T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2019/898 Esas
KARAR NO: 2021/39 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2017/991 Esas - 2018/519 Karar
TARİH: 30/05/2018
DAVA: Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı)
KARAR TARİHİ: 25/01/2021
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkiline ... nolu Nakliyat Emtia Kati Sigorta Poliçesi ile sigortalı ... A.Ş. ne ait 25.560 kg. motorin emtiasının davalı borçlu ... ile sigortalısı arasında düzenlenen taşıma sözleşmesine istinaden davalı ... Lojistik taşeronu olan diğer davalı ... Ltd. Şti. ne ait ... / ... plakalı tanker ile taşındığı sırada 24.04.2013 tarihinde çalındığını, tanker sürücüsü ...'in ifadesinde sağlık sorunu olması sebebiyle aracın kontak anahtarını üzerinde bırakarak Kırıkkale ilinde park yerine aracı bıraktığını, yedek anahtar ile aracı kilitleyerek hastaneye gittiğini, anlaştığı arkadaşlarının camı kırarak araca girerek aracı bilinmeyen bir yere götürdüklerini beyan ettiğini, şirketleri tarafından düzenlenen poliçede emtiaların çalınmasının da teminat altına alındığını, sigortalı emtianın toplam hasarının 49.315,24-TL olduğunu, 26.11.2013 tarihinde sigortalısına ödendiğini, sigortalı emtianın nakliye işini davalıların üstlendiğini, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin davalı ... A.Ş. nin nakliyat sorumluk sigortacısı olduğunu, davalılar aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyası ile icra takibine girişildiğini, itiraz üzerine huzurdaki davanın açıldığını belirterek İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyasına yapılan haksız itirazın iptaline ve takibin devamına haksız itiraz sebebiyle %20 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... A.Ş. ve ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili şirketin sorumluluk sigortacısının ... sigorta A.Ş. olduğunu ve zarardan sorumlu olacağını, bu nedenle yapılan itirazın haklı ve yerinde olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile; talep konusu aracın da dahil olduğu ... firmasına ait motorinin şirketlerine 09/10/2012 / 2013 vade tarihli ve ... nolu yurtiçi Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, talep edenin başvurusu üzerine açılan hasar dosyası kapsamında yapılan incelemede sigortalıları ... A.Ş. nin alt taşıyıcı firmanın taşıt listesine kayıtlı olmayan ... plakalı çekici ile taşıt listesine kayıtlı ... plakalı römork ile taşıma yapıldığı sırada araç sürücüsü ile anlaşan kişilerin hırsızlık süsü verilerek kaçırıldığı ve aracın boş olarak bulunduğunun belirlendiğini, olayın emniyeti suistimal olduğunu ve teminat dışı kaldığını, poliçe özel şartlarında poliçeye derç olunan araçların şoförsüz beklemede 24 saat korumalı otoparkta muhafaza edilmesi, hırsızlığa karşı tüm tedbirlerin alınmış olması kaydı ile otoyollarda ve petrol istasyonlarındaki beklemelerde mutlaka güvenli alanlarda araçların park edilmesinin hırsızlık teminatının geçerliliği açısından şart olduğunu, yapılan incelemede belirtilen güvenlik tedbirlerinin alınmadığını kaldı ki emtianın daha sonra bulunduğu ve bulunan emtianın savcılık tarafından yeddi emine teslim edildiği fakat yeddi eminin bu emtiayı sattığının tutanaklardan anlaşıldığını kabul anlamına gelmemek üzere hasarın poliçe teminatından kalması halinde de kosürans miktarı ve muafiyet oranı tenzil edildiğinde yapılacak hesaplamaya göre belirlenecek tazminatın üzerinde kalacak fahiş istemin reddi gerekeceğini beyan ile davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi 30/05/2018 tarih 2017/991 Esas - 2018/519 Karar sayılı kararında; "Dosyada mevcut bilirkişi raporunda davalının karinenin aksini ispat edemediğinden zararın meydana gelmesinde sorumluluğunun belirlenmiş olması ve TTK md. 1472 uyarınca ödeme yapan sigorta şirketinin halefiyet ilkesi gereği rucü etme hakkı olduğu kanaatine varılmakla davanın kabulüne ancak alacak likit olmayıp dava sırasında alınan bilirkişi raporu ile belirlendiğinden davanın sigorta rücu alacağı olması ve kusur oranları dahil ileri sürülen hususların yargılamayı gerektirmesi..."gerekçesi ile, Davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiş ve karara karşı davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı ... Sigorta A.