T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/1712
KARAR NO: 2023/1333
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 08/03/2021 (D.İş Karar)
NUMARASI: 2021/150 D.İş - 2021/148 Karar
TALEP: Tespit (D.İş)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 13/09/2023
İlk derece mahkemesince verilen 08/03/2021 tarihli d.iş kararın talep eden banka vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP: Davacı vekili, davaya konu kasanın ... ve ...'a kiralandığını, bu kişiler tarafından kasa anahtarlarının müvekkili bankaya 13/04/2004 tarihinde teslim edilerek kasanın kapandığını ve kimseye kiraya verilmediğini, kasanın yeniden kiralanacağı esnada içerisinde ... markalı kutu bulunduğunu, kasanın kapandığı tarihten kutunun bulunduğu tarihe kadar, kasada bulunan ziynet eşyası için müvekkili banka şubesine herhangi bir müracaat bulunmamakta iken kolyeye ilişkin tespit yapılmasının ve tutanak tutulmasının ardından ...'ün müvekkili bankaya başvurduğunu ve 08/02/2018 tarihli yazı ile davaya konu kolyeden bilirkişi tarafından arandığında haberdar olduğunu, kolyeyi yıllar önce kaybettiğini, bu nedenle kolyenin kendisine teslim edilmesi gerektiğini belirttiğini, davaya konu zilyedin içerisinde bulunduğu müvekkili banka kasasının 10 yıllık bekleme süresinin dolduğunu, müvekkili bankanın dava konusu ziynetin gerçek sahibini tespit edebilecek durumda olmadığını belirterek, 6098 Sayılı TBK'nin ifadan kaçınma tevdi başlıklı 187 maddesi hükmü uyarınca kolye ve diğer ziynet eşyalarının 3. kişilere ait olma ihtimaline binaen 3. kişilerin haklarına halel getirilmemesi adına, kolye ve diğer ziynet eşyalarının kime teslim edileceği hususunun mahkeme tarafından karar altına alınması ve bu süreç içerisinde kolya ve diğer ziynet eşyalarının mahkemenin belirleyeceği bir tevdi mahallinde muhafaza altına alınmasını talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece, uyuşmazlık konusu kolye ve diğer ziynet eşyalarının kime teslim edileceği talebinin yargılama neticesinde mülkiyet hakkının kime ait olacağı tespit edilebileceğinden bu talebin reddine, talep edenin tevdi mahalli tayini talebinin kabulüne, TBK 187 ve HMK 382/d-3 gereğince dava konusu ... Bankası Vali Konağı Şubesinin 451 no'lu kiralık kasasında bulunan 18 ayar 38,80 gr. Beyaz Altının üzerinde 179 adet Pırlanta taş bulunan toplam taş ağırlığı (7,00 carat) civarında olan dava konusu ziynet eşyalarının İstanbul 15. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 31/05/2018 tarih, 2018/69 D.iş sayılı dosyasından düzenlenen 31/05/2018 tarihli tutanağa göre, davacı banka görevlisi ...'e teslim edilen bu ziynet eşyalarının davacı banka görevlisi ...'den teslim alınarak davacı banka tarafından başka bir kasaya alınmasına, bu yeni kasanın tevdi mahalli olarak belirlenmesine, bu yeni kasa numarasının derhal tutanakla mahkemeye bildirilmesine, karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Talep eden banka vekili, müvekkili banka Valikonağı Şubesi nezdinde yer alan 451 numaralı kiralık kasanın yıllar içerisinde kimlere kiralandığını sabit olduğunu, mülkiyeti ihtilaflı menkul malların malikinin kim olabileceği belirlenebilir durumda olduğunu, kasayı kiralayan kişiler arasından ziynet eşyalarının kime teslim edilebileceğine ilişkin ilk derece mahkemesince hiçbir araştırmaya girilmeksizin taleplerinin reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkili bankanın tevdi makamı olarak seçilmesinin taraflarınca kabulü mümkün olmadığını, müvekkili bankanın ziynet eşyalarının ...'e teslimi hususunda haklı şüpheleri olduğunu, söz konusu ziynet eşyalarının muhafazası, bakımı ve bunlara ilişkin masrafların hala müvekkili banka üzerinde olduğunu, tayin edilen tevdi yerinin dava dışı 3. bir kişi ya da kuruluş olması gerektiğini, mahkeme kararının kaldırılarak tevdi mahalli olarak üçüncü bir kişinin tayin edilmesine, uyuşmazlık konusu kolye ve diğer ziynet eşyalarının kime tespit edileceğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Talep; menkul eşya için tevdi mahalli tayini istemi ile eşyanın kime teslim edileceğinin tespitine ilişkindir. Tevdi mahalli talep olunan mücevherin bankaya ait kiralık kasada bulunduğu ve kime ait olduğu bilinmediği ve eşyanın kime ait olduğu hususunda hak iddia eden tarafından lehine alınmış, eşyanın malikini belirleyen bir yargı hükmü bulunmadığı hususları sabittir. Tevdi mahalli istekleri TBK'nin 187-1 fıkrasında "kime ait olduğu çekişmeli bulunan bir alacağın borçlusunun ifadan kaçınabilir ve alacağın konusunu hakim tarafından belirlenen yere tevdi etmekle borçtan kurtulur" denilmiştir. Davacı bankanın talebinin yasal düzenlemede tarif edilen tevdi mahalli isteği olduğu anlaşılmaktadır. Talep eden banka ticari faaliyeti çerçevesinde; müşterisine tahsis edilip bilahare boşaltılan ve bir daha kiraya verilmediği anlaşılan kiralık kasada bulunan mücevherin muhafaza yükümlülüğü olmadığını ileri sürmekte ise de ; mücevher hususunda hak iddia edebilecek kişiler bu konudaki taleplerini davalı bankaya yönelteceklerdir. Üçüncü kişinin tevdi mahalli tayin edilmesini talep etmekte ise de; talep eden bankanın bankacılık faaliyetine devam ettiği gibi, henüz mülkiyetin tespiti yönünde bir karar alınmadığına göre mücevherin teslim edilebileceği bir kişi de bulunamamaktadır. Bir başka bankanın tevdi mahalli tayini halinde ise yine maddi külfeti, olayın somut özelliklerine göre başka bir muhatap bulunmadığına göre talep eden banka üzerinde kalacaktır. İlk derece mahkemesince varılan çözüm somut olayın özelliklerine en uygun çözüm olup durumun tespitinin yerinde yapılarak gerekli kararın verildiği anlaşılmakla talep eden banka vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle: Talep eden banka vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna, başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Talep eden banka tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 13/09/2023