T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2022/229
KARAR NO:2025/270
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:14/10/2021
NUMARASI:2007/121 Esas - 2021/969 Karar
DAVA:Tazminat (Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan Rücu)
İSTİNAF KARAR TARİHİ:20/02/2025
Asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine ilişkin verilen kararın asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
ASIL DAVA:Davacı vekili, müvekkili... (...) Sigorta A.Ş. tarafından ... no'lu endüstriyel yangın abonman sigorta poliçesiyle sigortalı bulunan dava dışı ... Şti.'ye ait emtianın 27/06/2007 tarihinde meydana gelen yangında zarar gördüğünü; yangının, Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı'na bağlı, gümrüklü antrepoda meydana geldiğini, emtianın burada muhafaza altındayken yangından dolayı zarar gördüğünü, antrepo ile ilgili olarak, davalı ... Birliği'nin arsa maliki, davalı ... Kooperatifi'nin de bina maliki olduğunu, davalı ... Sigorta'ya sigortalı bulunan antreponun, davalı... Ltd. Şti. tarafından işletildiğini; zarar nedeniyle davalıların sorumlu olduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 2.395.963,22-USD sigorta tazminatının 457.047-USD'nin 27/07/2007, kalan 1.938.916,22-USD'nin ise 11/09/2007 ödeme tarihlerinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca faiz işletilerek (asıl davadaki davalı sigorta şirketinin sorumluluğu sigorta poliçe teminat limitiyle sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:1- Asıl davada davalı... Lt.d Şti. vekili, çıkan yangında müvekkilinin kusuru olmadığını ve antrepodaki müşteri mallarının diğer davalı ...Sigorta tarafından sigortalandığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. 2- Asıl davada ...Sigorta (...) vekili, sigortalısı olan diğer şirketin zarardan dolayı sorumlu olmadığını, bu hususta bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, ayrıca müvekkilinin sorumluluğunun poliçe limitiyle ve aynı poliçe ile olay kapsamında müvekkiline başvurmuş diğer zarar görenlerin talepleri dikkate alınarak garameten belirlenmesi gerektiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
BİRLEŞEN DAVA:Birleşen davada davacı vekili, asıl dava dilekçesindeki iddialarını yineliyerek, yangının vuku bulduğu antreponun davalı Ticaret Bakanlığı'nın (Gümrük Müsteşarlığı'nın) denetiminde bulunduğunu, denetim görevini ihmal ettiğinden yangın sonucu oluşan zarardan sorumlu olduğunu; diğer davalı... Koop. Bir.'in yangının çıktığı binanın üzerinde bulunduğu arsa sahibi olduğundan TMK'nın 706. maddesine göre ve diğer davalı ... Koop.'un da yangının çıktığı binanın sahibi olduğundan 818 sayılı mülga TBK'nın 58. maddesine göre sorumluluğunun bulunduğunu ileri sürerek, davanın asıl davayla birleştirilmesine ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 2.395.963,22-USD sigorta tazminatının 457.047-USD'nin 27/07/2007, kalan 1.938.916,22-USD'nin ise 11/09/2007 olan ödeme tarihlerinden itibaren 3095 sk 4/a'ya faiziyle birlikte (asıl davadaki davalı sigorta şirketinin sorumluluğu sigorta poliçe teminat limitiyle sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVADA CEVAP:1- Birleşen davada davalı Ticaret Bakanlığı vekili, idarece, kanun ve yönetmeliklerle kendisine verilen tüm görevlerin yerine getirildiğini veya bu görevlerin üçüncü şahıslar aracılığıyla yerine getirilmesinin sağlandığını, davaya konu yangın sonucunda antreponun tamamen yanması nedeniyle oluşan zarardan davalı idarenin sorumlu tutulmasının hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.2- Birleşen