T.C.
İSTANBUL
ASLİYE 2.TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO: 2025/573
KARAR NO: 2025/536
DAVA:İTİRAZIN İPTALİ (Ecrimisil -Haksız İşgal Tazminatı- Alacağından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07.08.2025
KARAR TARİHİ: 08.08.2025
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen İTİRAZIN İPTALİ davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müflis bankanın mülkiyetindeki. ... İli, ... İlçesi, ... Mah.,414 Ada,85 Parsel,1.Kat, 20 nolu bağımsız bölüm adresinde bulunan taşınmazın Haziran 2020 ile Ekim 2024 tarihleri arasında taşınmazda işgalci olarak bulunan borçlu ...'e ecrimisil tazminat talepli olarak ... Banka Alacakları İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyasında tazminat alacağı 36.169,83 TL ve 17.560,74.-TL işlemmiş faiz olmak üzere 53.730,57 TL üzerinden takip başlatıldığını, borca haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edildiğini, takibin durduğunu, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını belirterek, itirazın iptali ile davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME:
Dava; Ecrimisil -Haksız İşgal Tazminatı- alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
2004 sayılı İİK’nın 67/1. fıkrası gereğince takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.
Davacının ... Banka Alacakları İcra Dairesi'nin ...sayılı dosyası ile 23.05.2025 tarihinde, davalı aleyhine, 01.06.2020 ile 16.05.2025 tarihleri arası ... tazminat ... İli,... İlçesi,... Mah.,414 Ada,85 Parsel,1.Kat, 20 nolu bağımsız bölüm açıklamasıyla, 36.169,83.-TL asıl alacak, 17.560,74.-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 53.730,57.-TL üzerinden ilamsız icra takibi başlattığı, (...) ödeme emrinin borçlu/davalıya 03.06.2025 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 30.05.2025 tarihinde hiçbir borcu olmadığını, borcun tamamına ve faize itiraz ettiğini belirterek takibi durdurduğu, itiraz dilekçesinin davacı/alacaklı vekiline 10.06.2025 tarihinde tebliğ edildiği, davacının da 07.08.2025 tarihinde 53.730,57.-TL toplam alacak üzerinden 1 yıllık yasal hak düşürücü süre içinde huzurdaki itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmaktadır.
Öncelikle mahkememizin davada görevli olup olmadığı tartışılmalıdır. Zira 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 1/1. maddesi uyarınca mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınması zorunludur.
Davacının talebi Ecrisil (Haksız İşgal Tazminatı) istemine ilişkindir.
6100 sayılı HMK.nun "Asliye Hukuk Mahkemelerinin Görevi" başlıklı 2.maddesi gereğince; "Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir."
Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 01.03.2016 tarih ve ... E. ... K. sayılı ilâmında da işaret edildiği üzere, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 683. ve 995. maddeleri ve 08.03.1950 günlü, 22/4 sayılı YİBK’nda kabul edildiği gibi haksız fiil benzeri olup, üstün bir hakka dayanmadan başkasının taşınmazını işgal eden, böylece haksız kazanç sağlayan tarafın iade etmekle yükümlü bulunduğu bir tazminat türü olduğu; her ne kadar taraflar tacir ve çekişme konusu taşınmaz üzerinde ticari faaliyet yapıyor ya da yapacak olsalar dahi, uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesiyle ilgisinin bulunmadığı, esasen dava dilekçesinde de bu yönde bir iddiaya yer verilmediği, davanın bu özelliği itibariyle mutlak ve nispi ticari dava olarak nitelendirilemeyeceği ve TTK hükümlerinin veya özel kanun hükümlerinin uygulanmasını gerektirir ticari bir uyuşmazlıktan söz edilemeyeceği, uyuşmazlığın çözümünün genel mahkemelerin görev kapsamında kaldığı sonucuna ulaşılmaktadır. Aksi uygulama, Asliye Ticaret Mahkemelerinin kuruluş amacına ve niteliğine aykırı düşecektir (Benzer şekilde; Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 12.09.2018 tarihli, E... K. .. sayılı ilâmı, yine aynı dairenin 05.03.2019 tarihli, E. ... K. ...sayılı ilâmı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 09.04.2019 tarihli, E.... K....aynı dairenin 07.11.2019 tarihli, E. ... K.... sayılı ilâmları, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesinin 22.05.2019 tarihli, E. ... K. ... aynı dairenin 02.06.2020 tarihli, E. ...K.... sayılı ilâmları). Öyleyse ecrimisil (haksız işgal tazminatı) taraflar tacir bile olsa uyuşmazlık tarafların ticari işletmesiyle ilgisli olmadığından mutlak veya nispi ticari dava olarak nitelendirilemeyeceği ve TTK hükümlerinin veya özel kanun hükümlerinin uygulanmasını gerektirir ticari bir uyuşmazlık bulunmadığı, bu nedenle uyuşmazlığın çözümünün genel mahkemelerin görev kapsamında kaldığı anlaşılmaktadır. Zira aksi uygulama, Asliye Ticaret Mahkemelerinin kuruluş amacına ve niteliğine aykırı düşecektir. Bu nedenle ecrimisil (haksız işgal tazminatı) davalarında görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemeleridir.
