T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2022/668
KARAR NO:2025/125
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:11/11/2021
NUMARASI:2018/1148 Esas 2021/896 Karar
DAVA:İtirazın İptali
İSTİNAF KARAR TARİHİ:30/01/2025
Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın davacı ile davalılar ... Şti, ... Şti. ve ... Şti. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA:Davacı vekili; müvekkil şirketin davalı... Ltd. Şti. ile 18.5.2017 tarihli ... Sözleşmesi imzaladığını, diğer davalılar ...,... ve ... şirketleri ile de aynı tarihli hisse devri ve proje satış sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeler ile davalılara ait bazı projelerin geliştirilmesi ve müvekkiline devri ile birlikte ayrıca ..., ... ve ... şirketlerinin hisselerinin tamamının müvekkiline devrinin kararlaştırıldığını, sözleşmenin 3.2 ve 3.6 maddelerinde davalıların GES kurulumu için gerekli izin ve onayların alındığını, proje arazilerinin uygunluğunu taahhüt etmelerine rağmen bu taahhütlerini yerine getirmediklerini, davalıların sözleşmenin 3.7 maddesinde proje sahibi şirketlerin hisse devri ya da rehni ile ilgili olarak 3. kişilerle feshedilmiş veya yürürlükte olan bir sözleşme imzalanmadığını ve imzalamayacağını taahhüt etmesine rağmen 18.05.2017 tarihli sözleşmeden sonra 3. şahısla sözleşme imzaladığını, sözleşmenin 3.9 maddesinde davalıların sözleşmeye aykırı davranışlarından dolayı müvekkilinin yaptığı ve yapacağı masrafları tazmin etmeyi taahhüt ettiklerini, ayrıca davalıların GES projelerinin imar ile ilgili onaylı belgeleri en geç 30.08.2017 tarihine kadar müvekkiline teslim etmeleri gerekirken müvekkiline herhangi bir belge ibraz edilmediğini, müvekkilinin ise sözleşmenin 4. maddesi gereği yükümlülüklerini yerine getirerek davalı ... Enerji'nin yetkilisi ve sahibi ...'ye 21/06/2017 tarihinde 15.000-Euro, 21/08/2017 tarihinde 10.000-Euro, 27/04/2018 tarihinde 10.000-Euro ve ... şirketi hesabına 19.06.2017 tarihinde 20.000-Euro ödeme yaptığını, ayrıca müvekkilinin GES kurulumu için arazilerde yapılan çalışmalar için ... firmasına 19.03.2018 tarihinde 6.150-Euro karşılığı 30.000-TL, ENH ortak dağıtım merkezi ortaklık girişi bedeli olarak ... firmasına 16.01.2018 tarihli fatura karşılığında 25.000-Euro karşılığı 100.524,20-TL, saha çalışmalarıyla ilgili olarak ... firmasına 30.03.2018 tarihinde 39.000-Euro karşılığı 190.000-TL ve 22.05.2018 tarihinde 4.980-Euro karşılığı 27.150-TL ödeme yaptığını, müvekkilinin davalılara her iki sözleşme gereği toplam 123.980-Euro ödeme yaptığını, müvekkili şirketin davalılarla imzalanan sözleşmenin 6. maddesine dayanarak Fethiye ... Noterliği'nin 13/7/2018 tarihli ihtarnamesi ile sözleşmeleri feshettiğini bildirerek 123.000-Euro tutarında yapılan harcama bedelinin 3 gün içinde ödenmesini talep ettiğini, ancak davalıların ödeme yapmadığını, bu nedenle davalılar aleyhine İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalıların takibe haksız olarak itiraz ettiklerini belirterek, davalıların itirazının iptali ile davalılar aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalılar ... Enerji, ... Enerji ve ... Enerji vekili; davacının alacaklı olduğunu iddia ettiği bedeli tüm davalılardan birlikte istemesinin mümkün olmadığını, davacı ile müvekkili şirketler arasında hisse devir ve proje satış sözleşmesi adı altında bir protokol imzalandığını, bu sözleşme ile proje sahibi olan müvekkilleri adına müracaatı yapılan projelerin davacı yatırımcıya hisse devri ile devredilmesinin üstlenildiğini, davacı ile diğer davalı arasında ise Danışmanlık Sözleşmesi imzalandığını, buna karşılık müvekkili şirketler ile davacı ve diğer davalı arasında akdedilen bir sözleşme bulunmadığını, dolayısıyla tüm tarafların birlikte akdettiği bir sözleşme bulunmadığını, davacı ile diğer davalı ... Enerji arasındaki sözleşmeden doğan edimlerden sözleşmenin nispiliği gereği müvekkillerini bağlayıcı olmadığını, müvekkili şirketlerden sadece ... şirketine 19/06/2017 tarihinde 78.402,99-TL ödeme yapıldığı