T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/357
KARAR NO: 2024/903
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: TEKİRDAĞ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 23/05/2023
NUMARASI: 2022/928 Esas - 2023/292 Karar
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği düşünüldü;
DAVA: Davacı vekili; davacı şirketin kullandığı ve erişime açılmamış bilgilerin yer aldığı bilgisayar ağlarına kimliği bilinmeyen kişiler tarafından hukuka aykırı bir şekilde giriş yapıldığını, bilgisayar ağları siber saldırıya uğramak suretiyle davacı şirketin e-defter programları ve yazılımlarının alt yapısına girişin engellendiğini, elektronik ortamda tutulan ticari defterleri kullanılamaz hale geldiğini, bu nedenlerle 2021 yılı e-defter ikincil kopyaları GİB sisteminde yüklenemediğini, durumun Gelir İdaresi Başkanlığı'na bildirildiğini, davacı şirket saldırı sonrasında teknik destek alarak 2021 yılına ait verileri siber saldırı sonucu bulaşan virüslerden tamamen arındırarak GİB sistemlerine entegre edilip sisteme yüklenebilir hale getirildiğini, Mahkemece verilecek zayi kararı olmaksızın Gelir İdaresi Başkanlığınca sisteme yeniden 2021 yılına ait veri yükleme onayı verilmediğini, davanın kabulü ile e-defter mükellefi olan davacı şirketin siber saldırı sonucu virüs bulaşan 2021 yılı e-defter ikincil kopyalarının sisteme yüklenebilmesi için tarafına zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: Mahkemece; davacının dava dilekçesi kapsamında 2021 yılına ait e-defterlerinin ikincil kopyalarının şirketin bilgisayarına virüs girdiğinden zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ettiği, e-defter tutan davacının e-defter tutmakla e-defterin muhafazası ve saklanması yönünden yapması gereken yükümlülükleri bulunduğu, e-defter tutan tacirlerin öncelikle e-defterlerin ikincil kopyalarını kendilerinin harici olarak depolama aygıtlarında yedekleme yapmaları gerektiği, yine ayrıca özel entegratör kuruluşlardan ikincil yedekleme için yedekleme hizmetlerinin alınması gerektiği, dava konusu uyuşmazlıkta ise tacir olan davacı ikincil yedekleme bakımından kendisi harici bir yedekleme yapmadığı gibi yedekleme konusunda özel entegratör kuruluştan hizmet de almadığı, davacı basiretli davranmayarak e-defterlerin zayisinde kusurlu olduğu, davacının basiretli bir tacirin göstereceği tüm dikkat ve özenin gösterilmesi halinde dahi önlenemeyen bir sebepten ötürü e-defterlerinin zıyaa uğradığını ispatlayamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili; müvekkilinin,bilgisayar ağları siber saldırıya uğramak suretiyle müvekkil şirketin e-defter programları ve yazılımlarının alt yapısına girişi engellendiğini, elektronik ortamda tutulan ticari defterlerin kullanılamaz hale geldiğini, bu nedenlerle 2021 yılı e-defter ikincil kopyaları Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB)sisteminde yüklenemediğini, durumun GİB'e müvekkil şirket tarafından bildirildiğini, yapılan siber saldırı sonrasında teknik destek alınarak 2021 yılına ait verileri siber saldırı sonucu bulaşan virüslerden tamamen arındırarak GİB sistemlerine entegre edilip sisteme yüklenebilir hale getirdiğini, zayi kararı olmaksızın GİB'ce sisteme yeniden 2021 yılına ait veri yükleme onayı verilmediğini, ikincil kopyalar sistemde olmasa dahi 2021 yılı e-defter beratları halihazırda GİB sisteminde mevcut olduğundan davacı müvekkil şirketin hiçbir suretle vergisel yükümlülükten kaçınma amacı olmadığını, müvekkil şirket basiretli bir tacir olarak kendisinden göstermesi gereken tüm dikkat ve özeni göstererek ikincil kopyaları haricen muhafaza etmiş ve sisteme yüklenilebilir hale getirildiğini beyan etmesine karşın bu hususun göz önünde bulundurulmadığını belirterek, zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, davacı şirketin 2021 yılına ait e-defter