T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2018/1536 Esas
KARAR NO: 2019/637 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL ANADOLU 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2017/554 Esas 2018/23 Karar
TARİH: 23/01/2018
DAVA: Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 02/05/2019
İlk derece Mahkemesinde yapılan yargılama sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin Çin'den alüminyum ithal ettiğini, ürünün bedelini ödediğini, her türlü yasal prosedürleri yerine getirdiğini, 25/01/2017 tarihinde gelen ilk parti konteynerler açıldığında içinin boş olduğunun görüldüğünü, 26/01/2017 tarihinde gelen ikinci parti konteynerler de açıldığında onların da boş olduğunun görüldüğünü, müvekkilinin sigorta şirketi lojistik ve gümrük müşavirliğine zararın tazmini için başvurduğunu, olayda ... ile ... şirketlerinin kusuru bulunduğunu ileri sürerek, alüminyumun ithalinde verilen 55.000 USD'nin ödeme tarihinden itibaren en yüksek ticari faiz uygulanarak tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Şti. vekili cevap dilekçesi ile, müvekkilinin kusurunun belirtilmediğini, davacının davasında haksız olduğunu, davacının ekspertiz işlemi için bir kısım evrakları kendisine göndermediğini savunarak, açılan davanın reddini talep etmiştir.Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile, davanın görev yönünden reddini talep etmiş ve deniz sigortaları hukuku davalarına bakmaya İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi münhasıran yetkilendirildiğinden davanın görev yönünden reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi 23/01/2018 tarih 2017/554 Esas 2018/23 sayılı kararında;"Görev hususu HMK'nun 114/1-c'ye göre dava şartlarındandır. Dava şartları HMK 115/1 ve 2. maddelerine göre davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılır. Diğer yandan HMK madde 138'e göre mahkeme dilekçeler aşamasının tamamlanmasından sonra ve ön inceleme aşamasına geçilmesinde öncelikle dava şartlarının dosya üzerinden inceler ve dosya kapsamı görev konusunun değerlendirilmesi yönünden tamamlanmış ise karar verilir. Ticari nitelikte olmayan bir uyuşmazlık Asliye Ticaret Mahkemelerinde dava konusu edilmiş ise Asliye Ticaret Mahkemeleri de uyuşmazlığın genel mahkemelerde veya diğer ihtisas mahkemelerinde görülmesi bakımından davanın usulden reddine karar verir. TTK nın yürürlüğü uygulama şekli hakkındaki 6103 sayılı kanunun 8. md. de ise Deniz Ticaretine ve Deniz Sigortalarına ilişkin hukuk davaları başlığı altındaki düzenlemede "Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından TTK ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevli kılınacak Asliye Ticaret Mahkemesine devredilir." denilmekle, İstanbul'da Denizcilik İhtisas Mahkemesi görev alanına giren davalara bakmakla, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi görevli kılınmış bulunmakla, davalının görev itirazı yerinde görüldüğü..."gerekçesi ile, TTK 5/2. ve HMK.114/c ve 20. mad. uyarınca mahkemenin görevsizliğine, HMK.'nun 20. maddesi uyarınca, iş bu kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki haftalık süre içerisinde başvuru halinde, dava dosyasının görevli İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş ve karara karşı davalı ... Denizcilik A.Ş. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı ... A.Ş. vekili istinaf dilekçesi ile, Davanın, merkezi Danimarka'da bulunan dava dışı yabancı taşıyan ... 588541552 numaralı konişmentosu tahtında Çin Halk Cumhuriyeti'nin Xingang Limanından İstanbul Ambarlı'da bulunan Marport Limanına deniz yolu ile taşınan 2 adet 20'lik konteyner muhteviyatı emtianın bir miktarının tahliye limanında konteynerlerden eksik çıktığı bu eksikliğin konteyner ile yapılan deniz taşımasından kaynaklandığı ve eksiklikten müvekkilinin sorumlu olduğu iddiasına ilişkin tazminat davası olduğunu, Dosyada mevcut 28/12/2017 tarihli dilekçede detaylı ifade edildiği üzere dava konusu ihtilafın klasik bir Deniz Ticareti hukuku ihtilafı olduğu ve bu ihtilafta uygulanması gereken kulların TTK 5. kitabı olan deniz ticaret hukuku hükümleri olduğunu, 6102 s. TTK mad. 5/2 delaleti ile HSK Genel Kurulunca Asliye Ticaret Mahkemelerinin birinin veya birkaçının Deniz Ticareti ve Deniz Sigortaları ihtilaflarına bakmakla münhasıran görevlendirilebileceği, buna istinaden de HSK 1. Dairesi tarafından İstanbul ili sınırları içerisinde Deniz Ticareti Hukuku ve Deniz Sigortaları Hukukundan kaynaklanan tüm uyuşmazlıklara bakmaya Denizcilik İhtisas Mahkemesi Sıfatı ile İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesinin münhasıran görevlendirildiğini, bu vesileyle de davayı gören mahkemenin 23/01/2018 tarihinde yapılan ön inceleme duruşmasında görevsizlik kararı verildiğini, Mahkemenin bu yönde vermiş olduğu kararın doğru ve yerinde olduğunu, mahkemenin