bu ödemenin de davacı değil ... isimli kişi tarafından yapıldığını, bu nedenle davacı tarafından başka şahıslara yapılan ödemelerin tümünün müvekkillerinden talep edilmesinin mümkün olmadığını, davacının Türk Lirası olarak yapmış olduğu ödemeleri Euro olarak talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu, davacı şirketin sahada yaptığını iddia ettiği harcamaların yargılamayı gerektirdiğini ve sahadaki tüm çalışmaların müvekkili şirket tarafından başka bir şirkete yaptırıldığını, davacının dayandığı ödemelerin ... tarafından ...'ye yapıldığını, dekontlarda açıklama bulunmadığından havalenin borç ödemesi niteliğinde olduğunu, paraların gönderildiği ...'nün müvekkilleri ile ilgisi olmadığını, dava dilekçesinde bu kişinin ... Enerji'nin yetkilisi olduğu belirtilmiş olup, bu durumda paranın iadesinin ... Enerji şirketinden talep edilmesi gerektiğini, davacının sözleşmenin 5. maddesi ile taahhüt ettiği teminat mektubunu vermediğini, dolayısıyla kendi edimini ifa etmeyen davacının müvekkillerinden edimlerinin ifasını bekleyemeyeceğini, davacının tesisin kurulması için gerekli yatırımı da yapmadığını, 2 yıllık süre içerisinde edimlerini yerine getirmediğini, bu nedenle tesisin başka bir şahsa yaptırıldığını, müvekkilinin 2 yıllık süre dolmadan yatırımı tamamlaması için başka bir çaresi kalmadığını, davacının tesisi tamamlayarak geçici kabulü alması için en geç tarih 31.12.2017 iken ödemeleri yaptığı tarihlerde arazi çalışmalarının devam ettiğini, dolayısıyla davacının 2017 sonunda bitirmeyi taahhüt ettiği tesisi 2018 yılında dahi tamamlayamadığını, davacının icra inkar tazminatı talep koşullarının da oluşmadığını belirterek, davanın reddi ile davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. Davalı ... Ltd. Şti. davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece; davacı ile davalı Mazhar Enerji arasında 18/05/2017 tarihli Ges Proje Geliştirme ve Danışmanlık Sözleşmesi ile Hisse devir ve Proje Satış Sözleşmesi imzalandığı, sözleşme gereğince davacı şirket yetkilisi ...'in davalı ... şirketine 19/06/2017 tarihinde 20.000-Euro karşılığı 78.402,90-TL, davalı ... Enerji şirketi ortağı ve yetkilisi ... hesabına 21/06/2017 tarihinde 15.000-Euro (59.000-TL), 21/08/2017 tarihinde 10.000-Euro (40.000-TL), 27/04/2018 tarihinde 10.000-Euro (48.800-TL) banka havalesi yoluyla ödeme yaptığı, yapılan ödemelerin davacının ticari defter ve kayıtlarına işlendiği, sözleşmenin 3.7 maddesinde, danışmanın sözleşme konusu proje sahibi şirketlerin hisse devri ya da rehni ile ilgili olarak hiç bir surette 3. kişilerle feshedilmiş ya da yürürlükte olan bir sözleşme imzalamadığını ve bu sözleşmenin imza tarihinden itibaren de imzalamayacağını taahhüt ettiği, davalı Mazhar Enerji'nin sözleşmenin 3.7 maddesi hükmüne rağmen projeyi üçüncü kişiye sattığı, davacı tarafın Fethiye ... Noterliğinin 13.07.2018 tarihli ihtarnamesi ile sözleşmeyi feshettiği, sözleşmenin 3.7 maddesi gereğince davacının sözleşmeyi fesihte haklı olduğu, ödediği bedellerin iadesini davalılara ihtar ettiği, ihtarnamenin 24/07/2018 tarihinde tebliğ edildiği, tebliğden sonra verilen 3 günün dolmasıyla davalıların temerrüde düştüğü, sözleşmenin 3.9 maddesindeki işbu sözleşmenin imza tarihinden itibaren proje arazisi üzerinde GES santrali kurulumu için yatırımcı tarafından yapılacak tüm teknik çalışma inşaat ve ekipmana ilişkin olarak proje sahibi hiçbir surette hak iddia etmeyeceğini ve söz konusu santral kurulumu çalışmalarına engel olmayacağını, aksi durumda yatırımcının yaptığı masrafların tümünü ve iş bu sözleşmeye aykırı davranıştan kaynaklanan zararı tazmin edeceğini kabul ettikleri yönündeki hüküm gereğince davacının yaptığı ödemeleri istemekte haklı, davacı tarafça davalılar ... ve ... şirketlerinin de sorumlu olduğu iddia edilmişse de davalılara yapılan ödeme olmadığının bilirkişi raporu ile tespit edildiği, davacı tarafın, dava dışı ... şirketinden aldığı 16/01/2018 tarihli fatura karşılığı 25.000-Euro (100.524,20 TL), 19/03/2018 tarihinde 6.150-Euro (30.000-TL) ile dava dışı ... şirketinden aldığı 30/03/2018 tarihinde 39.000-Euro (190.000-TL) ve 22/05/2018 tarihinde 4.980-Euro (27.150-TL) mal ve hizmet bedelini sözleşmenin 3.9 maddesi gereğince davalılardan talep ettiği, ... Enerji'nin düzenlediği 1 adet 27.150-TL bedelli fatura ile ... Enerji'nin düzenlediği 16/01/2018 tarihli 100.524,20-TL tutarlı faturanın davacının ticari defterlerine kaydedildiği, ancak bu faturalar karşılığı yapılan ödemenin davacı taraf defterlerinde ve banka hesaplarında tespit edilemediği, alınan mal/hizmetin içeriğinin davacı tarafından zeminde kullanıp kullanmadığının belirlenemediği, davacı vekiline 28/01/2021 tarihli celsede malın teslim alındığına ilişkin irsaliyenin sunulması için kesin süre verilmesine rağmen irsaliye sunulmadığı, davacının tanık ...'in dinlenilmesi ile zeminde keşif yapılmasını istediği, ancak fatura ile alınan mal ve hizmetin ancak irsaliye ile ispat edilebileceği, tanıkla ispatın mümkün olmadığı, kaldı ki proje 3. kişiye satılıp zeminde davacının yaptığı yatırımın da tahliye edildiği, bu nedenle keşifte ancak 3. kişinin yaptırdığı işlerin tespit edileceği, davacı vekiline hatırlatılmasına rağmen yemin deliline dayanılmadığı, davacı tarafın 3. kişilerden alarak yaptığı yatırımları ispatlayamadığı, davalılar ... ve ...'e yapılan ödeme tespit edilemediğinden bu davalılara yönelik davanın reddedildiği, alacak yargılamayı gerektirdiğinden ve davacının kötü niyeti sabit bulunmadığından kötü niyet tazminatı isteminin reddedildiği gerekçesiyle; davalılar ... ve ... şirketlerine yönelik davanın reddine, yasal koşulları oluşmadığından davalıların kötü niyet tazminatı talebinin reddine, davalı ... Enerji aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında tahsilde tekerrür olmamak üzere, 55.000-Euro asıl alacak ve 239,45-Euro işlemiş faiz toplamı 55.239,45-Euro üzerinden itirazın iptaline, takibin devamına, fazla istemin reddine, 55.000-Euro asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasa gereğince faiz yürütülmesine, 55.239,45-Euro (kur: 7,0225) karşılığı 387.919,038-TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, davalı ... yönünden davanın kısmen kabulü ile İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında tahsilde tekerrür olmamak üzere, 20.000-Euro asıl alacak ve 89,86-Euro işlemiş faiz toplamı 20.089,86-Euro üzerinden itirazın iptaline, takibin devamına, fazla istemin reddine, 20.000-Euro asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 saylı yasa gereğince faiz yürütülmesine, 20.089,86-Euro (kur: 7,0225) karşılığı 141.081,04-TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ: Davacı vekili; dava konusu alacağın kaynağı taraflar arasındaki sözleşmelerden doğmakta olup, mahkemece davanın ticari alacak olarak değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, müvekkil şirketin davalı ... Enerji ile ... Geliştirme ve Danışmanlık Sözleşmesi, davalı ..., ... ve ... şirketleri ile de hisse devri ve proje satış sözleşmesi imzaladığını, her iki sözleşmenin birbiriyle bağlantılı olduğunu, her iki sözleşmenin 2.2 maddesinde bu durumun açıkça belirtildiğini, bu nedenle müvekkili şirket ile tüm davalılar arasında yapılan sözleşmeler gereği, iş bu davaya konu tüm alacaklardan tüm davalı şirketlerin sorumlu olduğunu, müvekkili şirket tarafından yapılan ödeme ve harcamaların da bahse konu sözleşmeler kapsamında yapıldığını, mahkemece tüm davalıların sözleşmelerden kaynaklanan sorumlulukları dikkate alınmaksızın ticari defter kayıtlarına dayanılarak ... ve ... aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, her iki sözleşmede tarafların sözleşmeden kaynaklı yükümlülüklerini yerine getirmemeleri halinde, karşı tarafın zararlarının karşılanacağının yazılı olduğunu, müvekkili şirketin sözleşmelerden kaynaklı yükümlülüklerini yerine getirdiğini, ancak davalı şirketlerin yükümlülüklerini yerine getirmediklerini, sözleşmeler gereği müvekkili şirketin zararlarından tüm davalıların müteselsilen sorumlu tutulması gerektiğini, müvekkili