T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2019/1199 Esas
KARAR NO: 2021/364 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 18/12/2018
NUMARASI: 2016/262 Esas 2018/1189 Karar
DAVA TÜRÜ: Tazminat
KARAR TARİHİ: 19/03/2021
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesi ile, sigortalısı ... Tic.A.Ş'ye ait olan ... AVM'de kullanılan 2008 model jeneratörün 10.06.2014 tarihinde arızlandığını, hasara uğrayan jeneratörün davalı ...den satın alındığını, jeneratörün bakımına ilişkin olarak diğer davalı ... Jeneratör Satış ve Servis Hizmetleri ile sözleşme akdettiğini, jeneratörün arızlanması üzerine ...A.Ş'ye arıza bildiriminde bulunulduğunu ve bu şirketin teknik elemanı tarafından düzenlenen 27.06.2014 tarihli teknik raporda arızanın üretim hatasından kaynaklandığının ifade edildiğini, hasar dosyası üzerinden düzenlenen ekspertiz raporunda hasarın jeneratör üreticisi ... isimli firmaya, dolaylı olarak da motor üreticisi ... isimli firmaya rücu edebileceğinin belirtildiğini beyanla 25.279,00 TL sigorta rücu tazminatının, ödeme tarihi olan 03.09.2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile, dava konusu jeneratörün müvekkili şirketten 2008 yılında satın alındığını, 2010 yılında garanti süresi dolduğundan ve her halde satıştan 6 yıl sonra gerçekleşen zarar için TTK ile TBK hükümleri uyarınca zamanaşımı sürelerinden sonra gerçekleşen arıza sebebiyle müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığını, jeneratörün bakım ve onarımı 4 yıl süresince diğer davalı tarafından gerçekleştirildiğini, bu süreçte yaşanan arızadan diğer davalı sorumlu olduğundan, davacı sigortalısınca da arıza bildirimi diğer davalıya yapıldığından, davacı sigortalısının müvekkili şirkete yaptığı bir ayıp bildirimi bulunmadığından ve dava konusu ürünün bakım ve onarımlarının yetkisiz servislerde yaptırılmış olması, gerek bu durumdan gerekse de kullanım hatasından doğan arızalardan müvekkilin sorumlu tutulamayacağından, iddia edilen arızanın üretimden kaynaklı olduğunu gösterir ispata elverişli bir delil bulunmadığını, Zamanaşımı ve pasif husumet ehliyeti yokluğu sebebiyle davanın esasa dahi girilmeksizin müvekkili açısından usulden reddini talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile, davacı ... şirketinin sigortalısı ile ... A.Ş. arasında 01.02.2014 tarihinde akdolunan 13.04.2011 tarihli periyodik bakım hizmetleri sözleşmesine ek protokol gereği müvekkili şirket tarafından ... A.Ş.'ye ait ... AVM'de kullanılan 3 adet jeneratörün her dört ayda bir defa yılda toplam üç kez olmak üzere periyodik bakımı müvekkili şirket tarafından yapıldığını, ... tipi, ... şase numaralı ...'den satın alınan jeneratörün 10.06.2014 tarihinde arızalanmasında müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, gerçekleşen zarar dolayısıyla davacı şirketin müvekkili şirkete rücu edebilmesi mümkün olmadığını, üretim hatasından kaynaklı zarar sebebiyle müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığından pasif husumet yokluğu nedeniyle müvekkili şirket açısından davanın usulden reddine, aksi halde raporlar doğrultusunda haksız ve hukuka aykırı davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi 18/12/2018 tarih ve 2016/262 Esas - 2018/1189 Karar sayılı kararında;"....Tekmil dosya kapsamı birlikte incelenip değerlendirilmekle, dava, davalı ... tarafından satışı yapılan ve diğer davalı tarafından bakımı yapılan jeneratörün arızalanması nedeni ile, arızanın üretimden kaynaklandığı iddiası ile sigortalıya ödenen bedelin davalılardan rücu an tahsili istemini konu alıp, Mahkememizce yapılan tahkikat kapsamında konusunda uzman bilirkişilerden alınan rapor nazara alınarak; meydana gelen hasarın nedeni hususunda mevcut durum itibari ile kesin bir kanaate varılamayacağı, 6 yıl sonra üretimden kaynaklı hasar olduğu iddiasının somut dosya kapsamı ile ispatlanamadığı gibi, davacının yaptırdığı ekspertiz incelemesinde de bu yönde kesin bir kanaat bulunmadığı görülmektedir. Davacı, teminatın kapsamında olduğunu ve davalıların sorumlu olduğu ispatla yükümlü olup, davalı ... tarafından yaptırılan inceleme sonucu tanzim edilen rapor da davacı tarafından yaptırılan inceleme sonucunda tanzim edilen rapor da kesin veriye dayalı değildir. Üretim hatası olup olmadığı Mahkememizce görevlendirilen uzmanlarca tespit edilememiş olup, aksine bu aşamada üretim hatasından kaynaklanmadığı yönünde görüş bildirilmiştir. Sübapın yayından çıkmasının birden fazla nedeni olabileceği, gerek Mahkememizce alınan raporda gerek taraflarca alınan raporda belirtilmiştir. Ancak bunun tam olarak neden kaynaklandığına dair bir veri bulunmamaktadır. Hasarın meydana geliş tarihi 10/06/2014 tarihinde meydana gelmiş olup, aradan geçen süre nazara alındığında tespiti de mümkün değildir. Hasar anında tüm parçaların incelenmesi gerekirdi. Örneğin yakıttan kaynaklandığı belirlenir ise bu kez yakıtın numune alınarak incelenmesi gerekirdi. Bugünki durum itibari ile geçmişe yönelik tespit yapma olanağı da kalmadığından mevcut dosya kapsamındaki verilere göre, sigortalı malın, davalılara yüklenebilecek bir nedenle hasarlandığı ispat edilemediğinden davanın reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir. .."gerekçesi ile, Davanın reddine karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesi ile, Yerel mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu, dava öncesinde, hasara uğrayan jeneratör üzerinde yapılan tespitler nazara alınmaksızın düzenlenmiş olup, yerel mahkemece bilirkişi raporundaki bu eksikliğe ilişkin yaptıkları itirazlar değerlendirilmeksizin usul ve yasaya aykırı olarak hüküm tesis edildiğini, Davaya konu hasar akabinde, 2 no.lu davalı teknik elemanı tarafından düzenlenen teknik raporda, hasarın sebebinin jeneratör sibobunun yayından kurtulması olarak gösterilmesi ve sibobun yayından kurtulma nedeninin ise üretim hatası olduğu belirtilmesine karşın, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, hasarın üretim hatası kaynaklı olmadığı yönünde yapılan değerlendirmeler, raporun eksik incelemeye dayalı olarak düzenlendiğini göstermekte olup, bu bilirkişi raporu esas alınarak tesis olunan yerel Mahkeme hükmünün de kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğini, Sigortalı jeneratörün arızalanması akabinde 2 no.lu davalıya yapılan arıza bildirimi üzerine, bu şirketin teknik elemanı ... tarafından, arızalanan sigortalı jeneratör bire bir görülmek ve incelenmek suretiyle düzenlenen 27.06.2014 tarihli teknik raporda, hasarın nedenine ilişkin olarak; " Üst silindir kapakları ve karterin (alt kapak) sökülmesi ile yapılan incelemelerde arızanın oluşma sebebi, ekte gönderdiğimiz resimlerde de görüldüğü gibi hasarın meydana geldiği silindire ait siboplardan birinin yayına bağlanmasını sağlayan tırnaktan kurtularak yanma odasına düşmüş olmasıdır. Bu olay o silindirde yanmanın sağlıksız olmasına ve bu nedenle çiğ mazot ve aşırı duman çıkmasına sebebiyet vermiştir. Yanma odasına düşen sibop, o silindire ait piston, silindir kapağı ve enjektörde hasar meydana gelmiştir. Ayrıca jeneratörde güç düşmüştür. Bizce çalışma saati göz önünde bulundurulursa sibobun yayından kurtulma sebebi üretim hatasıdır. " şeklinde açıklamada bulunulduğunu, Hükme esas alınan bilirkişi raporunun 8. sayfasının “ Tespit ve Değerlendirmeler “ başlıklı kısmının 4.3. bendinde ise, dava konusu jeneratör ile ilgili olarak 10.06.2014 tarihinde duman atma ve güç düşümü arıza ihbarı üzerine ... şirket yetkilisi ... tarafından 27.06.2014 tarihli teknik rapor hazırlanarak, arızanın kaynağı arıza sebeplerinin ne olduğu hususunda bilgi verildiği, ... şirket yetkilisi ... tarafından yapılan incelemede özetle, jeneratörün alternatörünü tahrik eden ... dizel motorunun üst kapağının açılarak fiziki kontrol yapıldığı, hasarlı olan 4 numaralı piston ve sübap takımının sökülmüş, hasarlı sübap takımları, piston ve gömlek elemanlı görülerek tespit yapıldığı, motorun sol 4 numaralı piston üzerindeki sübaplarından birinin yayından kurtularak yanma odasına düştüğü, bu nedenle silindir ve pistonunda hasar meydana gelmiş olduğu yönünde tespit yapıldığı belirtilmiş olmasına karşın, aynı yetkili ...’