T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2017/784
KARAR NO: 2019/232
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/06/2017
NUMARASI: 2014/962 E.- 2017/530 K.
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 21/02/2019
İlk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince ve davalı.... Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA:Davacı vekili; sigortalı ... A.Ş.'nin müvekkili şirkete ... nolu nakliyat abonman sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu, sigortalının Hong Kong'da yerleşik "..." isimli firmadan 04/07/2013 tarih ve 13-0134-04 nolu fatura muhteviyatı ... olarak satın alınan 2 kap 8000 adet (14,28 kg net-15,98 kg brüt ) IC MSB 1231-LF entegre emtiasının Taıpeı havalanından İstanbul AHL'ye ve oradan da Manisa'ya, Manisa ... tesislerine kadar olan hava ve kara nakliyesinin ... sorumluluğunda Hawb Twtpe 137630 nolu Air-Waybill kapsamında 06/07/2013 günü TK 051 nolu uçuş ile gerçekleştiğini, gümrük işlemlerin tamamlanması için ....sorumluluğundayken kaybolduğunu, sigortalı tesislerinde 8000 adet emtianın olmadığını tespit edildiğini davalı ... tarafından keşide edilen Bakırköy .... Noterliği'nin 13/01/2014 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname ile davalının rücu talebini reddettiğini, davalılardan gerçekleştirilen nakliye ve gümrük işlemleri sırasında meydana gelen 61.600-USD'lik hasar bedelinin 20/12/2013 ödeme tarihinden itibaren işleyecek banka reeskont faizi işletilerek davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:1-Davalı ....ltd.şti vekili; sadece gümrükleme işlemlerinde hizmet verdiklerini, davacının iddia ettiği gibi fiziksel olarak taşınan emtinan teslim alınmasının söz konusu olmadığını, gümrük antreposundan çıkan ürünlerin doğrudan nakliyeciye teslim edildiğini, davacının beyanında geçen belgelerini de müvekkilinin değil ... veya gümrük idaresinden temin edilebileceğini, ayrıca zararın kendilerinden kaynaklandığı yönünde yazılı herhangi bir delilleri olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 2-Davalı ... vekili; müvekkilime izafeten dava açılamayacağını, husumet yönündeki itirazını sunduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkilinin iddia edilen zarardan dolayı kusur ve sorumluluğu bulunmadığını, talep edilen tazminat bedelinin yasaya aykırı ve fahiş olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:Mahkemece, taşınan yükün bir kısmının zayi olması nedeni ile teslim edilmediği, bu durumda taşıyıcı ve yardımcılarının zarardan sorumlu olduğu, hava yolu ile uluslararası hava yolu taşımalarında uygulanması gereken Varşova Konvansiyonu hükümlerine göre tazmini gereken miktarın karar tarihine en yakın olacak şekilde belirlenmesi gerektiği, bilirkişi tarafından daha önce değeri belirlenen 2 kap 16 kg emtianın karar tarihinden önceki SDR cinsinden değerinin belirlenerek hüküm altına alınması gerektiği gerekçesiyle , davacı vekilinin davasının kısmen kabulü ile; 420.15-USD'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı 4 maddesi gereği faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:1-Davacı vekili; ... çalışanının emtialar için kapı teslim belgesi imzaladığını, diğer davalı .... teslimini yaparak nakliye işlemini başlattığını, her iki davalı tarafından da bu belgenin dosyaya sunulmadığını, nakliyesi yapılan emtianın Atatürk Havalimanı dışına çıkmadığını, bilirkişi raporlarındaki