T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2021/2089
KARAR NO : 2025/2079
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 24/05/2021
NUMARASI : 2020/783 Esas - 2021/408 Karar
DAVA: Genel Kurul Kararının İptali
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 17/12/2025
Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA: Davacı vekili; davacının davalı şirkete birleşme yoluyla devir olunan ... Sanayii AŞ de ortak ve kurucu intifa senedi sahibi olduğunu, 26.08.2020 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurulda,müvekkilinin ortağı olduğu ... San AŞ ve davalı şirket yönetim kurulları tarafından 27.04.2020 tarihinde imzalanan " Birleşme Sözleşmesi" dahilinde ... bünyesinde birleşilmesine karar verildiğini, birleşme neticesinde kurucu intifa senetlerinin iptal edildiğini, kurucu intifa senetlerinin ortadan kaldırılması için kurucu intifa senedi sahiplerinin onayı gerektiğini, 26.08.2020 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurulun 4. maddesinde" 27.04.2020 tarihli Birleşme Raporu'nda"...'da 4.709 adet kurucu intifa senedi olduğu, kurucu intifa senedi sahiplerine değerleme raporunda hesaplanan gerçek değer üzerinden TTK'nın 140/5 maddesi uyarınca satın alınmasına, her bir intifa senedi için 24.750- TL alım bedeli ödeneceği ve intifa senetlerinin iptal edileceği "ne yer verildiğini, kurucu intifa senedi sahiplerinin onayı olmadan kurucu intifa senetlerini ortadan kaldırmasının mümkün olmadığını, 24.750-TLnin ne şekilde hesaplandığının anlaşılmadığını, 3. maddenin (j) bendinde "birleşme işleminin genel kurulda red edilmesi durumunda ayrılma hakkının doğmayacağı" ifade edilerek, birleşme olmazsa ayrılma hakkının engelleneceğinin belirtilmesi ile pay sahiplerinin iradelerine ipotek konulduğunu, birleşme sürecinde ortaklar ve kurucu intifa senedi sahiplerinin haklarının devralan ve devrolunan şirketler tarafından açık bir şekilde ihlal edildiğini, 5 Ekim 2020 tarihinde yayınlanan ticaret sicil gazetesinde; ... Sanayii AŞ'nin sicilden terkin edildiğinden husumetin devir alan davalıya yöneltildiğini ileri sürerek şirketin 26.08.2020 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul kararlarının iptaline karar verilmesini istemiştir.
CEVAP: Davalı vekili, TTKnın 192.maddesi gereği dava açılabilmesi için davacının toplantıya katılmış, karara olumlu oy vermemiş ve bu durumu tutanağa geçirtmiş şirket ortağı olması gerektiğini, 26.08.2020 tarihli genel kurula ait hazirun listesi, toplantı tutanağı ve muhalefet şerhi incelendiğinde; davacının toplantıya katılmadığı, olumsuz oy kullanmadığı ve tutanağa geçirttirmediğinin görüldüğünü, davacı ortak sıfatını haiz ise de TTK nın 192’maddesinde öngörülen özel dava şartlarını sağlamadığından dava şartı noksanlığından usulden reddi gerektiğini,alınmış tüm kararlar tescil ve ilan edilmiş olup, icrasının tamamlandığını, birleşme kararı ile birleşme sürecindeki aşamaların kanuna uygun olup, birleşme kararının iptalini gerektirecek bir aykırılık bulunmadığını,, TTK nın 140/5maddesi uyarınca devir alan şirketin, takdirine bağlı olarak intifa senedi sahiplerine eş değerli hak tanıyabileceğini veya birleşme sözleşmesinin kurulduğu tarihteki gerçek değeri ile söz konusu senetleri satın alabileceğini, davalı şirketin de intifa senetlerini satın aldığını, 134 ila 190. maddeler arasında yer alan herhangi bir hükmü ihlal etmediğini, intifa hakkı sahiplerine seçimlik bir hakkın sunulmasının zorunlu olmadığını, tespit edilen bedelin lisanslı bağımsız denetim kuruluşu tarafından hazırladığını ve raporun yine mevzuata uygun olarak KAP'nda incelemeye sunulduğunu, birleşme kararı reddolunursa, şirketler birleşmezse, ayrılma hakkının doğumundan da söz edilemeyeceğini bunun iradeye ipotek koymak değil işlemin doğal sonucu olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece davacının devir olan ... Sanayi AŞ'nde intifa hakkı senedi sahibi iken, 26/08/2020 günlü genel kurul kararı ile intifa senedinin iptal edildiği, iptalin TTK 140. maddesi gereğince usulüne uygun olarak bedeli tespit edilmek suretiyle yapıldığı, davalı şirketin halka açık anonim şirket olması sebebiyle Sermaye Piyasası Kanununun 23. Maddesi gereğince, birleşme protokolü onaylanmak suretiyle davacıya ait kurucu intifa senetlerinin bedeli ödenmek suretiyle iptal edildiği, davacının aynı zamanda pay sahibi