T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/204
KARAR NO: 2021/521
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 29/09/2020
NUMARASI: 2019/282 Esas 2020/412 Karar
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 02/04/2021
Davanın reddine ilişkin hükmün davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA: Davacı vekili ; müvekkilinin iş yerinde bulunan çelik para kasası kırılmak suretiyle içinde bulunan ... San.Tic.Ltd.Şti. Firması emrine düzenlenmiş ve teslim edilmek üzere imzalanıp kasada muhafaza edilen ... Bankası Şişli şubesi 24/09/2018 tarihli 14.800-TL tutarındaki ... nolu çekin çalındığını, çalınan mezkur çekin arkasının sahte kaşe ve sahte imzalarla ciro edilerek piyasaya sürüldüğü, iki adet cirodan sonra çekin hamili olarak davalı şirket tarafından icraya konulduğunu, dava konusu çekin müvekkilinin elinden rızası dışında çıktığından ... San.Tic.Ltd.cirosunun sahte olup, sahte kaşe kullanılmak ve sahte imza atılmak suretiyle cirolandığını, sonraki tüm cirolar ve aralarındaki ticari ilişkilerin şüpheli olduğunu, Bakırköy ...İcra Müdürlüğünün ... Talimat sayılı dosyası ile müvekkili şirkette başlanılan haciz esnasında icra dosyasına ihtirazi kayıt ile ödenen 21.700 TL'nin faiz ve ferileriyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından keşide edilen 24/09/2018 vadeli 14.800-TL çeki müvekkilinin kendi alacaklısına ciro ettiğini, ancak bu firma tarafından çekin bankaya ibraz edildiğinde Bakırköy 5.ATM 11/07/2018 ve 2018/665 sayılı ödemeden men tedbir kararı gereğince çek bedelini tahsil edilemediğini, bunun üzerine çek bedelinin müvekkili şirket tarafından anılan firmaya ödenerek çekin geri alındığını, daha sonra ilgili mahkeme dosyası incelendiğinde davanın çek iptali davası olduğu, ancak işbu çek yönünden çek iptali talebinin reddedildiğinin görüldüğünü, talepleri üzerine mahkemece ilgili çek üzerindeki ödemeden men şerhinin kaldırıldığını, davacının çek üzerinde yer alan yazı ve imzasına bir itirazda bulunmadıkları, kendisinden sonraki imzaların sahte olduğunun bildirildiğini, bu durumda imzaların istiklali prensibi gereğince çekten doğan sorumluluğunun devam etmekte olduğunu, davacı tarafça müvekkili aleyhine açılan ve İstanbul 9.İcra Hukuk Mahkemesinin 2019/294 esas sayılı dosyası üzerinden görülen kambiyo takibine itiraz davasının davanın halen derdest olduğunu, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: Mahkemece, kendi imzasının sahteliğini iddia etmeyen davacı keşidecinin, lehtarın imzasının sahteliğine dayanarak, usulüne uygun ciro silsilesi ile çeki iktisap eden davalı hamile ödeme yapmaktan kaçınamayacağından davacı keşidecinin sorumluluğunun devam ettiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili; dava konusu çekin lehtarı ... San. Tic. Ltd. Şti. adına atılan imzanın sahte olup, çekteki ilk cironun geçersiz olduğunu, mahkeme huzurunda şirket yetkilisinin imza örneklerinin alındığını ve rapor alınmak üzere bilirkişiye tevdi edilmesine karar verilmişse de, bu karardan rücu edilmesinin doğru olmadığını, çekin sahte ciro ile piyasaya sürülüp sürülmediğinin tespiti gerektiğini, çeki kendisine ciro eden ile davalının çeki ciro ettiği firmaların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, bu nedenlerle kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava çek istirdadı(bedeli)na ilişkin olup,TTK’nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap ettiği veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmü düzenlenmiştir. İspat yükü, çekin yetkili hamili olduğunu ve çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının bu hususların yanı sıra ayrıca davalının çeki kötüniyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir. TTK'nın 790. maddesi gereğince, cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Davacı, davalı şirketin çeki kötüniyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap ettiğine yönelik delil sunmamış olup, davalı şirketin çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti de bulunmamaktadır, aksi düşüncenin kabulü çekin “mücerretlik” vasfını ortadan kaldırır. Davacı bu hususta cirantaların ve davalının ticari defterlerinin incelenmesini talep etmiş ise de, bu incelemenin davanın esasına bir etkisi olmayacaktır. TTK 677. Maddesi uyarınca "Bir poliçe, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasını, sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya imzalamayan yada adlarına imzalamış olan kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzaları içerirse diğer imzaların geçerliliği bundan etkilenmez." İmzaların istiklali ilkesi uyarınca senetdeki ilk cironun lehdara ait olmadığını keşideci hamile karşı ileri süremez.Davacı keşideci ,davaya konu çekde lehdar adına atılan imzanın şirket yetkilisine ait olmaması nedeniyle davalının yetkili hamil olmadığını ileri sürmektedir. Açılan istirdat davasında lehdarın imzasının sahteliği şeklen incelenmesi gereken ciro silsilesini koparmayacağı gibi,imzaların istiklali ilkesi gereği keşideci lehdarın imzasının sahteliğine dayanamaz.Hamilin kötüniyeti veya ağır kusuru davacı tarafça ispatlanmadıkça açılan davanın reddi gerekir. O halde davacının davalıya karşı lehdarın imzasının sahte olduğunu ileri süremeyeceği gerekçesiyle davanın reddine ilişkin kararda isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 59,30-TL istinaf karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 54,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 4,90-TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan istinaf yargı giderlerinin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.02/04/2021