şirket ile davalı ... Enerji arasında imzalanan Danışmanlık Sözleşmesinin 3.2 maddesi ile diğer davalılar ile imzalanan hisse devri ve proje satış sözleşmesinin 3.2 maddesinde açıkça, GES kurulumu için gerekli izin onayların alındığı, aksi taktirde işbu sözleşmenin geçersiz olacağının ve tüm sorumluluğun kendisinde olacağının, bu nedenle yatırımcının uğrayacağı tüm zararları derhal tazmin etmekle yükümlü olacağının kabul ve taahhüt edildiğini, bu hüküm gereği davalı ... Enerji firmasının müvekkili şirketin tüm zararlarından sorumlu tutulmasının gerektiğini, müvekkili şirket ile davalılar ..., ... ve ... şirketleri arasında imzalanan hisse devri ve proje satış özleşmesinin 3.7 maddesinde açıkça, proje sahiplerinin, sözleşme konusu şirketlerin hisse devri ya da rehni ile ilgili olarak hiçbir surette 3. kişilerle feshedilmiş ya da yürürlükte olan bir sözleşme imzalamadığının ve bu sözleşmenin imza tarihinden itibaren de imzalanmayacağının taahhüt edildiğini, oysa davalı şirketlerin sözleşmeyi imzaladıktan sonra dava dışı ... isimli kişi ile ayrı bir sözleşme imzalayarak müvekkili şirkete devredilmesi gereken GES santrallerini bahsi geçen kişiye devrettiklerini sözleşmedeki bu hüküm gereği bu davalıların da müvekkili şirketin tüm zararlarından sorumlu tutulması gerektiğini, hisse devri ve proje satış sözleşmesinin 3.8 maddesinde, işbu sözleşme ile proje sahibi ve proje geliştirme şirketi üzerinde bulunan GES santralinin geçici kabulünün yapılmasının ardından ilgili şirketin yatırımcıya (müvekkili şirkete) devrinin yapılacağı hususunda taahhütte bulunduğunu ve yatırımcı tarafından tüm bakiye bedelin ödenmesi ve sözleşmenin tüm şartlarının yerine getirilmesine rağmen devir yükümlülüğünün yerine getirilmemesi durumunda, proje sahibinin yatırımcının uğradığı zararları ödemekle birlikte, yatırımcının proje sahiplerine o zamana kadar yaptığı ödemelerin tutarından fazla olmaması şartıyla cezai şart ödemeyi kabul ettiklerini, bu hüküm gereği de davalılar ..., ... ve ... şirketlerinin müvekkili şirketin tüm zararlarından sorumlu tutulmasının gerektiğini, aynı sözleşmenin 3.9 maddesinde, işbu sözleşmenin imza tarihinden itibaren, proje arazisi üzerinde GES santrali kurulumu için yatırımcı tarafından yapılacak tüm teknik çalışma, inşaat ve ekipmana ilişkin olarak proje sahibi hiçbir surette hak iddia etmeyeceği ve söz konusu santral kurulumu çalışmalarına engel olmayacağı, aksi durumda yatırımcının yaptığı masrafların tümünü ve sözleşmeye aykırı davranıştan kaynaklanan zararı tazmin edeceğini kabul ettiği, davalıların yükümlülüklerini yerine getirmediği gibi sözleşmeye konu GES santrallerini de 3. şahıslara devrettiklerini, ... Enerji tarafından müvekkiline kesilen 16.01.2018 tarihli 100.524,20-TL bedelli fatura içeriği malın teslim alındığına dair irsaliyenin ibrazı için kendilerine süre verildiğini, ancak fatura konusu malların müvekkiline teslim edildiğini, bu durumda sevk irsaliyesi bulunması mümkün olmadığı gibi,malların teslim edilmediği gibi bir iddialarının olmadığını, bu nedenle söz konusu faturadan kaynaklanan alacağın mahkemece dikkate alınmamasının hatalı olduğunu belirterek, kararın redde ilişkin kısımlarının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar ... Enerji, ... Enerji ve ... Enerji vekili; dayanak icra takibinde davacı şirketin, müvekkillerinin tarafı olmadığı bir sözleşmeden kaynaklanan alacak iddiasını müteselsil sorumluluk esasına dayalı olarak müvekkili şirketlerden talep ettiğini, oysa tarafların tümünün akdettiği bir sözleşme bulunmadığını, bu nedenle sözleşmelerin nispiliği ilkesi gereğince alacak iddialarının ayrı ayrı ileri sürülmesi gerekirken davacının tüm davalılar aleyhine tek bir icra takibi başlatmasının usule aykırı olduğunu, mahkemece müvekkili ... bakımından davanın kısmen kabulü ile 20.000-Euro asıl alacak ile 89,86-Euro işlemiş faize hükmedildiğini, müvekkili ... şirketine 19/06/2017 tarihinde ... isimli kişi tarafından 78.402,99-TL ödeme yapıldığını, davacının bu bedeli de alacak konusu yaptığını, ancak bedel Türk Lirası olarak gönderilmesine rağmen takibin Euro üzerinden başlatıldığını ve mahkemece de Euro üzerinden karar verildiğini, ancak taraflar arasındaki sözleşmede ödemelerin yabancı para üzerinden yapılacağına dair bir düzenleme bulunmadığı gibi davacının da yabancı para üzerinden bir ödeme yapmadığını, TBK'nın 99. maddesi hükmü karşısında davacının Euro üzerinden takip başlatmasının ve mahkemece Euro üzerinden hüküm verilmesinin hatalı olduğunu, ayrıca davacı tarafından müvekkiline gönderilen bir bedel bulunmamakta olup, paranın açıklama olmaksızın ... isimli kişi tarafından gönderildiğini, bahse konu bedelin davacı şirketin ticari kayıtlarına da işlenmediğini, bu nedenle müvekkili ... yönünden davanın reddi gerektiği halde kısmen kabul kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, alacak yargılamayı gerektirdiğinden müvekkili aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesinin hatalı olduğunu, ayrıca davacının takipte kötü niyetli olmasına rağmen haklarındaki dava reddedilen müvekkilleri ... ve ... lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmemesinin hatalı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE:Dava, taraflarca imzalanan hisse devri ve proje satış sözleşmesi ile ... Sözleşmesinin feshi sonucunda, uğranılan zararın tahsili için başlatılan takibe vaki itirazı iptali istemine ilişkindir. Somut olayda davacı ile davalı ... Enerji arasında 18.05.2017 tarihli ... sözleşmesi, yine davacı ile davalılar ..., . ve ... firmaları arasında Hisse Devir ve Proje Satış Sözleşmesi akdedildiği,Davacı tarafından davalıların edimlerini yerine getirmedikleri gerekçesiyle 13.07.2018 tarihli ihtarname ile feshedilerek avans ödemeleri ile araziler için yapılan masraflar toplamı 123.000-Euro'nun 3 gün içerisinde ödenmesinin ihtar edildiği, davacı tarafça aynı tutar asıl alacak ile 1.017,70-Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 124.017,70-Euro alacağın tahsili istemiyle davalılar aleyhine İstanbul ... İcra Dairesinin ... sayılı dosyası ile ilamsız takip başlatıldığı, davalıların süresinde ödeme emrine itirazı üzerine işbu davanın açıldığı,mahkemece yapılan yargılama sonucunda davalılar ... ve ...aleyhine açılan davanın reddine, davalı... Enerji aleyhine açılan davanın 55.000-Euro asıl alacak ve 239,45-Euro işlemiş faiz olmak üzere 55.239,45-Euro üzerinden, davalı ... aleyhine açılan davanın ise 20.000-Euro asıl alacak ve 89,86-Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 20.089,86-Euro üzerinden kısmen kabulüne karar verildiği, karar davacı vekili ile ile davalılar ..., ... ve ... vekilleri tarafından istinaf edilmiştir.Davacı ile davalılar ...,... ve ... firmaları arasında akdedilen hisse devir ve proje satış sözleşmesinin amacı, 3 adet ... projesine sahip davalı şirketlerin hisselerinin davacıya devredilmesi olarak belirlenmiştir. Sözleşmenin proje sahiplerinin (..., ... ve ...) taahhütleri başlıklı 3.2 maddesinde; proje sahiplerinin, proje arazilerinde ...santrallerinin kurulması için gerekli tüm başvuruların yapıldığı, arazilerin satın alındığını, ilgili mercilerden çağrı mektubu alındığını, ... proje onayı yapıldığını, nazım imar planının onaylatılacağını ve ... kurulumu için gerekli sair izin ve onayların alındığını beyan etmiş olup, bu bilgilerin doğru olduğunu, aksi takdirde sözleşmenin geçersiz olacağını ve derhal aldığı tüm ödemeleri iade edeceğini, bu nedenle yatırımcının uğrayacağı tüm zararları derhal tazmin etmeyi kabul taahhüt ettiği, 3.6 maddesinde; proje sahiplerinin, sözleşme konusu proje arazilerinin kadostral yola cephesinin olduğunu, yoksa yola cephe sağlanacağını, güncel teknik mevzuat çerçevesinde hiçbir imar engelinin bulunmadığını taahhüt ettikleri, 3.7 maddesinde; proje sahiplerinin, sözleşme konusu şirketlerin hisse devri ya da rehni ile ilgili olarak hiçbir surette 3. kişilerle feshedilmiş ya da yürürlükte olan bir sözleşme imzalamadığını ve sözleşme tarihinden itibaren de imzalamayacağını taahhüt ettikleri, 3.8 