olduğu, TTK'nın 192. Maddesi gereğince birleşmeye katılan şirketlerin ortakları, "birleşmeye olumlu oy vermemiş olması kaydıyla ve birleşmeye itirazlarını birleşme tutanağına geçirmiş olması" kuralına uyması koşulu ile, işbu kararın ticaret sicilinden ilanından itibaren 2 ay içerisinde iptal davası açabileceğini, davacının pay senetlerinin değerine yönelik itirazları bakımından İstanbul Anadolu 3. ATMnde dava açıldığı ve derdest olduğu, bu yönüyle davacının varsa intifa hakkı pay senetliğinden kaynaklı haklarının korunabileceği, ancak intifa hakkı sahibi olan davacının birleşmeden kaynaklanan iptal davasını, 6102 sayılı TTK'nın 192 maddesi uyarınca, 134 ile 190 maddeleri arasında yer alan düzenlemeleri herhangi birinin ihlal edilmesi kaydıyla bu davayı açabileceği, birleşme sırasında intifa hakkı bedelleri TTKnın 140. maddesi gereğince ödenip,intifa senedi sahipliği hakkı sona erdiğinden,davacının dava açma hakkını kullanamayacağı dava açabilme ehliyetinin bulunmadığı gözetilerek dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun "Ayrılma Hakkı" başlıklı 24.1 maddesinde "halka açık ortaklık bu payları pay sahibinin talebi üzerine, kurulca belirlenecek esaslara göre adil bir bedel üzerinden satın almakla yükümlüdür. TTK nın 141. maddesi de "Birleşmeye katılan şirketler, birleşme sözleşmesinde, ortaklara, devralan şirkette, pay ve ortaklık haklarının iktisabı ile iktisap olunacak şirket paylarının gerçek değerine denk gelen bir ayrılma akçesi arasında seçim yapma hakkı tanıyabilirler. Birleşmeye katılan şirketler birleşme sözleşmesinde, sadece ayrılma akçesinin verilmesini öngörebilirler." şeklinde düzenlendiğini,kurucu intifa senedi sahiplerinin onayı alınmadığını, davacının paylarının satın alınması yönünde de herhangi bir talebi olmadığını, TTK nın 140. maddesi 5. Fıkrası "Devralan şirket, devrolunan şirketin intifa senedi sahiplerine, eş değerli haklar tanımak veya intifa senetlerini, birleşme sözleşmesinin yapıldığı tarihteki gerçek değeriyle satın almak zorundadır." hükmü bulunmakta ise de 6362 sayılı Kanun, 6102 sayılı TTK na göre özel kanun olduğundan, 24.1 maddesi uyarınca, kurucu intifa senetleri sahipleri senetlerini satarsa kurulca belirlenecek esaslara göre adil bir bedel üzerinden satın alabileceğini, aksi halde eşdeğer haklar tanımak zorunda olduğunu karşılığında...ın kurucu intifa senedi verilmesi gerektiğini, gerçek değerin çok düşük gösterildiğini, kararın mülkiyet hakkına müdahale olduğunu, aktif dava açma hakları bulunduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını olağanüstü genel kurul kararlarının iptaline karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE: Dava, davalı şirket ile birleşen ... Sanayii AŞ nin 26.8.2020 tarihinde alınan olağanüstü genel kurul kararlarının iptali talebine ilişkindir.Davacının birleşen şirkette kurucu intifa senedi ve pay sahibi olduğu,genel kurulda gündemin 4. maddesinde şirketin ...ve ... Fab AŞ bünyesinde birleştirilmesi, 3-e maddesinde SPKnın 24. maddesi uyarınca olumsuz oy kullanıp muhalefet şerhini toplantı tutanağına işleten pay sahiplerinin ayrılma hakkı kullanım bedellerinin3/i- son maddesinde değerleme raporunda belirlenen değer üzerinden kurucu intifa senetlerinin satın alınacağına karar verilmiştir.TTK nın "Birleşmenin, bölünmenin ve tür değiştirmenin iptali ve eksikliklerin sonuçları" başlıklı 192- (1) maddesinde "134 ilâ 190 ıncı maddelerin ihlali hâlinde, birleşme, bölünme ve tür değiştirme kararına olumlu oy vermemiş ve bunu tutanağa geçirmiş bulunan birleşmeye, bölünmeye veya tür değiştirmeye katılan şirketlerin ortakları; bu kararın Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilanından itibaren iki ay içinde iptal davası açabilirler. İlanın gerekmediği hâllerde süre tescil tarihinden başlar."hükmünü haizdir. 6362 sayılı SPKnın 29 (6) maddesi uyarınca "Halka açık ortaklıklarda..... ve 23.1 maddesine belirlenen önemli nitelikteki işlemlere ilişkin kararların genel kurulca kabul edilebilmesi için, esas sözleşmelerinde açıkça oran belirtilmek suretiyle daha ağır nisaplar öngörülmediği takdirde, toplantı nisabı aranmaksızın, ortaklık genel kuruluna katılan oy hakkını haiz payların üçte ikisinin olumlu oy vermesi şartı aranır. Ancak, toplantıda sermayeyi temsil eden oy hakkını haiz payların en az yarısının hazır bulunması hâlinde, esas sözleşmede açıkça daha ağır nisaplar öngörülmedikçe, toplantıya katılan oy hakkını haiz payların çoğunluğu ile karar alınır... Bu fıkrada belirtilen nisapları hafifleten esas sözleşme hükümleri geçersizdir." denilmektedir. Somut olayda devir olunan şirketin 75.000.000.000 adet payından genel kurula 63.547.130.302 oyla katılım sağlandığı 3.000.011 red oyu çıktığı yeterli nisap ile tüm kararların alındığı anlaşılmaktadır. Davacı vekili, müvekkili şirketin ... Sanayi A.