ın, yukarıda da izah edildiği üzere, hasarın üretim hatası kaynaklı olduğuna ilişkin beyanı adeta görmezden gelinerek rapor tanzim olunduğu ve yerel mahkemece de eksik incelemeye dayalı olarak düzenlenen bilirkişi raporuna karşı yapmış oldukları itirazlar nazara alınmaksızın usul ve yasaya aykırı olarak hüküm tesis edildiğini, İleri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu 1472. maddesine dayalı olarak açılan rücuen tazminat davasıdır. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Davacı dava dilekçesi ile, dava dışı sigortalısı ... Tic.A.Ş. ile arasında Makine Kırılması Sigorta Poliçesi bulunduğu, dava dışı şirkete ait olan dava konusu makinenin davacı tarafından kırılmalara karşı Makine Kırılması Sigorta Poliçesi kapsamında teminat altına alındığı, dava konusu makinedeki kırılma neticesinde dava dışı şirkete 03/09/2014 tarihinde 25.279,48-TL ödendiği ve ibraname alındığı, davacının ödediği meblağı dava dışı şirkete halef olarak makinenin üreticisi davalı ...Ş. İle jeneratörün bakımına ilişkin olarak sözleşme akdettiği ...'den talep etmektedir. Davacının mahkemenin kabulüne ve eksik inceleme ile karar verildiğine yönelik istinaf sebepleri incelendiğinde, Davaya konu makinadaki hasar ile ilgili ...nin servis görevlisi tarafından düzenlenen 27/06/2014 tarihli teknik raporda;''....hasarın oluşma sebebinin,hasarın meydana geldiği silindire ait siboplardan birinin yayına bağlanmasını sağlayan tırnaktan kurtularak yanma odasına düşmüş olmasıdır.Bu olay silindirde yanmanın sağlıksız olmasına ve bu nedenle çiğ mazot ve aşırı duman çıkmasına sebebiyet vermiştir.Yanma dasına düşen sibop o silindire ait piston, silindir kapağı ve enjektörde hasar meydana getirmiştir. Ayrıca jenaratörde güç düşmüştür. Çalışma saati göz önünde bulundurulursa sibobun yayından kurtulma sebebi üretim hatasıdır,'' şeklinde rapor düzenlenmiştir.Davacı ... eksperi tarafından düzenlenen 11/08/2014 tarihli raporda sonuç olarak;'' hasarın , nedeni belirsiz şekilde ani ve beklenmedik olarak meydana gelmiş makina kırılması hasarı olarak değerlendirilmiş ve poliçede teminatı olduğu görülmüştür,''şeklinde rapor düzenlenmiştir.Mahkemece yargılama sırasında 1 makina mühendisi, 2 elektrik mühendisi öğretim üyesi bilirkişi heyetinden alınan raporda;'' dava konusu jenaratör motorundaki arıza nedeninin , dosyaya sunulan bilgi ve bulgularla kesin olarak belirlenmesinin teknik olarak mümkün olamayacağı, ayrıca dava dosyasına sunulan rapor, belge ve bilgilerin jenaratör arızasının nedenini kesin ve somut olarak açıklayamadığı, dolayısıyla bu jenaratör arızasının gerek motorun imalat hatasından ve gerekse de eksik bakım hatasından kaynaklanmış olduğunun söylenemeyeceği,'' şeklinde rapor düzenlenmiştir. İlk Derece Mahkemesince sunulan deliller, bilirkişi rapor içeriğindeki tespitler de gözetilerek kurulan hüküm gerekçesinde, davacı vekili tarafından ileri sürülen istinaf nedenleri detaylı şekilde tartışılıp değerlendirildiği, mahkemece dosyada mübrez deliller kapsamında gerekli ve karar vermeye yeterli araştırma ve incelemenin yapıldığı, davacının yasal deliller ile iddiasını inandırıcı şekilde kanıtlayamadığı, mahkeme gerekçesi ve tespitinin dosya kapsamına uygun olduğu dairemizce belirlendiğinden, davacı vekilinin istinaf sebepleri ilk derece mahkemesinin gerekçesi ve değerlendirilmesine göre yerinde görülmemiştir. Sonuç itibariyle, dosya kapsamı, mahkemenin kabul ve gerekçesi ve istinaf sebepleri gözetildiğinde mahkeme kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b1 maddesine göre esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan 121,30.TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 59,30.TL istinaf karar harcından, istinaf eden tarafından peşin olarak yatırılan 44,40.TL harcın mahsubu ile bakiye 14,90.TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansı varsa talep halinde yatıran tarafa iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 19/03/2021 tarihinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy çokluğu ile karar verildi.