maddesinde; ... santralinin geçici kabulünün yapılmasının ardından şirketin yatırımcıya devrinin yapılacağı, yatırımcı tarafından tüm bedelin ödenmesi ve sözleşmenin tüm şartları yerine getirilmesine rağmen devir yükümlülüğünün yerine getirilmemesi durumunda proje sahibinin yatırımcının uğradığı zararları ödeyeceği, 3.9 maddesinde; sözleşmenin imza tarihinden itibaren proje arazisi üzerinde santral kurulumu için yatırımcı tarafından yapılacak çalışma ve ekipmana ilişkin olarak proje sahibinin hiç bir surette hak iddia etmeyeceğini ve çalışmalara engel olmayacağını, aksi halde yatırımcının yaptığı masrafların tümünü ve sözleşmeye aykırılıktan kaynaklanan zararı tazmin edeceği, sözleşmenin proje sahiplerinin yükümlülükleri başlıklı 4.1 maddesinde; proje sahiplerinin, işbu sözleşmenin imzasından sonra santrallerin geçici kabullerinin yapılmasıyla birlikte şirket hisselerini yatırımcı şirkete devredeceği, 4.2 maddesinde; proje sahiplerinin, projelerle ilgili imar izinleri, çağrı mektupları ve gerekli olan tüm başvuruları yasal mevzuata uygun olarak yetkili merciler önünde yaptığını/yapacağını, onayların alınması durumunda bu belgeleri yatırımcıya yazılı olarak ibraz edeceği, 4.4 maddesinde; proje sahiplerinin, projelerin üzerinde kurulacağı arazileri, ... projesinin imarının askıdan indiği tarihten itibaren 10 gün içerisinde ve sözleşmenin 5.3.c maddesindeki şartların oluşması durumunda yatırımcının belirteceği kişilere devredeceği, sözleşmenin yatırımcının (davacı) yükümlülükleri başlıklı 5.3 maddesinde; ... projelerine ilişkin olarak bu sözleşmenin geçerli olduğu süre dahilinde onaylanan nazım imar planlarının kabul edilmesi şartıyla ödemelerin yapılacağı, proje sahiplerinin hissedarlarına yapılacak ödemelerin sözleşmede belirtilen hisse sahiplerinin İban numaralarına yapılacağı, tüm projeler için proje sahiplerine ödenecek toplam tutarın 490.000-Euro olduğu, yatırımcı tarafından, ... projesinin imar için ilana çıktığı askı tutanağı ibrazı ve belgenin teyidi ile birlikte proje sahiplerine kapora olarak 20.000-Euro ödeneceği, proje sahiplerinin, projelere ait nazım imar iznini çıkarmayı her şekilde taahhüt ettikleri, 5.3.d maddesinde; yatırımcının en geç 30.06.2017 tarihi olmak üzere ... projesi imarının askıdan indiği tarihten şirket yetkilerinin tamamen devredilmesi ve şirket ortaklarının taahhütleri alınarak aynı gün 2 adet 235.000-Euro tutarlı kati banka teminat mektubunu proje sahiplerine vereceği, 5.3.e maddesinde; proje sahiplerinin parsellerin imar askı tutanaklarını en geç 30.08.2017 tarihine kadar yatırımcı firmaya ibraz etmeyi taahhüt ettikleri, 5.5 maddesinde; proje sahiplerinin ... içerikli imar durum belgesi alınması, ... onaylarının alınması, alıcının yatırımı tamamlaması için yapılması gereken finansal başvurular ve teminatların kabul edilmesi dışında herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı, sözleşmenin feshi başlıklı 6. maddesinde ise; taraflardan birinin sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmeyerek ihlal etmesi ve diğer tarafın bu durumu yazılı olarak ihtar etmesine rağmen, söz konusu ihlalin en çok 30 (otuz) gün içerisinde ihlale sebep olan tarafça giderilmemesi durumunda, 30. gün sonunda ihtarı çeken tarafın işbu sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebileceği, imar planının onaylanmaması ya da onaylı imar planına göre uygun bir ... yerleşimi yapılamaması, sit alanı ve bu gibi sorunlarla ilgili projeyi bozucu bir durumun oluşması durumunda, sözleşmenin derhal fesih olacağı ve alınan avanslar ile teminat mektuplarının yatırımcıya iade edileceği hüküm altına alınmıştır. Davacı ile davalı ... arasında akdedilen 18.05.2017 tarihli ... proje geliştirme ve danışmanlık sözleşmesinin danışmanın (... Enerji) taahhütleri başlıklı 3.2 maddesinde; danışmanın, proje arazilerinde ... santrallerinin kurulması için gerekli tüm başvuruların yapıldığı, arazilerin satın alındığını, ilgili mercilerden çağrı mektubu alındığını, ... proje onayı yapıldığını, nazım imar planının onaylatılacağını ve... kurulumu için gerekli sair izin ve onayların alındığını beyan etmiş olup, bu bilgilerin doğru olduğunu, aksi takdirde sözleşmenin geçersiz olacağını ve derhal aldığı tüm ödemeleri iade edeceğini, bu nedenle yatırımcının uğrayacağı tüm zararları derhal tazmin etmeyi kabul taahhüt ettiği, 3.6 maddesinde; danışmanın, sözleşme konusu proje arazilerinin kadastral yola cephesinin olduğunu, yoksa yola cephe sağlanacağını, güncel teknik mevzuat çerçevesinde hiçbir imar engelinin bulunmadığını taahhüt ettiği, 3.7 maddesinde; danışmanın, sözleşme konusu şirketlerin hisse devri ya da rehni ile ilgili olarak hiçbir surette 3. kişilerle feshedilmiş ya da yürürlükte olan bir sözleşme imzalamadığını ve sözleşme tarihinden itibaren de imzalamayacağını taahhüt ettiği, 3.8 maddesinde; danışmanın parsellerin imar askı tutanaklarının en geç 30.07.2017 tarihine kadar ilana çıktığını yatırımcıya ibraz etmeyi taahhüt ettiği, sözleşmenin yatırımcının taahhütleri başlıklı 4.1 maddesinde; ... projelerine ilişkin olarak bu sözleşmenin geçerli olduğu süre dahilinde onaylanan nazım imar planlarının kabul edilmesi şartıyla ödemelerin yapılacağı, ödemelerin proje sahiplerinin veya danışmanın belirteceği şahsi hesap numaralarına yapılacağı, tüm projeler için proje sahiplerine ödenecek toplam tutarın 490.000-Euro ve danışmana ödenecek tutarın 60.000-Euro olduğu, yatırımcı tarafından, ...projesinin imar için ilana çıktığı askı tutanağı ibrazı ve belgenin teyidi ile birlikte proje firmasına kapora olarak 20.000-Euro ödeneceği, ayrıca danışmana 30.000-Euro ödeneceği, proje firmaları ve danışmanın imar izinlerini çıkaramaması hariç olmak üzere, yatırımcının projeden vazgeçmesi veya sözleşmenin münfesih olması halinde ödenmiş olan kaporanın yatırımcıya iade edilmeyeceği, 4.1.f maddesinde; ... projesi imarının askıdan indiği tarihte askı tutanağının danışman tarafından yatırımcıya ibraz etmesi ve şirket ortaklarının taahhütleri alınarak aynı gün 2 adet 235.000-Euro tutarlı kati banka teminat mektubunu proje sahiplerine verileceği, proje sahiplerinin parsellerin imar sürecini tamamlayarak onaylı belgeleri en geç 30.08.2017 tarihine kadar yatırımcı firmaya ibraz ettiklerinde 10 gün içerisinde yatırımcının 235.000-Euro'yu proje sahibine ödeyerek ilk teminat mektubunu geri alacağı, sözleşmenin feshi başlıklı 6. maddesinde ise; taraflardan birinin sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmeyerek ihlal etmesi ve diğer tarafın bu durumu yazılı olarak ihtar etmesine rağmen, söz konusu ihlalin en çok 30 gün içerisinde ihlale sebep olan tarafça giderilmemesi durumunda, 30. gün sonunda ihtarı çeken tarafın işbu sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebileceği, imar planının onaylanmaması ya da onaylı imar planına göre uygun bir ...yerleşimi yapılamaması, sit alanı ve bu gibi sorunlarla ilgili projeyi bozucu bir durumun oluşması durumunda, sözleşmenin derhal fesih olacağı ve alınan avanslar ile teminat mektuplarının yatırımcıya iade edileceği düzenlenmiştir. 6098 sayılı TBK'nın 99. maddesi uyarınca, konusu para olan borç ülke parasıyla ödenir. Ancak ödemenin ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödenmesi kararlaştırılmış ise alacaklı, ödemenin bu para birimiyle veya ülke para birimiyle ödenmesini istemede seçimlik hakka sahiptir. Somut olayda her iki sözleşmede de sözleşme bedeli yabancı para birimi üzerinden kararlaştırılmış olup, davacı tarafça dayanılan banka dekontlarının bir kısmında ödeme Türk Lirası üzerinden yapılmış olsa da ödenen tutarın yabancı para karşılığının da gösterildiği görülmektedir. Bu durumda sözleşmeden kaynaklanan alacak ve uğranılan zarar bakımından davacı tarafça yabancı para birimi üzerinden takip başlatılmasında usule aykırılık yoktur. Davacı tarafça; davalılar ..., ..ve ... firmalarının sözleşmenin 3.6, 3.7, 3.8 ve 3.9 maddelerindeki edimlerini yerine getirmedikleri ileri sürülmüştür. Diğer davalı ... Enerji de davacı ile akdettiği danışmanlık sözleşmesinde davacıya aynı edimleri taahhüt