Ş. nin kurucu intifa senedi sahibi ve ortağı olması nedeniyle şirket ile ilişkisinin sözleşmesel olup tek taraflı alınan karar ile ortadan kaldırılamayacağını ileri sürmektedir. TTK nın 192 maddesi uyarınca davacı genel kurula katılarak birleşme kararına red oyu kullanıp tutanağa geçirmemiştir. İntifa senedi, sahibine pay sahipliğine dayalı ortaklık hakları tanımamaktadır. İntifa senedi sahibinin genel kurulda oy hakkı bulunmadığı gibi alınan kararlara da itiraz hakkı bulunmamaktadır. Bu cihetle intifa senedi sahipleri genel kurul kararının iptali davası açma hakkı bulunmamaktadır.Davacı vekili 6362 sayılı SPK 24/1 maddesinin yeni hüküm olduğundan öncelikle uygulanması gerektiğini ileri sürmekte ise de anılan madde de yine " önemli nitelikteki işlemlere ilişkin genel kurul toplantısına katılıp da olumsuz oy kullanan ve muhalefet şerhini toplantı tutanağına işleten pay sahipleri, paylarını halka açık ortaklığa satarak ayrılma hakkına sahiptir." hükmünü haizdir. Davacı dayandığı kanunda ki şartları da sağlamamıştır.Dava dilekçesinde ; Yargıtay 11 HD nin 15/06/2016 tarihli 2015/ 14641 esas- 2016/6636 karar sayılı ilamına atıf yapmıştır. Anılan ilamda "Kurucu intifa senedi sahipleri ile anonim ortaklık arasındaki ilişki ortaksal değil, sözleşmesel nitelikte bir ilişkidir. Diğer bir deyişle, anonim ortaklıkta kurucu intifa senedi sahipliği ile pay sahipliği sıfatları tamamen farklı iki kurumdur. Dolayısıyla sözleşmesel bir ilişkinin, kural olarak taraflardan birinin, tek yanlı beyanı ile ortadan kaldırılması mümkün olmadığı için, kurucu intifa senedi sahiplerinin onayı olmaksızın anonim ortaklığın ortaksal bir işlemi ile kurucu intifa senetlerini ortadan kaldırması, itfa etmesi veya sınırlaması mümkün değildir. Zira, kurucu intifa senedi sahipleri tamamıyla anonim ortaklığın dışında, anonim ortaklığa göre üçüncü kişi konumundadır." denilmektedir. İlamın da intifa senedi sahibinin kar payı alacağına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.TTK nın 140/ 5 maddesinde "Devralan şirket devrolunan şirketin intifa senedi sahiplerine eş değerli haklar tanımak veya intifa senetlerini birleşme sözleşmesinin yapıldığı tarihteki gerçek değeriyle satın almak zorundadır." hükmü bulunmaktadır. Maddede birleşme halinde gerçek değerden satın alma hakkı şirkete tanınmıştır." İntifa hakkı sahibine, aynı hak verilebileceği gibi, bu senet birleşme sözleşmesinin akdedildiği tarihindeki gerçek değeriyle satın alınabilir. Bu hususta ki kararı, birleşen şirketler verir. Şu kadar ki intifa hakkı sahiplerine seçimlik bir hakkın (intifa hakkı veya onun gerçek değerinin) sunulması zorunlu değildir. Birleşme sözleşmesinde sadece intifa hakkının gerçek değeri verilerek satın alınması öngörülebilir. Özel hakkın yerine onun gerçek değerinin hak sahiplerine verilmesi halinde, ilgili hak sahibinin ayrıca onayına gerek yoktur... TTK nın birleşmeye ilişkin hükümlerinde "özel kurul toplantıları öngörülmemiştir. (Pulaşlı, şirketler hukuku cilt.1,sahife ; 234)Açıklanan nedenlerle, davacının TTK nın 192 maddesine göre genel kurula katılıp red oyu kullanmadığı, intifa senedi sahibi olarak da genel kurul iptali davası açma hakkı bulunmadığı, alınan kararlarda hükümsüzlük halinin mevcut olmadığı; davalı şirketin TTK nın 140/5 maddesinde şirkete tanınan gerçek değerden satın alma hakkını kullandığı anlaşılmakla; dava açma açma hakkı bulunmayan ortağın davasının bu nedenle reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamış, istinaf nedenleri yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 615,40-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 59,30-TL harcın mahsubu ile kalan 556,10-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraflara tebliğine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde HMK’nın 361/1. maddesi gereği Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.17/12/2025