T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1825
KARAR NO: 2024/902
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 22/04/2021
NUMARASI: 2018/538 Esas - 2021/478 Karar
DAVA: İtirazın İptali(Banka genel kredi sözleşmesinden )
Davanın kısmen kabulüne-reddine ilişkin kararın davacı ve davalılar... ve ... AŞ vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA: Davacı vekili, davalı ... A.Ş nin asıl borçlu, diğer davalıların müteselsil kefil olduğu genel kredi sözleşmelerinden doğan kredi borcun ödenmemesi üzerine hesapların kat edilerek ödeme istenildiğini,kredi borcunun teminatı olarak banka lehine... adına kayıtlı taşınmaz üzerine 18.2.2016 tarihli 990.000- TL bedelli ipotek tesis edildiğini, müteselsil kefil ...'un 02.12.2015 ve 15.03.2017 tarihli genel kredi sözleşmeleri kapsamında toplam 3 adet gayrınakit çek sorumluluk tutarı ile, 1 adet nakde dönüşen çek garanti bedelinden sorumlu olduğunu ve kefil olmadığı dönemlerdeki GKS lerden bankaya sorumluluğunun olmadığının kabul edildiğini, GKS'nin 11.maddesi uyarınca temerrüt faizinin bankanın TCMB ne bildirdiği en yüksek kredi faiz oranına bu oranın % 30 ilavesi ile bulunacağını, bu oranın % 62,40 olduğunu, Business Kart ve Esnek Ticari Hesaptan kaynaklanan borçlarda talep edilen faizin 2006/1 sayılı tebliğ uyarınca %28.08 oranda olduğunu, hesap kat tarihinde bildirilen 20 adet çekten 1 adedi nakde döndüğünden 1.600-TL gayrınakit alacağın nakte dönüşmesi nedeniyle bu miktarın asıl alacağa eklenerek çek nedeniyle nakit alacağın 31.430-TL, çek garanti tutarından kaynaklanan gayrinakit alacağın 29.830-TL'ye düştüğünü, ... AŞ yönünden takibe konu ticari kredilerden kaynaklanan alacakların 851.781,04 -TL asıl alacak, 33.428,69-TL işlemiş %62,40 temerrüt faizi, 1.671,43- TL BSMV, 2.560,51-TL hesap kat tarihinden temerrüt tarihine kadar işleyen akdi faiz, 1.679,27-TL Noter masrafı olmak üzere = 891.120,94-TL, Business kart ve Esnek kart için 180.950,20-TL asıl alacak,3.201,65 -TL işlemiş % 28.08 temerrüt faizi,160,08 -TL BSMV,656,74- TL hesap kat ile temerrüt arası işleyen akdi faiz olmak üzere = 184.968,67 -TL olmak üzere toplam (1.076.089.61-TL) toplamından, takip tarihi itibari ile 990.000-TL ipotek limiti düşülerek ,86.089,61 TL üzerinden itirazın iptali ile asıl alacağa yıllık %62,40 oranda temerrüt faizi ,%5 gider vergisi işletilmesine ;29.830- TL çek garanti bedelinin depo edilmesine, ... yönünden ; takibe konu ticari krediler nedeniyle 851.781,04- Asıl alacak, 30.520,82- TL % 62,40 temerrüt faizi, 1.526,04 -TL BSMV,1.679,27- TL noter masrafı olmak üzere = 888.921,09- TL , Business kart ve Esnek kart için 180.950,20 TL + 2.923,36- TL % 28.08 temerrüt faizi, 146,16 BSMV, 875,60- TL işlemiş akdi faiz = 184.895,32 TL olmak üzere (888.921,09 + 184.895,32) = 1.073.816,41- TL nakit alacağa ilişkin itirazın iptali 851.781,04- TL asıl alacağa yıllık %62.40, 180.950 -TL asıl alacağa % 28,08 oranda temerrüt faizi işletilmesine,29.830- TL çek garanti bedelinin depo edilmesine, ... yönünden ; Takibe konu nakit alacaklar yönünden 1.551,14 -Tl asıl alacak, 55,65- TL %62,40 temerrüt faizi,2,78 BSMV, 1.679,27- TL noter masrafı = 3.288,84 -TL ,asıl alacağa yıllık % 62,40 oranda temerrüt faizi,%5 gider vergisi işletilmesine, 4.230- TL 3 adet çek garanti bedelinin depo edilmesine, itirazların iptali ile inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
