T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/1657
KARAR NO: 2022/1303
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARI VEREN
MAHKEME: İSTANBUL ANADOLU 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 24/06/2022 ( İhtiyati Tedbir Talebi Ara Kararı )
DOSYA NUMARASI: 2018/1165 Esas
Birleşen Dosyalar: - İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin
2019/673 Esas sayılı dava dosyası
- İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/1305
Esas sayılı dava dosyası ( Bu dosya ile birleşen İstanbul
Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/675 Esas
sayılı dava dosyası )
TALEP KONUSU: İhtiyati Tedbir Talebi
BİRLEŞEN İSTANBUL ANADOLU 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN
2019/673 ESAS SAYILI DAVA DOSYASINDA
BİRLEŞEN İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN
2018/1305 ESAS SAYILI DAVA DOSYASINDA
DAVA: Menfi Tespit
BİRLEŞEN İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN
2018/1305 ESAS SAYILI DAVA DOSYASI İLE BİRLEŞEN
İSTANBUL ANADOLU 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN
2019/675 ESAS SAYILI DAVA DOSYASINDA
DAVA: Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 29/09/2022
İlk Derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili 22/06/2022 Tarihli Talep Dilekçesinde Özetle; mahkemenin esas sayılı dava ve birleşen dava dosyalarına konu ... çek nolu 15.10.2018 vadeli 85.000,00.TL bedelli, ... çek nolu 20.11.2018 vadeli 85.000,00 TL bedelli, ... çek nolu 25.12.2018 vadeli 85.000,00 TL bedelli olan 3 adet çek ile ilgili, davalı ... Bankası T.A.O. tarafından İstanbul ... Banka Alacakları İcra Dairesinin ... E. dosyasından icra takibi başlatıldığını, mezkur çeklere ilişkin açılan menfi tespit talepli asıl ve birleşen dava dosyalarının, icra takibinden önce açıldığını belirterek, İİK. 72/2 gereği %15 teminat mektubu mukabilinde İstanbul Anadolu Banka Alacakları İcra Dairesi ... E. dosyasından açılan icra takibinin durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi 24/06/2022 tarih ve 2018/1165 Esas sayılı Ara Kararı ile; " İİK 72/2 md gereğince takibin durdurulabilmesi için menfi tespit davasının davalısı olan alacaklı tarafından çeklerin takibe konulmuş olması gerekir. Çeklerin ciro yolu ile iyiniyetli 3. Kişilere devredilmesi ve 3. Kişi tarafından çeklerin takibe konulması halinde takibin durdurulması şeklinde tedbir uygulanamaz. Aksi düşünce kambiyo senetlerinin mücerretlik ilkesi ile bağdaşmaz. Ancak borçlu taraf takip başlatan 3. Kişinin kötü niyetli olduğunu veya ağır kusurlu olduğunu ispatlarsa bu durumda da tedbir kararı verilebilir. İstanbul Anadolu Banka alacakları ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde, takip alacaklısının davanın tarafları olmayan ... Bankası Türk Anonim Ortaklığı olduğu, 3. Kişi konumundaki bankanın kötüniyetli veya ağır kusurlu olduğuna dair herhangi bir belge sunulmadığı anlaşıldığından ... " gerekçeleri ile; " 1-Davacı vekilinin İİK 72/2 md gereğince takibin durdurulması tedbir talebinin REDDİNE, ... " karar verilmiş ve verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; Mahkemece yeterli inceleme yapılmadan verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, icra takibi alacaklısı ... Bankası T.A.O.'un, menfi tespit davasının davalısı olduğunu, Davaya ve icra takibine konu çekler için ... Bankası T.A.O. aleyhine İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/673 E. ve İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/675 E. dosyalarında menfi tespit davası açıldığını ve mahkemenin dava dosyası ile birleştiğini, aynı zamanda mahkemenin 24.06.2022 tarihli ara kararında takip alacaklısı ... Bankası T.A.O.'nun davalı olarak yer aldığının görüldüğünü, Davaya konu çeklere ilişkin icra takibi alacaklısı ... Bankası T.A.O.'ya karşı açtıkları menfi tespit davasının, birleşen dosyalar incelendiğinde icra takibinden önce açıldığının görüleceğini, dolayısıyla İİK. 72/2 maddesi şartlarının davada mevcut olduğunu, bu nedenlerle mahkemenin ihtiyati tedbir taleplerinin reddine ilişkin kararı ve gerekçesinin hatalı, usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/1165 E. dosyasında verilen 24.06.2022 tarihli ara kararın kaldırılmasını ve talepleri gibi karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Asıl ve birleşen dosyalar ile açılan davalar menfi tespit istemine ilişkindir. Davacı vekilince İstanbul Anadolu Banka Alacakları İcra Dairesi'nin ... E. dosyasından açılan icra takibinin durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verilmesi talep edilmiş, mahkemece yukarıda yazılı gerekçe ile talebin reddine karar verilmiştir. Asıl ve birleşen dosyalarda davacı tarafça, dava konusu çeklerin ... Anonim Şirketi'ne aralarındaki beton alım sözleşmesi kapsamında avans olarak verildiği, ancak mal tesliminin yapılmaması nedeniyle çeklerin karşılıksız kaldığı ileri sürülerek, çekler nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi talep edilmiştir. Birleşen İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/673 Esas sayılı dosyasında ve birleşen İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/675 Esas sayılı dosyasında davalı ... Bankası T.A.O vekili, müvekkilinin taraflar arasındaki ilişkiyi bilmesinin mümkün olmadığını, çeklerin müvekkilinin kredi riskine mahsup edilmek üzere kredi borçlularınca ciro edilmek suretiyle verilen çekler olduğunu, iyi niyetli 3. kişi konumundaki müvekkili bankanın kıymetli evraktan kaynaklanan alacağını talep hakkını ortadan kaldıran hiç bir hukuki müessese bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemenin asıl dosya olan 2018/1165 Esas sayılı dosyasında 08/10/2018 tarihinde dava açılmış olup, 12/10/2018 tarihli tensip ara kararı ile davacı tarafın tedbir talebinin kabulü ile, 85.000,00-TL'nin %20'si oranında teminat yatırılması halinde İİK. m. 72/2 gereği dava konusu, keşidecisi ... Ltd. Şti. olan, ... çek nolu, ... Sultanbeyli Şubesine ait, 15/10/2018 keşide tarihli, 85.000.00-TL bedelli çekin davalı ... ANONİM ŞİRKETİ tarafından icraya konulmasının tedbiren durdurulmasına karar verilmiş, davacı vekili tarafından ibraz edilen 29.01.2019 tarihli dilekçede, davaya konu çekin ...'ta çıktığı belirtilerek, dosyada verilen tedbir kararı sonuçsuz kaldığından dolayı tedbir taleplerinden şimdilik feragat ettiklerini, yatırılan teminatın uyapta tanımlı hesabına gönderilmesine karar verilmesini talep etmiş, Mahkemece 29/01/2019 tarihli ara karar ile, 08/10/2018 tarihli tensip zaptının 8 no'lu ara kararı ile keşidecisi ... Ltd. Şti. olan, ... çek nolu, ... Sultanbeyli Şubesine ait,15/10/2018 keşide tarihli, 85.000.00-TL bedelli çekin davalı ... Anonim Şirketi tarafından icraya konulmasının tedbiren durdurulmasına yönelik verilen tedbirin, davacı tarafın feragat beyanı göz önünde bulundurularak kaldırılmasına karar verilmiştir. Davacı tarafça ... Bankası T.A.O. aleyhine İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/673 Esas sayılı dosyası ile 22.03.2019 tarihinde açılan davada, davaya konu ... Bankası Sultanbeyli Şubesi ... hesap nolu ... çek nolu 15.10.2018 vade tarihli 85.000,00 TL bedelli çek üzerine ödeme yasağı ve çekin icraya konulmamasına yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesi, davacının davalı firmaya davaya konu çek nedeniyle 85.000,00 TL borcunun olmadığının tespitine, çekin davacıya iadesine karar verilmesi talep edilmiş, mahkemece dosyanın İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/1165 E. Dosyası ile birleştirilmesine, davacı vekilinin ihtiyati tedbir verilmesi yönündeki talebinin; birleştirilen dosya olan İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/1165 esas sayılı dosyası üzerinden incelenerek karara bağlanmasına karar verilmiştir. İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/1305 Esas 2020/194 Karar sayılı dosyasında davacı tarafça ... Anonim Şirketi aleyhine 06/11/2018 tarihinde açılan davada; ... çek nolu 20.11.2018 vadeli 85.000,00 TL, ... çek nolu 25.12.2018 vadeli 85.000,00 TL, ... çek nolu 30.01.2018 vadeli 87.200,00 TL bedelli çekler ve bu dosya ile birleşen İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/675 Esas sayılı dosyasında davacı tarafça ... Bankası T.A.O. aleyhine 22/03/2019 tarihinde açılan menfi tespit davasında; ... çek nolu 20.11.2018 vadeli 85.000,00 TL, ... çek nolu 25.12.2018 vadeli 85.000,00 TL bedelli çeklerin davalı tarafından bankaya ibrazı halinde ödenmemesi yönelik ihtiyati tedbir ve davacının davaya konu çekler nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesinin talep