T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2023/698
KARAR NO : 2026/934
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 16/11/2022
NUMARASI : 2019/698 Esas - 2022/825 Karar
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 13/12/2019
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 14/05/2026
Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA: Davacı vekili; müvekkili şirketin 17/05/2019 tarihinde, İstanbul, Beyoğlu İlçesi, ... Mahallesi, ... Ada, 5 Parselde kayıtlı gayrimenkulü satın aldığını, davalı şirketin, bu taşınmazda ...isimli oteli işlettiğini, taraflar arasında 29/05/2019 tarihli protokol imzalandığını, protokolün 3.maddesi gereğince müvekkili şirketin, davalı şirketin www.....com alacağı borcu yoktur yazısı karşılığında 270.000-TL'yi ödeyeceğini kabul ettiğini, buna bağlı olarak 29/05/2019 düzenlenme 30/07/2019 vade tarihli ve 270.000-TL bedelli teminat senedini düzenlediğini, davalının 30/07/2019 tarihi itibari ile müvekkili şirkete www.....com'dan alınmış borcu yoktur yazısını geçerli bir şekilde ibraz edemediğini, davalının ihtarname ekinde sunduğu e-posta yazışmasının hukuken geçerliliği ve bağlayıcılığının bulunmadığını, davalı tarafın protokolün 4.maddesi gereğince 30/07/2019 tarihi itibariyle müvekkili şirkete hukuken geçerliliği ve bağlayıcılığı olan borcu yoktur yazısını ibraz edemediğinden 270.000-TL'yi talep etme hakkını yitirdiğini, müvekkilinin ödeme yükümlülüğünün ortadan kalktığını, davalının kötüniyetli olarak senedi İstanbul İstanbul 20. İcra Dairesi'nin ...sayılı takip dosyası takibe koyduğunu, müvekkili şirketin davacı tarafa herhangi bir borcu olmadığını belirterek müvekkilinin icra takibi, protokol ve senet nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalının takip bedelinin %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı tarafça davaya süresinde cevap verilmemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece; protokolde takip dayanağı bonoya vade tarihi gösterilmek suretiyle yapılmış bir atıf bulunduğu ve takip dayanağı senedin hangi ilişkinin teminatı olduğunun sözleşmede belirtildiği, bu hali ile dava konusu senedin anılan protokol çerçevesinde 3. ve 4. maddede belirtilen hususlarla ilgili olarak teminat amacıyla düzenlenip davalıya verildiği yönündeki iddianın davacı tarafından ispat edildiği, davalının protokol gereğince "www.....com"dan borcu yoktur yazısı aldığını ve davacıya teslim ettiğini ispat etmesi gerektiği, ... Ltd Şti'ye davalının ...ismi ile işlettiği ... nedeni ile 30.07.2019 tarihi itibariyle borcu olup olmadığı hususunda yazılan müzekkere cevabında talebin ....com ...' ye yönlendirilmesi gerektiğinin belirtildiği, Hollanda yetkili makamları ile yapılan istinabe işlemi sonucunda, Lahey Mahkemesi tarafından mahkemenin kendi inisiyatifiyle üçüncü bir şahıstan bilgi talep etme yetkisine sahip olmadığı belirtilerek talebin reddedildiği, davalı tarafından protokolün 3. ve 4. maddesi gereğince, "www.....com"dan "borcu yoktur" yazısı aldığı ve davacıya teslim ettiği yönündeki iddiasını yazılı delillerle ispat edemediği gerekçesiyle davanın kabulü ile İstanbul 20. İcra Dairesi'nin ...sayılı dosyasından başlatılan takip ile takip dayanağı 29.05.2019 düzenleme tarihli, 30.07.2019 ödeme günlü 270.000-TL bedelli bono ve 29.05.2019 tarihli protokol yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili; müvekkilinin protokolün 3. maddesinde belirtilen edimini yerine getirdiğini, internet sitesinden aldığı yazıyı davacıya sunduğunu, protokolde herhangi bir şekil şartı bulunmadığını, oysaki elektronik ortamda oluşturulan kayıtların da belge olarak kabul edildiğini, e-posta yazışmalarının belge niteliğinde olduğu hususunda tereddüt bulunmadığını, davalının kötüniyetli olduğunu, müvekkilinin fiilen borcu yoktur yazısı almasının imkansız olduğunu, bu hususun davacı tarafından bilindiğini, müvekkilinin e-posta başlığında sehven kendisine ait başka bir otelin ismini yazmış ise de e-posta cevabında müvekkilinin hiç bir işletmesinin www.....com nezdinde borcu bulunmadığının anlaşıldığını, ne var ki mahkemece bu iddia ve savunmalar üzerinde hiç durulmadan karar verildiğini,davanın kısmen kabul edilmesine rağmen kendisini vekil ile temsil ettiren müvekkili lehine vekalet ücreti takdir edilmediğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, kambiyo senedi ve kesinleşen ilamsız takip nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Davacı ile davalı arasında akdedilen 29/05/2019 tarihli protokolle davalının "www.....com"dan borcunun bulunmadığına dair alacağı yazının davacıya ulaşmasından itibaren 7 gün içinde davalıya 270.000-TL ödemeyi taahhüt ettiği, 30/07/2019 tarihine kadar borcu yoktur yazısının verilmemesi halinde 30/07/2019 tarihli teminat senedinin iptal olacağı kararlaştırılmıştır. Davacının bu sözleşme kapsamında teminat amaçlı lehtarı davalı olan 29/05/2019 keşide ve 30/07/2019 vade tarihli 270.000-TL tutarlı olan bonoyu keşide ederek davalıya teslim etmiş olup davalı davacıya www.....com'dan alınan borcu yoktur yazısı ibrazına rağmen 270.000-TL'nin ödenmediğini belirterek protokol alacağını ve teminat amacıyla verilen senedi icra takibine konu ettiği anlaşılmaktadır. Bu durumda taraflar arasındaki uyuşmazlık, www.....com'dan aldığı yazıyı davacıya ibrazı ile davalının bahsi geçen protokolden kaynaklanan yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği, davacıdan 270.000-TL alacaklı olup olmadığı hususunda toplanmaktadır. Dava konusu senedin teminat senedi olarak düzenlendiği anlaşılmakla, senedin teminatı olarak düzenlendiği hukuki ilişki nedeniyle alacaklı olduğu hususunda ispat yükü davalı alacaklı üzerindedir.