davada davalı... Koop vekili, müvekkiline husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin maliki bulunduğu arsayı diğer davalı ...Koop.'a tahsis ettiğini ancak binanın tahsisli malikince bina için gerekli izinlerin, iskan ve sair ruhsatların bulunduğunu, binanın yangın riskine karşı mimari projesinin yönetmeliklere uygun yapıldığını, bu işte uzman çalışanları vasıtasıyla davacı sigorta şirketinin gerekli denetimleri yaptıktan sonra sigorta işlemlerini gerçekleştirdiğini, davacının rücuen tazminat talebinin dayanaksız ve fahiş olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.3- Birleşen davada davalı... Koop. vekili, müvekkilinin diğer davalı... Koop. Bir.'nin uhdesinde bulunan Büyükçekmece'deki taşınmazın tahsisli maliki olduğunu, anılan taşınmazın davalı kooperatife tahsis edilmiş ve üzerinde toplam 6 kattan oluşan ve yaklaşık 30.000 m² alana sahip bulunduğunu, taşınmazda birçok kiracı faaliyet göstermekte iken 27/06/2007 tarihinde yangın çıkması sonucu binanın tamamen yanarak kullanılmaz durumda hasar oluştuğunu, binanın yönetmeliklere uygun imal edildiğini, yapı kullanım izni bulunduğunu, davacı sigorta şirketinin depolama yapılan yerin durumunu tespit etmek ve buna göre sigorta poliçesi düzenlemekle yükümlü olduğunu ve bu nedenle davalı müvekkil kooperatife bir kusur yüklemenin yasal bakımdan mümkün olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI:Mahkemece, olay hakkındaki Büyükçekmece 1. SCM'nin 2007/1254 esas ve 2010/459 karar sayılı dosyasında hükümlüler ... ile ...'nün sahibi ve yöneticisi oldukları... Ltd. Şti.'ye ait A tipi genel gümrüklü depoda yangının başladığı ve büyüdüğü, hükümlü ...'nin antreponun sorumlusu olduğu ve olayda taksirlerinin bulunduğu anlaşıldığından, cezalandırılmalarına karar verildiği; aynı olayla ilgili olarak Bakırköy ve İstanbul Ticaret Mahkemelerinde bir çok davanın açıldığı; işbu dosyayla birebir emsal nitelik arz eden ve kesinleşen Bakırköy 7. ATM'nin 03/03/2016 tarih, 2011/711 esas., 2016/200 karar sayılı ilamına konu dava dosyasının bekletici mesele yapıldığı; bu dosyanın ve aynı olayla ilgili Bakırköy 2. ATM'nin 2007/7 esas ve Bakırköy 8. ATM'nin 2011/118 esas sayılı dosyalarında verilen kararların kesinleştiği;... Ltd. Şti.'nin gümrüklü A tipi genel antreposunda bulunan kimyasal maddenin ambalajından sızması ve akması sonucunda yakın çevresinde bulunan kolay yanıcı maddelerle temas etmesi neticesinde ekzotermik reaksiyon sonucunda açığa çıkan ısı ile yangının başlamasına ve bilahare de kimyasal üst katlara sirayet ederek yangının yayılım göstererek, büyüyüp geliştiği, yangın çıkış merkezinin zemin kat ... olması A tipi gümrüklü genel antrepoya alınmaması gereken kimyasal maddeyi alması ve uzun süre kalmasına rağmen ... tarafından tasfiyesinin yapılması için müracaatının olmaması ve bu nedenle uzun süre kalmasından dolayı ambalaj korozyonuna uğradığı ve sızdırma yaparak yangına sebebiyet vermesi, yangın güvenlik önlemlerinin alınmamış olması gibi sebeplerden dolayı ... Ltd. Şti.'nin kusurlu ve sorumlu bulunduğu; davalı ... Sigorta(... Sigorta) ile davalı... Ltd. Şti. arasında akdedilen ... poliçe nolu Yangın Abonman Sigortasında “patlayıcı ve parlayıcı madde bulunmaması” şartıyla teminat verildiği, dosya kapsamından davalı sigortalının antreposunda bulunan maddelerin patlayıcı ve parlayıcı olduğu yönünde kesin bir kanaate varılmadığı; bu sebeple davalı sigorta şirketinin sigortalısının antreposunda çıkan ve oradan yayılan yangın sebebiyle sigorta teminatı bedeli kadar (3.000.000.