T.C.
İSTANBUL
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/223 Esas
KARAR NO: 2022/348
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 24/03/2022
KARAR TARİHİ: 27/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 04.09.2020 tarihinde, müvekkili şirkete ... numaralı Genişletilmiş Artı Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı ... plakalı araç ile davalı şirkete trafik sigortası ile sigortalı ... plakalı araç ve dava dışı araçların karıştığı zincirleme trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen kazada, davalı sigorta şirketine trafik sigortası ile sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün, önünde seyreden dava dışı ... plakalı araca arkadan çarptığını, ... plakalı aracın da savrularak müvekkili şirkete sigortalı ... plakalı araca çarptığını, kaza sonucunda sigortalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle müvekkili şirket tarafından 13.979,49 TL tazminat ödendiğini, bu kazanın oluşumunda, davalı sigorta şirketine trafik sigortası ile sigortalı ... plakalı aracın sürücüsünün asli ve %100 oranında kusurlu olup müvekkili şirkete sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olduğunu, kazanın meydana gelmesinde davalıya sigortalı araç sürücüsü kusurlu olduğundan müvekkili şirket tarafından sigortalısına ödenen dava konusu tazminatın, trafik sigortası poliçesi kapsamında karşılanmasının davalıdan talep edildiğini ancak davalı tarafından bu talebin reddedildiğini, bu nedenle davalı aleyhine .. 5. İcra Müdürlüğü’nün ...E. sayılı dosyası ile ilamsız icra takibine girişildiğini, davalının takibe, borca ve ferilerine itiraz ettiğini, davalının itirazının haksız ve dayanaksız olduğunu, meydana gelen kazada müvekkili şirkete sigortalı araç sürücüsünün kusursuz, davalı şirkete ZMSS sigortası ile sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün ise kusurlu olduğunu, KTK.'nın 88. maddesinde "Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur." hükmü yer aldığını, dolayısıyla davalı, müvekkili şirket tarafından ödenen tazminatın tamamından müteselsilen sorumlu olduğunu, yapılacak olan incelemede müvekkili şirketin davalıdan talep edilen miktarda alacaklı olduğunun anlaşılacağını, uyuşmazlığın çözümü için ... Arabuluculuk Bürosu ...Nolu dosyası ile arabuluculuk başvurusu yapıldığını ancak anlaşma sağlanamadığını, bu nedenle davalının itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmek üzere iş bu davanın açılması zarureti hasıl olduğunu beyanla fazlaya ve sair hususlara ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davalının icra takibine yaptığı tüm itirazlarının iptali ile takibin takip talebindeki şartlarla devamına, davalının %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, ücreti vekalet ve yargılama giderlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; eldeki dava bakımından İstanbul Mahkemelerinin yetkisiz olduğunu, yetki ve kusura itirazda bulunarak yetkili yer mahkemesinin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, ... plaka sayılı araç tüm araçların her bir hasarı için %75 oranında asli kusurlu KYTK 52/a , 14/a , 81/a , Yönetmelik 157 (sürücülerin veya yayaların kural dışı hareketleri veya taşıtların teknik arızaları bir başka sürücüyü tehlikeye düşürmüş ve bu sürücü, oluşması muhtemel bir kazayı önlemek, can ve mal güvenliğini korumak amacı ile Karayolları Trafik Kanununun öngördüğü temel kurallardan birini ihlal etmeye mecbur kalmış ve bütün tedbirlere rağmen bir kazaya neden olmuşsa, asli kusurlu sayılamaz.) ... plakalı araç: Bariyere çarptığı kazada %25 , ... plakalı araç: ...’nın römorku olan ... çarptığı kazada %25, ... plakalı araç : ... , ..., ..., ... , ... , ... , ... ,... (altına girdiği kısım) , ... , ... ..., ... araçların her birine karşı %25, ... plakalı araç: ... , ... çekicinin ...dorsesi , ... , ...araçların her birine karşı %25, ... plakalı araç: ... (çarptığı kısımlarına karşı) %25 oranında 52/b madde ihlali ile kusurlu olduklarını, iş bu sebeple sigortalının davacı yanın sigortalısı olan araca karşı kusuru olmadığından davanın reddine aksi halde konusunda uzman bir bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmesini talep ettiklerini, yedek parça ve işçilik bedellerine iskonto uygulanması gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğu, kaza tarihi itibari ile benzer hasarlardaki onarım uygulamasına göre, eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki parça bedelleri ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirketin KDV'den sorumlu olmadığını beyanla yetki itirazının kabulüne, kusura ilişkin beyanlarının kabulüne aksi halde inceleme yapılmasına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin dava aleyhlerine sonuçlansa dahi dava açılmasına sebebiyet vermemiş olmaları nedeniyle karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
... 5. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası, kasko sigorta sözleşmesi, ZMMS poliçesi ve hasar dosyası celp edilmiş, incelenmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklanan kasko sigorta sözleşmesine dayalı rücuen tazminat alacağının ZMMS sigortacısından tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi işbu dava açılmadan önce, yerleşim yeri adresini ...olarak değiştirmiş, mevcut değişikliğin 31/01/2022 tarihli Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde tescil ve ilan edildiği tespit edilmiştir. Nitekim, dosyaya celp edilen ticaret sicil gazetesi kayıtlarından davalının yerleşim yeri adresinin Ataşehir / İstanbul ; davacı şirketin yerleşim yeri adresinin Beykoz / İstanbul olduğu noktasında ihtilaf ve duraksama yoktur.