Taraflar arasındaki 29.05.2019 tarihli protokolün 3.maddesi gereğince davacının davalıya yapacağı 270.000-TL ödeme, davalının www.....com'dan borcu bulunmadığına dair yazı ibraz etmesi koşuluna bağlanmıştır. Davalının alacağı bu şekilde muaccel hale gelecektir. Protokolün devamında davacının davalıya verdiği teminat senedinin akıbeti ile ilgili düzenlemeye yer verilmiştir. Bu hükme göre davalının "borcu yoktur" yazısını 30/07/2019 tarihine kadar davacıya sunmaması durumunda teminat senedinin hükümsüz hale geleceği kabul edilmiştir.
Somut olayda ise davalının 30/07/2019 tarihli ihtarname ekinde "www.....com" isimli internet sitesinden aldığı aynı tarihli borcu yoktur yazısını davacıya gönderdiği anlaşılmaktadır. Ancak bahsi geçen internet sitesinden alınan yazıda "... ..." ile ilgili yazışma yapılmış olup davacının satın aldığı binada davalı tarafından işletilen ...isimli işletme ile ilgili bir yazı sunulmamıştır. Bu halde takip tarihi itibariyle davalının ...isimli işletmeye ilişkin "borcu yoktur" yazısı sunulmadığından davalının 270.000-TL alacağı henüz muaccel hale gelmemiştir.
Protokolde "borcu yoktur" yazısının 30/07/2019 tarihine kadar sunulmaması, davacıyı davalıya 270.000-TL ödeme yapmaktan kurtaran bir hal olarak değil, sadece senedin hükümsüz kalmasını gerektiren bir neden olarak düzenlenmiştir. Dolayısıyla, bahsi geçen tarihe kadar "borcu yoktur" yazısının sunulmaması davacıyı davalıya 270.000-TL ödeme yapma borcundan kurtarmamaktadır. Takip tarihi itibariyle ...isimli işletme ile ilgili "borcu yoktur" yazısı sunulmadığından davalının alacağı henüz muaccel hale gelmemiş ise de sonradan sunulacak yazı ile alacağın talep edilebileceği sonucuna varılmaktadır. Mahkemece bu husus dikkate alınmadan taraflar arasındaki protokolü geleceğe dönük olarak kapsayacak şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.
Açıklanan nedenlerle; takip tarihi itibariyle alacağın henüz muaccel olmadığı, takibin erken başlatılan takip niteliğinde olduğu anlaşılmakla, davanın hatalı gerekçe ile kabulü doğru olmadığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına, yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından,yeniden karar verilerek davacının davalıya İstanbul 20. İcra Dairesi'nin ...sayılı takip dosyası ve senet nedeniyle borcu bulunmadığının tespitine, davalının icra takibinde kötüniyetli olduğu ispatlanamadığından kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir. Davacının kötüniyet tazminat talebinin reddedilmesi nedeniyle davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği ileri sürülmüş ise de kötüniyet tazminat kalemi müddeabihe dahil olmadığından ve bu nedenle vekalet ücretine esas alınamayacağından davalı yararına vekalet ücreti takdir edilmemiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/11/2022 Tarih 2019/698 Esas - 2022/825 Karar sayılı kararın HMK'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA;
"Davanın kabulü ile; İstanbul 20. İcra Dairesi'nin ...sayılı dosyası ve 29.05.2019 keşide 30.07.2019 vade tarihli 270.000-TL bedelli bonodan dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
Koşulları oluşmadığından kötüniyet tazminatı talebinin reddine"
İlk derece yargılamasına ilişkin olarak ;
"Alınması gereken 18.443,70-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 4.679,90-TL nin mahsubu ile kalan 13.763,80-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
Davacı tarafça yatırılan 4.724,30-TL peşin harçların davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından sarf edilen 84,10-TL tebligat ve müzekkere yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı tarafından sarf edilen yargı giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
Davacı vekili için takdir olunan 40.800-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,"
Davalı tarafından yatırılan 4.610,92-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,
Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından sarf edilen 37-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine,
HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay nezdinde temyiz yasa yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi.14/05/2026