T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/202
KARAR NO : 2025/2145
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL ANADOLU 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 24/11/2022
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 20/09/2019
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 25/12/2025
Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA: Davacı vekili; müvekkilinin davalıya ait emtianın, Bursa'dan Danimarka Vordisngborg'a kara yolu nakliyesini üstlendiğini, taşımaya konu emtiaların alıcının adresine ulaşmasına rağmen davalının bekleme ücretini ödemediğini, davalı tarafça 07.05.2019 tarihinde 4 araç talep edildiğini, akabinde bu sayının 09.05.2019 tarihinde 5'e çıkartıldığını, 10.05.2019 tarihinde 6. aracın istendiğini, 11.05.2019 tarihinde ilk 5 araçlık beyanname işlemleri sırasında, gümrük müdürlüğü tarafından malın toplam değeri nedeniyle emtianın muayeneye sevk edildiğini, katalog ve satış sözleşmesini de talep ederek, bilgisi dahilinde olan mal toplam değerini tamamlayan 6. araç gelmeden çıkışa izin verilmeyeceğinin belirtildiğini, son talep edilen 6. araç için davalının yüklemeyi gecikmeli yaptığını, bu sebeple ilk 5 araç için bekleme ücreti oluştuğunu, taşıma işleri komisyoncusu olan müvekkilinin fiili taşıyan ... Nakliyat'ın düzenlediği bekleme ücreti faturasını ödenmek zorunda kaldığını, beklemeye davalı sebebiyet verdiği halde bekleme ücretini ödemediğini, ... Nakliyat tarafından günlük 200 Euro bekleme ücreti istendiği halde davalı tarafla yapılan anlaşmada 180 Euro üzerinden mutabık kaldıklarını,11.05.2019 Cumartesi günü gümrük işlemlerinin davalı tarafça tamamlanmaması nedeniyle beklemeye girildiğine ilişkin bildirim yapıldığını, bildirimlerin davalıya sürekli olarak e-posta vasıtasıyla iletildiğini, davalının fatura borcunu ödememesi üzerine, alacağın tahsili amacı ile İstanbul 14. İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyası üzerinden takibe geçildiğini belirterek davalının itirazının iptaline, alacağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili; taşıma için ihtiyaç duyulması nedeniyle davacıdan fazladan araç talep edildiğini, davacının 6. aracı ancak 14/05/2019 günü gönderebileceklerini belirttiğinden yüklemenin de 14/05/2019 tarihinde yapılabildiğini, davacı tarafından gönderilen 13/05/2019 tarihli e-postadan da anlaşıldığı üzere, gecikmenin nedeni tamamen gümrükten kaynaklandığını, bu hususun davacının e-postaları ile dava dilekçesinde kabul edildiğini, tüm bu süreç içinde, davacı tarafından davalı yana bir bekleme ücreti yansıtılacağı bildirilmediğini, araçların gümrükten 15/05/2019 tarihinde çıkmasına rağmen, günlük bekleme ücretinin müvekkiline 17/05/2019 tarihinde bildirildiğini, gecikmenin gümrük müdürlüğünden kaynaklanmasına, müvekkilinin sebebiyet vermemesine rağmen, 1.800-Euro'nun takip tarihinden önce ödendiği, kalan bedel olan 1.600-Euro için ise takip öncesi 03.07.2019 tarihli iade faturası düzenlenerek davacıya gönderildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI : Mahkemece; davacının defterlerinde davalıdan alacağı olmadığının belirlendiği, davacının alacağını ispat etmek için sunduğu ticari defterlerinin davacı aleyhine delil niteliğinde bulunduğu, davacının defterine iade faturasının kayıtlı olduğu, defterine kaydetmekle iade faturasını kabul ettiği, bu durumda davacının alacağının ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili; bilirkişi raporlarında müvekkilinin haklılığının tepsit edildiğini, müvekkilinin ticari defterlerinde kayıtlı olarak iade faturasının defaten davalıya iade edildiği dikkate alındığında davalının düzenlediği iade faturasının müvekkilinin kabulünde olmadığı halde mahkemece hatalı değerlendirme yapıldığını, davalı tarafından düzenlenen iade faturasının müvekkilinin kabulünde olmadığının dosya kapsamından anlaşıldığını, dolayısıyla müvekkilinin defterlerinde yer alan iade faturasının kaydi olduğunu ve dikkate alınamayacağını, iade faturasının e-fatura sistemi nedeniyle sürekli düzenlenerek iade edilmesi gerektiğini, iade faturasının ticari faturanın aksine iptal edilemediğini, kaldı ki icra takibinin 11/07/2019 tarihinde başlatılarak müvekkilinin bu şekilde süresi içinde davalının düzenlediği iade faturasının reddi iradesini gösterdiğini, temel faturanın sisteme düşmesi halinde reddedilme imkanı bulunmadığını, ancak ticari faturanın reddedilebileceğini, her iki tarafın e-defter mükellefi olduğunu, iade faturasının davalıya iade edildiğinin bilirkişi tarafından da tespit edildiğini, iade faturasının müvekkili tarafından kabul edilmediğinden müvekkilinin aleyhine değerlendirilemeyeceğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE :Dava, davacı taşıyıcı tarafından davalı alıcıya düzenlenen bekleme ücreti faturasına dayalı başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Somut olayda, davacı tarafından davalıya ait yükün Bursa'dan Vordisngborg'a nakliyesi işinin üstlenildiği, yükün 5 araca yüklendiği ve yola çıktığı, davalı tarafından 6. aracın da talep edildiği, gümrük tarafından 6. araç gelmeden çıkışa izin verilmeyeceğinin belirtilmesi üzerine sonradan yolan çıkan 6. aracın beklenmesi nedeniyle taşımayı fiilen üstlenen ... tarafından davacıya 5 ayrı fatura ile 3.400-Euro bekleme ücreti tahakkuk ettirildiği, bu tutarların 21.05.2019 tarihli fatura ile davalıya yansıtıldığı, davalı tarafından 1.800-Euro'nun ödendiği, bakiyesi için ise iade faturası düzenlendiği, iade faturasının davacının defterlerine kaydedilmesi nedeniyle mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.Her ne kadar iade faturasının davacının defterlerine kaydedildiğinden bahisle davanın reddine karar verilmiş ise de bilirkişi incelemesinde davacı tarafından iadeye konu 1.600-Euro tutarlı faturaya istinaden iade faturası kesildiği, davalı tarafından bunun üzerine yeniden iade faturası düzenlediği tespit edilmiştir. Bu durumda davacının defterlerinde kayıtlı olan iade faturasının davalıya defaten iade edildiği, dolayısıyla davalı tarafından düzenlenen iade faturasını benimsemediği, kaldı ki davacı 03/07/2019 tarihli iade faturasının deftere işlenmesinden sonra 11/07/2019 tarihinde iade edilen tutar yönünden takip başlattığı dikkate alındığında, davalının düzenlediği 1.600-Euro bedelli iadenin davacının kabulünde olmadığı açıktır. Bu durumda iade faturasına itibarla davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.Taşıyıcının, belirlenen sürede veya makul sürede taşıma işini yerine getirmesi durumunda isteyebileceği taşıma ücreti, sözleşmede belirlenen ücrettir. Ancak taşıyıcı, sözleşme hükümlerine dayanarak veya kendi risk alanından kaynaklanmayan nedenlerle makul yükleme veya boşaltma süresinde fazla beklerse, taşıma ücretine ek bekleme ücreti olarak uygun bir ücrete hak kazanır (TTK'nın 863/3. maddesi). Dava dosyası ekindeki yazışmalardan, davalı tarafından 6. tır için de talepte bulunulduğu, 6. tırın sağlandığı, ancak ilk 5 tır ile ilgili beyannamenin işleme alınması için 6. tırın da beyannamesinin verilmesi gerektiği yönünde davalı tarafça davacıya bilgi ilettiği görülmektedir. Dosya içeriğindeki bilgilere göre bekleme; araç sayısının tespiti, yükleme sürecinin aksaması, vinç gibi yükleme ekipman/donanım tedariğinin düzgün planlanmaması, gümrük tarafından istenen belgelerin, gönderen davalı tarafından gümrük yetkilisine vaktinde gönderilmemesi sebebiyle eşyanın kırmızı hatta düşmesi ve bunun neticesinde gümrük müdürlüğünün yaptığı denetimi ve sorgulamayı derinleştirmesi gibi sebeplerden kaynaklanmıştır.Yüklemeden gönderen sıfatıyla davalı sorumludur. Yine gönderen sıfatıyla davalı gümrük süreçlerinden de sorumlu olduğundan gümrük sürecinde yaşanan aksaklıktan davacının sorumlu tutulması mümkün değildir. E-posta ile davalıya gönderilen ve itiraz edilmeyen nakliye şartlarına göre serbest süre 48 saat olarak belirlenmiş, süre aşımında araç başına günlük 180-Euro bekleme ücreti fatura edileceği belirtilmiştir. Fiili taşıyıcı ...'un, davacıya kestiği faturalarda navlun fark tutarı olarak bekleme gün sayısı 17 x 200 Euro olarak hesaplanarak yansıtılmıştır. 