T.C.
İSTANBUL
ASLİYE 2.TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO: 2024/426
KARAR NO: 2024/580
DAVA:KİRALANAN TAŞINMAZ ÜZERİNE KİRA ŞERHİ İŞLETİLMESİ (Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/07/2024
KARAR TARİHİ: 13/09/2024
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen KİRA(Uyarlama İstemli) davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin, davalının maliki olduğu "... Pafta. ...Parsel'de bulunan kaba inşaat halinde bina"yı 20.06.2018 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile kiraladığını, kira sözleşmesinin "Özel Koşullar"ın 6. maddesinde "Kiralayan işbu sözleşmenin başlangıç tarihinden itibaren 30 gün içerisinde tapuya, kiracı lehine kira şerhi işletecektir. Aksi takdirde kiracının şerh konulmaması sebebi ile doğabilecek tüm maddi ve manevi zararlarından kiralayan sorumludur." yer aldığını, tapuya müvekkili şirket lehine kira şerhi işletilmediğini, davalıya, bu konuda ... 24. Noterliğinin ... yevmiye numaralı... tarihli ihtarnamesinin gönderildiğini, ihtarnamenin 01.04.2024 tarihinde e-tebliğ edilmesine ve verilen 3 günlük süre geçmesine rağmen dava konusu taşınmaza kira şerhinin işletilmediğini, davalının edimini yerine getirmekten kaçındığını, taşınmaz kira sözleşmesinin tapu kütüğüne şerhinin kiracıya, sözleşme konusu hakkın sonradan malik olanlara karşı da ileri sürülebilme yetkisi tanıdığını, TBK'nın 255. ve buna paralel olarak düzelenmiş olan 277. maddesi ile TMK'nın 1009. maddesi hükümleri gereğince, taşınmaz kira sözleşmelerinin tapu siciline şerh verilmesine olanak tanıdığını, kira sözleşmesinde kira şerhinin işletilmesi yükümlülüğünün kiraya veren davalıya ait olduğunu, kiracı olan müvekkili şirketin kira şerhini tek taraflı olarak şerh ettirmesine imkan bulunmadığını, Yargıtay içtihatlarının da bu yönde olduğunu (Emsal; Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E:... K:... T:15.01.2019), arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanmadığını belirterek, kira sözleşmesine göre "...'de bulunan kaba inşaat halinde bina" üzerinde müvekkilin kiracı olduğu hususunun, taşınmaza ait tapu sicilinin “Şerhler” bölümüne işlenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı davaya cevap vermemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME:
Uyuşmazlık; taraflar arasında imzalanan 20.06.2018 başlangıç tarihli "Kira Sözleşmesi"nden kaynaklanan, sözleşmenin özel koşullar kısmının 6.maddesi gereğince "Kiralanan Taşınmaz Üzerine Kira Şerhi İşletilmesi" talebine ilişkindir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 1/1. maddesi uyarınca mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınması zorunludur.
Bir davanın Ticaret Mahkemelerinde görülebilmesi için açılan davanın mutlak veya nispi ticari davalardan olması gerekmektedir. Mutlak ticari davalar 6102 sayılı TTK'nun 4. Maddesi uyarınca TTK'nda düzenlenmiş olan bütün hususlardan doğan davalar ile TTK'nun 4. Maddesinde belirtilen özel kanunlardaki davalardır.
Huzurdaki dava; Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde, Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde yer alan mutlak ticari dava değildir.
Nispi ticari davalar ise her iki tarafın tacir olduğu ve dava konusu uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olduğu davalardır.
Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 05/07/2017 Tarih ve ... E. ... K.sayılı kararında, yine Yargıtay 11. Hukuk dairesinin 18.04.2017 tarih ve ... E. ... K.sayılı kararlarında da işaret edildiği üzere 6100 Sayılı HMK'nun “Sulh hukuk mahkemelerinin görevi” başlığı altındaki 4. Maddesinde; “(1) Sulh hukuk mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın;
a) Kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları,
b) Taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davaları,
c) Taşınır ve taşınmaz mallarda, sadece zilyetliğin korunmasına yönelik olan davaları,
ç) Bu Kanun ile diğer kanunların, sulh hukuk mahkemesi veya sulh hukuk hakimini görevlendirdiği davaları, görürler.” hükmüne yer verilmiştir.
Dava konusu uyuşmazlığa konu sözleşmesinin kira sözleşmesi olduğu, sözleşmenin bir hükmünün davalı kiralayan tarafından uygulanmadığının ileri sürülerek bu konuda mahkemeden karar talep edildiğini anlaşılmaktadır.
Yukarıda belirtilen yasa hükmüne göre kira sözleşmesine dayanan uyuşmazlıklarda mahkememizin görevsiz, sulh hukuk mahkemesinin görevlidir. Uyuşmazlık, kira sözleşmesinden kaynaklanan bir borcun bulunup bulunmadığının tespitinden ibarettir.
Açıklanan nedenlerde dava bakmak görevinin Sulh Hukuk Mahkemelerine ait olduğu sonucuna varıldığından davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
Açılan davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle HMK.114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince davanın usulden REDDİNE,
6100 sayılı HMK.nun 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra iki haftalık süre içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli İSTANBUL NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
İki haftalık süre içinde dosyanın gönderilmesi için talepte bulunulmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin İHTARINA,
6100 sayılı HMK.nun 331.maddesi gereğince harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerin görevli mahkemece, davaya bir başka mahkemede devam edilmemesi ve davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi halinde ise yargılama giderlerinin mahkememiz dava dosyası üzerinden KARARA BAĞLANMASINA,
Dair, tarafların yokluğunda, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren 2 HAFTA içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya bulundukları yerdeki başka bir mahkeme aracılığıyla mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK. 341.maddesi uyarınca İstanbul BAM. nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.13/09/2024
KATİP
HAKİM