T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1434
KARAR NO: 2024/1314
TÜRK MİLLETİ ADINA İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 23/05/2024 - 27/06/2024 (Ara Karar)
NUMARASI: 2024/215 Esas
TALEP: İhtiyati Tedbire İtiraz
İSTİNAF KARAR TARİHİ:23/09/2024
İhtiyati tedbire itirazın kısmen kabul, kısmen reddine ilişkin ara kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA VE TALEP: Davacı vekili; söz konusu protokol başlıklı belgenin TTK hükümleri gereğince bir kurucu işlem olup ön sözleşme olmadığını, müvekkilinin ...erişim numaralı maden ruhsatını davalı şirkete devrettiğini, buna karşılık maden ocağının işletilmesi ile ilgili hiçbir masrafa ilk etapta katlanmadığını, ne zaman mermer ocağı işletmesi kara geçince ocak işletmesi için diğer ortaklarca sarf edilen masrafların peyderpey müvekkilinin karından anlaşılan oranda mahsup edilmeye başlandığını, yine aynı ön şirket sözleşmesi ile müvekkilinin imzası alınmaksızın karar alınmasının engellendiğini, müvekkili davacının genel kurulda esas sermayenin 500.000-TL'den 7.500.000-TL'sına çıkarıldığını ve müvekkilinin %33,50 olan hissesinin %6,66 seviyesine düşürüldüğünü, genel kurul kararının esas sözleşme hükümlerine ve kanuna aykırı olarak alındığını, 26.12.2023 tarihli genel kurulda alınan kararların iptaline, kesin hukuksal korunma sağlanana kadar olası sakıncaların önlenmesi için TTK'nın 449 gereği yürütülmesinin geri bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir
İHTİYATİ TEDBİR KARARI: Mahkemece; dosya üzerinde yapılan inceleme ile 23.5.2024 tarihli ara kararı ile; 20.10.2023 tarihli genel kurulda alınan yönetici seçimi de dahil alınan genel kurul kararlarının iptali için Anadolu 2. ATM'nin 2023/833 esas sayılı dosyasında iptal davası, Anadolu 3. ATM'nin 2024/44 esas sayılı dosyasında da yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğuna ilişkin tazminat davası açıldığı, verilecek kararlar ile davaya konu 26.12.2023 tarihinde genel kurul toplantısı yapılmasına dair alınan 20.11.2023 tarihli yönetim kurulu kararının yetkisiz organ tarafından alınmış olacağı gibi, aynı zamanda sermaye artırımının yapıldığı 26.12.2023 tarihli genel kurul toplantısında alınan kararların da yok hükmünde sayılma ihtimalinde şirket işleyişi ve yönetimine ilişkin ortaya çıkacak sorunlardan şirketin zarar görmesi ve davacı yönünden telafisi zor zarar uğrama ihtimali karşısında sermaye artırımına ilişkin kararın yürütülmesinin tedbiren durdurulmasına, alınacak bilirkişi raporuna göre yada itiraz üzerine tedbir kararının yeniden değerlendirmesine, ihtiyati tedbir isteminin kabulü ile ,26/12/2023 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısı'nda sermaye artırımına ilişkin alınan kararın yürütülmesinin durdurulmasına, istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verilmiştir.