CEVAP: Davalılar vekili, asıl borçlunun ... A.Ş olup ilk olarak borçlu ... A.Ş ye başvuruda bulunulması gerektiğini, başvuru sonuçsuz kaldıktan sonra kefillere başvuruda bulunulabileceğini, asıl borçluya başvurulmadan müteselsil kefillere başvurulamayacağını bildirerek kötü niyetli olarak açılan itirazın iptali davasının reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece, alacaklı bankanın alacağının muaccel olduğunun kabulü ile; dava tarihinden sonra olmak üzere davalı/ kefil ... tarafından 26/11/2020 tarihinde 6.669,08-TL ödeme yapıldığı, davalı şirket tarafından 31/05/2018 tarihinde 2.750-TL ödeme yapılan dava tarihinden sonra yapılan toplam ödeme tutarı miktarı 9.419,08-TL nin dosyanın infazı sırasında nazara alınması gerektiği, davalı ...'un itirazından feragat ederek anılan davalı bakımından davanın konusu kalmadığından bir karar verilmesine yer olmadığına, davanın davalı ... A.Ş ve... yönünden kabulü ile; 1-... A.Ş yönünden ticari krediler nedeniyle; 850.181,22-TL asıl alacak, 33.428,69-TL temerrüt faizi, 1.671,43-TL BSMV, 2.560,51-TL akdi faiz, 1.679,27-TL masraf olmak üzere toplam 889.521,12-TL ve Business kart ve Esnek Ticari Hesaptan Kaynaklanan 180.950,02-TL Asıl alacak, 3.201,65-TL temerrüt faizi, 160,08-TL BSMV, 547,31-TL akdi faiz olmak üzere toplam 184.859,06-TL ve takip tarihinden sonra ve dava tarihinden önce nakde dönen 1 adet çek garanti bedelinden kaynaklanan 1.600-TL olmak üzere toplam 1.075.980,18-TL'den 990.000-TL'lik ipotek limiti düşülerek icra takibindeki taleple bağlı kalınacağından 84.489,61-TL yönünden davalı ... A.Ş'nin itirazının iptali ile takibin devamına, 2-Davalı... yönünden 850.181,22-TL asıl alacak, 30.520,82-TL temerrüt faizi, 1.526,04-TL BSMV, 3.413,92-TL akdi faiz, 1.679,27-TL masraf olmak üzere toplam 887.321,27-TL ve Business kart ve Esnek Ticari Hesaptan Kaynaklanan 180.950,02-TL asıl alacak, 2.923,36-TL temerrüt faizi, 146,16-TL BSMV, 875,60-TL akdi faiz olmak üzere toplam 184.895,14-TL ve takip tarihinden sonra ve dava tarihinden önce nakde dönen olan 1 adet çek garanti bedelinden kaynaklanan 1.600-TL olmak üzere toplam 1.073.816,41-TL ise de icra takibindeki taleple bağlı kalınacağından 1.072.216,41-TL yönünden davalı...'un itirazının iptali ile takibin devamına, 3- Gayrinakdi çek taahhüt bedeli yönünden talebin kısmen kabulü ile; 12 adet çek yaprağından kaynaklanan 24.445-TL garanti bedeli tutarının davalı ... A.Ş ve davalı... tarafından depo edilmesine, fazla talebin reddine, reddedilen kısım bakımından davalı şirket ve... yararına 4.080-TL vekalet ücreti takdirine, davalı ... yönünden konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: 1- Davacı vekili; takip tarihinde 20 adet çek yaprağından kaynaklı gayri nakit alacakları mevcut iken dava tarihine kadar 1 adet çek yaprağının nakde dönmesi sebebiyle dava tarihinde 19 adet çek yaprağından kaynaklı alacak kaldığını, ancak dava süresince 7 adet çek yaprağının süresi dolduğundan karar tarihi itibariyle 12 adet çek yaprağı nedeniyle gayri nakit alacak kaldığını, aradaki 7 adet çek yaprağı davanın devam ettiği 3 yıllık zaman zarfında süresi dolan çekleri gösterdiğinden gayrinakit alacak yönünden davanın kısmen reddine karar verilmesi hatalı olup davalı vekili lehine hükmedilen 4.080-TL vekalet ücretinin doğru olmadığını ileri sürerek, kararın kaldırılmasını ve davanın gayri nakit alacak yönünden kabulü ile davalı vekili lehine vekalet ücretine yer olmadığına karar verilmesini istemiştir. 2- Davalı Şirket ... AŞ ve... vekili ; kararı maktu harç yatırarak istinaf etmiş iseler de , harcın ikmali için muhtıra tebliği üzerine harç ikmal edilmediğinden 22.09.2021 tarihli dilekçe ile mahkemece her iki davalı tarafından istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına ilişkin karar davalılar vekiline tebliğ edilmiş ise de ,ek karar davalılar tarafından istinaf edilmemiştir.