17 gün üzerinden davacı ile davalı arasındaki taşıma şartlarına göre geçerli olan 180-Euro karşılığı 3.060-Euro bekleme ücreti hesaplanmış olup davalı tarafından ödenen tutarın düşülmesi ile davacının davalıdan 1.260-Euro bakiye bekleme alacağı bulunmaktadır. Mahkemece bu tutar yönünden davalının itirazının kısmen iptali gerekirken davanın reddi doğru olmamıştır. Taraflar arasındaki taşıma şartlarında günlük bekleme ücreti kararlaştırılmıştır. Beklenilen gün ve araç sayısı dikkate alınarak belirlenen birim fiyat üzerinden hesaplanan bekleme ücretinin likit ve belirlenebilir nitelikte olması nedeniyle hükmedilen alacağın % 20'si tutarında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir. İcra takip dosyasında davacı alacaklı tarafından 1.600-euro bekleme ücreti ,3,40-euro işlemiş faiz olmak üzere 1.603,40-euronun tahsili istenilmiş ,dava dilekçesinde ise icra takibine itirazın iptali istenilerek ,başkaca bir talep bulunmadığı halde dava değeri 3.060-Euro olarak gösterilmiştir.İtirazın iptali davası ;takibe sıkı sıkıya bağlı olduğundan dava değeri icra takibinde talep olunan ve itiraza uğrayan kısım ile sınırlıdır.Bu halde dava değeri 1.603,40-euro ile sınırlı olabileceğinden daha fazla miktarda gösterilen dava değerinin maddi hatadan ibaret olduğunun kabulü ile ,kabul edilen kısım dışında ki miktar bakımından davanın red edildiği kabul edilerek hesaplamalar yapılmış,fazla gösterilen dava değeri yargılama gideri ve vekalet ücreti hesabında dikkate alınmamıştır.Açıklanan nedenlerle; davanın reddine karar verilmesi doğru olmadığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına,yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından, davalının itirazının 1.260-Euro üzerinden iptaline, hükmedilen alacağın takip tarihindeki kur karşılığı üzerinden % 20 tutarında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, fazla istemin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/11/2022 Tarih 2019/200 Esas - 2022/807 Karar sayılı kararın HMK'nun 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın kısmen kabulüne, İstanbul 14. İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyasında davalının itirazının 1.260-Euro asıl alacak üzerinden kısmen iptaline, takibin 1.260-Euro alacağa, % 4,5 oranını geçmemek üzere, 3095 S.lı Kanun'un 4/a maddesi gereğince kamu bankalarınca 1 yıllık euro cinsi mevduata uygulanan en yüksek oranda faiz işletilerek devamına, fazla talebin reddine, Takip tarihindeki kur (6,4088) karşılığı 8.075,88-TL'nin %20'si oranında 1.615,01-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine"İlk derece yargılamasına ilişkin olarak ; "Alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcından mahkeme veznesine yatan 277,73-TL, icra veznesine yatırılan 51,78-TL olmak üzere toplam 329,51-TL peşin harcın mahsubu ile kalan 285,89-TL'nin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,Davacı tarafından yatırılan 373,91-TL peşin harçların davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Davacı tarafından yapılan 1.800-TL bilirkişi ücreti ve 201,70-TL posta masrafı olmak üzere toplam 2.001,70-TL yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 1.576-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına, Davacı lehine taktir olunan 10.088,64-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davanın reddolunan kısmı üzerinden davalı lehine taktir olunan 2.143,84-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320-TL arabulucu ücretinin kabul red oranına göre 281-TL'sinin davacıdan, 1.039-TL'sinin davalıdan alınarak Hazineye ödenmesine,"Yatırılan 179,90-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davacıya iadesine, Davacı tarafından yapılan 118-TL istinaf yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 95-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 26/12/2025