ve beratların kaybından kaynaklanan zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. TTK'nın 82/7. maddesinde; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziya uğrarsa tacir ziyayı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği, davanın hasımsız olarak açılacağı belirtilmiştir. Davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan 19/10/2019 tarih 30923 sayılı RG'de yayınlanarak yürürlüğe giren 3 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No: 1)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğle; elektronik ortamda tutulan defterlerin, vergi güvenliğini sağlamak ve virüs, siber saldırısı vb. diğer teknolojik ataklara karşı tedbir almak amacıyla ikincil kopyalarının gizliliği ve güvenliği sağlanmış şekilde Gelir İdaresi Başkanlığı sistemlerinde ya da Başkanlıktan izin alabilen güvenli saklamacı kuruluşlar bünyesinde de saklanması zorunluluğu getirilmiştir (Bkz. Tebliğ m.4.4.1-e). Öte yandan, aynı Tebliğin 7.1. maddesinde, e-defter tutanların, Vergi Usul Kanununda belirtilen “Mücbir Sebep” halleri nedeniyle e-defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini isteyebilecekleri;zayi belgesinin teminini müteakip, zayi belgesi ile birlikte durumun Başkanlığa yazılı olarak bildirilmesi ve Başkanlık tarafından istenilen belgelerin ibraz edilmesi halinde, zayi olan e-defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-defter ve berat dosyalarının e-defter uygulaması aracılığı ile yeniden yüklenmesi için Başkanlık tarafından yazılı izin verileceği düzenlenmiştir. Siber saldırının önlenmesinin güçlüğü karşısında, TTK'nın 82. maddede sayılan sebepler kapsamında olduğunun kabulü gerekir. Mahkemece; yapılan bilirkişi incelemesinde bilgisayar ana serverin başka bir mahalde olması nedeniyle siber saldırının yapılıp yapılmadığının incelenemediği belirtilmiş ise de bu yolda ki incelemenin nasıl yapılacağı davacı vekilinden sorularak gereği yapılmalıdır. Davacı vekili de, ikincil örneklerin virüsten arındırılarak sisteme yüklenmeye hazır olduğuna ilişkinin istinaf dilekçesi ekinde sunulduğunu belirtmekte ise istinaf dilekçesi ekinde bir belge yoktur. Siber saldırı gerçekleşmiş ise bu durumun davacının iradesi dışında gerçekleştiğinin kabulü gerektiğinden, kanunda yazılı sebepler kapsamında olduğunun kabulü gerekmekle mahkemece gerekli araştırma yapılmadan karar verildiği sonucuna varılmaktadır. GİB Başkanlığı tarafından davacı tarafından zayi başvurusu olmadığı yolunda cevap verilmiş ise de; dosyaya bir örneği sunulan 09/11/2022 tarihli dilekçe ile zayi olayı fark edilmeden 2022 ocak ayından bu yana e-defter berat onayları gönderilmeye devam edildiğinin, davacı şirket adına başvurunun şirketin tek ortağı olan ... AŞ tarafından yapıldığı anlaşılmaktadır. @... adresinden ... tarafından, ... şirketine gönderilen e-postada, mahkemeden alınacak zayi belgesi ile birlikte özel amaçlı YMM raporunun ibrazı gerektiği bildirilmiştir.Tüm bu anlatılanlara göre GİB den somut durum hakkında yeniden bilgi istenilerek mevcut durumun açıklığa kavuşturulması, siber saldırı olup olmadığı hususunda gerekli incelemenin yapılması, varlığı halinde davacının iradesi dışında meydana gelen zayii olayı kabulü gerektiği, ikincil örneklerin yüklenmesine mani bir hal olup olmadığı belirlenerek sonucuna göre karar verilmek gerekirken yetersiz incelemeye dayalı karar verilmesi yerinde bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle, istinaf sebebi yerinde görülen davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/928 Esas - 2023/292 Karar sayılı 23/05/2023 tarihli kararının, HMK'nın 353(1)a-6 gereği KALDIRILMASINA; "Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Yatırılan 427,60-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davacıya iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.07/06/2024