T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/349 Esas
KARAR NO: 2023/392 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2022/970 Esas - 2022/913 Karar
TARİH: 07/12/2022
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 09/03/2023
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesi ile, davacı, dava dışı .... San. Ve Tic. A.Ş şirketinde süresiz iş akdi ile çalışmaya başladığını, ancak davacının iş akdinin haklı ve geçerli bir sebep olmaksızın feshedildiğini, bu nedenle alacakların tahsili için dava ikame edildiğini ancak alacakların kesinleştiğini, davacıların toplam alacaklarının 1.372.241,19 TL olduğunu, ancak dava dışı ... San. Ve Tic. A:Ş şirketinden hiç bir tahsilat yapılmadığını, ortakları bu şirketi gözden çıkarıp iş bu davada taraf olan 2 şirket üzerinden ticaretlerine devam ettiklerini, işçiler şirket ortakları alacakları için kendi şirketlerine icra takibi başlattıklarını, şirketin tüm mal varlığını haczedip şirket araçlarını satışa çıkardığını, dava dışı şirketin işçileri haksız olarak işten çıkardığını, kesinleşen alacaklara ilişkin icra takibi de başlatıldığını ancak herhangi bir tahsilat yapılmadığını, ancak şirketin kurucuları kendi alacaklarını tahsil etmek amacıyla icra takibi başlatıldığını ve kendi alacaklarının garanti altına aldıklarını, bununla birlikte davalı S.s İstanbul Anadolu Yakası ... ...Kooperatifi ve dava dışı .... Tic. A.Ş şirketinden İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile 3.940.763,93 TL bedelli icra takibi başlatıldığını, planlı şekilde takipler başlatıldığını ve davacı işçiler zor durumda kaldığını, dava dışı şirketi ile diğer davalıların gerçekte aynı kişiler olduğunu, alacağın tahsili için dava açılmasının zaruri olduğunu, bu nedenle zor durumda olan davacılar adına adli yardım taleplerinin kabul edilmesini, kesinleşen mahkeme kararları uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmesini ve davanın kabul edilmesini talep etmektedir. Davalı vekili cevap dilekçesi ile, Davacı tarafça, davalı ... Pazarlama ve Ticaret A.Ş. aleyhine açılan iş bu davada, yasal zorunluluk olan arabuluculuk şartı yerine getirilmediğini, davacı tarafça, davalı ... Pazarlama ve Ticaret A.Ş. Aleyhine evveliyatta açılan ve kesinleşmiş, İş Davası ve İcra Takibi başlatıldığını, huzurda ki davanın derdest dava ve talep olması ve hukuki yarar yokluğu nedeni ile reddinin gerektiğini, davalı ... Pazarlama ve Ticaret A.Ş. İle diğer davalı ... Üretim ve Pazarlama Kooperatifi ayrı tüzel kişiliklere sahip, işletmeler olduğunu, davacı tarafın alacağını tahsil etmediği / edemediği beyanının gerçek olmadığını, davanın reddi ile yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı üzerinde bırakılması talep etmektedir. Davacı vekili, davacıların, davalı ... İnşaat adlı şirkette çalıştıklarını, sözleşmelerinin haksız olarak feshedildiğini, davacıların işçilik alacakları nedeniyle İş Mahkemesi nezdinde açtıkları davaları kazandıkları ve kararların kesinleştiğini ve takibe konulduğunu, ancak alacakların tahsil edilemediğini, Davalı ... İnşaat ile diğer davalı SS İstanbul Anadolu Yakası ... İnşaat adlı şirket arasında organik bağ bulunduğunu, yöneticilerinin aynı olduğunu, şirketler arasındaki perdenin kaldırılarak, Davalı ... İnşaat adlı şirketin davacılara karşı borçlarından diğer davalı SS İstanbul Anadolu Yakası ... İnşaat adlı şirketin borçlu olarak kabul edilmesini ve borcun davalılardan tahsilini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi 07/12/2022 tarih 2022/970 Esas 2022/913 Karar sayılı kararında; "...Somut olayda; davacılar tacir olmayıp daha önce davalı ... İnşaat adlı şirkette çalışan kişilerdir.Davanın tüm tarafları tacir olmadığı gibi tüzel kişilik perdesinin aralanması TTK da düzenlenmemiştir. Dava konusu 6102 sayılı TTK nın 4-5.maddeleri kapsamında mutlak veya nispi ticari dava niteliğinde olmadığından uyuşmazlığın çözümünde genel görevli Asliye Hukuk Mahkemeleri görevlidir. ( İstanbul BAM 46.HD 2021/149 E, 2021/856 K) Bu kapsamda, davalıların tacir olmasına karşın, davacı tarafın tacir olmadığı gibi taraflar arasındaki uyuşmazlığın TTK'nın 4/1-a ve devamı bentlerinde yazılan uyuşmazlıklar kapsamında da bulunmadığı, bu itibarla davanın nispi ve mutlak ticari davalardan olmaması nedeniyle Mahkememizin görevli bulunmadığı, görev hususunun dava şartlarından olup yargılamanın her aşamasında resen nazara alınacağı gözetilerek davanın görev dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur..."gerekçesi ile, 1-Davanın, görev dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE, 2-Davaya bakmakla görevli mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemesi OLDUĞUNA, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesi ile, dava dışı ... İle davalılar ... Pazarlama ve ... Kooperatifi grup şirketleri olduğunu, şirketlerin hepsinin kuruluş adresinin aynı olduğunu, şirket ortaklarının çoğunlukla aynı olduğunu, davalı Ss İstanbul Anadolu Yakası ... Üretim Ve Pazarlama Kooperatifi'nin dava dışı ... Santralleri San. Ve Tic. A.