T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2018/1547
KARAR NO: 2020/471
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 09/04/2018
NUMARASI: 2017/126 Esas 2018/364 Karar
DAVA: Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ:07/05/2020
Davanın kabulüne ilişkin hükmün davalı .... Ltd. Şti. vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile diğer davalı ...A.Ş. arasında konut satış sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme kapsamında müvekkilinin ödemelerini senetle yapmayı taahhüt ettiğini, bu nedenle düzenlenlenen senetlerin ...A.Ş'ye gönderildiğini, ...A.Ş'nin senetleri ... Esenyurt Hadımköy Şubesine teminat olarak tevdi ettiğini, bankanın müvekkili tarafından ödenmiş olan 25/10/2016 tarihli 65.000,-TL tutarlı 1 no.lu senedi ... göndermek amacı ile kargoya verdiğini, kargo şirketinin ise ilgili senedi başkalarına ait çok sayıda evrak ile birlikte çaldırdığını, çalınan senedin çeşitli şirketler vasıtası ile ciro edilmek üzere Konya .... İcra Dairesinin ... esas numaralı dosyası ile takibe konulduğunu, müvekkilininin verdiği senetlerin davalıların fiilleri nedeniyle çalınmış olmasından mütevellit haksız bir şekilde borçlu konumuna düştüğünü, müvekkilinin sözleşme dolayısı ile vaki borçlarını ödediğinden yapılan haksız hukuka aykırı ve dayanaktan yoksun icra takibi kapsamında borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı ....A.Ş vekili cevap dilekçesinde; davaya konu senedi davacının konut satışına istinaden verdiğini ve bedelinin ödendiğini, tahsil edilmesi nedeniyle bankadan müvekiline teslim edilmek üzere kargoya verildiğini ve kargoda çekin çalındığını müvekkilerininde icra takibinde borçlu konumda olduğunu ,bahse konu çekin çalınmış olduğunu, diğer davalının müvekiline çalınan dava konusu edilen senet dışında 2 adet çekinin de yine diğer davalının aynı ciro silsilesi ile hamil olduğunu, çekten dolayı kimseye borçları olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.Davalı .... Ltd. Şti. 28/07/2017 tarihli dilekçesinde, dava dilekçesinin usulüne uygun olmadığından reddi gerektiğini, davacı tarafça eksik harcın tamamlanmadığını, müvekkilinin, dava konusu bononun meşru, haklı ve iyiniyetli hamili olduğunu, çekin zayi edilmiş olmasının müvekkilinin yetkili hamil olmasına engel teşkil etmeyeceğini, davacının imzasına yönelik bir itirazı bulunmadığını, ayrıca takip konusu bonoyu diğer davalıya ticari ilişkiye istinaden verdiğini açıkça ikrar ettiğini, davacının sunmuş olduğu ödeme belgelerinden de anlaşılacağı üzere ödemelerin müvekkiline yapılmadığını, davacının bononun çalındığı iddiasında olduğunu, ancak iptal davası açılmadığını, takipten sonra üçüncü kişi tarafından açılan iptal davasına müdahale talebinde bulunduklarını, bu nedenlerle davanın reddine, davacı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:Mahkemece; davacının gayrimenkul satış sözleşmesi kapsamında bonoyu davalı ... verdiği ve bono bedelini ödemiş olması nedeniyle davalı ... bonoyu davacıya iade borcu altına girdiği ancak bononun iade edilmemesi nedeniyle davacının uğramış olduğu zararın yani ödemek zorunda kaldığı miktarı karşılamak yükümlülüğü altında olduğundan ... yönünden davanın kabulüne, diğer davalı yönünden ise; Dava dışı bankanın takibe konu bonoyu kargoya verdiği ve bu kargonun çalındığı davalı ... söz konusu bonoyu hangi ticari ilişki kapsamında aldığını da dosyaya yansıtamadığı, kötü niyet hususu hertürlü delille ispat edilebileceğinden söz konusu bonoya ilişkin davalı ... BA ve BS formalrının ilgili vergi dairesinden istenidiği ancak 31/01/2016 tarihinde terk işleminin yapıldığı davalı şirket temsilcisinin adına ve davalı şirket adına entegrasyon ekranında yapılan inceleme ve araştırma neticesinde benzer mahiyette birçok dosyanın bulunduğu kargodan çalınan çek ve bonoların bir şekilde davalı şirkette toplandığı bunun hayatın olağan akışına uygun olmadığı nitekim dava konusu bonoyla birlikte çalınan diğer çeklerin de davalının eline geçtiği ve bu bonolardan dolayıda davalı şirketin Konya .... İcra Müdürlüğü'nün ... ve ... nolu dosyalar üzerinden takip başlattığı dolayısıyla bu işin hayatın olağan akışına uygun olmadığı Türkiye'nin çeşitli yerlerinde kaybolan çek veya bonoların bir şekilde davalı şirketin eline geçmesini tesadüfi kabul edilmediği ve davalı şirketin kötü niyetli olduğu sonucuna varıldığı belirtilerek davalı ... yönelik davanın kabulü ile davacı tarafın ödemiş olduğu bedelin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı ....Ltd.Şti vekili istinaf dilekçesinde; Mahkemece HMK 186.Maddesi uyarınca sözlü yargılama için süre verilmeden karar verildiğini, yine HMK 119/2 maddesi uyarınca dava dilekçesinde dava değerinin belirtilmediği bu madde uyarınca işlem yapılmadığını, eksik harcın mahkemece verilen süreye rağmen tamamlanmadığını ,davacı tarafın talepleri arasında bulunmadığı halde mahkemece resen delil toplanarak UYAP ortamında sorgulama yapıldığını, müvekkili davalılar hakkında birden fazla dosyanın bulunmasının kötü niyetli olduğu anlamına gelmeyeceğini, kötü niyetin davacı tarafından ispat edilmesi gerektiğini, çekin kıymetli evraka özel kargo ile gönderilmemesi sebebiyle davacı ve diğer davalının basiretsiz davranışları nedeniyle zararın oluşumuna yol açtıklarını, müvekkilinin bu husus herhangi bir kusuru bulunmadığını, bonoyu elinde bulunduran hamilin alacağı ispat yükümlülüğü bulunmadığını, bu hususun kıymetli evrakı mücerret ilkesini ortadan kaldırıldığını belirterek İstinaf talebinin kabulü ile mahkemenin kararının kaldırılmasına talep etmiştir.