-USD) sorumlu olduğu;... Ltd. Şti.'nin ihmali fiilleri ile meydana gelen yangından dolayı... Koop.'un eBK 58 uyarınca binanın yapımında bozukluk yahut bakımında eksiklik bulunsa dahi somut olaydaki zararla, anılan olgular arasında illiyet bağı bulunmadığından sorumluluğundan bahsedilemeyeceği; bu durumda sadece arazi sahibi olan... Koop. Bir.'nin de sorumluluğundan söz edilemeyeceği; Ticaret Bakanlığı'nın (Gümrük Müsteşarlığı) bu nitelikteki bir ... depolanması mümkün olmayan emtianın bulundurulmasma ihmali davranışları ile katkıda bulunduğu ve yeterli denetimi yapmadığı anlaşılmakla birlikte, bu tür bir ihmali davranış ile yangın olayı arasında özellikle de yangın sebebiyle ortaya çıkacak dolaylı zararlar ile uygun illiyet rabıtası kurulmasının mümkün gözükmediğinden sorumluluğundan söz edilemeyeceği yönünde tespitlerde bulunulduğu; bu şekildeki kusur tespiti bakımından Bakırköy 7. ATM'nin 03/03/2016 tarih, 2011/711 esas, 2016/200 karar sayılı ve Bakırköy 2. ATM'nin 2007/7 esas ile Bakırköy 8. ATM'nin 2011/118 esas sayılı dosyalarının kesinleştiğidikkate alındığında, yargılama birliği, çelişkili karar verilmemesi bakımından kusur tespiti bakımından Bakırköy 7. ATM dosyası kesinleştiğinden artık kusur incelemesi bakımından yeniden rapor alınmasına gerek görülmediği, Yargıtay incelemesinden geçmiş kesinleşen mahkeme kararlarına göre hareket etmek gerektiği; Bakırköy (Kapatılan) 12. ATMnin konuyla ilgili tesis ettiği 10/10/2013 tarih 2013/8-67 karar sayılı kararında da, deponun işletici olan şirketin sorumlu olduğu, binayı işleten... Koop.'un ise sorumluluğu bulunmadığı yönündeki kararın Yargıtay 11. HD'nin 22/01/2015 tarihli 2014/2507 esas, 2015/813 karar sayılı ilamıyla onandığı; aynı olayla ilgili İstanbul (kapatılan) 42. ATM nin 28/01/2013 tarih 2011/28 esas 2013/23 karar sayılı antreponun yangından sorumlu olduğu yönündeki kararın, Yargıtay 11. HD'nin 12/09/2014 tarihli 2013/9785 esas ve 2014/13671 karar sayılı ilamıyla onandığı; Yargıtay onama ilamındaki tespitlerde de geçtiği üzere, yangının davalı ... Ltd. Şti.'nin işlettiği antrepodan çıktığı, davalı tarafından bulundurulmaması gerekli olan kimyasal maddelerin antrepoda bulundurulduğu, yangına bu kimyasal maddelerin sebep olduğu, davalının bir arada bulunmaması gerekli olan kimyasal maddeleri gelişi güzel, içlerinde ne olduğu belirsiz bir şekilde yerleştirildiği, süreleri dolan kimyasal maddeleri tasfiye etmediği, yangının büyümesine de bu davranışların sebebiyet verdiği, eBK 58'e göre binanın fena yapılmasından veya bakımsızlığından kaynaklanan bir zararın bulunmadığı, usulüne uygun olarak ruhsatlandırılmış faaliyet gösteren antrepo işletmecisinin bu yöndeki tedbirleri kendisinin alması gerektiği, bu sebeple 3. şahısların antrepo içindeki istif, düzen konusundaki gözetim ve denetim sorumluluğundan bahsedilemeyeceği, bu sebeple yangının çıkmasında ve oluşan zararda antrepo sahibinin %100 kusurlu olduğu yönündeki kabul olayın oluş şekli, hak ve nesafet kurallarına uygun görüldüğü; sorumluluk sigortalarında rizikonun gerçekleşmesi halinde bu rizikodan zarar gören üçüncü kişilerin gördükleri gerçek zararların sigorta limiti dahilinde karşılanacağı; zarar görenlerin birden fazla olması halinde, bunlar arasında eşitlik esasını dikkate alan garameten ödeme ilkesinin, zarar sigortası olan ihtiyari mali mesuliyet sigortalarında da dikkate alınması gerektiği, birden fazla kişi zarar görmüşse sigortacı, poliçede gösterilen limitle sorumlu olacağından zarar gören üçüncü kişilerin oranlama yoluyla (garameten-oranlı eşit paylaştırma esasına göre) tazminat isteyebileceği; sonuç olarak