T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/258
KARAR NO: 2024/737
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 23/09/2020
NUMARASI: 2015/1309 Esas 2020/412 Karar
DAVA: İtirazın İptali
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 16/05/2024
Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA: Davacı vekili; müvekkili şirketin icra dosyasının temlik eden alacaklısı olan ... İnş Dış Tic San Ltd Şti'nden olan alacağına karşılık 16/10/2015 tarih ve ... yevmiye nolu Kadıköy ... Noterliğinde alacağın devri sözleşmesi ile dosya alacağını devraldığını, temlik eden alacaklı şirketin akaryakıt ve dağıtım komisyonculuğu yaptığını, davalının da büyük balık teknelerinin olduğunu ve balıkçılık yaptığını, temlik eden alacaklının davalıya akaryakıt verdiğini, icra dosyasına sunulan 17.09.2015 tarihli cari hesap ekstresinde davalı tarafından itiraz edilmediğini, borcun varlığına rağmen hiçbir ödeme yapılmadığını belirterek davalının itirazının iptalini, %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili; müvekkilinin balıkçılık işi ile iştigal ettiğini, müvekkilinin tuttukları balıkları ... Tic Ltd Şti'ne sattığını, bahsi geçen şirketin balıkların mali tutarı karşılığında müvekkilinin teknesinin akaryakıt, kumanya gibi işin devamını sağlayacak ihtiyaçlarını karşıladığını, bahsi geçen ...Ltd Şti'nin ise yakıt bedellerini petrol şirketlerinden yakıt satın alan ...Ltd Şti'ye verdiğini, müvekkili ile ...Ltd Şti arasında 2013 yılında imzalanan bir ürün sözleşmesi bulunduğunu, balıkçılık sektöründe işleyen sistemin limanda yakıt satan şirket ile balıkçıdan balık alıp satan şirketin karşılıklı alışverişinden ibaret olduğunu, aralarındaki ticari ilişkinin yıllardan beri devam ettiğini, üç yıl boyunca müvekkilinin borçlarını ödememesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, borcu temlik eden ...Ltd Şti'nin mazotu ... ve ... firmalarından temin ederek balıkçıya ulaştırdığını, bu petrol şirketlerinin faturayı doğrudan balıkçı adına kestiğini, müvekkilinin ... ve ...'e borcu olmadığına dair yazı aldığını, borcun ispatı için cari hesap ekstresinin yeterli olmadığını, muhatap akaryakıt şirketi olan ...Ltd Şti'ye çok sayıda çek ve hatır çeki verildiğini, hepsinin bankadan tahsil edildiğini, aynı zamanda ...Ltd Şti'ye verilen ve vadesi gelmediği için bekleyen çekler mevcut olduğunu belirterek davanın reddini, % 20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: Mahkemece; davaya konu alacağın dayanağı faturadaki akaryakıtın davalı tarafça alındığı, bu akaryakıtlar karşılığında ödemenin, alacağı davacıya temlik eden dava dışı ...Ltd Şti tarafından yapılan sözleşmeler kapsamında ilgili akaryakıt firmalarına ödendiği, davalı tarafın davaya konu edilen fatura bedellerini ... ve ... isimli firmalara ödediğini yazılı ödeme belgeleri ile ispat edemediği, takip tarihi itibari ile dava dışı ...Ltd Şti'in davalıdan 822.123,28-TL alacağı bulunduğu, davacının usulüne uygun temlik sözleşmesi uyarınca bu alacağının takibe konulduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile, davalının Beykoz İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin takip tarihinden itibaren değişen oranlı avans faizi yürütülmek sureti ile devamına, hükmolunan alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili; icra takibinde borcun sebebi olan faturaların gösterilmediğini, bunun dışında borcun ispatı ve takip talebinin sebebi olan faturaların davacının elinde bulunmadığını, kök bilirkişi raporunda da davacının faturalara dayalı alacak talep edemeyeceğini belirtildiğini, davacının ne dava dilekçesinde ne de cevaba cevap dilekçesinde dava dışı şirketin çalışma prensibinden bahsetmediği halde bu hususta iddiasını genişleterek bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesinde beyanda bulunduğunu, müvekkilinin yakaladığı deniz ürünlerini ...Ltd Şti'ye verdiğini, bunun karşılığında teknenin işlemesi için gerekli olan yakıtın bedelinin ...Ltd Şti aracılığıyla ... ve ... şirketlerine ödendiğini, ... ve ...'in ise de fatura