T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/1344
KARAR NO : 2026/862
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL ANADOLU 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 21/02/2023
NUMARASI : 2021/796 Esas - 2023/147 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan Rücu)
DAVA TARİHİ: 22/12/2021
İSTİNAF KARAR TARİHİ:06/05/2026
Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA: Davacı vekili, müvekkili şirket ile dava dışı sigortalı arasındaki ... nolu emtia nakliyat abonman sözleşmesi ve ... nolu emtia nakliyat sigorta poliçesiyle nakliye rizikolarının teminat altına alındığını; sigortalının Almanya'dan satın aldığı 14/12/2020 tarihli faturayla satın aldığı 25 KAP (288 kova, 9.240 kg net ve 10.028 kg brüt) endüstriyel tutkalın nakliyesinin davalı ... ... AŞ tarafından karayoluyla gerçekleştirildiğini; aracın 25/12/2020 tarihinde Erenköy Gümrüğü'ne bağlı antrepoya vardığında 11 palet muhteviyatı 30 kg kovalar içerisindeki emtianın ambalajlarının ezik ve ürünün ise akarlı olduğunun görüldüğünü, sürücüyle birlikte hasar tutanağı düzenlenerek ... belgesi üzerine "11 palet eşya kovalar ezik ve akarlı olarak antrepoya alınmıştır"şerhi düşüldüğünü; sürücünün de "... firmasından tutkal yükü aldım, başka bir yük almaya giderken sert fren yapmak zorunda kaldım, yolda yükün hasar gördüğünü fark ettim, Almanya içerisinde aracımızı bir depoya çekip bütün hasarlı paletleri indirip tekrar paletleme işlemi yaptım, hasarlı kovalardaki tutkalları yeni kovalara koyarak yeniden paketledim." şeklinde imzalı beyanda bulunduğunu; 288 kovanın 80 kovasının (2.400 kg) hasarlı olduğunun tespit edildiğini, zarardan davalı taşıyıcı ve taşıyıcının sigortacısı diğer davalının sorumlu olduğunu; hasar nedeniyle müvekkilinin sigortalıya 32.864,87-TL tazminat ödediğini ve haklarına halef olduğunu; davadan önce başvuruya rağmen ödeme yapılmayınca davalılar aleyhine İstanbul Anadolu 18. İcra Dairesi'nin ... esas numaralı dosyasıyla başlatılan takibe ancak davalıların takibe itiraz ettiğini ileri sürerek, davalıların icra takibine itirazının iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : 1- Davalı ... ... AŞ vekili, emtianın zarara uğramasının yanlış istifleme ve uygun olmayan ambalajlamadan kaynaklandığını, istiflemenin dava dışı gönderici tarafından yapıldığını; kovalar paletlere sağlam şekilde bağlanmış ve yük römorkta sabitlenmiş olsaydı ani frende zararın oluşmayacağını, kovalardaki ezilmelerin ani frenden kaynaklanmayıp kovaların üst üste konulmasından kaynaklandığını, kovaların dayanıksız olduğunu; davacının aldığı ekspertiz raporunda bu hususta değerlendirme bulunmadığını; kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının sigortalısının müterafik kusurunun TBKnın 52'maddeye göre dikkate alınması gerektiğini; sorumluluğun kg başına 8,33 ... ile sınırlı olduğunu belirterek, davanın reddine ve kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.
