T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/475 Esas
KARAR NO: 2022/945 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2021/534 Esas - 2021/1044 Karar
TARİH: 30/11/2021
DAVA: Çek İstirdatı
KARAR TARİHİ: 09/06/2022
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili, Keşidecisi ... Tic. Ltd. Şti. olan ... Antakya şubesine ait 20/09/2020 tarihli, ... çek seri no’lu, 12.000,00 TL bedelli çek ile keşidecisi ... olan ... Düzce şubesine ait 28/10/2020 tarihli ... seri no’lu, 18.000 TL bedelli çekin müvekkil şirket uhdesinde iken kaybolduğunu, bunun üzerine müvekkili tarafından çek iptali davası açıldığını, yargılama sırasında davalının çekleri iktisap ederek işbu çeklerle icra takibi başlattığının anlaşılması üzerine mahkemece taraflarına çek istirdatı davası açmaları için süre verildiğini, müvekkilinin çeklerde kendisinden sonra cirosu bulunan şahıslarla hiçbir ticari ilişkisinin bulunmadığını, müvekkilinden sonraki ciroların tamamen kötüniyetli ve çekten doğan hiçbir alacak hakkı mevcut olmaksızın yapılmış olduğunu, davalı ile kendisinden önceki ciranta arasında da ticari ilişki olmadığını, ayrıca davalı hakkında Bakırköy 5.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2020/856 esas sayılı dosyası ile menfi tespit davası açılmış olup davanın derdest olduğunu ileri sürerek çeklerin istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, İİK 72.m. uyarınca takip konusu borç tamamen ödenmedikçe istirdat davası açılamayacağını, dolayısıyla davanın özel dava şartı yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, ayrıca bu davanın mahkemece verilen süreden sonra açıldığını, müvekkilinin çeklerde iyiniyetli yetkili hamil olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi 30/11/2021 tarih ve 2021/534 Esas 2021/1044 Karar sayılı Kararı ile; “Dosyanın incelenmesinde, davacı tarafından davalı ... hakkında Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasında takibe konulan ... Antakya Şubesine ait 12.000.-Tl lik çek ile Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasında takibe konulan ... Düzce Şubesine ait 18.000.-Tl lik çek ile ilgili 2 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/417 E sayılı dosyasından 19.11.2020 tarihli ara kararı ile verilen 2 haftalık süre doğrultusunda açılmış istirdat davası olduğu anlaşılmaktadır. Bakırköy 5 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/856 E sayılı dosyasının Uyap sureti dosyamız içerisine getirilmiş incelemesinde, 27.11.2020 tarihinde açılmış olup Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasında takibe konulan ... Antakya Şubesine ait 12.000.-Tl lik çek ile Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasında takibe konulan ... Düzce Şubesine ait 18.000-Tl lik çekleride kapsayan dosya olduğu, hatta bu dosyadan 11.12.2020 tarihinde İİK 72/3 md uyarınca İhtiyati tedbir kararı verildiği anlaşılmıştır. Dilekçeler, ve tüm dosya kapsamı incelendiğinde, Mahkememizin iş bu dosyası ile Bakırköy 5 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/856 esas sayılı dosyaları aynı davaların konusu olduğu anlaşılmakla aynı konuda derdest dava bulunması nedeniyle davacının davacının reddine karar vermek gerekmiş olup, aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.” gerekçeleri ile; "Davanın derdestlik nedeniyle reddine,” karar verilmiş ve verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Müvekkili tarafında Bakırköy 5.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2020/856 E. sayılı dosyasında açılan davanın çekler nedeniyle borçlu olunmadığının tespitine yönelik menfi tespit davası olduğunu, iş bu davanın ise çeklerin istirdatına yönelik bir dava olduğunu, dolayısıyla dava konularının farklı olduğunu ve derdestliğin söz konusu olmadığını belirterek hükmün kaldırılmasını istemiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, TTK 792.m. uyarınca rıza dışı elden çıktığı ve kötüniyetli olarak iktisap edildiği ileri sürülen çeklerin istirdatı istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın derdestlik dava şartı nedeniyle reddine karar verilmiştir. Bakırköy 5.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2020/856 Esas sayılı dosyası incelendiğinde, davacı tarafından davalı ve dava dışı firmalar aleyhine, iş bu davaya konu çekler nedeniyle İİK 72.m. uyarınca borçlu olunmadığının tespiti ve %20 kötüniyet tazminatı istemiyle açılan bir dava olduğu görülmüştür. Görüldüğü üzere her iki davanın tarafları ve davaya konu çekler aynı ise de, iş bu davanın TTK 792.m. uyarınca açılan çeklerin istirdatı davası, Bakırköy 5.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2020/856 Esas sayılı davasının ise İİK 72.m. uyarınca çekler nedeniyle menfi tespit davası olup, davaların konuları ve talep sonuçları farklıdır. O halde mahkemece açıklanan bu hususlar dikkate alınıp, derdest bir davanın bulunmadığı kabul edilerek yargılamaya devam edilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1-a4 m. uyarınca hükmün kaldırılması ve dosyanın mahkemesine iadesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile; İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/11/2021 tarih ve 2021/534 Esas - 2021/1044 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a4 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, dosyanın mahkemesine İADESİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine, 4-İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesince yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine, 5-Artan gider avansı olması halinde yatıran tarafa iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 09/06/2022 tarihinde HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.