T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1635
KARAR NO: 2024/1475
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 18/09/2024
NUMARASI: 2024/236 Esas - 2024/38 Karar
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA:Davacı vekili, Büyükçekmece'de ...'ne ait restaurantta 14/02/2024 tarihinde tahmini saat 22:00 sıralarında yangın çıktığını ve itfaiye ekiplerinin müdahalesi sonucu yangının söndürüldüğünü, dava konusu ticari defterlerin bulunduğu katın tamamen yandığını, bu yangın sebebiyle çoğu resmi evrak ve ticari defterlerin kullanılamaz hale geldiğini, ticari defterlerin 2019-2020-2021-2022 yıllarına ait noter tasdiklerini gösterir belgeyi dilekçe ekinde sunulduğunu, bu nedenlerle şirket defterlerinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece, davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesinde müvekkiline ait işyerinde 14/02/2024 tarihinde yangın çıktığı, dava konusu defter ve belgelerin söz konusu yangında zayi olduğundan bahisle zayi belgesi verilmesini talep etmiş ise de; tacir olan davacının basiretli bir tacir olarak yangından hemen sonra ilgili defterlerin zayi olduğunu tespit ederek 30 günlük hak düşürücü süre içerisinde dava açması gerekirken huzurda görülen davanın yangının üzerinden 30 gün geçtikten sonra 13/09/2024 tarihinde açıldığı tespit edildiği, işbu davanın, TTK'nın 82/7. maddesinde öngörülen hak düşürücü süreden sonra açıldığının davacının dava dilekçesindeki açık ve net beyanı ile anlaşılması nedeniyle, usul ekonomisi gözetilerek, davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili, müvekkiline ait, ... Mah. ... No:.. E İç Kapı No:... Büyükçekmece/İstanbul adresindeki ... isimli ticari işletmesinde 14.02.2024 tarihinde tahmini olarak 22.00 saatlerinde; binanın zemin ve asma katında faaliyet gösteren ... isimli restoranda yangın olayı meydana geldiğini, itfaiye ekiplerinin müdahalesi sonucu yangın 23.50 saatinde söndürülebildiğini, 11.06.2024 tarihinde ise Hazine Ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı İstanbul Sektörel-1 Denetim Daire Başkanlığı tarafından 2022 dönemine ait defter ve belgelerin (gelir ve giderlerini işlendiği defterler, gelir ve giderlere ait fatura, senet, bordro, makbuz vs. belgeler) ibrazı taraflarından istenildiğini, müvekkilce talep edilen evrakların bulunamadığını, akabinde ise 14.02.2024 tarihinde meydana gelen yangında talep edilen defterler ve diğer resmi evrakların zayi olduğunun 02.09.2024 tarihinde malum olunduğunu, bu nedenlerle kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Uyuşmazlık davacı şirketin ticari defterlerinin zayi olduğundan bahisle açılan davada zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. 6102 Sayılı TTK 82/7 madde uyarınca bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde ziyaı uğraması halinde ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren 30 gün içerisinde ticari defterlerin zayi olduğuna dair belge verilmesinin talep olunması gerekmektedir. Somut olayda; davacı vekili, müvekkili şirkete ait iş yerinde 14/02/2024 tarihinde çıkan yangında dava konusu defter ve belgelerin zayi olduğunu, meydana gelen yangında talep edilen defterler ve diğer resmi evrakların zayi olduğunun 02/09/2024 tarihinde malum olunduğunu, öğrenildikten sonra süresi içerisinde zayi belgesi istemli dava açıldığını beyan etmişse de; tacir olan davacının yangından hemen sonra basiretli bir tacir olarak ilgili defterlerin durumunu kontrol ederek zayi olup olmadığının tespitini yapması ve 30 günlük yasal süre içerisinde dava açması gerekirken; ilgili defterlere ihtiyaç duyulduğunda zayi olduğunu fark ederek 30 günlük hak düşürücü süre geçtikten sonra zayi belgesi talep ettiği anlaşılmaktadır. Açıklanan nedenlerle ;yangın tutanağında yangının 14.2.2024 tarihinde 22.14 de olay yerine varıldığı ,23.20 da yangının sona erdiği ; yangının ertesi günü zayii durumunun öğrenildiği ,vergi incelemesi için 11.6.2024 tarihinde talep edilmesi üzerine durumun öğrenildiği ileri sürülmekte ise de ;bu tarih esas alınamayacağı gibi alınsa dahi dava tarihine kadar 30 gün sürenin geçtiği anlaşılmasına göre ;davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından hükme yönelik ileri sürülen istinaf sebebleri yerinde görülmeyerek başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.17/10/2024