T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/496 Esas
KARAR NO: 2023/523 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2022/372 D.İş - 2022/369 Karar
TARİH: 14/11/2022
TALEP: İhtiyati Haciz
KARAR TARİHİ: 23/03/2023
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: İhtiyati haciz isteyen vekili dava dilekçesi ile, ... Bankası TAO, Eskişehir Şubesi'ne ait, 08/11/2022 tarihli, ... çek seri numaralı, 120.000,00 TL bedelli çeke dayalı 120.000,00.TL alacak karşısında borçluların taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi 14/11/2022 tarih 2022/372 D.İş 2022/369 Karar sayılı kararında; Alacağın rehinle temin edilmemiş olması ve mevcut kanıtlara göre istem kanuna uygun görülmüş olmakla, 120.000,00-TL alacağı karşılayacak şekilde %15'ine tekabül eden 18.000,00-TL teminat karşılığında İİK.'nin 257/1 maddesi gereğince borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarına borca yetecek kadar miktarda İcra İflas Kanunun koyduğu sınırlar içinde (Tahsilde tekerrür olmamak üzere) ihtiyati haciz konulmasına, karar verilmiştir.
İHTİYATİ HACZE İTİRAZ EDEN ... SAN. VE TİCARET A.Ş. VEKİLİNİN 23/11/2022 TARİHLİ DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; müvekkili şirketin adresi hem de çekin keşide yeri Eskişehir olduğunu, buna rağmen ihtiyati haciz kararı Mahkememizden alınarak, İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. no.lu icra dosyası üzerinden kesinleştirme işlemleri yapıldığını, icra takibinin Eskişehir İcra dairesinde yapılması gerektiğini, yetki itirazlarının kabulü ile Mahkememiz tarafından yetkisizlik kararı verilmesini, çekin müvekkili şirketin yetkilisi tarafından Eskişehir-... Kargo Teksan şubesine, Çayırova/KOCAELİ’ne gönderilmesi için teslim edildiğini, 15/09/2022 tarihinde Çayırova/KOCAELİ’ndeki ... Kargo’nun kargo dağıtımı yaptığı esnada hırsızlık olayı yaşanmış olduğunu bu yaşanan hırsızlık olayında da çekin içinde olduğu kargo paketinin çalındığını, bu yaşanan hırsızlık olayı neticesinde ... Kargo Şube Yöneticisi ... Çayırova Polis Merkezi Amirliği’ne giderek şikayetçi olduğunu, şikayetin dışında, taraflarınca 19/09/2022 tarihinde çek ile ilgili zayi nedeniyle iptal davası açıldığını, bu yargılamanın Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/833 E. numarası ile devam ettiğini, Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülen dava gereği davalı tarafa bu çekle ilgili olarak herhangi bir ödeme yapılmayacağından iş bu ihtiyati haciz kararının da kaldırılması gerektiğini, sahte kaşe ve imza kullanılmak suretiyle müvekkili şirketin de kötü niyetli olarak borçlandırıldığı açık ve net olduğunu, müvekkili şirket yönünden ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını mahkememizden talep etmiştir.