Ş. Şirketi'nin ortağı olduğunu, dava dışı ... Santralleri San. Ve Tic. A.Ş. Şirketi'nin yönetim kurulu başkanı ..., davalı Ss İstanbul Anadolu Yakası ... Üretim Ve Pazarlama Kooperatifi'nin yönetim kurulu üyeliği yaptığını, Davalı şirketlerde ortak olan ... dava dışı ... Santralleri San. Ve Tic. A.Ş. Şirketi'nde yönetim kurulu üyeliği yaptığını, davalı şirketlerde ortak olan ..., dava dışı ... Santralleri San. Ve Tic. A.Ş. Şirketi'nde yönetim kurulu üyeliği yaptığını, şirketlerin faaliyet alanlarının da benzer olduğunu, müvekkilinin sigortalı olarak gözüktüğü dava dışı ... Santralleri San. Ve Tic. A.Ş. Şirketi ile davalı şirketler arasında organik bağ olduğunu, bu nedenle müvekkilinin işçilik alacaklarından davalı şirketlerin sorumlu olup bu dava da muhatap olarak gösterildiklerini, Davanın ilk önce iş mahkemesinde açıldığını ancak görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemeleri olduğuna kanaat getirilerek ticaret mahkemelerine gönderilmesinin talep edildiğini, davanın görevli ticaret mahkemesine gönderildiğini ancak yerel mahkeme tarafından Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verildiğini ancak emsal kararlar uyarınca görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, (Trabzon BAM, 4. HD., E. 2021/192 K. 2021/310 T. 26.2.2021 tarihli kararı) (T.C. Yargıtay 11. HD. E. 2017/3979 K. 2017/5598 T. 23.10.2017 tarihli kararı) İleri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasına, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunun tespitine, davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, dava dışı şirket ile davalılar arasındaki organik bağın tespiti ile işçilik alacağı istemiyle başlatılan takipten her iki davalının da sorumlu olduğunun tespiti, tüzel kişilik perdesinin kaldırılması ve alacağın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, görevli mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle davanın, görev dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Davacı vekili dava dilekçesi ile, davacının dava dışı ... Santralleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.'de çalıştığını, iş akdinin haklı ve geçerli nedene dayanmaksızın feshinden dolayı işçilik alacağının tahsili için iş mahkemesinde açmış olduğu davanın lehine sonuçlandığını, ancak dava dışı bu şirketten tahsilat yapılamadığını, bu şirket ortaklarının faaliyetlerine davalı şirketler üzerinden devam ettiklerini, dava dışı ... Şirketi ile davalılar arasında organik bağın bulunduğunu ve tüzel kişilik perdesinin kaldırılarak borçtan sorumlu tutulmaları gerektiğini ileri sürmüştür. Davacının işçilik alacağı mahkeme kararı ile kesinleşmiş olup,İşçi alacağı ihtilaf konusu değildir. Bu durumda, işbu davanın işçilik alacağından kaynaklanmadığı, davanın dava dışı ... Santralleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile davalılar arasındaki organik bağın tespiti ve tüzel kişilik perdesi kaldırılarak borçtan sorumlu tutulmaları istemine ilişkin olduğu, ihtilaf şirket devri gerçekleşip gerçekleşmediği, tüzel kişilik perdesinin aralanması yoluyla şirkete başvurulup başvurulamayacağı ,iktisadi birlik mevcut olup olmadığı noktasındadır. Şirketler arasında organik bağ bulunup bulunmadığı hususlarının tesbiti şirketler hukukuna ilişkin bir husustur.Ticaret Şirketleri TTK nun da düzenlenmiştir.Şirketler arasında ki ilişkinin tesbiti Ticaret Kanunu hükümlerinin yorumlanması ile mümkündür.Elde ki dava niteliği itibariyle HMK 4-(1)-a maddesine göre ticari bir davadır. Bu haliyle davaya bakmaya ticaret mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek işin esasına girilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, mahkemece yazılı şekilde görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmemiştir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2017/3979 Esas- 2017/5598 Karar sayılı kararı da benzer mahiyettedir.) Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a.3 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülmesi için mahkemesine iadesine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacının istinaf başvurusunun KABULÜ ile; İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/12/2022 tarih ve 2022/970 Esas 2022/913 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a3 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, dosyanın mahkemesine İADESİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harçlarının hazineye gelir kaydına, istinaf karar harçlarının talep halinde davacıya iadesine, 3-İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesince yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine, 4-Artan gider avansı olması halinde, avansı yatıran tarafa iadesine, 5-Kararın ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 09/03/2023 tarihinde HMK'nın 353/1-a3 maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.