T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/423
KARAR NO: 2023/1532
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 21/10/2020
NUMARASI: 2018/916 Esas - 2020/800 Karar
DAVA: Menfi Tespit
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 12/10/2023
Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA: Davacı vekili; davalı tarafın müvekkili hakkında İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus yolla icra takibinde bulunulduğunu, takip dayanağı olarak 30/12/2011 vade tarihli 18.000-USD ve 30/01/2012 vade tarihli 500-USD bedelli ve 30/01/2012 vade tarihli 18.000-USD bedelli 3 adet bonoya dayanıldığını, 36.000-USD asıl alacak için 14.881,86-USD işlemiş faiz ve Amerikan doları için %11,75 avans faizinin talep edildiğini, Borçlar Kanunun ve tüm yasal mevzuat karşısında bu şekilde işlemiş faiz ve faiz oranı talebinin yasal olmadığını, takibe esas bono metinlerinde de belirtildiği üzere mal karşılığı verildiğini, ancak davalı alacaklının edimini yerine getirmeyip malları teslim etmediğini ve kötü niyetli olarak bedelsiz kalan senetleri icra takibine konu ettiğini belirterek müvekkilinin İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası kapsamında talep edilen asıl alacak, işlemiş faiz, faiz oranı ve diğer fer'ilerden dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili; davacının eksik harç yatırdığını, davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davalı/borçlunun müvekkiline borcundan dolayı takip konusu senedi keşide ederek verdiğini, iş bu borcundan dolayı davacı hakkında takip yapılmış olup, dosya borcunun bugüne kadar ödenmediğini, davacının 25/11/2014 tarihinde İstanbul 6. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2014/1220 esas sayılı dosyasıyla borca itiraz ettiğini, borcun halen ödenmemiş olduğundan davanın haksız açıldığını bildirerek öncelikle dava değerinin eksik gösterilmiş olması nedeniyle eksik harcın tamamlanmasına, harcın tamamlanması halinde haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, davacı borçlunun %20'den aşağı olmamak kaydı ile tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: Mahkemece, malen kaydı bulunan senetlerde nakden düzenlendiğini savunan davalı tarafın senetlerin ihdas nedenini talil ettiği ve böylece ispat külfetinin davalıya geçtiği, ancak davacının hangi malların teslim edilmediğini ve içeriğini ispat edemediği gibi davalının ticari defter ve kayıtlarıyla da iddiasını ispatlayamadığı, somut olayda çift taraflı talil sözkonusu olduğu, çift taraflı talilde ispat külfetinin yer değiştirmeyeceği, ispat yükü altında olan davacının iddiasını yazılı delille ispat etmesi gerektiği, senedin bedelsiz kaldığı iddialarının aynı zamanda suç teşkil etmesi nedeniyle davacıya yemin delilinin kullandırılamadığı, ancak davacı tarafından bu hususta yazılı bir delil iddia ve ibraz edilmediği, bu suretle davanın kanıtlamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davalı asilin isticvabı neticesinde bahsi geçen senetlerin müvekkilinden nakden alındığının ikrar edildiğini, böylelikle senetteki malen kaydının davalı tarafından talil edildiğini, davalının senedin düzenlenme nedenine aykırı beyanda bulunduğunu, böylelikle ispat yükünün yer değiştirdiğini, davalının nakdi borç ilişkisini ispat etmesi gerektiğini, müvekkilinin en başından beri senetlerin mal karşılığında düzenlendiğini belirterek senetlerde yer alan kayıtların aksine beyanda bulunmadıklarını, böylelikle senetleri talil etmediklerini, bu nedenle çift taraflı talilin söz konusu olmadığını belirterek kararın kaldırılmasına, müvekkilinin asıl alacak, işlemiş faiz, faiz oranı ve ferilerden dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, kambiyo senedinden dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.Yabancı paraya ilişkin davalarda; harca esas dava değeri, dava tarihi itibariyle Türk parası karşılığı üzerinden belirlenir. Eldeki dava da nispi harca tabi bir dava olup, mahkemece harcın ödenip ödenmediğinin resen gözönünde bulundurulması gerekmektedir. Harçlar Kanunu'nun 30. maddesine belirtildiği üzere, yargılama sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için yargılamaya devam olunur. Takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden harç tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Anılan Kanun'un 32. maddesinde de yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılmayacağı hükme bağlanmıştır.Somut olayda; davacı, İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus yolla icra takibine konulan 30/12/2011 vade tarihli 18.000-USD bedelli, 30/01/2012 vade tarihli 500-USD bedelli ve 30/01/2012 vade tarihli 18.000-USD bedelli 3 adet bonodan dolayı 36.500-USD asıl alacak 14.881,86-USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 51.381,86-USD borçlu olmadığının tespitini talep etmekte olup dava değerini bonoların takip tarihindeki kur karşılığı olarak 115.609,18-TL olarak göstermiş, harcı da bu miktar üzerinden yatırmıştır. Ancak davanın açıldığı tarih itibariyle 51.381,86-USD'nin kur karşılığı 308.804,97-TL'ye tekabül etmekte olup bu miktar üzerinden harç tamamlatılmadan davaya devamla hüküm kurulması doğru görülmemiştir. Harç eksikliği istinaf sebebi olarak ileri sürülmese de re'sen incelenmiş, eksiklik giderilmek üzere ileri sürülen esasa ilişkin istinaf sebepleri incelenmeksizin, karar kaldırılarak dosyanın ilk derece mahkemesine iadesine karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/916 Esas - 2020/800 Karar sayılı 21/10/2020 tarihli kararının, HMK.'nun 353(1)a-4 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Davacı tarafından yatırılan 59,30-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.12/10/2023