T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2023/1433
KARAR NO : 2026/926
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 24/01/2023
NUMARASI : 2022/125 Esas - 2023/46 Karar
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 18/02/2022
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 13/05/2026
Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davacı ve davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA: Davacı vekili; müvekkiline ait mutfak malzemeleri cinsi emtianın ... plakalı araç ile Türkiye-Kazakistan nakliye sürecinde Kazakistan sınırları içerisinde seyir halinde iken aracın dorsesinde yangın çıktığını ve emtianın tamamen yandığını, taşımanın ... şirketinin organizatörlüğünde alt taşıyıcı ve davalı ... tarafından davalı kooperatif adına kayıtlı araç ile gerçekleştirildiğini, davacı şirketin zararının 51.812,36-Euro olduğunu, .... şirketinin sigortacısı ... AŞ'nin yapılan görüşmeler ve eksper raporu neticesinde hasarın 25.906,18-Euro kısmının karşılandığını, bakiye kısımdan davalıların sorumlu olduğunu belirterek 25.906,18-Euro'nun olay tarihi 01.02.2021'den itibaren Euroya uygulanan libor faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ...vekili; davacı ile müvekkili kooperatif arasında herhangi bir sözleşme olmadığını, davacının taşıma sözleşmesini İrem U. Nakliyat şirketi ile kurduğunu, müvekkiline ait araçların ve dorselerinin tüm periyodik bakımlarının muntazam olarak yapıldığını, davacının iddiasının mesnetsiz olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili; yangının çıkmasında müvekkilinin hiçbir kusurunun bulunmadığını, yanığının trafikte seyir halindeyken yükün birbirine sürtünmesi nedeniyle çıktığını, dorse üzerine hatalı yükleme ve istiflemede müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece; her ne kadar bilirkişi raporunda zararın ortaya çıkmasına neden olan yangının çıkış sebebi tespit edilememiş ise de yangının taşıma süreci içerisinde meydana geldiği, davalıların taşıyıcı olduğu, ispat bakımından ... 17/2 ve 4. maddelerindeki düzenlemelerden yola çıkılarak taşıma sürecinde meydana gelen hasarlardan taşıyıcının sorumluluktan kurtulma sebeplerinden birini ispatlayamazsa oluşan zarardan sorumlu olacağı, yangın sebebinin tahmini olarak sürtüşme olarak belirtildiği, davalıların hasardan sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile; 25.906,18-Euro tazminatın dava tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/A maddesi gereğince uygulanacak faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: 1-Davacı vekili; olay tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiğini, aksi halde faizin başlangıç tarihi olarak arabuluculuk başvuru tarihinin esas alınması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
2-Davalılar vekili; müvekkili kooperatifle davacı arasında nakliye anlaşması bulunmadığını, anlaşmanın ... ile davacı arasında yapıldığını, bilirkişi raporunda yangının nedeninin ispat edilemediğini, taşıma konusunda uzmanlığı bulunan bilirkişi kurulundan rapor alınarak sonuca gidilmesi gerektiğini, bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığını, taşıyıcının sorumluluğunun kesin bir şekilde belirlenmesi gerektiğini, bilirkişi raporuna karşı ileri sürülen itirazların değerlendirilmeden karar verildiğini, dava dosyasına sunulan fotoğraflara göre yangının yüklerin olduğu yerden başladığını, tırın diğer aksamlarından ve yük harici herhangi bir yerinden yangının başladığına dair bir durum olmadığını, Kazakistan itfaiyesi tarafından yangının çıkış nedeni olarak yüklerin sürtüşmesi olduğunun belirtildiğini, aracın muayenesine ilişkin raporların sunulduğunu, araçların düzenli olarak bakım ve denetimden geçtiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, taşıma sırasında yanarak hasarlanan emtia nedeniyle taşıtanın zararının tazmini istemine ilişkindir.
Somut olayda; Kazakistan'da yerleşik davacı alıcı firma tarafından dava dışı satıcı ...AŞ'den 09/01/2021 tarihli 28.180-USD tutarlı fatura ile dava dışı satıcı ... Ltd Şti'den 08/01/2021 tarihli 35860,81-USD tutarlı fatura kapsamında ...-İstanbul teslim şartı ile satın aldığı mutfak malzemesi cinsi emtianın Türkiye'den Kazakistan'a karayolu ile taşıması sırasında Kazakistan sınırları içerisinde yanarak hasara uğradığı, ekspertiz incelemesinde 500-Euro muafiyet tenzili ile hasarın 51.812,37-Euro olarak belirlendiği, ... sorumluluk sigortacısı tarafından davacı alıcıya 25.906,18-Euro hasar ödemesi yapıldığı, kalan hasar bedeli 25.906,18-Euro'nun iş bu dava ile taşıyanlardan talep edildiği anlaşılmaktadır.
Davacı alıcı malları ... - İstanbul teslim şartı ile almış olup, nakliye faturası da davacı alıcı adına düzenlenmiştir. ... teslim, satıcının malları kendi ülkesinde, alıcının belirlediği nakliyeciye veya noktada (fabrika, depo, terminal) gümrük işlemlerini tamamlayarak teslim ettiği, risk ve masrafların bu noktadan itibaren alıcıya geçtiği bir teslim şeklidir. Somut olayda da malların nakliyeciye yüklenmekle hasar davacı alıcıya geçtiğinden zarar davacının uhdesinde doğmuştur. Bu nedenle davacının aktif husumeti bulunmaktadır.
