T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1210 Esas
KARAR NO: 2021/1061 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 17/02/2021 Tarihli Ek Karar
NUMARASI: 2020/644 D.iş Esas 2020/677 D.iş Karar
TALEP: İhtiyati Hacze İtiraz
KARAR TARİHİ: 08/07/2021
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: İhtiyati haciz talep eden vekili dava dilekçesi ile, talebe dayanak evrak hakkında takip başlatılmış olup, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün, ... E. sayılı dosyasının talebin kabulü halinde mahkeme kararına yazılmasını, ihtiyati haciz kararının yeniden tevzisinin gerekmemesi için talep etmek gerektiğini, 160.000,00.TL'lik 27/11/2020 vadeli 28/08/2019 tanzim tarihli senedin takibe konulan 73.100,67.TL'si müvekkiline verildiğini, senedin yasal süresi içerisinde ödenmediğini, borçlular ile yapılan müteaddit görüşmelerin sonuç vermediğini, borçluların mal kaçırma kastı ile hareket ettiği yolunda ciddi istihbaratlar alındığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 73.100,67-TL tahsili zımnında borçlulara ait taşınır ve taşınmaz mallar ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine, masraf ve avukatlık ücretinin borçlular üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesi 15/12/2020 tarihli kararı ile, alacağın rehinle temin edilmemiş olması ve mevcut kanıtlara göre istem kanuna uygun görülmüş olmakla, 73.100,67-TL alacağın %15'ine tekabül eden 10.965,10-TL teminat karşılığında İİK.'nin 257/1 maddesi gereğince borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarından borca yetecek miktarın İcra İflas Kanunun koyduğu sınırlar içinde (Tahsilde tekerrür olmamak üzere) ihtiyaten haczine karar verilmiştir. İhtiyati hacze itiraz edenler vekili itiraz dilekçesi ile, mahkememece ... tarafından müvekkiller adına kayıtlı menkul ve gayrimenkuller malları ve üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları hakkında İİK, m. 257 uyarınca belirtilen 73.100,67 TL borç kadar ihtiyati haciz uygulanması kararı verildiğini, müvekkili şirketin ve müdürü ile diğer itiraz edenin yerleşim yeri Trabzon olduğunu ve yetki itirazında bulunduklarını, müvekkillerinin kaçma ya da ellerindeki mal varlıklarını azaltma gibi bir durumu söz konusu olmadığını ve alacağın ipotek altına alındığını beyanla ihtiyati haczin kaldırılarak tüm yargılama masrafları ile ücret-i vekaletin karşı yana yükletilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ EK KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi 17/02/2021 Tarih ve 2020/644 D.İş Esas - 2020/677 D.İş Karar sayılı ek kararında; "...Bahse konu senette ihtilaf vukuunda diye başlayan ön yüzdeki kısımda yetkili mahkemenin belirlenmesine ilişkin kısım noktalama işaretleri ile boş bırakılmış herhangi bir yetkili mahkeme kararlaştırılmamıştır. Senet metninde açıkça ve ayrıca yetkili mahkeme ve yetkili icra müdürlüğü tayin edilmemiştir. Başka bir anlatımla taraflar arasında yazılı ve geçerli şekilde oluşturulan bir yetki şartı söz konusu değildir. Bu aşamada ihtiyati haciz talep eden vekili her ne kadar ihtiyati haciz kararı na konu senedin dava dosyasına sunulan genel kredi sözleşmesi kapsamında verildiğini ve genel kredi sözleşmesi uyarınca İstanbul Mahkemelerinin yetkili kılındığını belirtmiş ise de talebe konu senedin bono olduğu bononun TTK'da düzenlenen kıymetli evraklardan olduğu, aynı zamanda kambiyo vasfına sahip olduğu bu yüzden temeldeki borç ilişkisinden bağımsız olarak düzenlenen soyut nitelikteki senet vasfına haiz olduğu alacağın iddia edilenin aksine genel kredi sözleşmesinden değil senetten kaynaklandığı zira alacağın senetle bir bütün olup senetle mündemiç olduğu dolayısıyla genel kredi sözleşmesindeki yetki şartının talebe konu senet için geçerli olmayacağı konusunda duraksama yoktur. Öte yandan senette açıkça ödeme