GEREKÇE:Dava, genel kredi sözleşmesinden kaynaklı nakdi ve gayrınakdi 19 adet çek kanuni karşılık tutarının depo edilmesi için yapılan icra takibine vaki itirazın iptaline ilişkindir. İcra takibinde; asıl borçlu ve müteselsil kefil bakımından toplamda, ipotek limiti düşülmeden 1.074.489,61-TL (müteselsil kefil bakımından 1.072.216,41-TL) alacak talep edilmiş, toplam borç tutarından ipotek limiti düşülerek asıl borçlu bakımından ipotek limiti dışında kalan 84.489,61-TL alacağa %62 oranda temerrüt faizi, %5 gider vergisi işletilmesi istenilmiştir. Dava dilekçesinde ise; bu alacağın 891.120,94-TL ticari kredi, kalanın kredi kartı ve KMH'den kaynaklandığı bildirerek kredi kartı ve KMH hesabına %28,08 oranda temerrüt faizi işletilmesi talep edilmiştir.Dava dilekçesinde talep olunan ,nakit alacağın toplamı takipte talep olunan miktarı 1.600-TL aşmakta olup, takipten sonra davadan evvel nakde dönüşen 1600-TL gayrinakit alacağın nakit alacağa ilave edildiği, buna göre takipte talep olunan alacak tutarları 889.520,94-TL ticari kredi + 184.968,67-TL = 1.074.489,61-TL olarak ayrıştırıldığı belirlenmektedir. 990.000-TL ipotek bedeli düşüldüğünde kalan borç miktarı takipde talep olunan, 84.489,61-TL olup ipotek bütün borçların teminatı olduğundan, kredi kartı ve KMH borcunun ipotek bedeline mahsubunda engel bulunmamaktadır.Bu nedenle şirket bakımından 84.489,61-TL icra takibinde taleple bağlı kalındığı belirtilmiş ise de, talebin gerçekte 86.089,61-TL olduğu, gayrinakit olarak talep olunan alacağın nakde dönüşmesi tarihinden itibaren nakit alacak olarak kabulü gerektiğinin dikkate alınmaması doğru değil ise de, bu kısma ilişkin olarak davacı vekilinin istinafı olmadığından üzerinde durulmamıştır.İcra takibinde 20 adet çek için 31.430-TL gayrınakti alacağın depo edilmesi istenmiş, bir adet çek 1.600-TL olarak ödenip nakde dönüştüğünden dava dilekçesinde, 19 adet çek için 29.830-TL gayrinakit alacağın deposu talep edilmiştir. Yargılama sırasında yapılan bilirkişi incelemesinde 12 adet çek için gayrinakit riskin devam ettiği, 30.06.2018 tarihi itibariyle 7 adet çekin gayrinakit riskinin sona erdiği belirlenmiş mahkemece de, 12 adet çek bedeli 24.445-TL gayrinakit alacağın depo edilmesine, fazla istemin reddine karar verilerek davalılar yararına maktu vekalet ücretine karar verilmiştir. Diğer taraftan, gayrinakit alacak depo talebi yönünden yapılan incelemede ise; taraflar arasındaki genel kredi ve ticari müşteri sözleşmesinin 31 maddesinde "...Bankaca verilen çek karnelerindeki her bir çek yaprağı için Bankanın ilgili mevzuat gereğince ödemekle yükümlü olduğu tutarı bankaya derhal ve nakden yatırmayı" taahhüt etmiştir. Bankaya iade edilmeyen çek yaprakları nedeniyle davalı asıl borçlunun depo sorumluluğu düzenlenmiş olup, müteselsil kefillerinde genel kredi sözleşmelerinin 10.13 maddesinde depo sorumluluğu mevcut olduğu belirlenmiştir. Buna göre dava tarihi itibariyle riski devam eden 19 adet çek nedeniyle davalıların 29.830-TL yönünden gayrinakit alacak depo talebinde davacı banka haklıdır. Bununla birlikte; 6273 sayılı yasayla değişik 5941 sayılı Çek Kanunun Geçici 3/4. maddesi: "Bankaların müşterilerine verdikleri eski çek defterleriyle