Ceza dosyası, bilirkişi raporları, itfaiye raporu, davalı sigorta şirketi ile diğer davalı ... Şti. arasında akdedilen yangın abonman sigorta poliçesi, davacının sigortalılarına ilişkin sigorta poliçeleri, ödeme ve ibra belgeleri ile tüm dosya kapsamına nazaran; olay tarihinde davalı ... Şti.'ne ait antrepoda çıkan yangın sonucunda davacıya ait sigortalıların toplam 2.438.916,22-USD olduğu ve işbu hasar miktarının gerçek zarar olduğu, hasarlı emtianın sovtaj bedeli olarak tespit olunan 42.953-USD sovtaj bedelinin piyasa rayiç değerlerine uygun olduğu, işbu sovtaj bedeli mahsup edildiğinde, davacının 2.395.963,22-USD hasar tazminatının sigortalıya ödendiği, olayda yukarıda ayrıntılarıyla belirtildiği üzere antrepo sahibi davalı ... Şti.'nin %100 kusurlu bulunduğu, garameten paylaşım ilkeleri gereğince davalı ... (... Sigorta A.Ş.’nin) bildirdiği garame hesabında davada talep olunan 2.395.963,22-USD'ye karşılık 1.197.981,61-USD nin ödeneceği bildirilmiş ve bu hususta yapılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen 16.04.2014 tarihli Bilirkişi Ek Raporu ile garame hesabı uyarınca ... A.Ş.’nin davaya konu edilen alacağın 1.197.981,61-USD sinden sorumlu olacağı tespit edilmiş yeniden güncel garame hesabına gerek duyulamamış olup bu bedel üzerinden sigorta şirketini poliçedeki limite sınırlı tutmak gerekmiş olup olayda diğer davalılara izafe edilecek herhangi bir kusur bulunmadığı gerekçesiyle, Davacının davalılardan ... Şti. ve ... (...) Sigorta A.Ş.'ye karşı açmış olduğu asıl davanın kabulüne, 2.395.963,22-USD hasar bedelinin; 457.047-USD'si için 27/07/2007 tarihinden, 1.938.916,22-USD'lik kısmı için ise 11/09/2007 (ödeme) tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Yasanın 4/a hükmü uyarınca yabancı para alacağına ilişkin devlet bankalarınca USD cinsi 1 yıl vadeli mevduat hesabına uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalı... Ltd. Şti.ve onun sigortacısı konumundaki davalı ... (...) A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davalı... (...) Sigorta A.Ş.'nin sigorta poliçesindeki teminat miktarı ve bu sözleşmeye göre başvurulan tüm talepler dikkate alınarak taleplerin garameten paylaşım nedeniyle bu miktarın 1.197.981,61-USD'sinden ve poliçe limitiyle sınırlı tutulmasına ve sigorta şirketi bakımından işletilecek faizin de dava tarihinden itibaren işletilmesi kaydıyla) davacıya verilmesine; birleşen davanın reddine, karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili, birleşen davanın reddinin doğru olmadığını, buna göre 05/09/2017 tarihli kök ve 25/02/2021 tarihli bilirkişi ek bilirkişi kurulu raporlarında Ticaret Bakanlığı'nın (Gümrük Müsteşarlığı) dava konusu yangın olayında sorumlu olduğunun belirtilmesine rağmen birleşen davanın Gümrük Müsteşarlığı yönünden reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu; gerekçeli kararda bu davalı yönünden değerlendirme yapılmadığını; yangın Gümrük Müsteşarlığı İstanbul Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüğü (Halkalı Gümrük Müdürlüğü)'ne bağlı antrepoda meydana gelmiş olup, Yangın olayına ilişkin Savcılık hazırlık tahkikatı sırasında Bilirkişiler ..., ... ve ... tarafından düzenlenen 31.07.2007 tarihli raporda "…deponun bir kısmının serbest, bir kısmınınsa gümrüklü antrepo olup, deponun içerisinde gümrüğe terk edilmiş ve devlet malı olmuş tasfiyelik malların da bulunduğu, depoda bulunan bidonların uzun süre beklemesi durumunda iç (kimyasal ve dış (çevresel) korozyona uğraması, devlet malı olması sebebiyle antrepo görevlilerince müsaadesiz hiçbir şey yapamamaları,Tasfiye