T.C.
İSTANBUL
ASLİYE 2.TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO: 2023/605
KARAR NO: 2023/687
DAVA: KIYMETLİ EVRAK İPTALİ (Zayi Nedeniyle Çek İptali & Hasımsız)
DAVA TARİHİ: 18/09/2023
KARAR TARİHİ: 19/09/2023
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen KIYMETLİ EVRAK İPTALİ (Zayi Nedeniyle Çek İptali & Hasımsız) davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, ekte sunmuş oldukları çek teslim bordrosu ile teslim aldığı, ... Bankası ... Şubesine ait, ... nolu hesaptan keşideli, keşidecisi ...Tic.AŞ. olan ... seri nolu 23.09.2023 ödeme tarihli, 500000 TL bedelli çekin, rızası hilafına elinden çıktığını, müvekkilin zilyedi olduğu çekin kaybolduğunu belirterek, öncelikle çek bedelinin bankadan alınmaması için konulmasını, devamında da adı geçen çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP ;
Dava hasımsızdır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME:
Dava, TTK'nun 818/s maddesi yollaması ile çeklerde de uygulanması gereken TTK 757 ve devamı maddeleri uyarınca açılmış zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.
Çekişmesiz yargı işlerinde hasım bulunmamaktadır. Bu nedenle mahkemenin yetkisi hususunda ilk itiraz mümkün olmadığından resen değerlendirilmesi ve mahkemenin yetkili olup olmadığının resen ele alınması zorunludur.
HMK.nun 320. maddesi hükmü dikkate alındığında basit yargılama usulüne tabi olan bu talebin dosya üzerinden ele alınmasının mümkündür ve aynı yasanın 115/1.maddesi gereğince dosya üzerinden hüküm verilmesine engel durum da yoktur.
Zayi nedeniyle açılan iptal davasında önleyici tedbir niteliğindeki ödemekten men kararı vermeye yetkili mahkeme TTK.nun 757 hükmüne göre ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesidir.
TTK.nun 781/2.maddesi hükmü uyarınca çek ödeme yeri çekte açıkça gösterilmemişse muhatabın adı yanında gösterilen yerde ödenecek sayılır. Bu hüküm, ödemekten men kararı verilmesi talebi ile ilgili olduğu gibi talep açısından yetkili mahkemeyi de tayin etmek için konulmuştur.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2013/2346 Esas, 2013/3334 Karar sayılı ilamında "...6102 sayılı TTK'nun 818 nci maddesi yollamasıyla uyuşmazlığa uygulanması gereken aynı Yasa'nın 757 nci maddesinde zayi nedeniyle çek iptal davasının ödeme yeri veya hamilin yerleşim yeri mahkemesinde görülebileceği hükme bağlanmıştır... "
Huzurdaki davada kesin yetki kuralları geçerli olduğundan, HMK.nun 114/1-ç.maddesi gereğince dava şartı olan bu husus aynı yasanın 115.maddesi gereğince kamu düzenini ilgilendirdiğinden mahkemece re'sen incelemesi gerekmektedir.
Çekin ödeme yerinde muhataba ibrazı gerekir. Talep dilekçesi ve ekinde fotokopisi sunulan çekteki muhatap bankanın adresi (yani ödeme yeri) ...'dur Her ne kadar dava dilekçesinde talep edenin adresi HMK.nun 119/1-b, 2.maddesine aykırı olarak gösterilmemiş ise de, UYAP kayıtlarındaki MERNİS adresi ...'dur.
Buna göre davacının ikamet adresi (yerleşim yeri) MERNİS kaydında "..." olmakla, davanın ... ilçesinin bağlı olduğu İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenle Mahkememiz yetkili bulunmadığından talebin mahkememizin yetkisizliği nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş (Emsal; Yargıtay 11. HD.nin 25.2.2013 tarih ve 2013/1358 E. 2013/3309 K.) olup, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
Davanın yetkiye ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle HMK'nun 114. Ve 115. maddeleri gereğince dava dilekçesinin usulden REDDİNE,
6100 sayılı HMK.20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra iki haftalık süre içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli ve yetkili İSTANBUL ANADOLU NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
İhtiyati tedbir talebinin 6100 sayılı HMK.nun 390. Maddesi gereğince YETKİLİ MAHKEMECE DEĞERLENDİRİLMESİNE,
İki haftalık süre içinde dosyanın gönderilmesi için talepte bulunulmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin İHTARINA,
6100 sayılı HMK 331.maddesi gereğince harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerin yetkili ve görevli mahkemece, davaya bir başka mahkemede devam edilmemesi ve davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi halinde ise yargılama giderlerinin mahkememizce dava dosyası üzerinden KARARA BAĞLANMASINA,
Artan gider avansının dosyasına AKTARILMASINA,
İhtiyati tedbir talebinin yetkili mahkemece DEĞERLENDİRİLMESİNE,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, kararın davacı vekiline tebliğinden itibaren iki hafta içinde İstanbul BAM nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 19/09/2023
KATİP ...
HAKİM ...