T.C.
İSTANBUL
ASLİYE 2.TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO: 2025/273
KARAR NO: 2025/344
DAVA: KIYMETLİ EVRAK İPTALİ (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 22/01/2025
KARAR TARİHİ: 07/05/2025
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen ve ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22.01.2025 tarih ve ...E. ... K.sayılı yetkisizlik kararı ile gönderilen ZAYİ NEDENİYLE ÇEK İPTALİ davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Ticari ilişkide oldukları keşidecisi ... Şti.'nin keşide ettiği, 23.01.2025 keşide tarihli, 350.000,00 TL bedelli ve ... seri numaralı ...Bankası A.Ş. çeki, keşideci ... Ltd. Şti.'nin keşide ettiği, 23.01.2025 keşide tarihli, 500.000,00 TL bedelli ve ... seri numaralı ...Bankası A.Ş. Çeki, keşideci ... Ltd. Şti.'nin keşide ettiği, 24.01.2025 keşide tarihli, 250.000,00 TL bedelli ve ... seri numaralı ... Bankası A.Ş. Çeki, keşideci ... Ltd. Şti.'nin keşide ettiği, 28.01.2025 keşide tarihli, 450.000,00 TL bedelli ve ... seri numaralı ...Bankası A.Ş. Çekin cirolanarak davacıya teslim edildiğini, çeklerin davacıya ciro edildikten sonra elindeyken bilinmeyen herhangi bir nedenle kaybolduğunu, davacının çeklerin kanuni hamili olduğunu belirterek, dosya üzerinde inceleme yapılarak yukarıda bilgileri verilen ve ekte fotokopileri sunulan kaybolduğu iddia edilen çeklerin bedelinin ödenmesinin yasaklanmasını ve muhatap bankaya bildirilmesini, çek bedellerinin ödenmesi için keşidecilere tevdii yeri tayin edilmesini, çek bedellerini tevdii yerine ödenmesi için çek keşidecilerine bildirimde bulunulmasını, Türk Ticaret Kanunu’nun 762. maddesi gereği kaybolan çekleri bulanlarca veya elinde bulunduranlarca getirilmesine ilişkin gerekli ilanın verilmesini, Belirlenen kanuni süre içerisinde başvuru olmaması halinde 764. maddenin birinci fıkrası gereği çeklerin iptaline ve bedellerinin davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Dava hasımsızdır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME:
Dava; TTK.nun 818/s. maddesi yollaması ile çeklerde uygulanması gereken 757 vd. maddelerine göre açılmış, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
Zayi nedeniyle çek iptali davasında, davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nun 818/1-s atfıyla çeklerde uygulanması gereken 757/1 maddesi gereğince iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemeden men edilmesini isteyebilir.
Dava dilekçesi ekinde iptali istenen çeklerin birer fotokopisi dosyaya sunulmuştur.
Davacının yerleşim yerinin ...olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle mahkememiz kendisini yetkili kabul etmiştir.
Hasımsız olarak açılan bu davada iptal talebinde bulunan şahsın ispat etmesi gereken husus zilyedi bulunduğu çekin rizası hilafına elinden çıkmasıdır. Ancak, iptal davasında kesin ispat aranmayıp çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu göstermesi yeterlidir. Davacı, çeklerin lehtarı ve hamili olduğunu ileri sürerek iptalini talep ettiği çeklere dair bilgileri mahkemeye bildirmiştir. Davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi sebebiyle çek iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dosya kapsamında davacının iddiasının aksini kanıtlayacak somut bir delil bulunmamaktadır (Emsal: Yargıtay 11.HD.nin 15.11.2017 tarih ve ... E. ...K. ile 25.06.2014 tarih ve ... E. ...K. İle 25.02.2013 tarih ve ...E.... K.ile 24.01.2011 tarih ve ... E.... K.).
Dava konusu çekin muhatap bankaya ibraz edilip edilmediği sorulmuş, verilen 25/04/2025 tarihli cevabi yazıda; ... seri numaralı, ... seri numaralı, ... seri numaralı çeklerin ibraz edildiği, çeklerin "97-(Mahkeme Kararı Olan Çek)" koduyla işlem gördüğü, çek bedellerinin ödenmediği, ayrıca 8864352 seri numaralı çekin de ibraz edildiği, herhangi bir işlem yapılmadan çekin muamelesiz iadesi yapıldığı bildirilmiştir.
Dava devam ederken davacı vekili 25/04/2025 tarihli beyan dilekçesi ile HMK.nun 123.maddesi gereğince taleplerini geri aldıklarını belirterek davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
6100 sayılı HMK.nun "Davanın Geri Alınması" başlıklı 123.maddesi gereğince; Davacı, hüküm kesinleşinceye kadar, ancak davalının açık rızası ile davasını geri alabilir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/10 md.) Bu takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilir.
Davacının talebi üzerine yapılan araştırma sonunda her ne kadar mahkememiz hasımsız davalarda davanın geri alınamayacağı düşüncesinde ise de bu konuda Konya BAM 6. HD.nin 05.04.2022 tarih ve... E. ... K.ile İzmir BAM 1.HD.nin 02.11.2021 tarih ve ... E. ... K.ile Ankara BAM 12.HD.nin 09.11.2023 tarih ve ... E....K.ile Ankara BAM 17.HD.nin 25.09.2024 tarih ve... E. ... K.sayılı kararlarından da anlaşılacağı üzere ilgili BAM daireleri hasımsız davalarda da HMK.unun 123.maddesinin uygulanabileceği görüşündedir. Uygulamada birlik olması hukuk güvenliği bakımından BAM kararlarındaki görüş mahkememizce de benimsenerek HMK.nun 123.maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
Davacının davasını HMK.nun 123.maddesi gereğince geri alması nedeniyle DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
1-Harç peşin ve yeterli alındığından, yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
2-Davanın niteliği gereği yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
3-Davacı tarafça yatırılan avansın kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde davacı tarafa İADESİNE,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK.nun 345.maddesi gereğince, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.07/05/2025
KATİP
HAKİM