Davacının Müflis ... Bankası olmasının mahkememizin görevine etkisi ayrıca tartışılmalıdır.
5411 Sayılı Bankacılık Yasasının 142. Maddesi gereğnce; “Fon, Fon bankaları ve faaliyet izni kaldırılan bankaların iflas ve tasfiye idareleri tarafından açılacak hukuk davalarına asliye ticaret mahkemesinde bakılır, o yerde birden fazla asliye ticaret mahkemesi bulunması halinde, bu davalar (1) ve (2) numaralı asliye ticaret mahkemesinde görülür” hükmü gereğince özel yetkilidir.
Bu düzenlemedeki amacın, (1) ve (2) asliye ticaret mahkemelerinin adı geçenler tarafından açılacak tüm hukuk davalarına bakması değil, 5411 sayılı Kanunun tam adının da "Bankacılık Kanunu" olduğu göz önüne alındığında sadece Bankalar Yasasının uygulanmasından doğacak uyuşmazlıklar ile ilgili istisnai şekilde görevli olduğu sonucu çıkar.
O hâlde 5411 sayılı Kanunun m.142/f.1 hükmünde belirtilen davacılar tarafından açılacak hukuk davaları, bu kanunun kapsamı ile ilgili ve sınırlıdır. Aksi halde ve somut olayda olduğu gibi faaliyet izni kaldırılan bankaların kira ilişkisinden kaynaklı kira alacak davalarının Türk Borçlar Kanunu'ndaki kira hukukuna ait hükümlerin tartışılacak olması nedeniyle "Sulh Hukuk Mahkemesi" yerine mahkememizde açılması, veya 2004 sayılı İİK'dan kaynaklı ve takip hukuku çerçevesinde tartışılmasını gerektiren hususların, "İcra Hukuk Mahkemesi" yerine mahkememizde açılması, veya fikri ve sınai mülkiyet ilişkisinden kaynaklı alacak davalarının, adı geçen hususların özel olarak düzenlendiği kanuni hükümlerin tartışılacak olması sebebiyle "Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi" yerine mahkememizde tartışılması, tüketici sözleşmesinden kaynaklı alacaklarının, tüketici hukukuna dair hükümlerin tartışılacak olması nedeniyle, "Tüketici Mahkemesi" yerine Mahkememizde açılması sonucu doğacaktır. Kaldı ki iflas eden bir bankanın on binlerce borçlusu olan tacirler ile ilgili açılacak her türlü ticari davanın İstanbul (1) ve (2) ATM nezdinde açılacağının kabulü fiili gerçekliklere de aykırı olacaktır. Zira, halihazırda ve Kanunun ilk yürürlüğe girdiği tarihten günümüzde kadar olan dönem içinde bir ticaret mahkemesine gelen yıllık olarak iş sayısı, iş dağılımı, mahkeme sayısı karşısında açılabilecek on binlerce davanın İstanbul (1) ve (2) ATM'de açılacak olması, bir ticaret mahkemesine yıllık olarak ortalama bin dava gelmesine karşı bu mahkemelere binlerce dava gelmesi sonucunu doğurur. Bu davalara İstanbul (1) ve (2) numaralı asliye ticaret mahkemelerince bakılması gerektiğini kabul etmek kanun koyucunun amacını da ortadan açıkca kaldırılması sonucunu doğurur (Mahkememizin 17.02.2025 tarih ve ... E. ... K.).
