T.C.
İSTANBUL
ASLİYE 2.TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO: 2025/759
KARAR NO: 2025/797
DAVA: KIYMETLİ EVRAK İPTALİ (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 22.10.2025
KARAR TARİHİ: 28.11.2025
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen ZAYİ NEDENİYLE ÇEK İPTALİ davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin alacağına karşılık olarak 6 adet çek teslim aldığını, çeklerin müvekkilinin yedinde bulunduğu sırada kayıp olduğunun tespit edildiğini, tüm aramalara rağmen bulunamadığını, müvekkilinin alacağına karşılık olarak ... Şirketi tarafından keşide edilen ve müvekkilin hamili bulunduğu; Keşidecisi ...Şirketi, muhatap bankası ... Bankası ... Şubesi/ ... olan 30.12.2025 vadeli, ... nolu, 100.000,00-TL bedelli, 30.01.2026 vadeli, ... nolu, 100.000,00-TL bedelli, 30.11.2025 vadeli, ... nolu, 150.000,00-TL bedelli 30.10.2025 vadeli, ... nolu, 165.000,00-TL bedelli 11.11.2025 vadeli, ... nolu, 25.000,00-TL bedelli 25.11.2025 vadeli, ... nolu, 25.000,00-TL bedelli çekleri bütün aramalara karşın bulamadığını belirterek çeklerin zayi nedeniyle iptaline, bu hususta karar verilinceye kadar teminatsız tedbiren ödeme yasağı konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Dava hasımsızdır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME:
Dava; TTK.nun 818/s. maddesi yollaması ile çeklerde uygulanması gereken 757 vd. maddelerine göre açılmış, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
Zayi nedeniyle çek iptali davasında, davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nun 818/1-s atfıyla çeklerde uygulanması gereken 757/1 maddesi gereğince iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemeden men edilmesini isteyebilir.
Dava dilekçesi ekinde iptali istenen çekin bir fotokopisi dosyaya sunulmamıştır.
Muhatap bankanın adresinin (ödeme yerinin) ... olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle mahkememiz kendisini yetkili kabul etmiştir.
Davacı vekili dava konusu çeklerin hamili olduğunu, çeklerin kaybolduğunu söylemektedir.
Davacının keşideci şirketin yetkili temsilcisi olduğu açıktır. Bu nedenle söz konusu çeklerin fotokopilerini sunması ve yetkilisi olduğu şirket ile aralarındaki ticari hukuki ilişkiyi açıklaması istenmiş, bu konuda kendisine süre verilmiş ancak beyanda bulunulmamıştır. Zira davacı keşideci şirketin temsilcisi olup, şirket kendisi tarafından dava açmaktan kaçınıldığı, yetkili temsilci adına dava açıldığı düşünülmüştür.
TTK'nun 651. maddesi gereğince; kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. Aynı kanunun 652. maddesine göre de; kıymetli evrakı zayi eden kimse, iptal kararı alarak hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir. Keşidecinin senet üzerinde ileri sürebileceği bir hakkı mevcut değildir. Kaldı ki, çek iptali davası hasımsız olup, dava sonunda verilecek iptal kararı çek hamili 3. kişileri bağlamaz. Çekin iptal kararından sonra takibe konu olması halinde de, keşidecinin yine menfi tespit davası açarak bu çekten dolayı borçlu olmadığını ispat etmesi gerekir.
Zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı çek hamiline tanınmış bir hak olup, keşidecinin işbu davayı açma hakkı bulunmadığından, davacının keşideci şirketi temsil ettiğinden aktif husumet ehliyeti yoktur (Emsal; Yargıtay 11.HD.nin 28.02.2019 tarih ve...E. ...K. İle 19/11/2018 tarih ve ...E....K.ile 18.06.2018 tarih ve ... E.... K. İle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin ... E. ...K. İle... E. ... K.).
Açıklanan nedenlerle, keşideci şirketi temsil eden davacının çekin hamili olduğunu çek fotokopilerini sunarak ispatlayamadığından ve keşidecinin temsilcisi olması nedeniyle iş bu iptal davasını açmakta aktif husumet ehliyeti bulunmadığından 6100 sayılı HMK'nun 114/1-d ve 115/1-2 maddeleri gereğince davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
Davanın 6100 sayılı HMK'nun 114/1-d ve 115/1-2 maddeleri gereğince davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden REDDİNE,
1-Harç peşin ve yeterli alındığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
2-Davanın niteliği gereği yargılama giderlerinin DAVACI ÜZERİNDE BIRAKILMASINA,
3-Davacı tarafça yatırılan avansın kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde davacı tarafa İADESİNE,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK.nun 345.maddesi gereğince, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi
KATİP - HAKİM -
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır