T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2018/1509 Esas
KARAR NO : 2020/108 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEME: İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 12/12/2017
DOSYA NUMARASI: 2015/301 Esas - 2017/1102 Karar
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 30/01/2020
İlk derece Mahkemesinde yapılan yargılama sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı bankanın Çekmeköy Şubesinde bulunan hesabına banka şubesi tarafından bloke konulduğunu, konulan bloke nedeniyle müvekkilinin hesapta bulunan parayı çekemediğini, banka şubesine başvurulduğunda banka tarafından "... Dış Tic. İnş. Ltd. Şti.nin doğmuş/doğacak her türlü taahhütlerine karşılık mevduat rehini alındığı, bu nedenle mevduat rehnine ait blokenin çözümünün ancak bu şirketin bankaya olan tüm kredi risklerinin sona ermesi halinde mümkün olabileceği" 'nin bildirildiği, müvekkilinin ... Dış Tic. İnş. Ltd. Şti.'nin ne yetkilisi ne de ortağı olduğunu, davalı bankadaki hesabının şahsi hesap olduğunu, banka tarafından gerçekleştirilen bloke işleminin hukuka aykırı olduğunu, işleme ilişkin İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı 'na şikayette bulunulduğunu, davalı banka tarafından blokenin uygulanmasını gerektirecek risklerin neler olduğunun açıklanmadığını, ... Dış Tic. İnş. Ltd. Şti.'nin bankaya risk teşkil edecek herhangi bir borcunun bulunmadığını, bankanın blokeyi doğmuş ve doğacak alacaklarına karşılık olarak uyguladığının belirtildiğini, blokenin haksız ve kötü niyetli olduğunu ileri sürerek, müvekkilinin şahsi hesabına haksız ve kötü niyetli konan blokenin kaldırılmasına, haksız uygulamadan dolayı uğranılan maddi ve manevi zararın tazmini ile haksız olarak tutulan mevduattan dolayı mevduata uygulanan en yüksek faizin işletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının müvekkili bankanın Çekmeköy Şubesinin müşterisi olduğunu ve aynı zamanda ... Dış Tic. İnş. Ltd.Şti.'nin Üsküdar ... Noterliği'nin 21/02/2014 tarih ve ... yevmiye sayılı vekaletnamesine istinaden yetkilisi olduğun, banka şubesinden ... Dış Tic. İnş. Ltd.Şti.adına kullandırılan kredi sözleşmelerine şirket kaşesi üzerinde davacının imzası bulunduğunu, hesapta bulunan 96.000,00 USD 'nin davacının şahsi parası olmadığını, müvekkili banka tarafından dava dışı ... Dış Tic. İnş. Ltd.Şti. Adına 29/12/2014 tarihinde muhatabı ... İnş. A.Ş. Olan 96.000,00 USD avans teminat mektubu düzenlendiğini, avans teminat mektubu nedeniyle muhatap ... İnş. A.Ş. Tarafından avans olarak ... Dış Tic. İnş. Ltd. Şti. 'nin müvekkili bankadaki hesaplarına 96.000,00 USD gönderildiğini, davacının hesabına aktarılan 96.000,00 SD üzerine ... Dış Tic. İnş. Ltd. Şti.'nin müvekkilinin bankadan doğmuş/doğacak her türlü kullandığı kredilerin teminatı teşkil etmek üzere 02/01/2015 tarihli Mevduat Rehin Sözleşmesi tesis edildiğini, dava dışı ... Dış Tic. İnş. Ltd.