edildiği, yapılan yargılama sonucunda; 06/03/2020 tarihinde mahkemenin 2018/1305 Esas sayılı kök dosyası ile bu dosyada birleştirilen İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/675 Esas sayılı dosyasının İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/1165 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir. Davacı vekili İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/1305 Esas sayılı dosyasına ibraz ettiği 29.01.2019 tarihli dilekçesi ile, davaya konu çekler ...'ta çıktığından ve dosyada verilen tedbir kararı sonuçsuz kaldığından dolayı tedbir taleplerinden şimdilik feragat ettiklerini, yatırılan teminatın uyapta tanımlı hesabına gönderilmesine karar verilmesini talep etmiş, mahkemece, verilen tedbir kararı nedeniyle çeklerin tahsile konması ve tahsili yönünden herhangi bir gecikmenin söz konusu olmadığı, tedbir kararının çek alacaklılarını engellemediği ve dolayısıyla tedbirin uygulanmamış bulunduğu nazara alınarak; teminatın iadesine karar verilmiştir. İstanbul Anadolu Banka Alacakları İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; Av. ... tarafından hazırlanarak UYAP sistemi üzerinden 25/06/2021 tarihinde sunulduğu anlaşılan Takip Talebinde, alacaklının ... Bankası Türk Anonim Ortaklığı, borçlunun ... Ticaret Limited Şirketi olduğu, takip dayanağı olarak 15/10/2018 günlü ... seri nolu 85.000,00 TL bedelli çek, 20/11/2018 günlü ... seri nolu 85.000,00 TL bedelli çek ve 25/12/2018 günlü ... seri nolu 85.000,00 TL bedelli çekin gösterildiği, toplam 376.100,66 TL alacağın tahsilinin talep edildiği, İstanbul Anadolu Banka Alacakları İcra Dairesi tarafından 14/06/2022 günü ödeme emri düzenlendiği anlaşılmıştır. İİK’nın 72/2 maddesi, “İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir” hükmünü içermektedir. İcra ve İflas Kanunu’nun m. 72,II hükmüne göre, “İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. HMK'nın 390/3 maddesi ise ''Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkca belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır'' düzenlemesini içermektedir. Yukarıda yapılan açıklamalardan anlaşılacağı üzere, işbu dosya ile birleşen İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/673 Esas sayılı dosyası ile ... Bankası T.A.O. aleyhine 22.03.2019 tarihinde, yine bu dosya ile birleşen İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/675 Esas sayılı dosyasında 22/03/2019 tarihinde ... Bankası T.A.O. aleyhine menfi tespit davaları açıldığı, ... Bankası T.A.O. tarafından ise davacı aleyhine İstanbul Anadolu Banka Alacakları İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile 25/06/2021 tarihinde icra takibi başlatıldığı, bu durumda tedbir talepli menfi tespit davalarının icra takibinden önce açıldığı anlaşılmakla, ilk derece mahkemesinin, takip alacaklısının davanın tarafları olmayan ... Bankası Türk Anonim Ortaklığı olduğu yönündeki gerekçesi yerinde değil ise de; Menfi tespit davalarında genel kuralın aksine senede dayalı borç ilişkilerinde ispat yükü senet borçlusundadır. Talebe konu çekler açıkça bir borç kaydı içermektedir. Somut uyuşmazlıkta davacı tarafın, davaya konu çeklerin bedelsiz kaldığını ispat yanında ayrıca, birleşen dosyalarda davalı ... Bankası T.A.O.'nun diğer davalı ... Anonim Şirketi ile birlikte hareket ettiğini ya da çekleri bedelsiz olduğunu bilerek iktisap ettiğini, bile bile davacının zararına hareket ettiğini de ispatlamak yükümlülüğü bulunmaktadır. Belirtilen husus ile ilgili talep tarihi itibarı ile yaklaşık kanaat oluşturacak delil sunulmamıştır. Bu nedenle birleşen dosyalarda davalı ... Bankası T.A.O. yönünden yaklaşık ispat koşulu gerçekleşmediğinden ihtiyati tedbir koşulları da oluşmadığı anlaşılmakla, mahkemece talebin reddine dair verilen karar sonucu itibarı ile doğrudur. Sonuç olarak, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme ara kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 80,70.TL istinaf karar harcı istinaf eden tarafından peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, yatırılan harcın hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansı varsa talep halinde avansı yatıran tarafa iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 29/09/2022 tarihinde HMK' nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.