İşleri Döner Sermaye İşletmeleri Genel Müdürlüğü (...) tarafından da satış ya da imha yapmakta geç kalındığından kapların da zamanla akması ve sızması sonucunda çevresindeki diğer maddeler ile reaksiyona girerek yüksek ısı ortaya çıkarması, her maddenin de belirli sıcaklığa ulaştığında kendiliğinden tutuşması sonucunda yangına sebebiyet verdiği , bu nedenle yangının ... ait A tipi genel gümrüklü depoda başladığı" belirtiltidiğini ve Savcılık dosyasındaki bu tespitler uyarınca Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı’na yasa ile kendisine verilen denetim görevlerinin ihmali neticesinde ortaya çıkan zarardan diğer zarar sorumluları ile birlikte müteselsilen sorumlu olduğundan bahisle davada husumet yöneltildiğini; Büyükçekmece CBS’nin 2007/12725 sayılı soruşturma dosyasında antrepoda görevli gümrük memuru ... için kaymakamlık tarafından soruşturma izni verildiğini, fakat şahsın yaklaşık 6 ay sonra 07/12/2007 tarihinde vefat etmesinden dolayı aleyhine soruşturma yapılamadığını; gümrük idaresini temsil eden personelin gerekli denetimi yapmaması sebebiyle haksız fiile iştiraki nedeniyle işveren sıfatıyla davaya konu zarardan dolayı müteselsilen sorumlu olduğunu; birleşen dava dilekçesinde belirttikleri gibi diğer davalıların da olayda sorumlu olduklarını belirterek, birleşen davanın reddine ilişkin kararın kaldırılmasına ve birleşen davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE:Asıl ve birleşen dava, endüstriyel yangın abonman sigorta poliçesi kapsamında ödenen hasar bedelinin sorumlulardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.Birleşen dava davalısı Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı karar tarihi itibariyle Ticaret Bakanlığı bünyesinde Gümrükler Genel Müdürlüğü şeklinde yapılandığından, karar başlığında bu davalının unvanı Ticaret Bakanlığı olarak belirtilmiştir. Mahkemece asıl davada, 26/06/2007 tarihlinde yangının başladığı davalı antrepo sahibi... Ltd. Şti.'nin davacının sigotalısının uğradığı zarardan sorumlu olduğu ve adı geçen davalının işyerini yangın abonman sigorta poliçesiyle teminat altına almış diğer davalı ...Sigorta (teminat limiti ve garame gözetilerek) açısından davanın kabulüne karar verilmiş; birleşen davada ise, davalıların sorumluluğu bulunmadığından bahisle davanın reddine karar verilmiştir. Davacı vekili, istinaf başvurusunu birleşen davanın reddi kararına yönelik olarak yapmıştır.Somut olayda 26/06/2007 tarihinde asıl dava davalısı... Ltd. Şti.'nin sahibi olduğu ve işlettiği A tipi gümrüklü ... bulunan kimyasal maddelerden sızıntı olması sonucu yangın başlamış ve büyümüştür. Bu kapsamda davacı, sigortalısına ait emtiaların da yanarak hasar gördüğü, sovtaj bedelinin düşümünden sonra davacının sigortalısına 25/07/2007 tarihinde 500.000-USD ve 10/09/2007 tarihinde de 1.938.916,22-USD olmak üzere toplam 2.438.916,22-USD ödeme yapmıştır. Yargılama aşamasında alınan 05/09/2017 tarihli kök ve 25/02/2021 tarihli ek bilirkişi heyeti raporlarında, asıl davada davalı olan... Ltd. Şti. ... bir kısmının serbest bir kısmının ise gümrüklü ... olduğu, istinaf incelemesine konu birleşen davanın yöneltildiği (davanın açıldığı tarihi itibariyle) Gümrük Müsteşarlığı'na (İstanbul Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüğü Halkalı Gümrük Müdürlüğü'ne) bağlı bulunduğu, anılan davalının yangına sebep olan kimyevi maddenin antrepoya kabulünde yeterli denetleme görev ve sorumluluğunun yeterinde yerine getirilmediği görüşü ifade edilmiştir. Birleşen davadaki diğer davalı... Koop. ise antreponun faaliyet gösterdiği binanın