İHTİYATİ HACZE İTİRAZ EDEN ... A.Ş. VEKİLİNİN 17/11/2022 TARİHLİ DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; müvekkili şirketin hiçbir zaman takip dayanağı çekin hamili olmadığını dolayısıyla da kendi iradesi ile ciro silsilesi içinde yer almadığını, çek üzerindeki kaşe ve imzanın müvekkili şirket ve yetkilisine ait olmadığı açık biçimde tespit edildiğini, müvekkiline ait imza örneklerinin yer aldığı güncel imza sirkülerini mahkememize dilekçelerinin ekinde sunduklarını, kaşede yer aldığı gibi müvekkili şirketin ...@...com.tr şeklinde bir iletişim adresi bulunmadığını, müvekkili adına ciro edildiği ve müvekkili şirketin kötüniyetli olarak borçlandırıldığının açık ve net olduğunu, müvekkili şirketin böyle bir borcu olmadığını, Takip konusu çekin lehtar ... San. Tic. A.Ş tarafından müvekkili şirket lehine ciro edildiğini, söz konusu çek kargoda çalındığını ve kaybolduğunu, bu bilginin edinilmesi üzerine çek lehtarı ... A.Ş tarafından Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/833 E. Sayılı dosyasında ikame edilen dava ile 27.09.2022 tarihli ihtiyati tedbir kararı alındığını hamilin iradesi dışında elinden çıkan çek hakkında iptal kararı verilmesini talep edildiğini, nitekim söz konusu çek hakkında tedbir kararı verilmiş olduğunu 08.11.2022 tarihli banka beyanında görülmekte olduğunu, çekin keşide yerinin Eskişehir olduğunu, müvekkili şirketin adresi ise Kocaeli olduğunu, ihtiyati haciz kararı veren mahkemenin İstanbul'da olup ihtiyati haciz kararının yetkisiz mahkemeden alındığını, yetki itirazlarına kabul kararı verilmesini, takibin ve icranın durdurulması için borç tutarı kadar meblağ ihtirazi kayıt şerhiyle icra dairesine ödendiğini, ihtiyati haciz istemi kötü niyetle ve ağır kusurla derdest edildiğini, bu çek için İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/352 D. İş - 2022/359 K. Sayılı ihtiyati haciz dosyasından verilen karar uyarınca İstanbul .... İcra Dairesi ... E. Sayılı takip dosyasında açılan takibe karşı taraflarınca yine itiraz edildiğini, söz konusu takip İstanbul 5. İcra Hukuk Mahkemesi 2022/997 E. Sayılı dosyasından verilen 15.11.2022 tarihli karar ile durdurulduğunu, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını, İstanbul .... İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyasında devam eden takibin durdurulmasına ve iptaline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İHTİYATİ HACZE İTİRAZ EDEN ... VE TİCARET LTD. ŞTİ. VEKİLİNİN 17/11/2022 TARİHLİ DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; müvekkili şirketin yasal ve fiili ticaret merkezinin Eskişehir olduğunu, yetki itirazında bulunduklarını, müvekkili şirket hakkında başlatılan icra takibi nedeniyle İstanbul İcra Müdürlüğü'nün yetkisiz olması gerekçe gösterilerek İstanbul 5.İcra Hukuk Mahkemesinin 2022/1002 Esas sayılı dosyası ile dava da açılmış olduğunu, takibin durdurulmasına tedbiren karar verildiğini, müvekkili şirket tarafından düzenlenen çek dava dışı... Sanayi Ve Ticaret A.Ş. lehine keşide edildiğini, çek adı geçen firma tarafından zayi edildiğini ve zayi nedeniyle çek iptali için Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/833 Esas sayılı dosyası ile dava ikame edildiğini, adı geçen dava dosyasından ise ekli müzekkereden ve çek arkasındaki şerhten de anlaşılacağı üzere müvekkili şirketin keşidecisi olduğu ve icra takibine konu edilen çek yönünden bankaya ibrazı halinde TTK.nun 757. ve devamı maddeleri gereğince ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verildiğini, takibe konulan çek kambiyo vasfını haiz olmadığını, çek arkası incelendiğinde banka şubesi tarafından Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/833 sayılı ve 27.09.2022 tarihli ihtiyati tedbir kararına istinaden işlemsiz olarak iade edildiğinin yazılı olduğu, adı geçen çek icra takibine konu edilirken kambiyo vasfını haiz gibi değerlendirilmiş ise de ancak ilamsız takibe konu yapılabileceğini, müvekkili şirketin çeki elinde bulunduran ve icra takibine konu eden alacaklı taraf ile herhangi bir ilişkisi ve ticareti bulunmadığını, bu çeki nasıl iktisap ettiğini de bilmediklerini, müvekkili şirketin bir borcunun bulunmadığını, yetki itirazlarının kabulünü, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
ALACAKLI ... VEKİLİNİN 29/11/2022 TARİHLİ İHTİYATİ HACZE İTİRAZA CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; ihtiyati haciz istenilen kişilerden olan ...'un yerleşim yeri Beyoğlu/İSTANBUL, ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. İse Kağıthane/İstanbul olduğunu, bu sebeple de İstanbul (Çağlayan) Adliyesi ihtiyati haciz kararı vermede yetkili olduğunu, ihtiyati hacze yalnızca ihtiyati haczin sebebi, yetki ve teminat bakımından itiraz edebileceğini, kabul anlamına gelmemekle beraber çekin kargoda çalındığı, kaşenin ve imzanın sahte olduğu iddialarının menfi tespit davasının konusu olabileceğini, takip konusu çekin yasal süresi içerisinde bankaya ibraz edildiğini, ödeme yasağı bulunan çekin icra takibine ve ihtiyati hacze konu edilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığını, müvekkilinin çekte iyi niyetli yetkili hamil olduğunu, borçlu ile yetkili hamil arasında başka cirolarda bulunduğunu, somut olaydaki çekte ciro silsilesinin düzgün olduğunu, çek üzerinden anlaşılabilecek tahrifat vs. olmadığını, eğer çek çalıntı ise çekin çalıntı olduğu hususunu bilinmesi de madden ve hukuken imkansız olduğunu, müvekkilinin iyi niyetli olarak icra takibinden doğan haklarını kullandığını, itirazların reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
ALACAKLI ... VEKİLİNİN 09/12/2022 TARİHLİ İHTİYATİ HACZE İTİRAZA CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; ihtiyati haciz isteminin yetkili mahkemeye yapıldığını, İcra İflas Kanunu’nun 265.maddesinde ihtiyati hacze itiraz sebepleri düzenlenmiş olup bu itiraz sebepleri sınırlı olarak sayıldığını, takip konusu çekin yasal süresi içerisinde bankaya ibraz edildiğini, ödeme yasağı bulunan çekin icra takibine ve ihtiyati hacze konu edilmesine hukuka aykırılık bulunmadığını, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle beraber çekin kargoda çalındığı iddiası menfi tespit davasının konusu olduğunu, müvekkili çekte iyi niyetli yetkili hamil olduğunu, itirazların reddine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:
İLK DERECE MAHKEMESİ 14/11/2022 TARİH VE 2022/372 D.İŞ ESAS 2022/369 D.İŞ KARAR SAYILI EK KARARI İLE; " Talep, ihtiyati haciz kararının kaldırılması istemine ilişkindir. Mahkememizce verilen ihtiyati haciz kararına karşı birden fazla borçlu tarafından itiraz edilmesi ve itiraz nedenlerini gözetilerek ayrı ayrı değerlendirme yapılması gerekmiştir.
A) ... A.Ş. İtiraz eden borçlu vekili itiraz dilekçesinde; itiraz nedeni olarak farklı hususlara dayanmıştır. Öncelikle belirtmek gerekir ki, borçlu vekili her ne kadar ihtiyati haciz talebine konu çekte yer alan imzanın müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını söyleyerek imza inkarında bulunmuş ise de; mevcut itiraz nedenin İİK 265. maddesinde düzenlenen ihtiyati hacze itiraz nedenlerinden olmadığı açıktır. İİK 265/1. maddesi uyarınca "borçlu ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı..." itirazda bulunabileceğinden imza inkarına yönelik itirazı, ihtiyati hacze itiraz sebebi olmadığından yerinde görülmemiştir. Öte yandan; ihtiyati haciz talebine konu çekin çalıntı çek olması, davalının kötü niyetli hamil olması ve taraflar arasında borç ilişkisinin bulunmadığına yönelik itiraz nedenleri, tıpkı az önce açıklandığı üzere İİK 265.maddesinde düzenlenen ihtiyati hacze itiraz sebeplerinden değildir. Elbette, mevcut iddialara dayanılarak alacaklı hamile karşı genel mahkemelerde menfi tespit davası açılması mümkündür, ancak anılan Yasa hükmünde ihtiyati hacze itiraz sebepleri sınırlı olarak sayıldığından bu yöndeki itirazlar da itiraz sebebi olarak gösterilmediğinden yerinde görülmemiştir. Borçlu vekili, ihtiyati haciz talebine konu çeki kabul etmemekle birlikte, ihtiyati haciz kararının uygulandığı icra dosyasında borcun tamamen depo edildiğini, bu nedenle ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerektiğini savunmuş ise de; icra dosyasına borcun depo edilmesinin ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına neden olmayacağı, ihtiyati haczin geçici hukuki koruma tedbiri olduğu, İİK uyarınca mahkemece itiraz nedenlerinin varlığı üzerine ihtiyati haczin kaldırılmadığı ve alacaklı vekilinin ihtiyati hacizden feragat etmediği sürece, geçici hukuki koruma tedbiri olan ihtiyati haczin varlığını sürdüreceği, bu bağlamda icra dosyasına konu borcun tamamen depo edilmesinin kararın kaldırılmasını gerektirmediği, esasen mevcut depo işleminin icra işlemi ve takip hukuku anlamında hukuken bir sonuç doğurabileceği, ihtiyati haciz kararı veren mahkememiz açısından icra dosyasına borcun depo edilmesinin ihtiyati haczin kaldırılmasına yönelik borçluya herhangi bir hak ve imkan vermediği, buna ilişkin İİK' da yasal bir düzenlemenin de bulunmadığı anlaşılmakla, mevcut itirazın hacze itiraz nedeni olmaması da nazara alınarak itiraz yerinde görülmemiştir. İhtiyati haciz kararının talep edilmesi noktasında ihtiyati haciz talep eden alacaklının ağır kusur / kötü niyeli olduğu iddiasının yine Yasa'da düzenlenmiş bir ihtiyati hacze itiraz nedeni olmadığından bu yöndeki itirazları da yerinde görülmemiş, ayrı ayrı tüm itirazlarının reddine karar verilmiştir.
B)... İŞLEM ... A.Ş. İtiraz eden borçlu vekili itiraz dilekçesinde; itiraz nedeni olarak farklı hususlara dayanmıştır. Öncelikle belirtmek gerekir ki, ihtiyati haciz talebine konu çek hakkında ödeme yasağı kararı verilmesinin alacaklı / ihtiyati haciz talep eden açısından ihtiyati haciz kararı istenilmesine engel değildir. Bu hususta, ne TTK ne de İİK' da engel bir yasağı hükmü bulunmamaktadır. İhtiyati haciz talep eden alacaklı için çekle ilgili yükümlülük, kanuni ibraz süreleri içinde muhatap bankaya ibraz ederek çek bedelinin tahsili sağlamaktır. Çekle ilgili iptal davası açılması ve bu kapsamda verilen ödeme yasağı tedbir kararı çekin ödenmesine engel olsa da; çek hamili alacaklının mahkemeden ihtiyati haciz kararı istemine engel değildir. Hem açıklanan hususlar hem de mevcut itiraz nedeninin ihtiyati hacze itiraz sebebi olmaması sebebiyle itiraz kabul edilmemiştir. Öte yandan; ihtiyati haciz talebine konu çekin çalıntı çek olması, davalının kötü niyetli hamil olması ve taraflar arasında borç ilişkisinin bulunmadığına yönelik itiraz nedenleri, tıpkı az önce açıklandığı üzere İİK 265.maddesinde düzenlenen ihtiyati hacze itiraz sebeplerinden değildir. Elbette, mevcut iddialara dayanılarak alacaklı hamile karşı genel mahkemelerde menfi tespit davası açılması mümkündür, ancak anılan Yasa hükmünde ihtiyati hacze itiraz sebepleri sınırlı olarak sayıldığından bu yöndeki itirazlar da itiraz sebebi olarak gösterilmediğinden ayrı ayrı tüm itirazlarının reddine karar verilmiştir.
B) ...LTD.ŞTİ. İtiraz eden borçlu vekili itiraz dilekçesinde; itiraz nedeni olarak farklı hususlara dayanmıştır. Öncelikle belirtmek gerekir ki, ihtiyati haciz talebine konu çekin kambiyo vasfına sahip olmadığına ilişkin itirazda bulunmuş ise de; dosya içerisinde bir sureti bulunan çek incelendiğinde, tüm yasal unsurlarının mevcut olduğu, çekteki ciro silsilesinin şeklen düzgün olduğu, çekin kambiyo vasfını ortadan kaldıracak bir eksiklik bulunmadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla, çek kambiyo vasfına sahip olduğundan bu yöndeki itirazlar yerinde görülmemiştir. Öte yandan, kıymetli evrakın iptali davasında çek hakkında ödeme yasağı kararı verilmesi, çekin kambiyo vasfını ortadan kaldıran yahut çekin kambiyo vasfını sona erdiren bir husus değildir. Ödeme yasağına ilişkin karar, tedbir mahiyetinde olup çek bedelinin tahsil edilememesine yol açar; ancak çek hamili olan alacaklı ödeme yasağı kararı sebebiyle çekin arkası bu sebeple yazdırıldıktan sonra kambiyo vasfı etkilenmediği için pekala çekte imzası bulunan sorumlulara karşı kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi yapabilir. Aynı nedenle, mahkemeden ihtiyati haciz kararı istenmesinde de herhangi bir engel söz konusu değildir. Diğer taraftan; ihtiyati haciz talebine konu çekin çalıntı çek olması, davalının kötü niyetli hamil olması ve taraflar arasında borç ilişkisinin bulunmadığına yönelik itiraz nedenleri, yukarıda açıklandığı üzere İİK 265.maddesinde düzenlenen ihtiyati hacze itiraz sebeplerinden değildir. Elbette, mevcut iddialara dayanılarak alacaklı hamile karşı genel mahkemelerde menfi tespit davası açılması mümkündür, ancak anılan Yasa hükmünde ihtiyati hacze itiraz sebepleri sınırlı olarak sayıldığından bu yöndeki itirazlar da itiraz sebebi olarak gösterilmediğinden ayrı ayrı tüm itirazlarının reddine karar verilmiştir. Bundan başka, itiraz eden tüm borçlular müşterek olarak ihtiyati haciz kararı verilmesi bakımından mahkememizin yetkili olmadığını, bu nedenle yetki itirazı nazara alınarak ihtiyati haczin kaldırılmasını talep etmişlerdir. Bilindiği üzere, İİK'nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı yasanın 50. maddesiyle "Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur. Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir." şeklindeki düzenleme uyarınca ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1. (818 Sayılı BK'nın 73/1) hükmü uygulanamaz. Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, ödeme yerinde (6102 sayılı TTK'nın 781/2 fıkrası uyarınca çekte açıklık yoksa, muhatabın ticaret unvanı yanında gösterilen yer ödeme yeri sayılır. Muhatabın ticaret unvanı yanında birden fazla yer gösterildiği takdirde, çek, ilk gösterilen yerde ödenir. Böyle bir açıklık ve başka bir kayıt da yoksa, çek muhatabın merkezinin bulunduğu yerde ödeme yeri sayılır.) ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. (Y. 11. HD. 2015/13916 E., 2015/13698 K.; İSTANBUL BAM 16. HD. 2021/2215 E., 2022/285 K.; İSTANBUL BAM 13. HD. 2021/1177 E., 2021/1009 K.; İSTANBUL BAM 14. HD. 2022/149 E., 2022/163 K.). Somut olaya dönüldüğünde; ihtiyati haciz kararı verilmesi bakımından birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde ihtiyati haciz kararı verilebileceği, ihtiyati haciz talep eden borçlulardan ... Kimya Kimyevi Madde ... Ltd. Şti.'nin yerleşim yeri adresinin Kağıthane / İstanbul olduğu, nitekim dosyaya celp edilen İTO kayıtlarından ve adresine ilişkin güncel ticaret sicil kayıtlarında adı geçen borçlunun adresinin Kağıthane / İstanbul olarak tespit edilmesi karşısında mahkememizin ihtiyati haciz kararı verilmesi bakımından yetkili olduğu noktasında duraksama yoktur. Açıklanan nedenlerle, itiraz eden tüm borçlularrın yetki itirazı da yerinde görülmemiş, tüm borçlular yönünden ayrı ayrı ve tümden itirazların reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. ..."gerekçesi ile, 1-İhtiyati hacze itiraz eden borçlular... İŞL. SAN. VE TİC. A.Ş., ... SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ., ... SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ'nin ihtiyati hacze yönelik itirazlarının tüm borçlular yönünden ayrı ayrı ve tümden REDDİNE, 2-Harç alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Masrafların ihtiyati hacze itiraz edenler üzerinde bırakılmasına, 4-İhtiyati haciz talep eden vekili yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 3.000 TL vekalet ücretinin ihtiyati hacze itiraz edenlerden alınarak ihtiyati haciz talep edene verilmesine, karar verilmiş ve karara karşı ... Limited Şirketi ve ... San.Ve Tic. A.Ş vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekili istinaf dilekçesi ile, yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, İhtiyati haciz kararının yetki yönünden usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili şirketin yasal ve fiili ticaret merkezinin Eskişehir olduğunu,Takibe konulan çeklerin kambiyo vasfını haiz olmadığını, çekin arkası incelenmediğinde banka şubesi tarafından Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/833 sayılı ve 27/09/2022 tarihli ihtiyati tedbir kararına istinaden işlemsiz olarak iade edildiğinin görüleceğini, adı geçen çekin icra takibine konu edilirken kambiyo vasfını haiz gibi değerlendirilmiş ise de ilamsız takibe konu yapılabileceğini, ihtiyati haciz kararına itirazın kabul edilmesi gerekirken reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, Müvekkili şirketin keşide ettiğin çekin, lehtar-ciranta tarafından zayi edildiğini, müvekkili şirketin çeki elinde bulunduran ve icra takibine konu eden alacaklı tarafı ile herhangi bir ilişkisi ve ticareti bulunmadığını, çeki icra takibine konu eden alacaklının anılan çeki nasıl iktisap ettiğinin de bilinmediğin,i çek bedeli müvekkili tarafından Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesinin ihtiyati tedbir kararı verilmesinden sonra lehtar - ... Ticaret A.Ş'ye havale edilmek suretiyle ödendiğini, takibe konu çek nedeniyle müvekkili şirketin bir borcu bulunmadığını, Yerel mahkeme kararında müvekkili aleyhine hükmedilen yargılama gideri ve vekalet ücreti açısından hatalı olup kaldırılması gerektiğini, İleri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasına, yetki itirazının kabulüne, Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkili olduğuna karar verilmesine, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir. ... San.Ve Tic. A.Ş vekili istinaf dilekçesi ile, müvekkili şirketin adresinin, ve çekin keşide yerinin Eskişehir olduğunu, buna rağmen ihtiyati haciz kararının İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinden alınarak, İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. no.lu icra dosyası üzerinden kesinleştirme işlemleri yapıldığını ancak, İcra takibinin Eskişehir İcra dairesinde yapılması gerektiğini, HGK’nun 15.01.2014 tarih ve 2013/12-476 Esas-2014/5 Karar sayılı kararı doğrultusunda içtihat değişikliğine gidilerek İİK’nun 261. maddesinin ihtiyati haciz kararının infaz edilmesi gereken yeri belirlediği, icra takibi yönünden icra dairesinin yetkisinin anılan maddede belirlenmediği, yetki konusunda İİK’nun 50. maddesi atfı ile HMK’nun genel yetki kurallarının uygulanması gerektiği yönündeki görüşün benimsendiğini, İhtiyati haciz kararının dayanağını oluşturan kambiyo senedinin ;“... Bankası - Eskişehir Şubesi, Keşide Yeri: Eskişehir, Tarih:08/11/2022 Miktar 120.000,00-TL, Keşideci: ... San. Ve Tic. Ltd. Şti., Çek Seri No:..” olduğunu, bu çekin, müvekkili şirket yetkilisi tarafından Eskişehir-... Kargo Teksan şubesine, Çayırova/KOCAELİ’ne gönderilmesi için teslim edildiğini, 15/09/2022 tarihinde Çayırova/KOCAELİ’ndeki ... Kargo’nun kargo dağıtımı yaptığı esnada hırsızlık olayı yaşandığını ve bu yaşanan hırsızlık olayında da yukarıda bilgileri yazılan çekinde içinde olduğu kargo paketinin çalındığını, hırsızlık olayı neticesinde de, ... Kargo Şube Yöneticisi ... Çayırova Polis Merkezi Amirliği’ne giderek şikayetçi olduğunu, 19/09/2022 tarihinde çek ile ilgili zayi nedeniyle iptal davası açıldığını, yargılamanın Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 2022/833 E. numarası ile devam ettiğini, çek iptali davasında çek ile ilgili ihtiyati tedbir talep edildiğini, bu talep doğrultusunda Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi çek ile ilgili ödeme yasağı konulduğunu, Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülen dava gereği zaten davalı tarafa bu çekle ilgili olarak herhangi bir ödeme yapılmayacağından iş bu ihtiyati haciz kararının da kaldırılması gerektiğini ancak buna rağmen kaldırılmadığını, Kargoda yaşanan hırsızlık olayından sonrada takibe konulan çekte yeni bir ciro silsilesi oluşturulduğunu, oluşan bu yeni ciro silsilesinde şirketlere ait kaşenin de ve imzaların da sahte olduğunu, sahte kaşe ve imza kullanılmak suretiyle müvekkili şirketin de kötü niyetli olarak borçlandırıldığını, İleri sürerek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını, itirazın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Talep eden vekili, müvekkilinin çeke dayalı olarak karşı taraftan alacaklı olduğunu belirterek, alacaklarının tahsilini teminen ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiş, mahkemece talebin kabulü ile ihtiyati haciz kararı verilmiş, karara karşı yapılan itirazlar üzerine mahkemece duruşma açılmak suretiyle itirazlar incelenmiş ve 14/11/2022 tarihli ek karar ile itirazların reddine karar verilmiş, karara karşı ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ... San.Ve Tic. A.Ş vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İİK 257/1 maddesine göre "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir." İİK’nın 258. maddesinde ise ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı Kanunun 50. maddesinde ise ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK’nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Bu durumda, çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yeri ,çekin keşide yeri veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Ancak, muhatap bankaya ibraz edilen ve karşılıksız kalan çeke dayalı borç, bu şekilde aranması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliği kazanır ve HMK’nın 10. maddesi gereğince ifa yeri olarak 6098 sayılı TBK’nın 89. maddesinde belirtilen alacaklının yerleşim yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline gelir. (Emsal: Yargıtay 11. HD 2016/12815 Esas 2016/9299 Karar) Somut olaya dönüldüğünde; birden fazla borçlu olup ihtiyati haciz kararı verilmesi bakımından birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde ihtiyati haciz kararı verilebileceği, ihtiyati haciz talep edilen borçlulardan ... Kimya Kimyevi Madde ... Ltd. Şti.'nin yerleşim yeri adresi Kağıthane / İstanbul olup bu durumda mahkemenin ihtiyati haciz kararı verilmesi bakımından yetkili olduğu anlaşılmakla; Muterizlerin mahkemenin yetkisine yönelik istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir. İtiraz eden Borçlular tarafından, ilk derece mahkemesinin ihtiyati haciz kararına konu "çek '' hakkında Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/833 Esas sayılı dosyası ile açılmış çek iptali davasının derdest olup anılan davada dava konusu çek bedelinin ödenmemesi hakkında tedbir kararı verildiğini, tedbir kararının mahkemece ilgili bankaya bildirildiği gerekçesiyle itiraz edilmiş ise de, Yargıtay 11.Hukuk Dairesi' nin 19/09/2016 tarih 201683 76 Esas - 2016/7353 Karar sayılı ilamı ile aynı dairenin 07/10/2015 tarih 2015/9239 Esas - 2015/10112 Karar sayılı ilamında da açıkça belirtildiği gibi, hasımsız olarak açılan çek iptali davasında alınan ödemeden men yasağına ilişkin tedbir kararı ihtiyati haciz verilmesine engel teşkil etmediği, söz konusu çek hakkında çalındığı iddiasıyla soruşturma açılmış olması, ihtiyati haciz alacaklısının bu yönüyle yetkili hamil olmadığı iddiası ve muteriz keşideci şirket tarafından Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesince ihtiyati tedbir kararı verilmesinden sonra muterizlerden lehtar ... SANAYİ TİCARET A.Ş.'ye çek bedelinin ödenmiş olması ve talep eden hamile karşı borçlu olmadığı iddiası yargılamayı gerektirip açılacak bir menfi tesbit, istirdat davasında ileri sürülebileceğinden İİK' nın 265. maddesinde sınırlı olarak sayılan itiraz sebeplerden olmadığı, dosyada mübrez talep dayanağı çek kapsamından, İİK'nun 257/1 fıkrasında fıkrası ile İİK'nun 258 fıkrasında aranan şartların mevcut olduğu ve yaklaşık ispat koşulunun oluştuğu anlaşılmıştır. Muterizlerin itirazı ilk derece mahkemesince duruşma açılmak suretiyle incelenmiş ve muterizlerin itirazının reddine karar verilmiş olup kendisini vekille temsil ettiren talep eden alacaklı lehine karar tarihi itibariyle yürürlükte bulanan AAÜT 2.kısım 1.bölüm 1/b maddesine göre maktu vekalet ücretine hükmedilmesi usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla; Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme ek kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından, muterizler ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ... San.Ve Tic. A.Ş vekillerinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Muterizlerin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf edenler tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harçlarının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 179,90 TL istinaf karar harçlarının muterizler tarafından ayrı ayrı peşin olarak yatırıldığından yeniden alınmasına yer olmadığına, yatırılan harçların hazineye gelir kaydına,4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep edenler üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansı varsa talep halinde yatıran tarafa iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 24/03/2023 tarihinde HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.