Şti. İle davacı arasında çıkan uyuşmazlık neticesinde davacının yetkilerinin kaldırıldığına dair 06/04/2015 tarihli talimatın müvekkili bankanın Çekmeköy Şubesi 'ne gönderildiğini, şirket talimatının alınmasından sonra davacının kendi hesabında bulunan tutarı çekmek istemiş olduğu tutarın müvekkili bankanın teminatı bulunduğundan kendisine ödeme yapılmadığını, müvekkili bankanın hem dava dışı ... Dış Tic. İnş. Ltd. Şti. hemde davacının imzalamış olduğu mevduat rehin sözleşmeleri gereğince davacının hesapları üzerine rehin ve hapis hakkının bulunduğunu, davacı ile dava dışı ... Dış Tic. İnş. Ltd. Şti. Arasındaki 96.000,00 USD tutar nedeniyle bir uyuşmazlığın söz konusu olduğunu, aralarındaki uyuşmazlığa bankanın alet edildiğini, davanın ... Dış Tic. İnş. Ltd. Şti.'ne ihbar edilmesi gerektiğini savunarak haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk derece Mahkemesi 12/12/2017 tarih ve 2015/301 Esas - 2017/1102 Karar sayılı kararında; "...Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141); toplanan deliller, mevduat rehni sözleşmesi, genel kredi sözleşmesi, çek hesabına ilişkin hesap özeti, avans teminat mektupları, bilirkişi raporu, İstanbul Anadolu 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/409 Esas sayılı dosyasında verilen gerekçeli karar, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde; davacının davaya konu blokeye ilişkin hesabının 02/01/2015 tarihli mevduat rehni sözleşmesi ile ihbar olunan ...'nin doğmuş ve doğacak borçlarına karşılık davalı bankaya rehnedildiği, rehnin kaldırılabilmesi için ihbar olunan ...'nin genel kredi sözleşmesinden ve avans teminat mektuplarından kaynaklanan borcunun ödenmiş olması gerektiği, süresiz ve 16/10/2014 tarih ve 146.146,00 TL bedeli teminat mektubunun yürürlüğü için ... Çekmeköy Şubesi ... iban nolu ...'nin hesabına 146.146,00 TL'nin 22/10/2014 tarihinde avans olarak yatırıldığı, bu hali ile teminat mektubunun halen yürürlükte ve geçerli olduğu, bu teminat mektubuna ilişkin banka riskinin devam ettiği, yine süresiz ve 30/01/2015 tarih ve 60.000,00 TL bedelli avans teminat mektubunun yürürlüğü için anılan hesaba aynı miktarda yatan bir avans olmadığı 09/02/2015 tarihi itibariyle hesapta her iki teminat tutarını karşılar vaziyette 222.795,97 TL bulunması nedeniyle avans teminat mektubunun yürürlüğü için hesaba avans yatırma şartının gerçekleştiği, bu haliyle avans teminat mektubunun yürürlükte ve halen geçerli olduğu, bu avans teminat mektubuna ilişkin banka riskinin devam ettiği, ayrıca davalı bankanın ihbar olunan ...'ne kullandırdığı çekler nedeniyle halen dönmemiş 4 adet çek bulunduğu ve bu çekler nedeniyle banka riskinin 5.640,00 TL olduğu, ayrıca somut olaya uygun, denetime elverişli ve gerekçeli olması nedeniyle hükme esas alınan bilirkişi heyeti raporuna göre davalı bankanın ihbar olunandan komisyon ücreti olarak 337,55 TL alacağının devam ettiği, bu hali ile ihbar olunan ...'nin nakdi ve gayri nakdi borçları sona ermediğinden davacının hesabında ki blokenin kaldırılması şartlarının oluşmadığı sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak davanın reddine karar vermek gerekmiş..."gerekçesi ile; Davanın REDDİNE, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk derece mahkemesinin kararı ve usul ve yasaya aykırı olduğunu, bozulmasının gerektiğini, 19.01.2017 tarihli bilirkişi raporunun 3. maddesinde belirtildiği üzere, dava konusu hesap müvekkilinin tararruf ve kullanımında olduğunu, müvekkilinin tasarruf hakkının davalı bankaca engellendiğini, Davalı bankaca, dava dışı şirketin miktar, süresi ve devam edip