GEREKÇE : Dava İİK 72.maddesi uyarınca davaya konu senet nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile yapılan ödemenin istirdatına ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı ....Ltd Şti vekili tarafından yasa yoluna başvurmuştur. Kambiyo senedinde ödeme iddiası temel ilişkide şahsi def'i olup iç ilişki yönünden ve ispat konusunda önem taşır. Senetten dolayı kendisine başvurulan kişi düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayalı defileri hamile karşı ileri süremeyecek ancak hamilin senedi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmesi halinde ileri sürebilecektir. Davaya konu senedin gayrimenkul satım bedeli için davacı tarafından davalı ....A.Ş adına düzenlendiği davacının senet bedelinin ödendiği lehdar davalı ...A.Ş kabulündedir. Senedin bankadan lehdara teslim edilmek üzere verildiği kargoda çalınması suretiyle kaybolduğu senet hakkına ceza soruşturmasının başlatıldığı ve zayii nedeniyle çek iptali davası açıldığı görülmüştür. Mahkemece; ödenen bonoyu davacıya iade borcu altına girdiği ancak bononun iade edilmemesi nedeniyle davacının uğramış olduğu zararın yani ödemek zorunda kaldığı miktarı karşılamak yükümlülüğü altında olduğu gerekçesiyle davalı ....A.Ş yönünden davanın kabulüne karar verilmiş, bu karar istinafa konu edilmemiştir.Somut olayda dava dilekçesinde dava değeri gösterilmemiş ise de borçlu olmadığının tespiti talep edilen icra takibine konu miktar üzerinden peşin nispi harç yatırıldığı görülmüştür. Hmk 119/d maddesi uyarınca davanın konusu veya değeri, dava dilekçesinde belirtilmemiş ise davacıya kesin süre verileceğine ve bunların tamamlanmaması halinde davanın açılmamış sayılacağına dair bir yasal düzenleme bulunmadığından HMK 119 maddesi uyarınca işlem yapılmadığı yönündeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir. Davacı keşideci ve diğer davalı lehdar arasındaki temel ilişkide senedin ödenmesine rağmen teslim edilmememesi şahsi defii olup bu şahsi defiyi davacı ancak hamilin senedi iktisab ederken borçlunun zararına bilerek hareket ettiğini ispat etmesi halinde ileri sürülebilecek olup, bu iddia yönünden ispat külfeti üzerinde olan davacı kötüniyeti tanık dahil her türlü delil ile ispat edebilecektir. Dosya kapsamı ve dosyaya yansıyan deliller üzerine UYAP’nda yapılan tespitler neticesinde davalı ....A.Ş'nin hırsızlık sonucu elinden çıktığını iddia ettiği 2 ayrı senedi yine aynı ciro silsilesindeki şirketler ile davalı ...Ltd.Şti'nin hamil olarak Konya ....İcra Dairesinde ... ... eses sayılı dosyalar ile takip başlattığı ve davalı ...Ltd.Şti hakkında hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çeki elinde bulundurması nedeniyle başlatılan ceza soruşturmalarının bulunduğu ve birçok olayda, hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer ve farklı cirantalardan ciro yoluyla devralıp, son hamil olarak farklı kişi veya şirketler aleyhine icra takiplerine konu edildiği sabittir. Bu durumda davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekir. İlk derece mahkemesince ağır kusurlu olarak iktisap edilen çekin nedeniyle davacının borçlu olmadığı kabul edilerek çek nedeniyle icra dosyasına yapılan ödemenin istirdatına karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmış olup, açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı ...Ltd Şti vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 6.967,72- TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 1.741,93- TL harcın mahsubu ile bakiye 5.225,79- TL harcın davalı ... Ltd Şti'den alınarak hazineye gelir kaydına,İstinaf yoluna başvuran davalı ... Ltd Şti tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, hükümden sonra davacı yan gider avansından karşılanan 56,-TL yargı giderinin davalı ... Ltd Şti'den alınarak davacıya ödenmesine, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 07/05/2020