etmiştir. Sözleşmenin 3.6 maddesinde davalılarca, proje arazilerinin kadastral yola cephesinin sağlanması ve teknik mevzuat çerçevesinde hiçbir imar engelinin bulunmayacağı, 3.7 maddesinde davalıların sözleşme konusu şirketlerin hisse devri ya da rehni ile ilgili olarak hiçbir surette 3. kişilerle feshedilmiş ya da yürürlükte olan bir sözleşme imzalamadığı ve sözleşme tarihinden itibaren de imzalamayacağı, 3.8 maddesinde santralinin geçici kabulünün yapılmasının ardından şirketlerin yatırımcıya devrinin yapılacağı, danışmanın ise parsellerin imar askı tutanaklarının en geç 30.07.2017 tarihine kadar ilana çıktığını yatırımcıya ibraz etmesi, 3.9 maddesinde ise davacı yatırımcı tarafından proje arazilerinde yapılacak çalışmalara davalılar tarafından engel olunmayacağı taahhüt edilmiştir. Aynı taahhütler danışmanlık sözleşmesinde de yer almaktadır. Davacı tarafça davalıların bu edimleri yerine getirmedikleri ileri sürülmüşse de, mahkemece davalıların taahhüt ettikleri bu edimleri yerine getirip getirmedikleri hususunda hiç bir araştırma ve inceleme yapılmamıştır. Davalılar vekilince de davacının sözleşmenin 5. maddesi ile taahhüt ettiği teminat mektubunu vermediği, dolayısıyla kendi edimini ifa etmeyen davacının müvekkillerinden edimlerinin ifasını bekleyemeyeceği, davacının tesisin kurulması için gerekli yatırımı yapmadığı savunulmuştur. Bu durumda öncelikle ... projelerinin kurulacağı arazilere ait imar durumunun ilgili belediye ile özel idareden sorularak sözleşmelerde belirlenen takvime göre davalıların imara ilişkin edimlerini yerine getirip getirmediklerinin, buna bağlı olarak edim sırasının hangi tarafta olduğu, davacının ödeme ve teminat mektubu verme edimlerinin sırasının gelip gelmediğinin tespiti gerekmektedir. Davacı tarafça proje arazilerinde yapılan çalışmalara ilişkin masraflar bakımından ... ve... unvanlı iki ayrı şirketle akdedilmiş olan ... kurulumuna ilişkin sözleşmeler ile faturalara delil olarak dayanılmıştır. Davacının akdettiği her iki sözleşme de aynı edimleri içermekte olup, öncelikle davacı taraftan aynı konuda iki ayrı şirketle aynı edimleri içeren farklı sözleşmeler imzalanmasının sebebi ve işlerin yapılıp yapılmadığı konusunda açıklama yapması istenilmelidir. Aynı konuda davalılar tarafından da HMK ... firmasıyla bir sözleşme akdedilmiş olup, her iki taraf da ... kurulumuna ilişkin masrafları kendilerinin yaptığını ileri sürmüş olmakla, bu hususun da açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Bu nedenle sözleşmelerin tarafı olan dava dışı şirketlere de yazı yazılarak sözleşme konusu edimlerin yerine getirilip getirilmediği ve kim tarafından yerine getirildiği belirlenmelidir. ... projelerinin hayata geçirilmesi için gerekli teknik ve idari prosedürün tespiti ve somut olayda hangi aşamaya getirildiğinin tespiti bakımından da ...projelerinin kurulum sürecine ilişkin tüm başvuru, kayıt ve belgelerin ilgisine göre ..., EPDK ve Enerji Bakanlığından getirtilerek sürecin denetlenmesi gerekmektedir. Belirtilen tüm eksiklikler giderildikten sonra aralarında ... kurulumu ve işletmeciliği alanında uzman bilirkişinin de bulunduğu bilirkişi kurulu aracılığıyla bilirkişi incelemesi yaptırılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir. Açıklanan nedenlerle; uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davacı vekili ile davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün HMK'nın 353(1)a-6 maddesi uyarınca kaldırılarak, davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı ile davalılar ... Şti., ... Şti., ... Şti. vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/11/2021 Tarih 2018/1148 Esas 2021/896 Karar sayılı hükmün HMK.'nın 353(1)a-6 gereği KALDIRILMASINA;"Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine"İstinaf yoluna başvuran davacı ve davalı tarafından yatırılan peşin istinaf karar harcının (davacı 80,70-TL, davalılar ... Şti., ...Şti., ... ... Şti. 6.866,79-TL ) istek halinde kendilerine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.30/01/2025