ilgili olarak, muhatap bankanın 3/3 maddesine göre ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin sorumluluğu 30/06/2018 tarihinde sona erer." şeklindedir. Bu sebeple bilirkişi gayrinakit borç bakımından 7 adet çek nedeniyle risk kalmadığını belirtmiştir. Dava tarihi; 30.05.2018 tarihi olup gerek dava gerekse icra takip tarihinde bankanın çekler nedeniyle gayrinakit alacağını talep etmekte haklı olup, yargılama sırasında bankanın riski sona erdiğinden 7 adet çeke ilişkin risk kalmadığından davacı bankanın bu kısım talep bakımından davanın reddine karar verilerek, karşı taraf yararına vekalet ücreti takdir edilmesi doğru olmadığından davacı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf nedeni haklı bulunmuştur. Kanuni karşılık tutarının deposuna karar verilen 12 adet çekin 5941 sayılı kanuna göre basılan çekler olduğu anlaşılmaktadır. 5941 Sayılı Çek Kanunu 3/9 maddesi "Çekin, üzerinde yazılı baskı tarihinden itibaren beş yıl içinde ibraz edilmemesi hâlinde, muhatap bankanın üçüncü fıkraya göre ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin sorumluluğu sona erer." şeklindedir. Çek defterinin davalı şirkete teslim tarihi açıkça belirlenmemiş ise de elde ki davada icra takip tarihi 17.05.2018 tarihi olup, takip tarihinden evvel basılan ve borçlu şirkete verilen çek karnesindeki çekler nedeniyle istinaf karar tarihi itibariyle tüm çekler bakımından bankanın 5 yıllık sorumluluk süresi, 17.05.2023 tarihi itibariyle sona ermiştir. Ayrıca 3 adet çek kanuni karşılık tutarı, borcunu ödemesi nedeniyle sorumluluğu sona eren ve hakkında verilen karar kesinleşen müteselsil kefil ... tarafından icra dosyasına ödenmiştir. Buna göre, davacının davada talep ettiği tüm gayrinakit riskleri üç adedi ödenmek, kalanı da yasal sorumluluk sürelerinin dolması nedeniyle sona ermiştir. Bu nedenle gayrinakit alacak tümüyle sona erdiğinden 19 adet çekin depo talebi bakımından konusu kalmayan dava nedeniyle bir karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir. Davanın açıldığı tarih itibariyle davacı bankanın haklılığı mevcut ise de gayrinakit alacak talebinin yargılama sırasında konusuz hale geldiği anlaşılmakla, HMK'nin 331. maddesi uyarında yargılama giderlerinin takdirinde davacı lehine değerlendirme yapılması, bu miktar bakımından davacı yararına vekalet ücreti takdir edilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerden dolayı;davalı şirket ve... vekilinin ek kararı istinaf etmediğinden kesinleştiği ,Hükümdeki diğer hata ve eksikliklere karşı istinaf nedeni ileri sürülmediği ,HMK nın 355(1) a maddesi uyarınca davacı vekilinin istinaf sebebi ile yapılan sınırlı inceleme neticesinde davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılması gerekmediğinden kararın kaldırılarak yeniden karar verilmesine, gayrinakit alacak bakımından davanın konusu kalmadığından bir karar verilmesine yer olmadığına,gayrinakit alacak bakımından davacı yararına maktu vekalet ücretine hükmedilmesine, yargı giderinin bu nedenle düzeltilmesine,kararın kesinleşen kısımlarının aynen tekrar edilmesine ,müteselsil kefil hakkında dava dilekçesinde ki talebi ile bağlı kalınarak KMH ve kredi kartı borcuna TCMB tarafından belirlenen %28,08 oranda temerrüt faizi işletilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/538 Esas - 2021/478 Karar 22/04/2021 tarihli kararının HMK'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; 1-Davalılar ... A.