etmediğini belirtmediği açık risklerden dolayı şahsi hesabında bulunan mevduatını kullandırmamasının hakkaniyet aykırı olduğunu, müvekkilini mağdur ettiğini, risk olarak gösterilen miktarlarla müvekkilinin mevduat hesabında bulunan dava konusu miktar arasında da büyük fark bulunduğunu, davalı bankanın mevcut risk dışında kalan miktar üzerinden blokesini sürdürmesinin haksız olduğunu, müvekkilinin mağduriyetine neden olduğunu, bilirkişi heyetinin dava tarihi itibariyle davalı bankanın risklerini çıkarması ama bundan sonra doğacak risklerinin tespiti için dava açılması yoluyla kontrol edilebileceği yönünde ki tespitinin de hatalı olduğunu, yerel mahkemeye itirazların sunulmadığını, 19.01.2017 tarihli bilirkişi raporuna karşı itirazlar sunulduğunu, yerel mahkemece bu itirazlar doğrultusunda yeniden bilirkişi incelemesi yoluna gidilmediğini, eksik inceleme ile karar verildiğini, İleri sürerek, istinaf başvurusunun kabulü ile, yapılacak istinaf incelemesi sonucunda ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, davacı ile davalı banka arasında 02/01/2015 tarihinde imzalanan ''Altın,Mevduat ve Menkul Kıymet Hesabı Rehin Sözleşmesi''nden kaynaklı borçlu olmadığının tespiti ve hesaba konulan blokenin kaldırılması ile hesaptaki paranın davacıya ödenmesi davasıdır. Mahkemece, davanın reddine, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İhbar olunan ... ile davalı banka arasında imzalanan 25/12/2014 tarih ve 1.500.000,00 TL. miktarlı genel kredi sözleşmesine istinaden İhbar olunan ...'nin davalı bankadan kredi kullandığı anlaşılmıştır. Davacı ... ile davalı banka arasında 02/01/2015 tarihinde ''Altın,Mevduat ve Menkul Kıymet Hesabı Rehin Sözleşmesi''nin imzalandığı, bu sözleşme uyarınca ;davacı ...'un ... Çekmeköy Şubesinde 28/11/2/14 tarihinde açılmış bulunan ... no.lu USD. Vadesiz mevduat hesabından 96.000,00 USD. Tutarın ve bu hesaba yatırılacak tutarların ihbar olunan ... 'nin doğmuş ve doğacak her türlü borç ve taahhütlerinin ve her türlü kefalet ve garantilerinin, açılmış ve açılacak kredilerinin ve bunların faiz,komisyon,gider vergisi,sigorta ücreti,takip ve dava masrafları,vekalet ücreti gibi feri borçlarınında teminatı olarak rehin edildiği hüküm altına alınmış olup bu durumda davacı ...'un davalı bankanın kredili müşterisi olan ihbar olunan ... 'nin riskleri ve davalı banka bünyesinden kredi kullanan diğer bir kısım firmalara olan kefaletleri sonuçlanmadan bu tutar üzerinde tasarruf etme hakkının bulunmadığı ve 96.000,00 USD. Tutarın teminat olarak davalı bankaya rehnedildiği ayrıca sözleşmenin 4 'üncü ve 6 'ncı maddesinde alacağın herhangi bir yasal işleme gerek kalmaksızın ve rehin verene ihbar lüzumu olmaksızın mezkur hesaptan vadesi hulul etmemiş olsa dahi mahsup yolu ile tahsili ve alacağın rehinden karşılamaya bankanın yetkili olduğunun kararlaştırıldığı anlaşılmıştır. 16/10/2014 tarihli ve 146.146,00 TL bedelli ... Avans Teminat Mektubu incelendiğinde; ... A.Ş.lehine verildiği, avans teminat mektubunun yürürlüğe girebilmesi için ... Çekmeköy Şubesi nezdinde bulunan hesaba 146.146,00 TL 'nin avans olarak yatırılmasının gerektiği, yine aynı şekilde 30/01/2015 tarihli ve 60.000,00 TL bedelli ... Avans Teminat Mektubu incelendiğinde; ... Tic. A.