MUHALEFET ŞERHİ Davaya konu makinadaki hasar ile ilgili ...nin servis görevlisi tarafından düzenlenen 27/06/2014 tarihli teknik raporda;''....hasarın oluşma sebebinin,hasarın meydana geldiği silindire ait siboplardan birinin yayına bağlanmasını sağlayan tırnaktan kurtularak yanma odasına düşmüş olmasıdır.Bu olay silindirde yanmanın sağlıksız olmasına ve bu nedenle çiğ mazot ve aşırı duman çıkmasına sebebiyet vermiştir.Yanma dasına düşen sibop o silindire ait piston, silindir kapağı ve enjektörde hasar meydana getirmiştir. Ayrıca jenaratörde güç düşmüştür. Çalışma saati göz önünde bulundurulursa sibobun yayından kurtulma sebebi üretim hatasıdır,'' şeklinde rapor düzenlenmiştir. Davacı ... eksperi tarafından düzenlenen 11/08/2014 tarihli raporda sonuç olarak;'' hasarın , nedeni belirsiz şekilde ani ve beklenmedik olarak meydana gelmiş makina kırılması hasarı olarak değerlendirilmiş ve poliçede teminatı olduğu görülmüştür,''şeklinde rapor düzenlenmiştir. Mahkemece yargılama sırasında 1 makina mühendisi, 2 elektrik mühendisi öğretim üyesi bilirkişi heyetinden alınan raporda;'' dava konusu jenaratör motorundaki arıza nedeninin , dosyaya sunulan bilgi ve bulgularla kesin olarak belirlenmesinin teknik olarak mümkün olamayacağı, ayrıca dava dosyasına sunulan rapor, belge ve bilgilerin jenaratör arızasının nedenini kesin ve somut olarak açıklayamadığı, dolayısıyla bu jenaratör arızasının gerek motorun imalat hatasından ve gerekse de eksik bakım hatasından kaynaklanmış olduğunun söylenemeyeceği,'' şeklinde rapor düzenlenmiştir. Davacı vekili tarafından mahkemece alınan bilirkişi raporuna itirazlarını içerir beyan dilekçesi verilerek yeni heyetten yeni rapor alınmasını talep ettiği halde mahkemece bu talep konusunda karar verilmediği ve gerekçeli karara ise, hasarın meydana geliş tarihi 10/06/2014 olup, aradan geçen süre nazara alındığında tespiti de mümkün değildir. Hasar anında tüm parçaların incelenmesi gerekirdi. Örneğin yakıttan kaynaklandığı belirlenir ise bu kez yakıtın numune alınarak incelenmesi gerekirdi. Bugünki durum itibari ile geçmişe yönelik tespit yapma olanağı da kalmadığından mevcut dosya kapsamındaki verilere göre, sigortalı malın, davalılara yüklenebilecek bir nedenle hasarlandığı ispat edilemediğinden davanın reddine karar verildiği belirtilmiş olup mahkece, çözümü hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren somut olayda değerlendirme yapılarak karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Dava konusu uyuşmazlığın çözümü için öncelikle dava konusu sigortalı makinede, iddia edildiği üzere, bir üretim hatası, gizli ayıp olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir. Dosya kapsamında alınan tüm raporlarda bilimsel veriler ortaya konularak makinede bulunan üretim hatası veya gizli ayıbın ne olduğu, yani dava konusu sigortalı makinenin böyle bir hataya sebep olmaması için nasıl bir şekilde yapılması gerektiği, dava konusu makinenin hangi özellik veya parçalarının uygun olmadığı, yanlış bir uygulama olup olmadığı, bu yanlışlığın bir üretim hatası veya gizli ayıp olup olmadığı açıkça ortaya konulmamış, bilimsel veriler ışığında irdelenmemiştir. Bu itibarla mahkemece öncelikle dava konusu makinanın, hangi özelliklere sahip olması gerektiği, davaya konu makinenin olması gerekene göre nasıl bir eksikliğinin bulunduğu, bunun üretim hatası veya gizli ayıp olup olmadığı veya yanlış bir uygulama olup olmadığı, hususlarında değerlendirme yapılabilmesi için öncelikle dava konusu makinada ortaya çıkan hasarın nedeninin tam ve somut biçimde teknik ve bilimin gereklerine uygun şekilde belirlenebilmesi ve bu sebeple de hasarlı parçaların ve tüm servis kayıtlarının taraflardan ibrazı sağlanıp uzman bilirkişi heyetine inceletilip sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir. 28/07/2020 tarih ve 31199 Sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 7251 Sayılı Kanun ile değişik HMK.nın 3531-a-6 mad. uyarınca; Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemesi halinde davanın esası incelenmeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan kesin olarak karar verilen hallerden sayılmıştır. Açıklanan nedenler ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkeme kararının HMK' nın 353/1-a6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapılarak oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiğini düşündüğümden, Sayın Çoğunluğun görüşüne katılmıyor, muhalif kalıyorum. 19/03/2021