vermiş olduğu görevsizlik kararına itirazlarının bulunmadığını, Mahkemenin gerekçeli kararının 2 numaralı bendinde sadece yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine karar verdiğini, ancak vekalet ücreti yönünden karar tesis etmediğini, Muhtemel ileride hak kayıplarının önüne geçilebilmesi için mahkemenin bu yönde karar tesis ederken, yargılama giderlerinin yanı sıra vekalet ücreti hakkında da karar tesis etmesi gerektiğini, mahkemenin yargılama giderleri ile vekalet ücretinin görevli mahkemede nazara alınması yönünde kanaate sahip olmuş ise de bunu ayrı şekilde gerekçeli kararına geçerek hüküm kurması gerektiğini, mahkemenin sadece yargılama giderlerinin görevli mahkemede nazara alınması yönünde kanaate sahip ise bu sefer görevsizlik kararı ile beraber karşı taraf aleyhine vekalet ücretine de hükmetmesi gerektiğini, Nitekim yine Deniz Ticareti hukuku ihtilafına dayanan ve İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan, daha sonra işbu davada olduğu gibi aynı şekilde görevsizlik kararı verilen başka ihtilafta davayı gören İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 27/12/2016 tarih 2016/1164 Esas 2016/958 Karar sayılı görevsizlik kararı 3 nolu bendinde; "Harç ve yargılama giderinin ve vekalet ücretinin görevli mahkemece değerlendirilmesine," şeklinde hüküm tesis ederek, görevsizlik kararı üzerinde yargılama giderlerinin yanı sıra vekalet ücretinin de görevli mahkemece değerlendirilmesine karar verdiği ve görevli mahkemede görülecek dava sonucunda hükmedilecek vekalet ücreti konusunda muhtemel hak kayıplarının önüne geçtiğini, İleri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile, görevsizlik kararına herhangi bir itirazları bulunmamakla birlikte, ilk derece mahkemesi kararının 3 nolu bendinde verilen hükmün istinaf incelemesi sonucu ortadan kaldırılmasına, terditli olarak yargılama giderlerinin görevli mahkemeye bırakılmasına fakat vekalet ücreti tahsis edilmesine, aksi kanaat olması halinde ise ileride muhtemel hak kayıplarının önüne geçilmesi için açık şekilde yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de görevli mahkemece nazara alınması yönünde hüküm tesis edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/554 Esas 2018/23 Karar sayılı dosyası kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava, davacı tarafça Çin'den ithal edilen ve deniz yoluyla taşınan emtiaların eksik teslimi nedeniyle oluşan zarardan taşımayı yapan davalı ile gümrük müşavirliği hizmetini yerine getiren davalı şirketlerin sorumlu olduğundan bahisle zararın tahsili davasıdır.Dava deniz yoluyla taşımadan kaynaklandığından uyuşmazlığın çözümü TTK'nın deniz ticareti başlıklı 5. kitabında yer alan hükümlere göre çözümlenecektir. TTK 5/2 maddesine göre uyuşmazlığın çözümünde Denizcilik İhtisas Mahkemesi görevlidir. Mahkemece görevsizlik kararı verilmiş ve bu konuda istinaf bulunmamaktadır.Davalı ... A.Ş. mahkemece verilen görevsizlik kararında vekalet ücreti yönünden karar verilmediğinden bahisle istinaf başvurusunda bulunmuştur.HMK'nın 323. maddesinde yargılama giderlerinin kapsamı düzenlenmiştir. Maddenin 1-ğ bendinde vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir edilecek vekalet ücretinin yargılama giderleri içinde olduğu belirtilmiştir. HMK'nın 297. maddesinde ise Hükmün kapsamı düzenlenmiş, 1-ç maddesinde hüküm sonucu, yargılama giderleri ile taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının iadesi, varsa kanun yolları ve süresinin hükümde gösterileceği belirtilmiştir. Yine HMK'nın 331/2. maddesinde görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi halinde, yargılama giderlerine o mahkemenin hükmedeceği düzenlenmiştir.Somut olayda mahkemece Denizcilik İhtisas Mahkemesinin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmiş, hüküm fıkrasında "HMK'nın 331/2 maddesi uyarınca yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine" denilmiştir.HMK 323/1-ğ maddesine göre vekalet ücreti yargılama giderleri içinde olduğundan ve 331/2 maddesine göre görevsizlik kararı üzerine davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde yargılama giderlerine görevli mahkemece karar verilecek olmasına göre mahkemece verilen kararda usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmamaktadır. Bu nedenle davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan 98,10.TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 44,40.TL istinaf karar harcından, istinaf eden tarafından istinaf aşamasında peşin olarak yatırılan 35,90.TL harcın mahsubu ile bakiye 8,50.TL'nin davalı ... A.Ş.'den tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansı varsa talep halinde yatıran tarafa iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 02/05/2019 tarihinde HMK' nun 362/1-c maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.