T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1772
KARAR NO: 2024/689
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 18/11/2020
NUMARASI: 2019/441 Esas - 2020/618 Karar
DAVA: Tazminat
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 07/05/2024
Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA: Davacı vekili; müvekkili şirkete ait ... marka ... model görüntü ve titreşim cihazı ile ekipmanlarının, Ümraniye/İstanbul'da bulunan ... firmasına ölçüm için götürülmek üzere davalı şirketin Artuklu şubesine teslim edildiğini, ... fatura numaralı bu gönderinin davalı şirketin İstanbul Şerifali müvekkilinin cihazının bulunduğu kolinin, davalı şirketin Şerifali şubesinde dağıtım için beklettirilirken 24/04/2018 tarihinde meydana gelen hırsızlık vakası sonucu çalındığını, bu durumun davalı tarafından tutulan tutanak ile imza altına alındığını, müvekkili şirkete ait olan cihazın davalı şirketin sorumluluğu alanındayken çalındığını ve bu durumun davalı şirket çalışanları tarafından tutanak altına alındığını, müvekkilince davalı şirkete yapılan başvuruya karşılık davalı tarafından düzenlenen 13/06/2018 tarihli cevap yazısında herhangi bir gerekçe gösterilmeden ödeme yapılamayacağının bildirildiğini, bunun üzerine müvekkili şirketçe İzmir ... Noterliği'nin 29/06/2018 tarihli ihtarnamesi ile bir kez daha davalı şirketten çalınan cihazın iadesi, iade mümkün olmadığı takdirde bedelinin ödenmesi talep edilmiş ise de davalı tarafça ödeme yapılmadığını, müvekkilinin tazmin edilmesi gereken zararı çalınan cihazın dava tarihindeki gerçek değeri olup, bu değerin 12.000-Euro olduğunu belirterek, 25.000-TL tazminatın temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili; davacı yanca müvekkili şirket vasıtası ile gönderildiği belirtilen kargonun detay bilgileri incelendiğinde, göndericisinin ... Yapım ve İşletim AŞ olduğunun görüleceğini, öncelikle davacının gönderici firma ile arasındaki ilişiği ve gönderilen kargoya ait hak sahipliğini ispat etmesi gerektiğini, aksi halde davanın hukuki yarar yokluğundan reddini istediklerini, dava konusu kargonun bulunduğu şubede yaşanan hırsızlık olayı nedeniyle kayıp duruma düştüğünün tespit edildiğini, taşıma konusu kargo içeriğine dair bir kayıt bulunmadığından, kargo içeriğinin davacı tarafça ispatlanması gerektiğini, kargo içeriğinin ispatlandığı varsayımında eşyanın ancak teslim edildiği tarihteki değerinin ödenebileceğini, 2012 yılında satın alındığı malum bir ürünün 2018 yılı itibariyle artış fiyatı da eklenerek talep edilen tazminat tutarının fahiş olduğunu, taşıyıcının sorumluluğu bakımından sınırlı sorumluluk ilkesinin uygulanacağını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece; davacı tarafça sunulan deliller arasında 24/04/2018 tarihinde davalının Şerifali şubesinde yaşanan hırsızlık sonucu çalınan ... fatura no'lu kargonun boş arazide parçalanmış halde bulunduğuna, ancak ölçüm cihazının bulunamadığına dair şube müdürünün ve müşteri olarak ... adını ve imzasını taşıyan tutanağın, davalıya gönderilen 25/04/2018 tarihli hasarın giderilmesi talepli dilekçenin, davalı tarafça talebin uygun görülmediğine dair verilen 13/06/2018 tarihli cevap yazısının, davacı tarafından davalıya gönderilen İzmir ... Noterliği'nin ihtarnamesinin, dava konusu cihaz için davacıya verilmiş fiyat teklifinin bulunduğu, davalı tarafça sunulan gönderi belgesinde müşteri olarak ... Taşıt Muayene İstasyonu açıklamasının yazdığı, belgede davacının adının ve gönderilen kargo içeriğinin bulunmadığı, davacı tarafından davalı ile aralarında taşıma sözleşmesi kurulduğuna ve bunun kabulü halinde dahi teslim edilen kargo içerisinde adı geçen cihazın olduğuna dair başkaca bir delil sunulmadığından, davalıdan tazminat talep edilemeyeceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ: Davacı vekili; müvekkili şirketin kendisine ait olan cihaz ile ekipmanların, Ümraniye'de bulunan ... firmasına ölçüm için gönderdiğini, cihazın bulunduğu kolinin davalı şirket şubesinde dağıtım için bekletilirken 24.04.2018 tarihinde meydana gelen hırsızlık sonucunda çalındığını, bu durumun davalı şirketin şube müdürü ile çalışanı tarafından tutanak ile imza altına alındığını, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nda gönderenin, eşyayı taşımacıya teslim eden, taşıma sözleşmesinin taşıyıcı karşısındaki tarafını oluşturan, malın sahibi olması gerekmeyen ve sözleşmeyi kendi adına yapan kişi şeklinde tanımlandığını, zira taşıma işleminde malların bizzat mal sahibi tarafından gönderilebileceği gibi, bu edimin bir nakliye aracısı ile de gerçekleştirilebildiğini, ticari yaşamda çoğu kez kargo gönderisinin taşıyıcıya malın sahibi olmayan 3. kişilerce