düzenlendiğini, faturaların ödemesinin ...Ltd Şti firması tarafından yapıldığını, taraflar arasındaki ve balıkçılık sektöründeki işleyişin bu şekilde olduğunu, ticari hayatın olağan akışı içerisinde faturaların ödenmemesi halinde birbirine bağlı olarak işleyen firmalardan en azından birinin ticari bağını sonlandırması gerekeceğini, yakıt giderlerinin 4 yıldır ödenmemesinin mümkün olmadığını, 01/10/2019 tarihli bilirkişi raporunda da davalının akaryakıt dışındaki alımlarının tamamına yakınının ...Ltd Şti tarafından yaptığını ve satışının da tamamına yakınını bu şirkete gerçekleştirdiğinin tespit edildiğini, ...Ltd Şti'nin sözleşmedeki yükümlülüğünün akaryakıt giderlerini karşılamak olduğunu, müvekkilinin ...Ltd Şti'ye 55.000-TL ve 68.000-TL çek ödemeleri yaptığını, hesap dökümünde 55.000-TL bedelli çekin görüntüsünün bulunduğunu, bunun dışında müvekkili tarafından dilekçe ekinde sunulan 3 adet toplamda 250.000-TL bedelli çeklerin de yer aldığını, bu çeklerin alındığına ilişkin kaşe ve imza bulunduğunu, çek suretlerin mahkemeye sunulmasına ve mahkemece müzekkere yazılmasına rağmen bilirkişi raporunda bu çeklerin hiç değerlendirilmediğini, yine ...Ltd Şti'ye 20.000-TL gönderildiğine ilişkin dekont sunulduğunu, ...Ltd Şti'nin defterlerinin incelememesinin de doğru olmadığını, şirketin tasfiye halinde olduğunu ve defterlerinin yerinin bildirilmesine rağmen bilirkişiler tarafından defterlerin incelenmediğini, 01/10/2019 tarihli bilirkişi raporunda ...Ltd Şti ile ...Ltd Şti arasındaki ilişki mevcut olduğunun tespit edildiğini, taraflar arasındaki ilişkinin maddi gerçekliğinin açıklığa kavuşturulamadığını, bilirkişi raporlarında çelişki bulunduğunu, müvekkilinin daha küçük bir işletme olmasına rağmen yapmış olduğu ödemelerin dekontlarını kayıt altında tuttuğunu, ancak ...Ltd Şti'in ...Ltd Şti'ye yapılan EFT ve havalelere ilişkin herhangi bir dekontu mahkemeye sunmadığını, kabul etmemekle beraber müvekkilinin davacıya borcunun bulunması halinde dahi müvekkilinin şahsi hesabından ve ...Ltd Şti'nin hesabından yapılan ödemelerin de dikkate alınması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, dava dışı ... Dış Ticaret ve Sanayi Ltd Şti'nden temlik alınan yakıt faturalarından kaynaklı alacağın davalıdan tahsili için girişilen icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı, temlik eden dava dışı ...Ltd Şti'nin davalının teknelerinde kullanmak için sattığı akaryakıt bedellerinden kaynaklanan bakiye alacağının davalı hakkında başlattığı icra takibiyle tahsilini talep etmekte; davalı vekili, müvekkilinin balıkları dava dışı ...Ltd Şti'ye verdiğini, bu şirketin de yakıt bedellerini ...Ltd Şti'ye ödediğini, ...Ltd Şti'nin, akaryakıtı ... ve ...'den temin ederek müvekkiline ulaştırdığını, faturaların doğrudan müvekkili adına kesildiğini, ...Ltd Şti'ne çok sayıda çek verildiğini, vadesi gelmeyen çeklerin de bulunduğunu belirterek davanın reddini savunmaktadır. Davalı tarafından ibraz edilen 03.01.2013 tarihli ürün satış sözleşmesi ile davalının dava dışı ...Ltd Şti arasında davalının kendi balıkçılık tekneleri ile tuttukları, balık ve tüm deniz ürünlerinin davalının tekne akaryakıt ve diğer masraflarının dava dışı ...Ltd Şti tarafından karşılanacağı düzenlenmiştir. Bunun dışında dava dışı temlik eden ...Ltd Şti'nin ... ile imzaladığı 21/12/2012 tarihli, ... ile imzaladığı 20/04/2007 tarihli sözleşmelerle, ... ve ... adına, bu firmalara 5015 sayılı Kanun kapsamında ÖTV'siz akaryakıt satış yapabileceği müşteri grubunu tayin ve tespit ederek tüm mali ödeme sorumluluğu uhdesinde kalmak üzere ürün alım satımına dair ticari ilişkileri aracı olarak tesis etmeyi, alıcılara akaryakıt teslimini üstlenmiştir. Somut olayda da dava dışı temlik eden ...Ltd Şti, ... ve ... ile aralarındaki sözleşme kapsamında davalının bu firmalardan akaryakıt tedarik etmesine aracılık yaptığı, ... ve ... tarafından tedarik edilen yakıtın davalıya teslim edildiği, akaryakıt bedelinin ... ve ...'e dava dışı ...Ltd Şti tarafından ödendiği, ... ve ... tarafından davalı adına düzenlenen faturalarla