi yazıda geriye dönük teşvik işlemlerinin devam ettiğinin bildirildiği, mahkemece bütün bu duruma rağmen tarafları ve konusu aynı talebin 05.08.2021 tarihinde reddedildiği anlaşılmaktadır.
Davacı taraf dava dilekçesinde sanki davalarının erken açılmış bir dava olması nedeniyle hukuki yarar yokluğundan usulden reddedildiği, esas yönünden talep ve dava haklarının devam ettiğini iddia etmekte ise de dava devam ederken yapılan 2. başvurunun sözleşmenin feshinden sonra yapıldığı anlaşılmaktadır. İlk başvurunun olumsuz sonuçlanması nedeniyle sözleşmenin fesh edildiği ve davacının ücrete hak kazanmadığının mahkemece kabul edilerek davanın reddine karar verildiği tartışmasızdır. Mahkemenin verdiği red kararının erken açılmış bir dava olması nedeniyle hukuki yarar yokluğundan usulden red kararı olmadığı, esastan karar verildiği anlaşılmaktadır. Bir an için ikinci başvuru nedeniyle davacının alacak hakkının olabileceği düşünülse bile ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. ...K.sayılı dava dosyasında alınan bilirkişi raporunda zaten bu husus değerlendirilmiştir. Bilirkişi heyetince iki seçenekli rapor sunulmuştur.
1.Seçenek; Sözleşmenin her iki tarafça imzalandığı, davaya konu alacak için kesilen faturanın, sözleşmenin 6.2. maddesinde belirtilen “...SGK” ya yapılan söz. konusu başvuru sonucunda ya da alınacak mahkeme kararı neticesinde SGK'dan tahsil edilen va da matbısup edilen tutarın %13 + KDV'sini, başvuru halinde başvurunun kabul edildiğinin bildirildiği tarihte, dava yoluyla sonuçlandırılması halinde ise kararın kesinleştiği tarihte ...'a fatura karşılığında ödemeyi kabul taahhüt ve beyan eder. Müşteri'nin geçmişe dönük teşvik alacakları için başvurduğu tüm yasal yollarınım olumsuz sonuçlanması halinde ... hiç bir nam altında bir hak talep edemez." geciktirici koşuluna uygun olarak düzenlenmediği, davacının fatura kestiği tarihte teşvik işlemlerine dair başvurunun SGK'nca kabul edildiğine ilişkin herhangi bir bildirim yapılmadığı, teşvik tutarlarının davalının SGK müfredat kartına yansımadığı, bu durumda faturanın süreç tamamlanmadan kesildiği, davacının takip tarihi itibariyle davalıdan alacağının doğmadığı,
2-İkinci seçenek; Mahkemenin sözleşmenin geçerli olduğu ve takip tarihi sonrası davalının müfredat kartına yansıyan teşvik tutarlarının % 13 + KDV (%18)'sini davacının davalıdan isteyebileceği yönünde bir görüşü benimsemesi halinde; Davalıya ...A.Ş.'nin Sosyal Güvenlik Kurumunda işlem gören üç işyeri dosyası için geriye dönük 6111 sayılı Kanunda belirtilen teşvikten yararlanıldığı, yararlanılan teşvik tutarının 948.418,80-TL olduğu ve sözleşmeye göre bu tutarın % 13 + KDV olmak üzere 123.294,44-TL + 22.193,00.-TL(KDV) = 145.487,44-TL'sinin hizmet bedeli olarak davalıdan talep edilebileceği bildirilmiştir.
Mahkeme, 2.seçeneği kabul etmemiştir. Diğer bir anlatımla sözleşmenin devam ettiği görüşünü benimsememiştir. Birinci seçenekte olduğu gibi sözleşmenin sona erdiğini ve bu sözleşmeye dayanılarak yapılan başvurunun reddedildiğini, davalının da teşvik pirimi alamadığından davacının ücrete hak kazanmadığını benimsemiş ve davanın reddine karar vermiştir.
O halde huzurdaki davada iddia edilen hususlar ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. ... K.sayılı dava dosyasında tartışılmıştır. Bu dava (erken açılan dava nedeniyle hukuki yarar yokluğu gibi) usulden değil, esastan reddedilmiştir. Bu nedenle söz konusu kararın kesin hüküm oluşturduğu sonucuna varıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
Davanın HMK m.114/1-i maddesi gereğince kesin hüküm dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
1-Alınması gerekli 427,60-TL karar ve ilam harcının, peşin alınan 2.915,47-TL harçtan mahsubu ile fazlaca alınan 2.487,87-TL harcın karar kesinleştiğinde DAVACIYA İADESİNE,
2-Davalı vekille temsil olunduğundan yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi m.7/2 hükmü uyarınca hesap ve takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp DAVALIYA VERİLMESİNE,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin KENDİ ÜZERİNDE BIRAKILMASINA,
4-Taraflarca yatırılan avansın kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde ilgili tarafa İADESİNE,
5-Dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin, davacıdan 6183 sayılı Kanuna göre tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren 2 HAFTA içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya bulundukları yerdeki başka bir mahkeme aracılığıyla mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK. 341.maddesi uyarınca İstanbul BAM. nezdinde İSTİNAF yoluna başvurma hakları bulunduğu hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup anlatıldı.12/02/2024
KATİP
HAKİM