2- Davalı ... Katılım Sigorta, davaya süresinde cevap vermemiş; vekili, yargılama aşamasında, talebin zamanaşımına uğradığını belirterek, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI : Mahkemece, davalı ... Sigorta'nın zamanaşımı def'inin reddedildiği; ... belgesinde araç sürücüsü tarafından ani ve sert fren yapması neticesinde ürünlerde hasar meydana geldiği ve hasar gören yükün yeniden istiflendiğinin şerh edildiği; davalı taşıyıcının emtiayı teslim aldığı sırada ambalajlama, istifleme ve yüklemeye yönelik çekince ileri sürmeden emtiayı teslim aldığı, sert frenin yarattığı ivmenin neden olduğu hasardan dolayı taşıyıcının sorumlu olduğu, davacının talebinin sınırlı sorumluluk miktarının altında kaldığı; davalılar takipten önce temerrüde düşürülmediğinden işlemiş faiz istenemeyeceği gerekçesiyle,davalıların icra takibine itirazının 29.558,98-TL asıl alacak üzerinden iptali ile takibin asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilerek devamına ve alacağın %20'si oranındaki 5.911,78-TL icra inkar tazminatının davalılardan müştereken alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ : 1-Davalı ... ... AŞ vekili, ...'nin 17/4. maddesine göre ambalajlama hatası veya eksikliği yüzünden meydana gelen zararlardan taşıyıcının sorumlu tutulamayacağını; yükleme ve istiflemeyi yapan davacının sigortalısının zarara sebebiyet verdiğini; emtiadaki hasarın ani frenden değil kovaların dayanıksız oluşundan ve hatalı istifden kaynaklandığını, bu hususun araştırılmadığını; gönderici ile taşıyıcı arasındaki taşıma sözleşmesinin 8. maddesine göre istiflemenin gönderici sorumluluğunda olduğunun açıkça belirtildiğini,müterafik kusurun değerlendirilmediğini belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
2- Davalı ...vekili, taleplerin zamanaşımına uğradığını; bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığını; hasar yükleme ve ambalajlama hatasından kaynaklandığından zararın taşıyıcıya yüklenemeyeceğini; zararın taşıma sırasında meydana gelmediğini ve yazılı ihbar yapılmadığını; müvekkilin sorumluluğunun takip tarihiyle sınırlı olması gerekirken fahiş faiz istenildiğini belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE : Dava, davacı tarafından emtia nakliyat sigorta poliçesiyle sigortalanan emtianın davalı ... ... AŞ tarafından taşınması sırasında hasara uğraması nedeniyle, davacı tarafından sigortalıya ödenen hasar bedelinin davalı taşıyıcıdan ve sorumluluk sigortacısı diğer davalıdan rücuen tahsili için başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davaya konu taşıma Almanya-Türkiye arasında gerçekleştiğinden,uyuşmazlığın ... Konvansiyonu hükümlerine göre çözümlenmesi gerekmektedir. Sigorta hukukundan kaynaklanan halefiyet ve rücu hususlarında ise 6102 sayılı TTK hükümleri esas alınacaktır.
TTK'nın 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır.
İstanbul Anadolu 18. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasıyla davalılar ve davalı taşıyıcının araç sürücüsü ... aleyhine 03/08/2021 tarihinde başlatılan icra takibinde 29.558,98-TL asıl alacak ve 2.441,65-TL işlemiş faiz (04/02/2021) olmak üzere toplam 32.000,63-TL'nin avans faizi işletilerek tahsili istenilmiş; davalılar takibe itiraz etmiş ve davalı ... Sigorta,borca itirazında talebin zamanaşımına uğradığını bildirmiştir.
19/01/2021 tarihli ekspertiz raporunda, 11 paletteki 80 adet kovanın hasarlandığı, hasarın karayolu taşıması sırasında ani-sert fren nedeniyle meydana geldiği ve 3.500-TL sovtaj bedeli düşülerek ödenmesi gereken tazminat 32.864,87-TL olduğu hesaplanmıştır.
Mahkemece alınan bilirkişi kök ve ek raporunda, hasara araç hamulesi tutkal türü parsiyel yükün kifayetsiz ambalajlama ya da gönderenin yaptığı yükleme hatası değil araç sürücüsünün sert ve ani fren yapmasının sebep olduğu,sürücünün niçin ani ve sert fren yapmak zorunda kaldığının ... şerhinden anlaşılamadığını zira bu hususta açıklama yapılmadığı; sürücünün kusuru taşıyanın kendi kusuru olduğundan davalı taşıyıcının somut olayda ...'nin 17. maddesindeki kurtuluş kanıtlarından yararlanamayacağı; nakliye sürecinde zarar gören 2.400 kg yükün hasarından dolayı tazminat bağlamında taşıyıcının sorumlu tutulabileceği, azami miktarın 2.400 kg x 8,33 ... = 19,992 ... olduğu; davanın açıldığı tarihteki ... kuru nazara alındığında talebin sorumluluk sınırının altında kaldığı belirtilmiştir.