sahibi olup, davalı... Ltd. Şti. adı geçen davalının kiracısıdır. Birleşen davadaki bir diğer davalı ise, antreponun faaliyet gösterdiği binanın üzerinde bulunduğu arsanın sahibidir. Davacı, her üç davalının da zarardan sorumlu olduğundan, birleşen davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği ileri sürmektedir. Mahkemece bekletici mesele yapılan Bakırköy 7. ATM'nin 2011/711 esas ve 2016/200 karar sayılı dosyasında, eldeki davanın davacısı sigorta şirketi yine aynı olay kapsamında başka sigortalılarının yangında zarar gören malları için ödediği rücuen tazminat istemini aynı davalılara karşı ileri sürmüştür. Mahkemece 03/03/2016 tarihinde, davanın ... Ltd. Şti. ve ... A.Ş. açısından kabulüne, diğer davalılar Gümrük Müsteşarlığı,... Koop. ve .. Koop. Bir. açısından ise zarardan dolayı sorumlulukları olmadığından davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili, davalı... Ltd. Şti. vekili ve davalı ... A.Ş. vekili temyiz başvurusunda bulunmuş, Yargıtay 11. HD'nin 2018/3778 E., 2018/6991 K. sayılı ve 13/11/2018 tarihli ilamıyla davalı... Ltd. Şti. vekili ile davacı vekilinin, davalı Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı dışındaki diğer davalılara yönelik tüm temyiz itirazlarının reddine, davacı vekilinin davalı Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı'na yönelik tüm temyiz itirazlarının da reddi ile sonucu itibariyle doğru olan hükmün değişik gerekçe ile onanmasına ve davalı ... Sigorta vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir. Onama ilamında davalı Gümrük Müsteşarlığı bakımından yapılan incelemede "Dava, davalı ... Şti. tarafından işletilen ... bulunan davacının sigortalılarına ait emtianın zarar görmesi nedenine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkindir. Davacı tarafça, davalı Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı'na hizmet kusuru nedeni ile işbu davada husumet yöneltilmiş olduğunun anlaşılması karşısında, İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-b maddesi uyarınca uyuşmazlığı çözmekle görevli yargı yerinin idari yargı olması nedeniyle reddi gerekirken yazılı gerekçe ile reddi doğru değil ise de, sonucu itibariyle doğru olan kararın HUMK'un 437/7. maddesi gereğince açıklanan gerekçe ile onanmasına" karar verildiği belirtilmiştir. Onama ilamına karşı davacı vekilinin yaptığı, karar düzeltme istemi Yargıtay 11. HD'nin 2019/1365 E., 2021/1094 K. sayılı ve 11/02/2021 tarihli ilamıyla reddedilmiş ve mahkeme kararı belirtilen tarihte kesinleşmiştir. Belirtilen Mahkemenin kararında, aynı yangın olayı kapsamında farklı bir davacının... Ltd. Şti.'ye,... A.Ş.'ye ve ... Koop.'a açtığı tazminat istemli Bakırköy 12. ATM'nin 2013/8 esas ve 2013/67 karar sayılı davasının ilamına da değinilmiştir. Mahkemenin 10/10/2013 tarihli kararında, davanın davalılar ... Ltd. Şti. ve ... A.Ş. açısından kısmen kabulüne, sorumluluğu olmadığından bina sahibi olan davalı ... Koop.'un yangının çıkmasında binanın yapısından kaynaklanan bir sorun olmadığı, bina içine alınan emtiaların denetiminin yapılmasının bina sahibinin sorumluluğunda olmadığı gerekçesiyle... Koop. açısından davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili ve davalı... Ltd. Şti. vekili temyiz başvurusunda bulunmuş, Yargıtay 11. HD'nin 2014/2507 E., 2015/813 K. sayılı ve 22/01/2015 tarihli ilamıyla davalı ... Şti. vekilinin tüm, davacı vekilinin ise faiz başlangıç tarihine yönelik temyiz nedeni dışındaki nedenlerin reddine karar verilerek kararın düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir. Onama ilamına karşı ... Ltd. Şti. vekilinin yaptığı, karar düzeltme istemi Yargıtay 11. HD'nin 2015/6268 E., 2016/2378 K. sayılı ve 03/03/2016 tarihli ilamıyla reddedilmiş ve mahkeme kararı belirtilen tarihte kesinleşmiştir.Buna ek olarak belirtilen Mahkemenin kararında aynı kapsamda davacı başka bir sigorta şirketinin davalı... Ltd. Şti.'ye açtığı rücuen tazminat istemli İstanbul 42. ATM'nin 2011/28 esas ve 2013/23 karar sayılı davasının ilamına da değinilmiştir. Mahkemenin 28/01/2013 tarihli kararında, yangının davalı şirkete ait antrepoda meydana geldiği, davalı tarafından bulundurulmaması gerekli olan kimyasal maddelerin antrepoda bulundurulduğu, yangına bu kimyasal maddelerin sebep olduğu, bina sahibinin sorumluluğunu düzenleyen eBK'nın 58. maddesine göre binanın fena yapılmasından veya bakımsızlığından kaynaklanan bir zararın bulunmadığı, yangının önce davalıya ait antrepoda başladığı, davalının tedbirsiz davranarak bir arada bulunmaması gerekli olan kimyasal maddeleri gelişi güzel, içlerinde ne olduğu belirsiz bir şekilde antrepoya yerleştirdiği, antrepoda kalış süreleri dolan kimyasal maddeleri tasfiye etmediği, yangının büyümesine de antrepoda bulunan kimyasal maddelerin sebep olduğu anlaşıldığından eBK'nın 41. maddesi uyarınca davalının gerçekleşen hasardan sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı ... Ltd. Şti. vekili temyiz başvurusunda bulunmuş, Yargıtay 11. HD'nin 2013/9785 E., 2014/13671 K. sayılı ve 12/09/2014 tarihli ilamıyla karar onanmıştır.Buna göre davacı vekili, birleşen davada davalıların yangın sebebiyle zararın ortaya çıkmasında sorumlu olduklarını ileri sürmüş ise de, yukarıdaki aynı olayla ilgili hatta aynı taraflar arasında görülen kesinleşmiş kararlarda davalılar hakkındaki Yargıtay 11. HD'nin ilamlarında da belirtildiği üzere, hem bina sahibi olan ... Koop.'un hem de binanın üzerinde bulunduğu arsa sahibi ... Koop. Bir.'in, binada kiracı olan diğer davalı... Ltd. Şti.'nin antreposuna aldığı bir emtia sebebiyle meydana gelen yangın olayında, bina sahibi ve arsa sahibinin sorumluluğunun o taşınmazda kiracı olarak bulunan kişinin uhdesindeki eşyaları kontrol etme noktasına kadar eriştiği kabul edilemeyecektir. Bu nedenlerle, her iki davalı hakkında mahkemece birleşen davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.Ne var ki, Yargıtay 11. HD'nin 2018/3778 E., 2018/6991 K. sayılı ve 13/11/2018 tarihli ilamında da belirtildiği üzere, birleşen dava davalısı Ticaret Bakanlığı'na (Gümrük Müsteşarlığı) hizmet kusuru nedeniyle husumet yöneltildiği anlaşıldığından, bu davalı hakkındaki davanın İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-b maddesi uyarınca uyuşmazlığı çözmekle görevli yargı yerinin idari yargı olması nedeniyle reddi gerekirken yazılı gerekçe ile esastan reddi isabetli bulunmamıştır. Bu husus kamu düzenine ilişkin yargı yolu dava şartına ilişkin olduğundan resen gözetilerek, kaldırma sebebi yapılmıştır. Ayrıca aleyhe kaldırma yasağı uyarınca, adı geçen davalı istinaf başvurusunda bulunmadığından her ne kadar hakkında usulden ret kararı verilmiş ise de lehine ayrı vekalet ücretine hükmedilmemiş, ilk derece mahkemesindeki bu hususa ilişkin karar aynen tekrar edilmiştir. Açıklanan nedenlerle;asıl davada verilen hüküm kesinleştiğinden aynen tekrarına , birleşen davada davalı Ticaret Bakanlığı (Gümrük Müsteşarlığı) yönünden yargı yolu dava şartı nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken esastan reddine karar verilmiş olması doğru değil ise de, yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılması gerekmediğinden yeniden karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:Asıl ve Birleşen davada davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/10/2021 Tarih 2007/121 Esas - 2021/969 Karar sayılı kararının HMK'nın 353(1)b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA; "1-Asıl Dava Yönünden; a) Davacının davalılardan .. Şti. ve ... (...) Sigorta A.