İTİRAZ: Davalı vekili; davacı tarafın şirket işleyişini "kitlemek" ticari faaliyetleri durdurmak ve bu sayede diğer şirket ortaklarını kendi hissesini yüksek meblağlar ödenerek satın almasını sağlamak niyetiyle yargılanma hakkını kötüye kullanıp aynı hukuki sebepli birçok dava açma yoluna gittiğini, müvekkili şirketin teknik iflas durumunda olduğunun hiç değerlendirilmediğini ve verilen tedbir kararı ile dava sonunda ulaşılacak sonuç davanın başında davacıya bahşedildiğini, kayıtlı sermaye tavanının yükseltilerek üçüncü kişiler ile şirket ortaklarının menfaatlerinin göz ardı edildiğini,diğer şirket ortaklarının zararlarının doğması haline ilişkin hiç teminat alınmadan ihtiyati tedbir kararı verilmesi açısından hukuka uygun olmadığını, dava dilekçesinde sunulan delillerle yaklaşık olarak dahi ispatlanamadığını belirterek ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
EK KARAR: Mahkemece 26.6.2024 tarihli duruşmada tefhim edilen, 27.6.2024 tarihli gerekçeli ek ara karar ile, açılan davalar sonucunda verilebilecek kararlar ile 26.12.2023 tarihinde genel kurul toplantısı yapılmasına dair alınan 20.11.2023 tarihli yönetim kurulu kararının yetkisiz organ tarafından alınmış olacağı gibi, aynı zamanda sermaye artırımının yapıldığı 26.12.2023 tarihli genel kurul toplantısı ile alınan kararların da yok hükmünde sayılma ihtimalinde şirket işleyişi ve yönetimine ilişkin ortaya çıkacak sorunlardan şirketin zarar görmesi ve davacı yönünden telafisi zor zarar uğrama ihtimali karşısında sermaye artırımına ilişkin kararın yürütülmenin tedbiren durdurulmasına, alınacak bilirkişi raporuna göre yada itiraz üzerine tedbir kararının yeniden değerlendirmesine şeklinde teminatsız olarak karar verildiği, HMK 392 maddesi uyarınca tedbir talep edenin haksız çıkması durumunda, karşı tarafın ve üçüncü kişilerin uğrayacakları muhtemel zararlar için alınacağını, tedbir talep edenden kural olarak teminat alınması zorunlu olduğunu, davalının, tedbirin kaldırılmasına dair itirazlarının ise tedbiri gerekli kılan şartlarda bir değişikliğin olmaması nedeniyle yerinde olmadığı gerekçesiyle ihtiyati tedbir kararının devamı için 300.000-TL teminat alınmasına,gerekçeli ara kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içinde tamamlanmadığı halde ihtiyati tedbir kararının kendiliğinden kalkmış sayılacağının ihtarına, bir haftalık süre içinde mahkemeye itirazı kabil olmak üzere karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEBLERİ: Davalı vekili; ihtiyati tedbirin kabulü ara kararının gerekçesinde yer alan İstanbul Anadolu 2. ATM'nin 2023/833 Esas sayılı dosyasında iptal davasında "ihtiyati tedbir" kararı verilmediği, verilebilecek kararlara atıfta bulunularak, "yaklaşık ispat" kuralının isabetsiz uygulandığı,davanın konusu sermaye artırım sürecinin tümüyle hitam bulmuş olması, kayıtlı sermayenin tescil ve ilan edilip, sermaye artırımına katılan şirket hissedarları tarafından artırılan sermaye miktarının şirket ticari kayıtlarına alınmış olması nedeniyle, davacının telafisi mümkün olmayan başkaca zararının bulunmadığı hususunun gözetilmediğini ; ihtiyati tedbir kararına itirazın reddi kararına karşı istinaf yolu açık olmak üzere karar verileceği yerde, "bir hafta" sürede itiraz yolunun gösterildiğini, davalı müvekkili şirketin "teknik iflas" durumunda olduğunun hiç değerlendirilmediğini, tedbir kararının, itiraz sonrasında kaldırılması için, HMK'nın 394. madde kapsamında, 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yoluna başvurduklarını belirterek 27.6.2024 tarihli ara karar ile verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava; davacıdan habersiz yapılan genel kurulda esas sermayenin 500.000-TL’dan 7.500.000-TL’sına çıkarılarak müvekkilinin %33,50 olan