T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/37
KARAR NO : 2025/2084
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL ANADOLU 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 11/10/2022
NUMARASI : 2021/585 Esas - 2022/595 Karar
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 07/12/2018
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 18/12/2025
Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA: Davacı vekili; davalı ... Madencilik ...AŞ'nin müvekkili lehine keşide ettiği ... Bank AŞ'ye ait 30/11/2012 tarihli 19.000-Euro bedelli çek nedeniyle müvekkilinin alacaklı olduğunu, davalı ... Madencilik'in rodövans sahasını 15 yıl süre ile diğer davalı ... Nakliye şirketine borçlarıyla birlikte 23/03/2013 tarihinde devredildiğini, davalı ... Madencilik aleyhine açılan Büyükçekmece 1.İcra Dairesi'nin ... sayılı kambiyo senetlerine mahsus icra takibindeki 5.900-TL bedelli bonoyu da (sonrasında yetkili Beykoz İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı) Fethiye 2.İcra Dairesi'nin ...Talimat sayılı dosyasında da davalıların dosya borcunu haricen birlikte ödediklerini, haciz mahallinde olan evraklarda davalıların birlikte hareket ettiklerinin açıkça görüldüğünü, 20/04/2013 tarihli taraflar arasındaki mutabakatta borçların alacaklılara ödeneceğini açıkça gösterdiğini, davalıların birçok çalışanının aynı olduğunu, davalılar arasında organik bir bağ bulunduğunu, borçtan dolayı davalıların müteselsilen sorumlu olduklarını, davalılar aleyhine başlatılan Büyükçekmece 2 İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyasına yapılan yetki itirazı sonrasında takibin Beykoz İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyasında devam ettiğini, davalıların kötü niyetli olarak takibe itiraz ettiklerini belirterek davalıların itirazlarının iptali ile davalılar aleyhine alacağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkar icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalılar tarafından davaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.
İLK DERECE MAHKEME KARARI : Mahkemece; Beykoz İcra Dairesinde başlatılan takipde davalı ... Şirketi tarafından 28/03/2018 tarihinde borca itiraz edildiği, Beykoz İcra Dairesi tarafından davalı ... Madencilik Şirketi'ne çıkarılan ödeme emri tebligatın ise iade olduğu, akabinde davacı tarafça itirazın iptali davasının açıldığı, davalı ... Madencilik AŞ'nin yetkili Beykoz İcra Dairesi'nde borca itiraz etmediği, davacı tarafından açılan itirazın iptali davasında davalı şirket tarafından usulüne uygun yapılmış borca itiraz bulunmadığından pasif husumet yokluğu nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddi gerektiği, davalı ... şirketinin çekte borçlu sıfatı bulunmadığı, rodövans sözleşmesinin davalılar arasında yapıldığı, davacının sözleşme dışında olduğu, dayanak sözleşmenin davalılar arasında geçerli olduğu, davacının bu sözleşmeye dayalı olarak alacak talep edemeyeceği gerekçesiyle, davalı ... Madencilik yönünden davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, davalı ... Nakliye ...Ltd Şti yönünden esastan reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili; davalı ... Madencilik şirketinin rödovans sahasını 15 yıl süre ile diğer davalıya tüm borçlarıyla birlikte 23/03/2013 tarihinde devrettiğini, başka bir icra dosyasında tarafların icra dosya borcunu birlikte ödediklerini, haciz mahallinde düzenlenen evraklara göre davalılar arasındaki organik bağın açık olduğunu, davalı ... Madencilik şirketinin ticari defterlerinde borcun yer aldığını, davalıların müteselsil sorumlulukları bulunduğunu, 23/03/2013 tarihli sözleşmede borçların ... tarafından ödeneceğinin açıkça kararlaştırıldığını, müvekkilinin alacağının da aynı maden sahasından kaynaklanan alacak olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE :Dava, çeke dayalı olarak başlatılan ilamsız takipte ödeme emrine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı tarafından, davalı ... Madencilik şirketinin keşidecisi,davacının lehdarı olduğu ... 