yanılgının bu noktada olduğunu, sundurma diye tabir edilen alanda kaybolduğunu ya da çalındığını, emtiaların karayolları aracına yüklenip yolda kaybolmuş olsa idi bilirkişilerin haklı olabileceğini belirterek eksik inceleme ve araştırma sonucu tesis edilen hükmün kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.2-Katılma yoluyla istinaf talebinde bulunan ... ve .... Ltd. Şti.vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davacının dava ve iddiasını kanıtlamakla yükümlü olduğu, davacı tarafından kapı teslim belgesinin gümrük müdürlüğünden ya da ... edinilmesinin mümkün olduğunu, davacıya mahkemece tam sekiz celse eksiklikleri gidermesi için süre verildiğini ancak davacı tarafça davasının ispata yönelik olarak ... Şirketi ya da dava dışı ... Şirketi'nden .... ile yapılan taşıma belgelerinin ne de diğer istenen belgelerin sunulmadığını, karara dayanak bilirkişi raporunda; "fiili ithalden sonra meydana gelen hasar ya da kayıplardan gümrük müşavir ve ithalat edimi sırasında görevli çalışanlarının bu gibi durumlarından sorumlu tutulmasının mümkün görülmediği, davalı ... firmasının taşınan yükün İstanbul Atatük Havalimanı'ndan sonra alıcıya teslimi için gerekli olan teslim almayı ve taşımayı yapmış olduğuna ilişkin belgenin de dosya ekinde bulunmadığı, anılan tüm gerekçelerle davalılardan ... Limited Şirketi'nin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı" nın da belirtildiğini belirterek, müvekkili aleyhine verilen kısmen kabule ilişkin hükmün kaldırılarak, davanın müvekkili bakımından tümüyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, dava dışı sigortalı ... AŞ,ye ödenen sigorta tazminatının rücuen tazminine ilişkindir. Dava dışı şirkete ait taşınan emtiların davacı tarafından nakliyat abonman sigorta poliçesi ile sigortalandığı, hasar bedelinin ödenerek ibraname alındığı ve hava yolu taşımasının ... tarafından yapıldığı dosya kapsamı ile sabittir.Davacı tarafından sigortalıya tazminat ödemesi yapılan emtianın Taiwan'dan İstanbul AHL ye 4 Temmuz 2013 tarihli hava konşimentosu tahtında taşındığı, kaybolan emtianın dosyaya sunulu 04/07/2013 tarihli faturası 56.000- USD bedellidir.Yapılan ekspertiz incelemesinde; emtianın ... numaralı konşimento ile Taiwan'dan İstanbul AHL ye sevk edilmek üzere davalı ... firması sorumluluğunda 07/07/2013 tarihinde İstanbul Havalimanı'na intikal ettiği, gümrük işlemlerinin tamamlanması için ithalata konu evrakların ... firması tarafından ... firmasına teslim edildiği, ... yetkilileri tarafından sigortalıya ait birçok ithalat ile birlikte gümrükleme işlemlerinin tamamlanması akabinde malların teslim alındığı ve gümrük firması yetkilisi tarafından yapılan görüşmelerde Sundurma altına çıkartılan eşyanın bu aşamada kaybedildiğinin beyan edildiği, yurt içi nakliyesi başlamadan ...firması sorumluluğunda iken kaybolduğu tespitlerine yer verilmiştir.Sigortalı firmanın adresi Manisa'da bulunmaktadır.Davacının da bu kapsamda emtianın Manisa adresine kadar sigorta örtüsüne alınmıştır.Kaybolan emtiaya ilişkin konşimento muhteviyatı eşyanın gümrük beyannamesi 09/07/2013 tarihlidir. Sigortalı tarafından ....ltd.