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nda yapılan tartışmalar sonucunda bu hükmün "çok geniş bir yoruma tabi tutulmaması gerektiği, buradaki hükmün; sadece, Bankalar Kanunu'ndan kaynaklanan uyuşmazlıklarda uygulama yeri olduğu", bu çerçevede davanın hukuksal dayanağının İcra İflas Kanunu m.277 ve devamı maddelerinden kaynaklanması durumunda hukuki uyuşmazlığın Bankalar Kanunun'dan kaynaklanmaması nedeniyle İstanbul (1 ve 2) numaralı Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin görevli bulunmadığı yönündeki görüşü benimsemiştir. (Yargıtay HGK. 13/10/2004 T. E:15-481, K:525, aynı doğrultuda HGK. 13/10/0004 E:15-495, K:526, 15. HD., 22/03/2005, ..., ..., YKD, Ağustos 2005, sh. 1248; HD. 29/11/2004, ..., YKD, Nisan 2005, sh. 583.- Prof. Seza REİSOĞLU, Bankacılık Kanunu Ankara 2015 sayfa 2143.)
Yine davacı bankanın mahkememizin 2024/429 E. 2025/257 K.sayılı dosyasına konu ... 21. İcra Müdürlüğü'nün .. Esas sayılı dosyasında başlatılan taşınır rehininin paraya çevrilmesi yolu ile başlatılan icra takibine itirazın iptali davasında Küçükçekmece Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğundan bahisle verdiği görevsizlik kararına karşı yapılan istinaf talebi İstanbul BAM 18.HD.nin 18.06.2025 tarih ve ... E. ...K.sayılı kararı ile reddedilerek mahkememizin görevsizlik kararını haklı bulmuştur (Emsal; İstanbul BAM 46.HD.nin 16.01.2025 tarih ve... E. ... K.
Yine davacı bankanın (tüketici) kredi kartından kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemi nedeniyle ... 8. Tüketici Mahkemesinde açtığı davada görevsizlik kararı verilerek dosyanın mahkememize gönderilmesi soncu, mahkememizin 2022/442 E. 2022/486 K.sayılı dosyasında verilen karşı görevsizlik kararı nedeniyle çıkan olumsuz görev uyuşmazlığında İstanbul BAM 37.HD. 26.03.2025 tarih ve ... E.... K.sayılı kararı ile ... 8. Tüketici Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine oy birliğiyle karar vermiştir (Emsal: İstanbul BAM 27.HD.nin 20.12.2024 tarih ve ... E.... K.)
Açıklanan nedenlerle huzurdaki ecrimisil (haksız işgal tazminatı) talebine ilişkin itirazın iptali davasında taraflar tacir ve çekişme konusu taşınmaz üzerinde ticari faaliyet yapıyor ya da yapacak olsalar dahi, uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesiyle ilgisinin bulunmadığı, davanın bu özelliği itibariyle mutlak ve nispi ticari dava olarak nitelendirilemeyeceği ve TTK hükümlerinin veya özel kanun hükümlerinin uygulanmasını gerektirir ticari bir uyuşmazlıktan söz edilemeyeceği, uyuşmazlığın çözümünün genel mahkemelerin görev kapsamında kaldığı, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, Zira aksi uygulamanın Asliye Ticaret Mahkemelerinin kuruluş amacına ve niteliğine aykırı düşeceği, temel ilişkinin de 5411 sayılı Bankacılık Kanunundan kaynaklanmadığı anlaşıldığından, uyuşmazlığın çözümünde mahkememiz görevli olmayıp, genel mahkemeler görevli olduğundan görevsizlik kararı verilerek Asliye Hukuk mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
Açılan davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle HMK.114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince davanın usulden REDDİNE,
6100 sayılı HMK.nun 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra iki haftalık süre içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli İSTANBUL NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
İki haftalık süre içinde dosyanın gönderilmesi için talepte bulunulmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin İHTARINA,
6100 sayılı HMK.nun 331.maddesi gereğince harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerin görevli mahkemece, davaya bir başka mahkemede devam edilmemesi ve davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi halinde ise yargılama giderlerinin mahkememiz dava dosyası üzerinden KARARA BAĞLANMASINA,
Varsa artan gider avansının dosyasına AKTARILMASINA,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK.nun 345.maddesi gereğince, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 08.08.2025
KATİP
HAKİM