Davalı kooperatif tarafından davacı ile aralarında taşıma sözleşmesi bulunduğunu belirterek husumet itirazında bulunulmuştur. Somut uyuşmazlıkta taşımanın güzergahı itibariyle ... hükümleri uygulanacaktır. ... uyarınca, bir kişinin taşıyıcı olarak sorumlu tutulabilmesi için taşıma işini üstlenmiş olması gerekli ve yeterlidir. Zira ... nin 1 f.1 uyarınca ..., “ücret karşılığında yüklerin taşıt ile karadan taşınmasına ait her mukaveleye uygulanacaktır”. Taşıyıcının taşımanın bir kısmını ya da tamamını bilfiil yerine getirmemiş olması, Taşıma İşleri Komisyoncusunun ya da taşıyıcının ... hükümlerine göre sorumlu tutulamayacağı anlamına gelmemektedir. ... nin 3. maddesinde “Bu Sözleşmenin uygulanması bakımından taşımacı, çalıştırdığı kişilerin ve taşımanın yapılması için hizmetlerinden yararlandığı diğer kimselerin görevleri sırasında hareket ve ihmallerinden sanki bu hareket ve ihmalleri kendisi yapmış gibi sorumlu olacaktır.” Hükmün işaret ettiği üzere, yardımcı kişinin eylemi sonucunda bir zarar meydana geldiğinde, söz konusu zarara yol açan eylemi bizzat taşıyıcı kendi gerçekleştirmiş gibi kabul edilecektir. . Somut olayda emtianın taşınmasında ... ...Ltd Şti tarafından davacı alıcı adına nakliye bedeli faturasını düzenlediği, davalı ...'ın ise ... ...Ltd Şti'ye nakliye faturasını düzenlediği, taşımanın yapıldığı aracın davalı Hentır Kooperatifine ait olduğu, yine taşıt kartının davalı kooperatif adına düzenlendiği, davalı ...'ın davalı kooperatifin üyesi olduğu, 22/01/2020 tarihinde davalı kooperatif tarafından dava dışı ... ...Ltd Şti'ye gönderilen e-posta ile nakliye anlaşmasının onaylandığı anlaşılmaktadır. Bu durumda davacı alıcı tarafından nakliye için dava dışı ... ...Ltd Şti'nin görevlendirildiği, dava dışı akdi taşıyıcı tarafından davalı Hentır Kooperatifine sevk edildiği, davalı kooperatifin ise taşımayı fiilen diğer davalı ...'a kooperatife ait araç ve taşıt kartıyla yaptırdığı, davalıların üstlendikleri alt taşıma kapsamında taşıtana karşı sorumlulukları bulunduğu anlaşılmakla husumet itirazları yerinde değildir.
... nin 17/1. maddesi gereğince taşıyıcı, eşyanın kendisine teslim edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen süre içinde uğranılan ziya, gecikme ve hasardan sorumludur. ...'nin 17/2. maddesi uyarınca, eğer kayıp, hasar ya da gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de, istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlemesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmişse taşımacı sorumlu tutulamaz. ...’nin 18/2. maddesi uyarınca, kayıp, hasar ve gecikmenin 17/2. maddede öngörülen nedenlerden birinden doğduğunu kanıtlamak taşımacıya aittir. Taşıyıcı bu halde öncelikle sorumluluktan kurtulma sebebinin varlığını, akabinde zararın bizatihi bu sebepten kaynaklandığını ispatla mükelleftir.
Somut olayda hasarın çekiciye bağlı dorsede çıkan yangın neticesi gerçekleştiği, emtianın tam zayi olduğu anlaşılmaktadır. Eksper raporunda ve bilirkişi raporunda yangın hadisesinin neden kaynaklandığı tespit edilememiştir. Yangından sonra Kazakistan itfaiyesi tarafından düzenlenen yangın raporunda yangın nedeni "tahmini olarak sürtüşme" şeklinde gösterilmiştir. Ancak bilirkişiler tarafından yapılan değerlendirmede taşınan emtianın niteliği gereği sürtüşmeden kaynaklı yanmasının teknik olarak mümkün olmadığı belirtilmiş, itfaiye raporunda da tahmini olarak tespit bulunulduğu dikkate alındığında yangının taşıyanın aracından mı yoksa başka bir nedenden dolayı mı meydana geldiği hususu açık bir şekilde belirlenememiştir. ... 18/2 maddesi gereğince yangın hadisesinin 17/2. maddesinde düzenlenen ve kendilerine atfedilemeyen nedenlerden ötürü meydana geldiği hususunda ispat yükü davalı taşıyanların üzerindedir. Davalılar sorumluluktan kurtulma sebebini ispat edemediğinden davalılar vekilinin müvekkilinin hasardan sorumlu olmadığına ilişkin istinaf nedeni yerinde değildir....'nin 27. maddesinde hak sahibinin ödenecek tazminat için faiz isteyebileceği, ancak faizin ödeme isteğinin yazılı olarak, taşımacıya gönderildiği tarihten başlayacağı, böyle bir istekte bulunulmaması halinde faizin davanın açıldığı tarihten itibaren istenebileceği düzenlenmiştir. Somut olayda davacının yazılı başvurusu bulunmadığından faizin başlangıç tarihine yönelik istinaf nedeni görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle; taraf vekillerince ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden, taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davacı ve davalılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
Davacıdan alınması gereken 732-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 179,90-TL harcın mahsubu ile kalan 552,10-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
Davalılardan alınması gereken 27.447,29-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 6.861,90-TL harcın mahsubu ile kalan 20.585,39-TL harcın davalılardan müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
Davalılar ve davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,
Gerekçeli kararın bir örneğinin taraflara tebliğine,
HMK'nın 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi.13/05/2026