30/11/2012 tarihli 5152836 nolu 19.000-Euro tutarlı çek ve 23/03/2013 tarihli rödovans sözleşmesine dayalı olarak davalı keşideci ve diğer davalı ... şirketi hakkında Büyükçekmece 2. İcra Dairesi'nin ... sayılı ilamsız takibin başlatıldığı, her iki davalının da yetkiye ve borca itirazı üzerine, yetki itirazı kabul edilerek takibe Beykoz İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyasında devam edildiği, yetkili icra müdürlüğü tarafından gönderilen ödeme emrine davalı ... şirketi tarafından borca itiraz edildiği, davalı ... Madencilik şirketine çıkartılan ödeme emrinin tebliğ edilemeden iade edildiği, davalı ... Madencilik şirketinin icra dosyasında itirazının bulunmadığı anlaşılmaktadır.Yetkisiz icra dairesinde yapılan takipteki ödeme emrine ilişkin yetkiye itiraz yanında borca da itiraz edilmiş olsa bile yetki itirazının kabulü üzerine dosyanın gönderildiği yetkili icra dairesince yeniden ödeme emri çıkarılacak olup itiraz üzerine takibin durması için tebliğ edilen yeni ödeme emrine de ayrıca itiraz edilmesi gerekir. İtirazın iptali davası bakımından borçlunun usulüne uygun bir itirazı neticesinde takibin durması dava şartı olup somut olayda borçlu ... Madencilik şirketine henüz ödeme emri henüz tebliğ edilmediği gibi itiraz da edilmemiştir. Bu bakımdan mahkemece davanın davalı ... Madencilik bakımından davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.Davacı, davalı ...'ın keşidecisi olduğu çekten kaynaklanan alacağını davalılar arasındaki 23/03/2013 tarihli rödovans sözleşmesi ile davalı ... şirketinin üstlendiğini, davalılar arasındaki organik bağ bulunduğunu ileri sürmektedir. Davalılar arasındaki 23/03/2013 tarihli sözleşmede davalı ... ...Ltd Şti tarafından davalı ... Madencilik'e ait maden ruhsatının 15 yıl süreli olarak rödavans sözleşmesi ile işletme hakkı devralınmış olup, sözleşmenin 6-f maddesinde "...ruhsat sahibinin Fethiye bölümü ile sınırlı kalmak kaydıyla ruhsat sahibine ait eski borçlarının ödenmesini, ruhsat sahibinin her ay alacağı rodövans payından organize eder ve ruhsat sahibi ile birlikte önceden hazırladıkları ödeme planına göre ödemesini yapar. Bu ödemelerden ilk başta ödeneceklerin dökümü eki de belirlenmiş olup, anlaşmaya vararak vadeye yaydıklarını ise vadesinde ruhsat sahibinin rodövans hakkından düşülecektir..." şeklinde ruhsat sahibinin borçları ile ilgili düzenleme yapılmıştır. Yine 20/04/2013 tarihli protokolle rodövans miktarına istinaden yapılacak ödemeler toplamı 4.076.496,06-TL olarak belirlenmiş olup bu tutara kadar alacakların davalı tarafından karşılanması üstlenilmiştir. Davacı da bu düzenlemeden dolayı davalı ... şirketinin ruhsat sahibi olan diğer davalının borçlarından sorumlu olduğunu ileri sürmekte ise de sözleşmelerin nispiliği ilkesi gereğince sözleşmeler hüküm ve sonuçlarını kural olarak tarafları üzerinde doğurabilir. Borç ilişkisinden doğan alacak hakları kural olarak sadece borç ilişkisinin diğer tarafına karşı ileri sürülebilir. Sözleşmeler kapsamında borç ilişkisinin tarafı olmayan üçüncü kişilere karşı alacak hakkı ileri sürülemeyeceği gibi borç ilişkisinin tarafı olmayan üçüncü kişiler de borç ilişkisine dayanarak borçluya karşı bir hak talebinde bulunamazlar. Somut olayda davacı dayanak sözleşmede taraf olmayıp, davalı ... ...Ltd Şti edimini sözleşmenin tarafı olan diğer davalıya karşı üstlenmiştir. Davacı sözleşmede yer almadığından TBK'nın 195 vd. maddeleri gereğince borcun üstlenilmesi koşulları oluşmadığı gibi TBK'nın 201'de düzenlenen borca katılma koşulları da gerçekleşmemiştir. Bu halde üçüncü kişi konumunda olan davacı, bahsi geçen sözleşme hükümlerine dayalı olarak davalı ... şirketinden talepte bulunamayacağı gibi daha önceki borcun davalı ... ...Ltd Şti tarafından ödenmiş olmasının taraflar arasında organik bağın varlığını kabul için tek başına yeterli olmayacağı da dikkate alınarak davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle; davacı vekili tarafından karara yönelik ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 615,40-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 80,70-TL harcın mahsubu ile kalan 534,70-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davalı ... Nakliye ...Ltd Şti tarafından yapılan 44,50-TL istinaf yargı giderinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraflara tebliğine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde HMK’nın 361/1. maddesi gereği Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 18/12/2025