yerinin belirtilmediği bu bağlamda TTK gereğince ödeme yerinin düzenleyenin yanında yer alan adres olduğu senet incelendiğinde bu adresin Trabzon ili olduğu ihtiyati haciz kararının bahsedilen nedenlerle mahkememiz bakımından yetkisi mahkeme olmadığı, bununla birlikte HMK 10 ve TBK 89.maddelerindeki alacaklının ikametgahı mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin hükümlerinde uygulanma imkanının bulunmadığı, zira bononun kambiyo senedi olması nedeniyle götürülecek borç yahut aranılacak borç niteliğinde olduğu bu kapsamda yine ihtiyati haciz kararı için borçluların ikametgah adresi olan Trabzon mahkemelerinin yetkili olduğu, yine genel yetki kuralları gereğince karşı taraf borçluların adresi Trabzon ili olduğu dikkate alındığında ihtiyati hacze itiraz edenler vekilinin mahkememizin yetkisine yönelik itirazının yerinde olduğu anlaşılmakla mahkememizin 2020/644 D.İş, 2020/677 D.İş karar sayılı 15/12/2020 tarihli ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ..."gerekçesi ile, İhtiyati hacze itiraz edenlerin yetkiye yönelik itirazlarının kabulü ile mahkememizin 2020/644 D.İş, 2020/677 D.İş karar sayılı 15/12/2020 tarihli ihtiyati haciz kararının yetkisizlik nedeniyle İİK 265/1-4 madde hükümleri uyarınca KALDIRILMASINA, karar verilmiş ve karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesi ile, Müvekkili banka ile borçlulardan ... PAZ. TİC. LTD. ŞTİ arasında Genel Kredi Sözleşmesi akdedildiği, diğer borçlular ... ve ... işbu sözleşmeye müşterek borçlu müteselsil kefil olduklarını, taraflar arasında akdedilen sözleşmeye istinaden, borçlular tarafından müvekkiline takibe konu senet verildiğini, Genel Kredi Sözleşmesinden doğan borç ödenmeyince borçluların hesabı 01.12.2020 tarihinde kat edildiği ve borçlulara Trabzon ... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderildiğini, İhtara rağmen borç ödenmeyince borçlular hakkında huzurda görülmekte olan dosya ile ihtiyati haciz talebinde bulunulduğu, alınan ihtiyati haciz kararı İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile infaz edilerek borçlular hakkında haciz yoluyla takibe geçildiğini, Borçlulardan ... PAZ. TİC. LTD. ŞTİ ve ... ihtiyati haciz kararına itiraz etmiş, her ne kadar taraflarınca borçluların ihtiyati haciz kararına itirazlarının haksız ve mesnetsiz olduğundan bahisle itirazlarının reddi gerektiği talep edilmiş ise de İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/644 D.İş 2021/677 K. sayılı kararı ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verildiğini,
Gerekçeli kararda her ne kadar ihtiyati hacze itiraz eden borçlular olarak ..., ... ve ... PAZ. TİC. LTD. ŞTİ olarak belirtilmiş ve ihtiyati haciz bu borçlular yönünden kaldırılmış ise de ...'nin ihtiyati hacze itiraz etmediğinden bu borçlular yönünden itirazın kaldırılması kararının hatalı olduğunu,
İhtiyati hacze itiraz dilekçesi incelendiğinde ihtiyati hacze itiraz eden borçluların ... ve ... PAZ. TİC. LTD. ŞTİ olduğu dolayısıyla gerekçeli kararda ihtiyati hacze itiraz eden borçlular arasında ...'ye yer verilmesi ve ihtiyati hacze geçerli bir itirazı olmayan borçlu yönünden de ihtiyati haciz kararının kaldırılması hatalı olduğunu, İhtiyati hacze itiraz dilekçesinde ... "maddi ilgili" olarak belirtilmiş ise de bu ibare geçerli bir itiraz meydana getirmediğini, bu borçlu yönünden süresi içerisinde ileri sürülmüş bir itiraz mevcut olmadığını, Yetkili mahkeme İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğundan yerel mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini, Borçlular yetki itirazında bulunarak, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiş ise de borçluların yetki itirazı haksız ve hukuka aykırı olduğunu, Müvekkili banka ile borçlulardan ... TİC. LTD. ŞTİ arasında Genel Kredi Sözleşmesi akdedildiği diğer borçlular ... ve ... işbu sözleşmeye müşterek borçlu müteselsil kefil olduklarını, taraflar arasında akdedilen sözleşmeye istinaden, borçlular tarafından müvekkiline takibe konu senet verildiğini, Genel Kredi Sözleşmesinden doğan borç ödenmeyince borçluların hesabı 01.12.2020 tarihinde kat edildiği ve borçlulara Trabzon ... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderildiğini, İhtara rağmen ödenmeyen borç hakkında İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... Esas dosyası ile borçlular aleyhine takip başlatıldığını, akabinde davacı borçlular takibe itiraz etmiş, yerel mahkemede dava açtığını, Taraflar arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesi’ nin IV-Müşterek Şartlar kısmının 61. Maddesi: “Bu sözleşmenin uygulanmasından ve yorumlanmasından doğabilecek uyuşmazlıkarda, HMK'nın 10. Maddesi uyarınca sözleşmenin ifa yeri olarak Banka'nın ticari merkezinin bulunduğu İstanbul (Merkez) ve/veya Banka şubesinin bulunduğu yer mahkeme ve icra müdürlükleri yetkili kılınmıştır” şeklinde olduğunu, Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava ve icra takibi sadece sözleşmeyle belirlenen bu müdürlüklerde, mahkemelerde açılacağını, nitekim takibe dayanak senet de davacı borçlular tarafından söz konusu sözleşme borcuna istinaden müvekkiline verildiğini, bu nedenle haksız yetki itirazının reddi gerekmekte olduğunu, Taraflar arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesi’nin IV-Müşterek Şartlar kısmının 57. Maddesi: “Bu sözleşmenin uygulanmasından ve yorumlanmasından doğabilecek uyuşmazlıkarda, HMK'nın 10. Maddesi uyarınca sözleşmenin ifa yeri olarak Banka'nın ticari merkezinin bulunduğu İstanbul (Merkez) ve/veya Banka şubesinin bulunduğu yer mahkeme ve icra müdürlükleri yetkili kılınmıştır” şeklinde olduğunu, Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava ve icra takibi sadece sözleşmeyle belirlenen bu müdürlüklerde, mahkemelerde açılacağını, Yine iş bu sözleşmenin 33/g Maddesi: Türk Borçlar Kanunu'nun kefilin sorumluluğunun kapsamına ilişkin hükümlerinde yer alan hususlara ilaveten, işbu madde ve alt bentlerinde sayılan hususların da tamamından sorumlu olacaklarını kefiller kabul etmektedirler" şeklinde olup yetkiye ilişkin maddenin kefiller açısından da sorumluluk doğurduğunu, Taraflar arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesi gereği ihtiyati haciz başvurusu, müvekkili bankanın ticari merkezinin bulunduğu yerde yetkili olan İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinde gerçekleştirildiğinden yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep ettiklerini, İleri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Talep, kambiyo senedine dayalı ihtiyati haciz kararına itirazın İİK'nın 265.maddesi uyarınca kabulüne yönelik verilen ek kararın kaldırılması istemine ilişkindir. Talebe konu 28/08/2019 düzenleme tarihli, 27/11/2020 vadeli 160.000,00 TL tutarlı bononun keşidecisi ... , müteselsil kefilleri ... ve ..., lehtarı ... AŞ olduğu, “ihtilaf vukuunda ... Mahkemelerinin selahiyetinin” kabul edildiği, yetkili mahkenin düzenlendiği kısmın boş bırakıldığı ve yetki sözleşmesinin yapılmadığı görülmüştür. İİK 258. Maddesi ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkemede karar verileceği, İİK50. Maddesi ise yetkili mahkemenin belirlenmesinde HMK hükümlerine atıfta bulunduğu anlaşılmaktadır. Buna göre, bonodan kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde (HMK. 6.md.),bonoda öngörülen ödeme yerinde ancak ödeme yeri gösterilmeyen bonoda, tanzim yerinin ödeme yeri olduğunun kabulü gerekeceğinden, bononun tanzim, düzenlenme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilecektir. Somut olay bakımından, talebe konu bonoda yetki sözleşmesi yapılmadığı, bononun aranılacak borç niteliğinde olmadığı, bonoda borçluların adresinin Ortahisar/Trabzon yazılı olduğu, tanzim yerinin Trabzon olduğu ve ihtiyati haciz kararı veren mahkemenin yetkili olmadığı görülmüştür. Alacaklı vekili, GKS. 