payının %6,66 seviyesine düşürüldüğünü ileri sürerek 26.12.2023 tarihli genel kurulda alınan yönetim kuruluna izin verilmesi ve sermaye artırımı kararlarının iptaline ve kararın icrasının durdurulması istemine ilişkindir.TTK'nın 449. maddesi ''Genel kurul kararı aleyhine iptal veya butlan davası açıldığı taktirde mahkeme, YK üyelerinin görüşünü aldıktan sonra, dava konusu kararın yürütülmesinin geri bırakılmasına karar verebilir'' hükmünü içermektedir. Anılan madde de hangi hallerde bu geçici hukuki koruma kararı verileceği özel olarak düzenlenmediğinden, tamamlayıcı yorum kuralı olarak HMK'nın ihtiyati tedbire ilişkin hükümlerinden yararlanılacaktır. HMK'nın 389. maddesi uyarınca, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyat tedbir kararı verilebilir." şeklindedir. Aynı yasanın 390/3 maddesi "tedbir talep eden taraf dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır." şeklinde düzenlenmiştir. Geçici hukuki koruma yargılamasında yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez. Mahkemece; açılan iptal davası üzerine tensibin 13 ve 14 maddesi ile yönetim kuruluna ihtiyati tedbir talebine ilişkin görüşlerini bildirmek üzere iki haftalık süre tanıyarak çıkartılan tebligat; 9.4.2024 tarihinde tebliğ edilmiş ise de beyanda bulunulmamıştır. Tedbir ara kararı tarihinde verilen süre dolmuştur. Dosya üzerinde verilen ihtiyati tedbir kararı taraf vekillerine 29.5.2024 tarihinde tebliğ edilmiş; tarafların yokluğunda verilen ara kararına karşı mahkemede itiraz yolunun açık olduğu belirtileceği yerde istinaf kanun yolu gösterilmiş, dosya Dairemizce mahkemeye geri çevrilmiştir. Aynı zamanda geri çevirme kararı verilmeden davalının itirazı tensiben belirlenen 26.6.2024 tarihli duruşmada incelenmiştir. İhtiyati tedbir kararına itiraz esas bakımından yerinde görülmemiş ise de, teminat bakımından kabul edilerek; 300.000-TL teminatın tamamlanması için gerekçeli ara kararın tebliğinden itibaren başlamak üzere "iki haftalık" kesin süre verilmiştir. 26.6.2024 tarihli gerekçeli ara karar taraf vekillerine 8.7.2024 tarihinde tebliğ edilmiş, mahkemece verilen iki haftalık kesin süre içinde 17.7.2024 tarihinde 300.000-TL nakit teminat davacı vekili tarafından mahkeme veznesine yatırılmıştır.İlk derece mahkemesince 17.7.2024 tarihinde İstanbul ... müzekkere yazılarak "mahkemece verilen 23.5.2024 tarihli ihtiyati tedbir kararı ile 26.12.2023 tarihli genel kurulda sermaye artırımına ilişkin kararın yürütülmesinin durdurulmasına "karar verildiği bildirilerek gereğinin yapılması bildirilmiştir.HMK nın 393(1) maddesi; "İhtiyati tedbir kararının uygulanması, bu kararın, tedbir isteyen tarafa tefhim veya tebliğinden itibaren bir hafta içinde talep edilmek zorundadır. Aksi hâlde, kanuni süre içinde dava açılmış olsa dahi,ihtiyati tedbir kararı kendiliğinden kalkar." şeklinde düzenlenmiştir. HMK nın 90/1 maddesinde "kanunda belirtilen istisnai durumlar dışında, hâkim, kanundaki süreleri artıramaz veya eksiltemez" hükmünü haizdir. HMK'nın 393(2) maddesinde genellik ilkesi gereği hukuk normunda, genel ihtiyati tedbir kararlarının nasıl yerine getirileceğine ilişkin düzenleme yapılmış olup, her bir ihtiyati tedbir kararı açısından ayrı ayrı düzenleme yapılmamıştır. Genel kurul kararının icrasının durdurulmasına ilişkin ihtiyati tedbir kararı niteliğine uygun olarak ticaret siciline bildirim yapılarak uygulanır. Kanunun açık hükmü gereği ister infaz memuru atansın, isterse atanmasın ihtiyati tedbir talep eden taraf kararın tebliğinden itibaren bir haftalık süre içinde mahkemeye başvurarak ihtiyati tedbirin uygulanmasını talep etmek zorundadır. Anlatıldığı üzere 23.5.2024 tarihli ihtiyati tedbir kararında teminat alınmasına karar verilmemiş, karar 29.5.2024 tarihinde tebliğ edilmiş, tebliğden itibaren bir haftalık süre içinde davacı vekili tarafından uygulanması talep edilmemiştir.Davalı tarafın itirazı üzerine; teminat alınmasına ilişkin ek karar yeni bir tedbir kararı değildir. Daha evvel verilen ihtiyati tedbir kararının bu kez teminat ile devamına karar verilmiştir. Davacı vekilinin uygulanmasını süresinde talep etmediği 23.5.2024 tarihli ihtiyati tedbir kararı , yine itiraz üzerine de uygulaması yine talep edilmeyen ,ancak Anayasa Mahkemesinin hatalı süre verilmesi hallerini hak ihlali olarak kabul ettiği gözetilerek HMK'nın 90.maddesine aykırı şekilde "bir haftalık"süre yerine teminatın tamamlanması için "iki haftalık" süre içinde yatırılan teminatın süresinde yatırıldığı kabul edilmelidir.Ancak, itirazın teminat bakımından kabulüne ilişkin ara kararın tebliğinden itibaren de uygulama talebinde bulunulmadan İstanbul Ticaret Siciline müzekkere yazılmak suretiyle ihtiyati tedbir kararının infazı sağlanılmış, Ticaret Sicilinin tereddüt duyarak görüş istemesi üzerine 12.8.2024 tarihli müzekkere ile de; öngörülen teminatın 17.7.2024 tarihinde yatırıldığı belirtilerek 23.5.2024 tarihli tedbir kararının devam ettiği bildirilmiştir.HMK'nın 393/1 hükmü gereği kendiliğinden kalktığı anlaşılan ihtiyati tedbirin yeniden talep edilmesine veya incelenmesine engel bulunmamaktadır. Böylelikle; itiraz inceleme duruşma tarihi itibariyle kendiliğinden kalktığı belirlenen ihtiyati tedbir kararına davalı vekilinin itirazının konusu kalmamıştır. İtirazın konusu kalmadığından bir karar verilmesine yer olmadığına karar verilmeden esasına ait itirazların reddi ile halen geçerli bir tedbir kararı varmış gibi; ihtiyati tedbir kararının devamı için teminat alınmasına karar verilmesi doğru olmamıştır.Davalı vekili genel kurul kararının tescil edildiği ve davacının zarara uğrama ihtimali bulunmadığını ileri sürmüştür. Sermaye artırımı kararının sicile tescili yapılarak ilan edilmiştir. Bu hallerde iptal kararının niteliği itibariyle bozucu yenilik doğuran bir karar olması nedeniyle kararın etkisi ancak iç ilişkide söz konusu olacak, genel kurul kararına bağlı olarak ve sicile güvenerek işlem yapan üçüncü kişilerin elde ettikleri haklarının korunması söz konusu olabileceğinden, icrası sağlanan genel kurul kararının da icrasının durdurulması talep edilebilir. Ancak,ihtiyati tedbir kararının kendiliğinden kalktığı gözetilerek tesbit edilen somut durum itibariyle davalı vekilinin yaklaşık ispatın sağlanmadığı yolunda ki istinaf nedeninin incelenmesine gerek kalmamıştır. Açıklanan nedenlerle, ihtiyati tedbire itirazın ihtiyati tedbir kararının süresinde uygulanmadığı gözetilerek bu durumun tespitiyle, ihtiyati tedbire itirazın konusu kalmadığından bir karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken hukuken ayakta bir ihtiyati tedbir kararı varmış gibi itirazın teminat bakımından kabulü ile, esasına ilişkin olarak reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir. Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, karar niteliği itibariyle teminat dışındaki itirazın reddine dair olduğundan ara kararın kaldırılmasına, ihtiyati tedbir kendiliğinden kalktığından itiraz hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati tedbire itiraz eden davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/215 Esas sayılı 26.6.2024 tarihli duruşmada tefhim edilen 27.6.2024 tarihli gerekçeli ara kararın HMK.'nun 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "23.5.2024 tarihli ihtiyati tedbir kararı kendiliğinden kalktığından itiraz hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına,"Yatırılan 855,20-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davalıya iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.23/09/2024