T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2026/705
KARAR NO: 2026/949
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 16/07/2024
NUMARASI: 2024/167 Esas - 2024/604 Karar
DAVA: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 15/05/2026
Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA: Davacı vekili; müvekkili tarafından davalıya ticari emtia satışı yapıldığı, satış sözleşmesi gereği müvekkilinin tarafından davalıya satılan malların cins miktar fiyat ve diğer özelliklerinin yazılı bulunduğu seri a sıra ...tarihli irsaliyeli fatura keşide edildiği söz konusu faturanın davalının ticari defterlerine ve müvekkilinin ticari defterlerine kaydedildiği,emtianın fatura tarihinde davalıya teslim edildiğini, fatura bedelinin davalı tarafından müvekkiline ödenmemesi üzerine İstanbul Anadolu 25.İcra Dairesinin ... esas dosyasından takip yapıldığını, davalının icra takibine itiiraz ettiğini, arabuluculuk aşamasında da anlaşma sağlanamadığı için iş bu alacak davasını açmak mecburiyetinin hasıl olduğunu, taraflar arasındaki satım sözleşmesinden doğan 33.540,32-TL alacağın icra takip tarihinden itibaren işletilecek ticari temerüd faiziyle birlikte davalıdan tahsiliyle davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili; Davacının dava dilekçesindeki iddialarını kabul etmediklerini, açılan davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu,davacının iddialarının gerçekle hiçbir ilgisi olmadığını, davacının açtığı davada taraflardan müvekkili tacir olmadığından ve taraflar arasında yapılan iş, ticari iş olmadığından dolayı görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olmayıp asliye hukuk mahkemeleri olduğunu, bu nedenle görevsizlik kararı verilerek dosyanın görevli asliye hukuk mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini, fatura konusu malların davalıya teslim edilmediğini, davacının malları teslime yanaşmaması üzerine ihtarname gönderildiğini, fatura konusu mallar buna rağmen teslim edilmeyince karşı tarafa iade faturası kesildiğini, mal teslimi yapılmadığını, işlemiş ve işleyecek faize itiraz ettiklerini beyanla dan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece; Davaya konu faturanın KDV dahil toplam tutarın 33.540,32 TL olduğu, faturaların irsaliyeli olduğu, teslim alan kısımlarının boş olduğu, davalı tarafın defterlerini sunmadığı, ba formlarında faturanın bildirilmediği, faturaların defterlerine kayıt edilip edilmediğinin tespit edilemediği, söz konusu faturaların içeriğinin davacıya teslim edildiği irsaliye ve benzeri yazılı delille davacı tarafından usulüne uygun ispatlanamadığı ve kötüniyet tazminatının şartlarının oluşmadığı anlaşılmakla alacak talebiyle açılan davanın ve tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili; mahkemenin görevsiz mahkemede alınan rapora göre karar verdiğini, görevsiz mahkemede alınan rapora itiraz ettiklerini, görevli mahkemede hukuki dinlenilme ve yargılanma hakkı olduğunu, mahkemenin delillerini sormadan yeni rapor almadan usule ve yasaya uymadan karar verdiğini, davalı ticari defterlerini dahi sunmadığını, müvekkilinin sunduğunu, faturaya itirazın olmadığını, davalının BA kayıtlarında faturalarının bulunmadığı yazıldığı ancak mahkemenin vergi dairesinden böyle bir araştırma yapmadığını, ne davalının faturaya ilişkin BA beyanını ne müvekkilin BS beyanını istemediğini,Faturaya itiraz olmayıp iade faturası olmadığını,buna rağmen nasıl alınmış ise önceki yetkisiz mahkemede hükme elverişsiz bir rapor olup buna istinaden mahkemenin aleyhe karar verdiğini ileri sürerek kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE: Dava, davalı adına düzenlenen bir adet faturaya dayalı takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkemeler arasında olumsuz görev uyuşmazlığı çıktığından İst. BAM 37. HDnin 2023/1752 esas, 2024/100 karar sayılı ilamı ile İstanbul Anadolu 3. ATM yargı yeri olarak belirlenmiştir.
Kural olarak; fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti satıcıya ait olup, yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve ticari defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Dolayısıyla satıcı, fatura konusu mal veya hizmetin davalıya teslim edildiğini kanıtlamak zorundadır. Fatura sözleşmenin yapılması ile ilgili değil; taraflar arasında yapılmış bir satım, hizmet, istisna ve benzeri sözleşmenin ifa safhası ile ilgili bir belgedir. Eldeki davada davalı, fatura konusu malların teslim edilmediğini savunmaktadır. Bu durumda faturalarda yazılı malların davalıya teslim edildiğini ispat yükü davacıya aittir. Davacı bu iddiasını, uyuşmazlığın miktarına göre yazılı delille kanıtlamalıdır.
Davacının tacir sıfatını haiz ise de davalının esnaf işletmesi olduğu mal teslimini inkar ettiği, davalının cevap dilekçesi ekinde sunduğu; 15.08.2014 tarihli Kadıköy 21. noterliğince ... yevmiye numarası ile düzenlenen ihtarname ile; 30.06.2014 tarihli ... seri nolu faturanın düzenleyip gönderdiğiniz faturadaki malların teslimatı yapılmamıştır. Teslimatın en kısa süre içinde karşılıklı teslimat fişi ile yapılması gerekmektedir. Malların teslimatı yapılmaması halinde iade faturası düzenleneceğinin ihtar edildiği ve akabinde 20.08.2014 tarihli iade faturası düzenlendiği anlaşılmaktadır. TTK nın 21/2 maddesi uyarınca faturaya süresinde itiraz edilmez ise içerik bakımından kesinleşir .Yine mal tesliminin davacı satıcı tarafından ispat edilmesi gerekir. Davacı tarafça düzenlenen sevk irsaliyesinde de imza bulunmadığı, teslim belgesi sunulmadığı davalının da fatura düzenlendikten sonra keşide ettiği ihtar içeriği dikkate alındığında teslimin kanıtlanamadığı anlaşılmaktadır. Davacı tacir ise de davalının tacir kaydı bulunmadığı, 2019, 2020 yıllarında bilanço esasına geçtiği faturanın düzenlendiği tarihte ihtilafa neden olan faturanın miktarı nedeniyle nedeniyle de bilanço esasına göre defter tutması gerektiği sonucuna varılamadığı bu halde HMK'nın 222/3 maddesi uyarınca davacının delil niteliğindeki defterlerine göre karar verilemeyeceği sonucuna varılmaktadır.
Davacı BS formlarında mal aldığını vergi dairesine bildirmiş ise de Gelir idaresince yapılan düzenleme kapsamında (396 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği) bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin mal ve hizmet alımları ile mal ve hizmet satışlarını (KDV hariç 5.000-0 TL üzeri) bildirim formlarını, aylık dönemler halinde düzenlemek ve takip eden ayın birinci gününden itibaren son günü akşamı saat 24: 00’e kadar sistem üzerinden onaylamak suretiyle göndermekle yükümlü kılınmıştır. Davalının bilanço esasına göre defter tutmadığı tespit edilmesine göre davalının BA formu araştırması yapılmasına da gerek bulunmamaktadır.Davacının BS formu getirtilmiş olup faturanın bildiriminin yapıldığı anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle mal teslimi kanıtlanamadığından davanın reddine ilişkin kararda hukuka aykırılık bulunmamış davacı vekilinin karara ilişkin istinaf nedenleri yerinde görülmemiş, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
Peşin harcın karar harcına mahsubuna, başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davalı tarafından yapılan 50-TL istinaf yargı giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.15/05/2026