davalının borçlandırıldığı, davalıya teslim edilen akaryakıt miktarı ile ilgili bir ihtilaf bulunmadığı anlaşılmaktadır. Uyuşmazlık; temlik eden dava dışı ...Ltd Şti'nin davalıdan alacağı bulunup bulunmadığı, varsa miktarı hususundadır. Davalı, ...Ltd Şti firması ile aralarındaki sözleşme nedeniyle akaryakıt bedellerinin ...Ltd Şti tarafından ödenmesi gerektiğini, kendilerinden alacak talep edilemeyeceğini, ilişkinin ...Ltd Şti ile kurulduğunu iddia etmekte olup, ...Ltd Şti'nin ticari defterlerinde ticari ilişkinin ...Ltd Şti ile kurulduğu bilirkişi incelemesinde tespit edilmiştir. Ancak ... şirketinin ... ve ...'den temin ettiği akaryakıtın davalıya teslim edildiği, ... ve ... tarafından da faturaların doğrudan davalı adına düzenlendiği dikkate alındığında, davalının akaryakıt teminine dair alım satım ilişkisinin içerisinde yer aldığı dikkate alındığında davalı vekilinin bakiye borcun müvekkilinden istenemeyeceğine ilişkin istinaf nedeni yerinde görülmemiştir. Diğer taraftan ... ve ... tarafından gönderilen müzekkere cevabında davalının kendilerine ödenmemiş akaryakıt bedeli nedeniyle borcunun bulunmadığı belirtilmiş ise de davalıya teslim edilen akaryakıt bedelinin ...Ltd Şti tarafından ödendiği yine ... ve ... tarafından gönderilen müzekkere cevapları ile sabittir. Bunun dışında her ne kadar davalı, davacının taraflar arasındaki alım satımın ne şekilde gerçekleştiğine ilişkin dava dilekçesinde bir iddiada bulunulmadığını, sonradan ileri sürülen bu hususların davanın genişletilmesi yasağına tabi olduğunu ileri sürmekte ise de davacı vekilinin 04/10/2016 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesiyle taraflar arasındaki alım satım ilişkisinin işleyişine dair açıklama, yeni bir vakıa niteliğinde değil, HMK'nın 31. maddesinde düzenlenen hakimin davayı aydınlatma yükümlülüğü çerçevesinde açıklığa kavuşturulması gereken bir husustur. Bu nedenle davalı vekilinin iddianın genişletildiğine yönelik itirazı yerinde görülmemiştir. Mahkemece tarafların ticari defterleri üzerinde yaptırılan inceleme sonucunda davaya konu alacağın dayanağı faturadaki akaryakıtın davalı tarafça alındığı, dava dışı ...Ltd Şti'in davalıdan 822.123,28-TL alacağı bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de 15/08/2016 tarihli bilirkişi raporunda davalı ...Ltd Şti'nin incelenen defterlerinde davalı ile aralarındaki muavin dökümde 30/07/2015 tarihli 50.000-TL, 100.000-TL, 100.000-TL üç adet kayıtla 7 adet ileri tarihli çekin ...Ltd Şti'ye verildiği, bu hesapta davalının 250.000-TL alacaklı hale geldiği, ancak bahsi geçen çeklerin ödenip ödenmediğinin belli olmadığı belirtilmiştir. Davalı, istinaf dilekçesinde davalı ...Ltd Şti'ye yapılan 55.000-TL ödeme ile 68.000-TL ödemelerin dikkate alınmadığını ileri sürmüş, kendisine ait hesaba ilişkin banka ekstresini ibraz etmiştir. Bunun dışında davalı, her biri 30/07/2015 tarihli olan ve temlik eden ... tarafından kaşelenen ve imzalanan toplam 7 adet çeke ilişkin dava dışı ...Ltd Şti'nin kayıtları ile uyumlu bir şekilde çek tevdi bordrolarını ibraz ettiği görülmektedir. Yine 20.000-TL ödeme dekontu ibraz etmiştir. Ancak bahsi geçen ödemelerin yapılıp yapılmadığı, çeklerin ödenip ödenmediği, bu ödemelerin davacının alacağı hesaplanırken dikkate alınıp alınmadığı dosya kapsamından ve bilirkişi raporlarından anlaşılamamaktadır. Davalının ödeme savunmasının itiraz niteliğinde olduğu da dikkate alındığında davalının bu iddiası üzerinde durulup, ödemelerin yapılıp yapılmadığı, alacaktan mahsubu gerekip gerekmediği araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle; uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli deliller toplanıp değerlendirilmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak, dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/09/2020 Tarih 2015/1309 Esas - 2020/412 Karar sayılı hükmün HMK.'nın 353(1)a-6 gereği KALDIRILMASINA; Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE" Davalı tarafından yatırılan 14.039,84-TL istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.16/05/2024