Ş ve... yönünden davanın kabulü ile; a- Davalı ... A.Ş yönünden; ticari kredilerden 850.181,22-TL asıl alacak olmak üzere 889.521,12-TL ve Business kart ve KMH dan kaynaklanan 180.950,02-TL asıl alacak olmak üzere toplam 184.859,06-TL ve takip tarihinden sonra ve dava tarihinden önce nakde dönen 1 adet çek garanti bedelinden kaynaklanan 1.600-TL olmak üzere toplam 1.075.980,18-TL alacakdan 990.000-TL ipotek bedeli düşülerek icra takibindeki taleple bağlı kalınarak 84.489,61-TL alacak yönünden itirazın iptaline, takip tarihinden itibaren asıl alacağa %62,40 oranda temerrüt faizi, %5 gider vergisi işletilerek takibin devamına, b- Davalı... yönünden; ticari kredilerden 850.181,22-TL asıl alacak olmak üzere toplam 887.321,27-TL ve Business kart ve KMH'den 180.950,02-TL'si asıl alacak, olmak üzere toplam 184.895,14-TL ve takip tarihinden sonra ve dava tarihinden önce nakde dönen 1 adet çek garanti bedelinden kaynaklanan 1.600-TL olmak üzere toplam 1.073.816,41-TL ise de icra takibindeki taleple bağlı kalınarak 1.072.216,41-TL yönünden davalı...'un itirazının iptaline, takibin 850.181,22-TL ticari kredi asıl alacağına %62,40 oranda temerrüt faizi ,Business kart ve KMH'den 180.950,02-TL'si asıl alacağına %28,08 ve TCMB tarafından belirlenen değişen oranlar da temerrüt %5 gider vergisi işletilerek devamına ,c- Gayrinakit riskler(çek kanuni karşılık) sona erdiğinden konusu kalmayan dava nedeniyle bir karar verilmesine yer olmadığına, 2-Davalı ... yönünden konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, İlk derece mahkemesine ilişkin olarak; "Nakit alacak yönünden alınması gereken 73.243,10-TL ve gayrinakit alacak yönünden 427,60-TL olmak üzere toplam 73.670,70-TL karar harcından davacı tarafça mahkeme veznesine yatırılan 12.977,02-TL ve icra veznesine yatırılan 5.361,08-TL olmak üzere toplam 18.338,10-TL harcın mahsubu ile kalan 55.332,60-TL harcın davalı...'dan tahsili ile hazineye ödenmesine, Davacı tarafından ödenen 18.379,20-TL harcın davalılar ... A.Ş ve...'dan tahsili ile (... AŞ 6.234,98-TL ile sorumludur,- 5.771,48-TL nakit , 427,60-TL gayrinakit alacak nedeniyle ve 35,90-TL başvuru harcından) davacıya ödenmesine ,Davacı tarafından yapılan 1.445,50-TL yargılama giderinin davalılar ... AŞ ve...'dan tahsili ile davacıya ödenmesine, Nakit alacak yönünden davacı lehine takdir olunan 71.183,15-TL vekalet ücretinin davalılardan, (davalı ... A.Ş.'nin 7.070,83-TL'sinden müteselsilen sorumlu olmak üzere) tahsili ile davacıya ödenmesine, Konusuz kalan Gayrinakit alacak yönünden davacı lehine takdir olunan 17.900-TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen tahsiliyle davacıya ödenmesine," Yatırılan 59,30-TL peşin istinaf karar harcının davacıya iadesine, Davacı tarafından yapılan 82,50-TL istinaf yargı giderinin davalı şirket ile...'dan alınarak davacıya verilmesine, HMK'nın 362/(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere , dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 06/06/2024