Davalı ile dava dışı alıcı arasındaki satım faturalarında ve ... belgesinde teslim şekli ... (...) olarak kararlaştırıldığından satıcının hasar ve masraflardan sorumluluğu, emtianın uygun şekilde ambalajlanarak taşıyıcıya teslimi ile son bulmakta olup, teslimden sonra oluşacak hasara ve masrafa alıcı katlanacaktır. Bunun dışında bu tür satışlarda alıcı taşıma sürecinin riskini üstlenmiş olup yükleme, istifleme alıcı sorumluluğundadır. ... koşulunun taşıyıcıya bildirilmesi halinde ise yükleme, istifleme vb. hazırlık işlemleri taşıyıcıyı bağlamaktadır. Somut olayda ... belgesinde teslim şeklinin ... taşıma olduğunun belirtildiği, yani davalı taşıyıcıya taşımanın ... olduğu bildirilmiştir.Bu nedenle yükleme, istifleme, sabitleme davalı taşıyıcı ... ... AŞ sorumluluğundadır. Satış ... koşullu yapıldığı davalı taşıyıcının bilgisinde olup alıcı sigortalı, satıcının işyerinden malları yükleyip istiflemek dahil taşımanın tüm riskini üzerine almış, bu riskini de davalı taşıcıya aktarmıştır. Bu nedenle davalı taşıyıcının sorumluluğu yüklemeye nezaret sorumluluğu kapsamında değildir.
Satışın ... koşullu olmasının yanı sıra taşımanın parsiyel taşıma olduğu, parsiyel taşımacılıkta araç yükleme, istifleme ve araç içi sabitleme işlerinin parsiyel taşıma yapan taşıma firmasına ait olduğu, ... 17/1 ve 17/4. maddelerinde sayılan sebepler ve bunların zarar oluşumunda katkısı bakımından ortak eylem veya karşılıklı fiiller söz konusu olmadığından ...'nin 17/5. maddesi kapsamında müterafik kusur değerlendirmesi yapılamayacaktır.
Somut olayda sigortalının Almanya'da bulunan dava dışı şirketten satın aldığı 25 kap (288 kova, net 9.240 kg - brüt 10.028 kg) endüstriyel tutkal emtiasının taşıması karayoluyla davalı ... ... AŞ tarafından gerçekleştirilmiştir. Taşıma sırasında davalı taşıyıcının araç sürücüsünün sebebi bilinmeyen şekilde ani ve sert fren yaptığı ve taşınmakta olan emtianın olan 11 kovasının (2.400 kg) hasarlandığı, bu hususun davacı tarafından alınan bağımsız sigorta eksper raporunda ve yerel mahkemece alınan bilirkişi raporunda da sabit olduğu; denetime elverişli bilirkişi raporunda ve ek raporda belirtildiği üzere hasarın meydana gelmesinde istiflemenin veya ambalajlamanın yetersizliğinin neden olduğunu gösteren bilgi veya belgenin dosyada bulunmadığı, dosya kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde hasarın meydana gelmesinde araç sürücüsünün ani ve sert freninin etkili olduğu, ... senedine sürücünün ve antrepo görevlisinin hasar şerhini yazdığı görülmüştür. Buna göre emtianın taşıma sırasında hasarlandığı ve ... teslim şekli ile parsiyel taşımanın söz konusu olduğu gözetildiğinde, hasardan davalı taşıyıcının sorumlu olduğu ve davacının sigortalısına yaptığı ödemeyi taşıyıcıya ve onun nakliyat sorumluluk sigortacısı olan diğer davalıya rücu edebileceği anlaşılmıştır.
Davalı ...vekili, icra takibine sunduğu itiraz dilekçesinde alacağın zamanaşımına uğradığını savunmuştur. ...'nin 32/1. maddesine göre; bu sözleşme gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerekir. Söz konusu 1 yıllık süre 25/12/2020 teslim tarihinde başlayacak olup, icra takibi 03/08/2021 tarihinde başlatılması ile zamanaşımı kesilmiş olup, hak düşürücü süre geçmeden 22/12/2021 tarihinde itirazın iptali davası açıldığından, zamanaşımı defii yerinde değildir. Takipden evvel işlemiş faize hükmedilmediğinden, davalı ... vekilinin bu yöne ilişkin istinaf nedeni yerinde değildir.
Açıklanan nedenlerle ve ileri sürülen istinaf nedenlerine göre yapılan inceleme sonunda,davanın kabulüne dair kararda isabetsizlik olmadığından, davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davalılar ... ... AŞ ve ...AŞ vekillerinin, istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
Alınması gereken 2.019,17-TL istinaf karar harcından davalılar tarafından peşin yatırılan 1.009,80-TL harcın mahsubu ile kalan 1.009,37-TL harcın davalılardan müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
Davalılar tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 108-TL istinaf yargı giderinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 06/05/2026