Ş.lehine verildiği, avans teminat mektubunun yürürlüğe girebilmesi için ... Çekmeköy Şubesi nezdinde bulunan hesaba 60.000,00 TL 'nin avans olarak yatırılmasının gerektiği anlaşılmıştır. ...'nin davalı bankadan kullanmış olduğu avans teminat mektuplarına ilişkin olarak 16/10/2014 tarihli 146.146,00 TL.lik ve 30/01/2015 tarihli 60.000,00 TL.lik avans teminat mektuplarının dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunduğu, avans teminat mektubu komisyonlarından dolayıda 337,55 TL borçlu bulunduğu anlaşılmıştır. ... Dış Tic. İnş. San. Ltd. Şti.'nin davalı bankaya muhatap 01/02/2015 tarihli yazısı ile 96.000,00 USD. Tutarın ...'un davalı bankanın Çekmeköy Şubesi nezdindeki ... no.lu hesabına aktarılması talimatının verildiği, bu talimat doğrultusunda ...'un vadesiz USD. Hesabına aktarıldığı,bu durumda 96.000,00 USD.nin ...'un tasarruf ve kullanımına geçtiği anlaşılmıştır. Davacı ...'un Üsküdar ... Noterliği'nin 21/02/2014 tarih ve ... yevmiye sayılı vekaletnamesi ile ... Dış Tic. İnş. San. Ltd. Şti.'nin vekili olduğu, ... Dış Tic. İnş. San. Ltd. Şti.'nin bankaya muhatap 06/04/2015 tarihli yazısı ile şirketle ilişiğinin kesildiği bildirilmiştir. İhbar olunan ... Dış Tic. İnş. San. Ltd. Şti. vekilince dosyaya sunulan İstanbul Anadolu 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 13/06/2017 Tarih ve 2015/509 Esas, 2017/280 Karar sayılı kararı incelendiğinde; davacı ... Dış Tic. İnş. San. Ltd. Şti.'nin davalı ...'a karşı 30/12/2015 tarihinde haksız fiilden kaynaklı tazminat davası açıldığı, mahkemece yapılan yargılama sonucunda davaya konu 96.000,00 USD paranın ... 'dan alınarak ... Dış Tic. İnş. San. Ltd. Şti.'ne iadesine karar verildiği anlaşılmıştır. 02/01/2015 tarihli ''Altın, Mevduat ve Menkul Kıymet Hesabı Rehin Sözleşmesi'' uyarınca davacının süre ve işlem adedi kısıtlamasına yer vermeden kişisel hesabını dava dışı şirket lehine rehin verdiği, şirketin yaptığı tüm bankacılık işlemlerinden kaynaklanan alacakları öncelikle takas, mahsup vb. şekillerde bu hesaptan tahsil edebilme konusunda davalı bankaya yetki verildiği, mevduat hesabına uygulanan blokaj işleminin sözleşmeye ve hukuka uygun olduğu, Yargıtay 11 HD.nin 2016/2/62 Esas, 2017/5018 Karar sayılı içtihadı ve Yargıtay 11 HD.nin 2017/591 Esas, 2018/8133 Karar sayılı içtihadı da gözetildiğinde mahkeme gerekçesi ve tespitinin dosya kapsamına uygun olduğu dairemizce belirlendiğinden, davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir. Sonuç itibariyle, dosya kapsamı, mahkemenin kabul ve gerekçesi ve istinaf sebepleri gözetildiğinde; mahkeme kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b1 maddesine göre esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan 98,10.TL istinaf başvuru harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 54,40.TL istinaf karar harcından, istinaf eden tarafından peşin olarak yatırılan 35,90.TL harcın mahsubu ile bakiye 18,50.TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansı varsa, karar kesinleştiğinde ve talep halinde avansı yatıran tarafa iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK' nın 361/1. maddesi gereğince kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere 30/01/2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.