Ş vekili istinaf dilekçesi ile, alınan bilirkişi raporunda müvekkili ... Sigorta A.Ş'nin taşıyıcı sorumluluk sigortası kapsamında zarardan sorumluluğunun bulunmayacağının tespit edildiğini, hasarın teminat haricinde kaldığını, İleri sürerek, istinaf talebinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... A.Ş ve ... Ltd. Şti. vekilleri istinaf dilekçesi ile, ... tarafından ...'a yaptırılan taşımanın sigorta kapsamında olduğunu, bilirkişi raporu doğrultusunda kurulun hükmün hatalı olduğunu, mağduriyete sebep verdiğini, ... plakalı çekicinin olay tarihinde müvekkili şirket ...'ın özmal aracı olup bahsi geçen taşıt listesinde kayıtlı olduğunu, meydana gelen olayın emniyeti suistimal olduğunu, sorumluluğun tamamen ... sigortada olduğunu, bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayalı olduğunu denetime elverişli olmadığını, ...'in hırsızlık olayına iştirak ederek emniyeti suistimal suçu işlendiğine ilişkin kesin bir kanıt olmadığı belirtilmiş ise de şirket yetkilileri aleyhine açılan ceza dosyasının kesinleştiğini ve beraatine karar verildiğini, bu yönüyle bilirkişi raporuna itiraz ettiklerini, Aracın bırakıldığı alana ilişkin tespitin hatalı olduğunu, Davanın ... Sigorta A.Ş'ye ihbar olunduğunu, ancak bilirkişi raporunda bahsi geçen sigorta poliçesine değinilmediğini, bu yönde bir değerlendirme yapılmadığını, bu yönüyle de bilirkişi raporunun eksik olduğunu, (Yargıtay 4.HD 2007/9476 E. - 2008/4769 K.) Yerel mahkemeni gerekçesinin yetersiz olduğunu dosyanın eksik incelendiğini, (Yargıtay 8.HD 28/01/2010 T. 2009/11178 E. 2010/966 K. - Yargıtay 9. HD 19/03/2007 T. 2006/36990 E. 2007/7441 K.) İleri sürerek, yerel mahkeme kararını kaldırılmasını yeniden yargılama yapılarak müvekkiller lehine davanın reddine karar verilmesini yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, taşımadan kaynaklı zararın rücuen tahsili için yapılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı vekili, müvekkili sigorta şirketine nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalı dava dışı sigortalılarına ait emtianın davalılar tarafından taşınırken hasara uğradığını, poliçe kapsamında hasar bedelinin sigortalılarına ödendiğini, yasa gereğince sigortalılarının haklarına halef olduklarını, davalıların sigortalı emtianın hasarlanmasından dolayı sorumlu olduklarını diğer davalı ... sigortanın taşıyıcı sorumluluk sigortacısı olduğunu, hasar bedelinin tazmini için yaptıkları takibe davalıların haksız olarak itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiş, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş karar karşı davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davaya konu emtianın dava dışı sigortalı tarafından davacıya nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığı, emtianın taşınması için davalı ... Yat. A.Ş. İle anlaşıldığı, bu davalının fiili taşıma işini diğer davalı ... Ltd. Şti. 'ne ait araçla yaptığı, emtianın bu davalının sorumluluğunda iken aracın park ettiği yerden çalınması ile zıyaa uğradığı, poliçe kapsamında emtia bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği uyuşmazlık konusu değildir. Davalılardan ... sigorta dosya içinde bulunan sigorta poliçesine göre bu davalı akdi taşıyıcı davalı ... Yat. A.