'ne istinaden talebe konu bononun verildiğini ve GKS. 'deki yetki düzenlemesinin geçerli olduğu yönünde istinaf sebebi ileri sürülmüş isede talebe konu bononun GKS. 'e istinaden verildiğine yönelik bono üzerinde bir kaydın olmadığı, bono, kıymetli evrak olup illetten mücerret olduğu buna göre GKS.'deki yetki şartının somut olayda geçerli olmadığı, bu iddianın açılacak bir alacak davasında ileri sürülebileceğinden buna göre ihtiyati haciz kararı veren ilk derece mahkemesinin yetkili olmadığına yönelik tesbitinin ve gerekçesinin usul ve yasaya uygun olup talep eden vekilinin mahkemenin yetkisine yönelik aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir. İtiraz dilekçesi ekinde tüm borçlulara ait vekaletname sunulmuş isede muterizler vekili tarafından mahkemeye sunulan itiraz dilekçesinin başlığında itiraz edenler olarak ... ve ... yazılmış olup İhtiyati hacze itiraz dilekçesinin başlığında borçlu ...'nin "maddi ilgili" olarak belirtildiği ve dilekçe içeriğinde de Borçlu ...'den maddi ilgili olarak bahsedildiği, Mahkemece yapılan 15/01/2021 tarihli tensip tutanağında İHTİYATİ HACZE İTİRAZ EDEN BORÇLULAR olarak: 1-... , 2-...'nin gösterildiği, Borçlu ... hakkında yapılmış bir itiraz olmadığı halde mahkemece 17/02/2021 tarihli murafa duruşmasında tüm borçluların muteriz olarak yazılıp tüm borçlular yönünden itirazın kabul edilerek ihtiyati haciz kararının tüm borçlular yönünden kaldırılması yerinde olmayıp talep eden vekilinin istinaf sebebi kısmen yerinde görülmüştür. Açıklanan nedenlerle, ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, HMK'nın 353/1-b2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, dairemizce yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; İhtiyati haciz talep edenin istinaf talebinin KISMEN KABULÜ ile; İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 17/02/2021 tarih ve 2020/644 D.İş Esas 2020/677 D.İş Karar sayılı ek kararının HMK'nın 353/1-b2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, Dairemizce itiraza yönelik olarak yeniden hüküm kurularak; 1-İhtiyati hacze itiraz edenler ... ve ... 'nin yetkiye yönelik itirazlarının kabulü ile ilk derece mahkemesinin 2020/644 D.İş Esas 2020/677 D.İş Karar sayılı 15/12/2020 tarihli ihtiyati haciz kararının yetkisizlik nedeniyle İİK 265/1-4 madde hükümleri uyarınca ihtiyati hacze itiraz eden bu borçlular yönünden KALDIRILMASINA,
İLK DERECE YÖNÜNDEN: 2-Yasa gereği ihtiyati hacze itiraz yönünden harç alınmasına yer olmadığına, 3-İhtiyati hacze itiraz edenler tarafından sarfedilen yargılama giderleri bulunmadığından, bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına, 4-İhtiyati hacze itiraz edenler vekille temsil edildiğinden Dairemiz karar tarihi itibariyle yürürlükte olan AAÜT 2. kısım 1.bölüm 1/b maddesine göre hesaplanan 1.125,00.TL vekalet ücretinin ihtiyati haciz talep edenden alınarak ihtiyati hacze itiraz edenler ... ve ...'ne verilmesine,
İSTİNAF YÖNÜNDEN: 5-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan 162,10.TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 59,30.TL istinaf karar harcının ihtiyati haciz talep eden alacaklıya iadesine, 6-İhtiyati haciz talep eden alacaklı tarafından istinaf aşamasında sarf edilen 162,10.TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile 43,00.TL dosyanın Bölge Adliye Mahkemesi'ne gidiş- dönüş masrafı olmak üzere toplam: 205,10,TL'nin ihtiyati hacze itiraz edenlerden alınarak ihtiyati haciz talep eden alacaklıya verilmesine, 7-Artan gider avansı olması halinde yatıran tarafa iadesine, 8-Kararın ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 08/07/2021 tarihinde HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.