şti ye gönderilen 05/07/2013 tarihli iş emrinde fop 56.000- USD bedelli emtianın ithalat işleminin yapılması bildirilmiştir. ...AŞ tarafından düzenlenen kaybolan eşyaya ait hava ithalat ordino ve evrak teslim formunun incelenmesinde eşyaya ait ordino ve AWB suretlerinin ve gümrükçü firma ... olarak gösterildiği ve teslim alanın da ...olduğu, eşyaların eksik malzeme tutanağının 09/07/2013 tarihinde Vestel firmasında tutulduğu, malzemenin gelmediğinin tesbitinin sigortalı nezdinde iken yapıldığı tutanaktan anlaşılmaktadır. Emtianın davalı hava taşıyıcısı tarafından İstanbul AHL ye getirildiği sabit olup ; buradan Manisa'ya kara taşımasını kim tarafından yapıldığı belirlenmek üzere Sigortalı firmadan kara taşımasına ait evraklar istenilmiş, davalı hava taşıyıcısının kara taşımasını yaptığına ilişkin,veya kim tarafından yapıldığına ilişkin bir belge gönderilmemiştir. AHL Gümrük müdürlüğünden kapı teslim belgesi istenilmiş, kapı teslim belgesinin 09/07/2013 tarihli olduğu ve eşyaların tam olarak ... teslim aldığı, buna göre gümrük müşaviri davalıya emtianın teslim edildiği anlaşılmaktadır. Davalı ....ltd.şti esasen kapı teslim belgesi ile malları teslim aldığını kabul etmektedir. Davalı hava taşıyıcısının kara taşımasını da yaptığını ileri sürmekte, bu sebeple sorumluluğun hava taşıyıcısına ait olduğunu iddia etmektedir. Ancak, hava taşıyıcısının hava ithalat ordino evrak teslim formunu ve diğer evrakları eşyaların ithalatını yapmak üzere gümrük müşavirine teslim ettiği sabittir. Bu nedenle hava taşıyıcısının emtiayı gümrüğe teslim etmekle ve emtianın evraklarının da gümrük müşaviri tarafından teslim alınmakla sorumluluğu sona ermiştir. Davalı ... firma bu aşamada eşyaları kara taşıyıcısına teslim ettiğine dair hiçbir belge sunamamakta, bir açıklama da yapamamakta olduğundan eşyanın ....ltd.şti uhdesindeyken kaybolduğu, kara taşıyıcısına teslim ettiğini belgeleyemediği, esasen ithalat işlemlerini yapması nedeniyle bu belgeleri mahkemeye sunabilecek durumda olduğu ancak sunulmadığı anlaşılmaktadır. Davalı ...ltd.şti hava taşıyıcısı veya onun ifa yardımcısı olmadığından sınırlı sorumluluk hükümlerinden de yararlanamayacağı açıktır. Eşyanın kaybı davalı ...ltd.şti ne tesliminden sonra vaki olduğundan kayıp emtia bedelinden davalı ....ltd.şti nin sorumlu olduğu,İlk derece mahkemesince sigortalının gümrük müşavirinin hava taşıyıcısı diğer davalıyla birlikte sınırlı sorumluluk hükümlerine tabii tutulması yerinde görülmemiştir.Davacı sigortalısına 61.600,- USD ödediğini belirterek, davalılardan tazminini istemiş ise de; sigortalı emtia dosyaya sunulan 04/07/2013 tarihli faturaya göre 56.000- usd değerindedir. Sigortalı ile sigortacının arasındaki sigorta akdi hükümleri gereği, %10 ilave bedel 5.600.usd ve fatura bedeli ile birlikte 61.600- usd ödeme yapmış ise de, bu hüküm davacı ile sigortalı arasında geçerli olup, gerçek zarar kapsamında olmadığından davalılardan talep edilebilecek bir tutar değildir. Uçuş tarihi ile aynı tarihte düzenlenen faturanın gerçek zarar tutarını teşkil ettiği , davalı hava taşımacısının taşıma evraklarını gümrük müşavirine teslim edilerek ithalatın gerçekleştiği anlaşılmakla kara taşımasını yükümlendiği belirlenemeyen davalı ... herhangi bir sorumluluğu kalmadığı sonucuna varılmıştır.