Ş.'nin taşıyıcı sorumluluk sigortacısıdır. Bu davalı davaya konu zararın sigorta poliçesi teminatı kapsamında olmadığını ileri sürmüştür. Sigorta poliçesi özel şartlarında teminat kapsamında olan rizikolar ile bu rizikoların teminat kapsamı dışında kalacağı haller düzenlenmiş olup, davalıda poliçe özel şartlarında belirtilen sebeplerle rizikonun poliçe teminatı kapsamında olmadığını savunmuş, mahkemece bu hususta herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır. HMK'nın 297. Maddesinde hükmün kapsamı düzenlenmiş olup 1-c bendinde tarafların iddia ve savunmalarının özeti, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerinin kararda yazılacağı belirtilmiştir. Bu bent kararın gerekçe bölümüne ilişkindir. Mahkeme kararının gerekçeli olması hususu 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesinde belirtildiği gibi aynı zamanda Anayasa'nın 141. maddesinin de amir hükmü gereğidir. Bu nedenlerle; mahkeme kararları tarafların iddia ve savunmalarının özetini, tarafların anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri mutlaka kapsamalıdır. Ayrıca gerekçede tarafların taleplerinin her biri hakkında değerlendirme yapılmalı, taleplerinin her biri hakkında ayrı ayrı bunların neden kabul edildiği veya edilmediği belirtilmelidir. Gerekçe sayesinde kararların doğru olup olmadığı denetlenebilir. Gerekçesiz bir kararın Bölge Adliye Mahkemesi tarafından denetlenmesi de mümkün değildir. Mahkemece HMK 297. Maddesine uygun gerekçeli bir karar verilmediğinden, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin savunmaları karşısında bir değerlendirme içermediğinden istinaf incelemesinin yapılması mümkün değildir. Ayrıca dava dosyası içinde davalı sigorta şirketi tarafından diğer davalı ... A.Ş. (eski ünvanı ... A.Ş.) adına düzenlenmiş aynı tarihleri kapsayan aynı poliçe numaralı fakat içerikleri farklı iki adet poliçe örneği bulunmakta olup bu poliçe örneklerinden hangisinin gerçek ve geçerli olduğu da mahkemece araştırılmamıştır. Mahkemece yapılacak iş dosyada örnekleri bulunan iki ayrı poliçe örneğinden hangisinin gerçek poliçeye ait olduğu tespit edilerek, bu poliçe kapsamında uyuşmazlığa konu olayın poliçe teminatı kapsamında olup olmadığı, poliçede yer alan teminat dışı kalan hallerin olayda meydana gelip gelmediği, davalı ... Ltd. Şti.'ne ait araç sürücüsü hakkında söz konusu olay nedeniyle ceza davası açılıp açılmadığı, ceza davası açılmış ise isnat edilen suç, buna göre ilgili poliçede yazan teminat kapsamı dışında olan hallerin değerlendirilmesi ile rizikonun poliçe kapsamında olup olmadığı değerlendirilerek davalı ... Sigorta A.Ş'nin sorumlu olup olmadığı belirlenerek oluşacak sonuca göre karar vermek olmalıdır. Bu nedenle davalı ... Sigorta A.Ş. Vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-a6 maddesi ile kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, bu davalının savunmaları konusunda delilleri toplanarak değerlendirilmesi ve oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine, dairemiz kararı gereği, diğer davalıların istinaf başvurusunun bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalı ... Sigorta A.Ş'nin istinaf başvurusunun KABULÜ ile; İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/05/2018 tarih ve 2017/991 Esas - 2018/519 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, dosyanın mahkemesine İADESİNE, 2-Dairemizce verilen kararın sonucuna göre, diğer davalıların istinaf talebinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, 3-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden ... Sigorta A.Ş tarafından yatırılan 98,10.TL istinaf kanun yoluna başvurma harçlarının hazineye gelir kaydına, (100,00.TL + 35,90.TL + 745,45.TL=) 881,35.TL istinaf karar harcının talep halinde yatıran tarafa iadesine, 4-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden ... A.Ş tarafından yatırılan 98,10.TL istinaf kanun yoluna başvurma harçlarının hazineye gelir kaydına, (35,90.TL + 846,00.TL=) 881,90.TL istinaf karar harcının talep halinde yatıran tarafa iadesine, 5-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden ... Ltd. Şti. tarafından yatırılan 98,10.TL istinaf kanun yoluna başvurma harçlarının hazineye gelir kaydına, (35,90.TL + 846,00.TL=) 881,90.TL istinaf karar harcının talep halinde yatıran tarafa iadesine, 6-İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesince yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine, 7-Artan gider avansı olması halinde yatıran tarafa iadesine, 8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 25/01/2021 tarihinde HMK'nın 353/1-a6 maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.