T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1117
KARAR NO: 2021/1123
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARI VEREN
MAHKEME: BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/04/2021
DOSYA NUMARASI: 2021/138 Esas - 2021/380 Karar
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
KARAR TARİHİ: 08/09/2021
İlk Derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketlerin tek yetkilisi olan müvekkilinin, 2019 ağustos ayından itibaren faal olmayan ancak saklama yükümlülüğü olan şirkete ait 2018-2019 yılına ait ticari defter, fatura, belge, imza sirkülerini 2021 ocak sonunda tüm dikkatine rağmen kaybettiğini, daha sonra ise çalındığını, şirket hissedarının tüm özen ve dikkatine rağmen müvekkili şirkete ait ticari defterler, karar defteri ve alış satış faturalarının zayi olduğunu, müvekkilinin bu hususta öncelikle emin olmak için araştırma yaptığını, gazetelere ilan verdiğini ancak hemen akabinde 30 Ocak 2021'de zayi olduğundan emin olduktan sonra 10/02/2021 tarihinde iş bu davayı açtığını belirterek, müvekkili şirketlerin 2018-2019 yılına ait zayi olmuş resmi evrak, alış satış fatura ve ticari defterlerinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi 13/04/2021 tarih ve 2021/138 Esas - 2021/380 Karar sayılı kararı ile; " ...TTK'nun 82. maddesinin 7. fıkrası, tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, bu baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle zıyaa uğraması durumunda zayi belgesi verilebileceğini belirtmektedir. Davacının söz konusu defterleri kaybettiğini ileri sürdüğü, dava konusu defterlerin ve belgelerin ilgili maddede sayılan yangın, su baskını gibi bir afet ya da hırsızlık olayı nedeniyle zayi olmadığı, bu nedenle kanunda aranan şartın mevcut olmadığı, kaybolma iddiasının zayi belgesi verilmesi için yeterli bir sebep sayılamayacağı değerlendirildiğinden talebin reddine karar verilmiştir. " gerekçesi ile; " 1-Davanın REDDİNE, ... " karar verilmiş ve verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; Dava dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek, ticari defterlerin müvekkilinin basiretli davranmasına rağmen kaybolduğunu, söz konusu şirketlerin 2019 Ağustos ayı itibariyle faaliyetlerinin durduğunu, şirket merkezleri de taşınma ve işlemsizlik nedeniyle kullanılmadığından davaya konu ticari defterlerin müvekkilinin yanında kaldığını, müvekkilinin bu süreçte defterleri koruduğunu ve yasaya uygun olarak tuttuğunu, ancak 30 Ocak'ta 2021 tarihinde söz konusu defterlerin zayi olduğu gerekçesiyle hemen basiretli tacir gibi davranarak gazetelere ilan vermesini müteakip işbu davayı açtığını, defter ve belgelerin zayi olmasına veya elden çıkmasına yol açan olayın, gerçekten ilgilinin iradesi dışında gerçekleştiğinin ve hayatın olağan akışına uygun bir gerçekleşme olduğunun ortaya konulması gerektiğini, Defterlerin çalındığı durumunun hiç irdelenmediğini, beyanlarının kaybolma olarak kabul edilerek davanın reddedildiğini, ancak bu konuda açıklayıcı bir beyanda bulunmalarının istenmesi gerektiğini, söz konusu defterlerin çalınma durumunda ise, kim tarafından çalındığının bilinmediğini, ancak zayi durumunun hemen akabinde müvekkilinin iyi niyetli davranarak gazetelere ilan verdiğini, ticari şirketlerin faaliyetleri uzun süre durdurduğundan, müvekkilinin bu yöndeki tutumunun iyiniyet kurallarına göre değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Dava dilekçesinde dava konusu defter ve belgelerin kaybedildiği, daha sonra ise çalındığı beyan edilmiş olup, zayi durumunun ne şekilde meydana geldiği net olarak ifade edilememiştir. Basit yargılama usulünün uygulandığı çekişmesiz yargıda, tüm delillerin dava dilekçesi ekinde ibraz edilmesi gerekmektedir. İstinaf dilekçesinde, defterlerin çalındığı durumunun mahkemece hiç irdelenmediği istinaf sebebi olarak ileri sürülmüş ise de, çalınma iddiası ile ilgili herhangi bir delil sunulmadığı gibi bu hususta şikayetçi olunduğu ya da resmi makamlara başvurulduğuna dair bir iddiada da bulunulmamıştır. Dosya kapsamı ile davacı şirketlerin, basiretli bir tacir olarak ticari defter ve belgelerin korunması için gerekli dikkat ve özeni gösterdiği ispatlanamadığından, ileri sürülen istinaf sebepleri yerinde değildir. Ancak, dava dilekçesinde davacılar; 1- ... Limited Şti, 2. ... Limited Şirketi, 3- ... Limited Şti, 4- ... Ltd Şti, yetkilisi ... olup, davacı şirketler vekili tarafından dava açılmasına rağmen, gerekçeli karar başlığında davacı şirketlerin isimleri belirtilmeyip, davacı olarak ...'nun gösterilmesi usul ve yasaya uygun olmadığı gibi, mevcut hali ile davanın tarafı olmayan kişi hakkında hüküm kurulması kamu düzenine aykırılık teşkil etmektedir. Bu nedenlerle, davacı şirketler yetkilisi ...'nun istinaf başvurusunun usulen kabulü ile, mahkeme kararının HMK'nın 355. maddesi uyarınca kaldırılarak, gerekçeli karar başlığı da düzeltilmek suretiyle yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacı şirketler yetkilisi ...'nun istinaf başvurusunun usulen kabulü ile, Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/04/2021 tarih ve 2021/138 Esas 2021/380 Karar sayılı ilamının HMK'nın 355 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, Dairemizce yeniden hüküm kurulmak suretiyle; Davanın REDDİNE,
İLK DERECE MAHKEMESİ YÖNÜNDEN; 2-Dairemiz karar tarihi itibari ile Harçlar Yasası uyarınca alınması gereken 59,30 TL ilam harcı dava açılırken peşin olarak yatırıldığından, başkaca harç alınmasına yer olmadığına, yatırılan harcın hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Gider avansının harcanmayan kısmının talep halinde davacıya iadesine,
İSTİNAF YÖNÜNDEN; 5-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, istinaf karar harcının talep halinde yatırana iadesine, 6-İstinaf eden tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 7-Bakiye gider avansı varsa talep halinde yatırana iadesine, 8-Kararın ilk derece mahkemesince davacıya tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 08/09/2021 tarihinde HMK'nın 362/1-ç maddeleri gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.