Hemen belirtmek gerekir ki, eldeki davada dava dilekçesi davalı tarafa 06/04/2020 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı vekili tarafından yasal süresi içinde 20/04/2020 tarihinde cevap dilekçesi sunulmuştur. Davalı yasal süre içinde sunduğu cevap dilekçesinde İstanbul Mahkemelerinin yetkisiz olduğunu, yetkili mahkemenin yerleşim yeri olan İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu belirterek yetki ilk itirazında bulunmuştur.
Yetki ilk itirazı usule ilişkin savunma sebeplerinden biri olup davanın esasına geçilmeden evvel, öncelikle yetkili mahkemenin hangi mahkeme olduğu ve somut olayda Mahkememizin yetkili olup olmadığının tartışılması ve değerlendirilmesi zorunludur.
Yetkiye ilişkin yasal düzenlemeler bakıldığında:
HMK 6. maddesi "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. ". Somut olaya bakıldığında; HMK 6.maddesi uyarınca yetkili mahkemenin (...) İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu,
HMK 15. maddesi "Zarar sigortalarından doğan davalar, sigorta, bir taşınmaza veya niteliği gereği bir yerde sabit bulunması gereken yahut şart kılınan taşınıra ilişkinse, malın bulunduğu yerde; bir yerde sabit bulunması gerekmeyen veya şart kılınmayan bir taşınıra ilişkinse, rizikonun gerçekleştiği yerde de açılabilir.". Somut olaya bakıldığında; HMK 15.maddesi uyarınca yetkili mahkemenin (...) ... Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu,
HMK 16. maddesi "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir". Somut olaya bakıldığında; HMK 16.maddesi uyarınca yetkili mahkemenin (... / ... ; ... / ...) ... Asliye Ticaret Mahkemeleri ile İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu,
2918 sayılı KTK 110/2. maddesi "Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir." Somut olaya bakıldığında; Karayolları Trafik Kanunun 110/2. maddesi uyarınca yetkili mahkemenin (... / ... ; ... / ...; ...) ... Asliye Ticaret Mahkemeleri, ... Asliye Ticaret Mahkemeleri ile İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu anlaşılmıştır.
Bu itibarla, eldeki dava bakımından İstanbul Mahkemelerini yetkili kılan genel ya da özel hiçbir yetki kuralı bulunmamaktadır. Başka bir anlatımla, davacı işbu davayı genel veya özel yetki kuralları uyarınca yetkili olan mahkemelerden birinde açmak yerine , tamamen yetkisiz olan İstanbul Mahkemelerinde ikame etmiştir. Davalının yetkiye yönelik ilk itirazı yerinde olduğundan yetkili mahkemeye belirlemeye yönelik seçim hakkı davalı tarafa geçmiş, davalı süresinde ve usulüne uygun ileri sürdüğü yetki itirazında kendi yerleşim yeri olan İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu ileri sürdüğünden mahkememizin yetkisizliğine karar verilmiştir.
Nitekim, davacı vekili tarafından sunulan 21/04/2022 tarihli dilekçede; davalının cevap dilekçesi ile birlikte davayı görmeye İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkili olduğunu beyan ederek İstanbul Mahkemelerinin yetkisine itiraz ettiğini, davalının İstanbul Mahkemesinin yetkisine yönelik bu yöndeki itirazını kabul ettiklerini, dosyanın duruşma günü beklenmeksizin yetkili mahkeme olan İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Açıklanan nedenler karşısında, davalının yetki ilk itirazının kabulüne, dosyanın davalının seçim hakkı ve bu seçim hakkını tasdik eden / yetki itirazını kabul eden davacı taraf beyanları nazara alınarak davayı göremeye yetkili olan İstanbul Anadolu (Nöbetçi) Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Ayrıntısı ve Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere);
1-Davalının yetki ilk itirazının kabulü ile; HMK 116/1-a madde yollamasıyla HMK 114 ve 115 madde hükümleri uyarınca davanın usulden reddine, Mahkememizin yetkisizliğine,
2-Karar kesinleştiğinde dosyanın talep halinde yetkili İstanbul Anadolu (Nöbetçi) Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine,
3-Karara karşı kanun yoluna başvurulmuş ise bu başvurunun reddi kararının tebliğinden itibaren iki hafta içinde; süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleştirilmiş ise kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki hafta içinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesine,
4-Başka mahkemede davaya devam edilmesi söz konusu olmadığından dava hakkında açılmamış sayılma kararı verilerek davacının yargılama giderlerine mahkum edileceğinin taraf vekillerine bildirilmesine,
5-HMK 331/2 maddesi uyarınca davaya başka bir mahkemede devam olunacağından yargılama giderlerine bu aşamada hükmedilmemesine,
6-Harç ve tüm yargılama giderlerinin yetkili mahkemece değerlendirilmesine,
Dair, tarafların yokluklarında, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki (2) haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.27/04/2022
Katip
e-imza *
Hakim
e-imza *