Ş.'ye karşı açmış olduğu davanın kabulüne; 2.395.963,22-USD hasar bedelinin; 457.047-USD'si için 27/07/2007 tarihinden, 1.938.916,22-USD'lik kısmı için ise 11/09/2007 (ödeme) tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Yasanın 4/a hükmü uyarınca yabancı para alacağına ilişkin devlet bankalarınca USD cinsi 1 yıl vadeli mevduat hesabına uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalı... Ltd.Şti.ve onun sigortacısı konumundaki davalı ...(...) A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile (davalı ... (...) Sigorta A.Ş.'nin sigorta poliçesindeki teminat miktarı ve bu sözleşmeye göre başvurulan tüm talepler dikkate alınarak taleplerin garameten paylaşım nedeniyle bu miktarın 1.197.981,61-USD'sinden ve poliçe limitiyle sınırlı tutulmasına ve sigorta şirketi bakımından işletilecek faizin de dava tarihinden itibaren işletilmesi kaydıyla) davacıya verilmesine, 2-Birleşen Dosya Yönünden; davalı Ticaret Bakanlığı (Gümrük Müsteşarlığı) hakkında davanın yargı yolu dava şartı nedeniyle usulden reddine; Diğer davalılar yönünden davanın reddine," İlk derece yargılamasına ilişkin olarak ;"Asıl dava yönünden; alınması gereken 196.614,66-TL(davalı ... (...) A.Ş 98.307,33-TL ile sorumludur.) karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 38.856,70-TL'nin mahsubu ile bakiye 157.757,96-TL (davalı ...(...)Ş 59.450,63-TL den sorumludur)harcın davalılardan müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davacı tarafça yatırılan 38.869,80-TL peşin harçların davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,Davacı tarafından sarf edilen 17.800-TL bilirkişi ücreti, 560,50-TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 18.360,50-TL yargı giderinin davalılardan (.. (...) A.Ş.'nin sorumluluğunun poliçede yazılı limitin hükmedilen tazminata oranlanması suretiyle belirlenmesi şartıyla) müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,Davacı vekili için AAÜT uyarınca takdir olunan 183.802,24-TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı ... (...) A.Ş.'nin sorumluluğunun poliçede yazılı limitin hükmedilen tazminata oranlanması suretiyle belirlenmesi şartıyla) müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,Davalı ... Şti. tarafından yapılan 1.000-TL bilirkişi ücretinden oluşan yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalı ... Şti.'ye ödenmesine,Birleşen dava yönünden; harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcının mahkeme veznesine yatırılan 39.662,10-TL peşin harçtan mahsubu ile fazla olan 39.046,70-TL harcın talep halinde karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,Davalı ... Kooperatifi tarafından yapılan 1.100-TL bilirkişi ücreti, 20-TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 1.120-TL yargı giderinin davacıdan alınarak davalı ...Kooperatifi'ne ödenmesine,Davalılar vekilleri için takdir olunan 4.080-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek davalılara verilmesine,Karar kesinleştiğinde ve talep halinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine,"Davacı tarafından yatırılan 59,30-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay nezdinde temyiz yasa yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 20/02/2025