İthalat işlemleri için eşyayı Gümrük kapı kağıdı ile teslim alan ancak AHL den Manisaya taşınmak üzere kara taşıyıcısına sağlam bir vaziyette teslim ettiğini ispat edemeyen davalı gümrük müşavirliği şirketinin fatura bedeli kadar sorumluluğuna gidilerek tazmin ile yükümlü tutulması gerektiği ,sınırlı sorumluluk hükümleri uyarınca sorumlu tutulmasının dosya kapsamına uygun olmamıştır.Davacı vekili hükmü davalı ... yönünden de istinaf etmiş ise de kara taşımasını davalı taşıyıcının yaptığının ispatlanamadığı, taşıma evraklarını gümrük müşavirine teslim ettiği ve ithalatın da gerçekleştiği ancak davalı hava taşıyıcısının sınırlı sorumluluk dahilinde verilen hükmü istinaf etmediği ,davalı hava taşıyıcı hakkında verilen hükmün kesinleştiği anlaşılmakla davalı hava taşıyıcısı yönünden hükmü istinaf eden davacı vekilinin istinaf sebebleri adı geçen davalı yönünden yerinde görülmemiş ,emtianın kaybından sorumlu olmadığı yönünde bir delil getiremeyen davalı .... ltd.şti.nin dava konusu bedelin 56.000-usd fatura bedeli kadar tutarın tazmininden sorumlu olduğu sonucuna varılmış;istinafa konu hükmün davalı ... ltd.şti yönünden kaldırılarak yeniden hüküm verilmiş,ancak hüküm kısmen kaldırıldığından yargı gideri ve vekalet ücretleri bakımından bütünlük sağlanabilmesi için hükmün kesinleşen yönleri tekrarlanmak suretiyle ferileri yeniden yazılmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜNE;1-Davalı ... Ltd. İzafeten ... Tic. A.Ş. yönünden istinaf başvurusunun HMK 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davalı .... Ltd.Şti. Yönünden kısmen kabulü ile Bakırköy 5.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/06/2017 Tarih 2014/962 Esas 2017/530 Karar sayılı hükmün davalı ... Hizm. Ltd.Şti. Yönünden davanın kısmen kabulüne ilişkin kısmın HMK 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "...Hizm. Ltd. Şti. Yönünden davanın KISMEN KABULÜNE; 56.000-USD'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4.a maddesi gereği USD döviz faizi işletilerek ödeme tarihindeki TL karşılığının davalı ... Loj. Hizm. Ltd.Şti.'den tahsiliyle davacıya ödenmesine, fazlaya dair istemin reddine, "... vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,İlk derece mahkemesine ilişkin olarak;"Alınması gerekli 8.370,27-TL karar harcından davacı tarafından yatırılan 2.301,85- TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 6.068,42- TL'nin davalı ... Ltd. Şti.'den tahsiliyle Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından ödenen 2.327,05- TL peşin harçların davalılardan (... 87.99-TL den sorumludur.) alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafından ödenen 4.450- TL bilirkişi ücreti ve 422,75- TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 4.872,75- TL yargı giderinin kabul ve red oranı nazara alınarak takdiren 4.430-TL'sinin davalılardan ( ... 32,51-TL den sorumludur. ) alınarak davacıya verilmesine, Davacı vekili için takdir olunan 12.552,69- TL nispi vekalet ücretinin davalı .... Hizm. Ltd.Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, Reddedilen miktar yönünden Davalı ...Ltd.Şti. vekili için takdir olunan 2.725- TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya ödenmesine,Hakkındaki dava kısmen kabulüne karar verilen davalı davalı ... Ltd. İzafeten ... Tic. A.Ş vekili için takdir olunan 13.459,41- TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya ödenmesine,İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 31,40- TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,İstinaf yoluna başvuran davalı ... Hizm. Ltd.Şti.'den alınması gereken 44,40- TL istinaf karar harcından, davalı tarafından yatırılan 31,40- TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 13- TL'nin adı geçen davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 21/02/2019