teslim edildiğini, müvekkilinin daha önce de benzer şekilde mülkiyetindeki malları, ölçüm ve kalibrasyon için davalıya yanında çalışanlar ya da kargoya giden 3. kişiler eli ile teslim ettiğini, taşıma sözleşmesinde taraf her ne kadar gönderici olarak ismi yazılan kişi olsa da, taşınan malda meydana gelebilecek zararda, husumetin malın malikinde olacağını, bu sebeple mahkemenin gönderici olarak başka bir şirket adının yazdığı yönündeki gerekçesinin hatalı olduğunu, kaldı ki davalı şirket yetkilileri tarafından tutulan tutanakta, müvekkiline ait cihazın davalı şirketin sorumluluğu alanındayken çalındığının tespit edildiğini, müvekkili şirket ve davalı arasındaki yazışmalardan da görüleceği üzere, tarafların malın değeri hakkında görüştüklerini, ancak anlaşma sağlanamadığını, davalının kusuru ile zarara sebebiyet verdiğini, bu nedenle müvekkilinin zararının tazmin edilmesi gerektiğini, sınırlı sorumluluk ilkesi gereğince tazminat miktarının, eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplandığını, cihazın nadir olarak bulunmakta olup yurt dışından ithal edildiğinden, fiyatının da Euro cinsinden olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, yurt içi taşıma sözleşmesi kapsamında hırsızlık sonucu zayi edilen cihaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Davacı tarafça, kendisine ait olduğu iddia edilen taşıma konusu cihazın davalının teslim şubesinde iken çalındığı ileri sürülerek, bedeli talep edilmiştir. Davalı tarafça ise, kargo detay bilgilerine göre kargo göndericisinin ... AŞ olduğu, davacının kargoda hak sahibi olduğunu ispatlaması gerektiği ileri sürülmüştür. Bu durumda öncelikle davacının taşıma sözleşmesinin tarafı ve taşıtan sıfatına haiz olup olmadığının tespiti gerekmektedir. Emtiaya ait taşıma belgesinde gönderen müşteri dava dışı ... firması olarak kayıtlıdır. Davalı tarafça hırsızlık olayı nedeniyle düzenlenen tutanakta; şubede yaşanan hırsızlık sonucu çalınan ... ft. no'lu kargo boş arazide parçalanmış halde bulunmuş olup, koli içerisindeki ürünlerden müşteri beyanına göre ölçüm cihazının bulunamadığı, diğer ürünlerin firma yetkilisine şubeden teslim edildiği belirtilmiştir. Söz konusu tutanak içeriğinde emtianın davacıya ait olduğuna dair bir ibare bulunmamaktadır. Emtianın dava dışı ... tarafından davacı şirket adına taşıtıldığına, dava dış şirketin davacı adına hareket ettiğine dair herhangi bir delil de ibraz edilmemiştir. Bu haliyle davacının taşıma sözleşmesinin tarafı, dolayısıyla taşıtan sıfatına haiz olduğu kanıtlanamadığından, işbu dava bakımından davacının aktif husumet ehliyeti bulunmamaktadır.Diğer yandan mahkemece davacının taşıma sözleşmesinin tarafı olmadığı gerekçesinin yanı sıra, davalıya teslim edilen kargo içerisinde adı geçen cihazın olduğuna dair başkaca bir delil de sunulmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Oysa mahkemece bu hususta herhangi bir inceleme ve araştırma yapılmamış olup, davalı çalışanlarınca hırsızlık olayı nedeniyle düzenlenen tutanakta da, şubede yaşanan hırsızlık sonucu çalınan ... ft. no'lu kargo boş arazide parçalanmış halde bulunmuş olup, koli içerisindeki ürünlerden müşteri beyanına göre ölçüm cihazının bulunamadığı, diğer ürünlerin firma yetkilisine şubeden teslim edildiği belirtilmiştir. Bu nedenle mahkemece,bir yandan davacının gönderen sıfatını haiz olmadığından davanın reddine karar verilirken,öte yandan esasa ilişkin olarak üstelik bir araştırma yapılmadan çalınan koli içinde davacıya ait cihazın bulunmadığına yer verilmesi doğru bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle; hatalı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru değil ise de, yapılan hata/eksiklik yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak "davanın aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine" karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/11/2020 Tarih 2019/441 Esas - 2020/618 Karar sayılı kararının HMK'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın aktif husumet yokluğundan reddine," İlk derece yargılamasına ilişkin olarak; "Alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcından davacı tarafından mahkeme veznesine yatırılan 426,94-TL harcın mahsubu ile eksik olan 0,66-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, Davacı tarafından yapılan yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, Davalı vekili için AAÜT uyarınca takdir olunan 3.750-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, " Davacı tarafça yatırılan 59,30-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde iadesine, Davacı tarafından yapılan istinaf yargı giderlerinin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 07/05/2024