T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2019/446 Esas
KARAR NO: 2019/395 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARI VEREN
MAHKEME : İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 26/12/2018 ( Ek Karar )
DOSYA NUMARASI : 2018/1159 D.İş - 2018/1158 Karar
DAVA: İhtiyati Haciz
KARAR TARİHİ: 13/03/2019
İlk derece Mahkemesinde yapılan yargılama sonucunda ihtiyati haciz kararına itirazın reddine ilişkin ek karara karşı, ihtiyati hacze itiraz eden vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla; dava dosyası dairemize gönderilmiş olup incelendi;
TARAFIN İDDİASININ ÖZETİ: İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekilinin talep dilekçesinde özetle; davalı/ borçlunun ... Işıkkent Şubesi' ne ait, 30.09.2018 keşide tarihli, ... seri nolu 65.000,00 TL bedelli çeki keşide ettiğini, borçlu tarafından müvekkiline verilen işbu çekin vadesinde ödenmediğini, karşılıksız olduğuna dair arkasına şerh düşüldüğünü, müvekkilin alacağının muaccel olması, borçlunun birçok firmaya borcu olması nedeni ile üzerine kayıtlı menkul ve gayrimenkulleri tasfiye girişimlerinde bulunulduğuna dair haricen bilgi alındığından, borçlunun menkul ve gayrimenkulleri ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesi 08/10/2018 tarihli kararı ile; alacaklının borçludan alacağı olan 63.400,00.TL'nin ifasının temin bakımından vaki isteği İcra iflas kanunun 257 nci md.sinin 1.fıkrasına uygun bulunduğu, alacak rehinle temin edilmemiş ve diğer tarafla üçüncü şahısların muhtemel zarar ve ziyanlarına karşı kafi teminat da alınmış bulunduğundan adı geçen borçlunun yukarıda gösterilen malları ile alacaklarının; İcra iflas Kanununda muayyen tahditler dairesinde ihtiyaten haczine karar verilmiştir. İhtiyati haciz kararına karşı itiraz eden vekili itiraz dilekçesi ile; İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasında müvekkili aleyhine mahkememiz 2018/1159 D.iş sayılı dosyası ile ihtiyati haciz kararı alınarak takibin başlatıldığın, ödeme emrinin müvekkiline 16/10/2018 tarihinde tebliğ edildiğini, davaya konu takip bakımından yetkili İcra Dairelerinin İzmir İcra Daireleri olduğunu, genel yetki kuralları gereğince icra takibine de yetkili icra dairesi borçlunun ikametgah adresinin bulunduğu icra dairesi olduğunu, müvekkilinin kanuni ikametgah ve de iş yeri adresi talepten bulunan tarafından İstanbul .... İcra Müdürlüğü dosyasından da anlaşılacağı üzere İzmir adresi olduğunu, yetkili icra dairesinin de bu nedenle İzmir icra daireleri olduğunu, müvekkili aleyhinde mahkememize 19/10/2018 tarihinde yetkiye itiraz ettiklerini, Yargıtay Genel Kurulu Kararı gereği ihtiyati Hacze itiraz edilmese dahi yetkili İstanbul .... İcra Dairesi olmayacağının da oldukça açık olduğunu, bu nedenlerle İstanbul .... İcra Müdürlüğünün dosyasında yetki itirazının kabulüne, yargılama giderlerinin ve avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi 26/12/2018 tarih 2018/1159 D.iş 2018/1158 Karar sayılı ek kararı ile; "Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Muhattap bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borcun götürülecek borç niteliğine dönüştüğü gözetilerek alacaklının ikametgah yeri mahkemesinin de yetkili mahkemesi olacağı dikkate alınarak yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemeleri olacağı ancak itiraz eden vekilince İzmir mahkemelerinin yetkili olacağı bahisle itiraz edildiğinden, usulüne uygun olmayan yetki itirazı nedeniyle itirazın reddine karar verilmesi gerektiği..." gerekçeleri ile; Muhattap bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borcun götürülecek borç niteliğine dönüştüğü gözetilerek alacaklının ikametgah yeri mahkemesinin de yetkili mahkemesi olacağı dikkate alınarak yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemeleri olacağı ancak itiraz eden vekilince İzmir mahkemelerinin yetkili olacağı bahisle itiraz edildiğinden, usulüne uygun olmayan yetki itirazı nedeniyle itirazın reddine karar verilmiş ve verilen karara karşı, ihtiyati haciz kararına itiraz eden vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: İhtiyati haciz kararına karşı itiraz eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel Mahkeme tarafından verilen itirazın reddine ilişkin 26/12/2018 tarihli ek kararın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/1275 D. İş sayılı dosyası, Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/403 D. İş sayılı dosyası ve Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/2010 D. İş sayılı dosyasında müvekkil aleyhine yetkisiz mahkemelerce verilen ihtiyati haciz kararlarının yetkisizlik nedeni ile kaldırıldığını, İhtiyati haciz başvurusunda yetkili mahkemenin İzmir Mahkemeleri olduğunu, Genel yetki kuralları gereğince ihtiyati haciz başvurularında yetkili mahkemenin, aleyhine ihtiyati haciz istenen tarafın ikametgahının bulunduğu mahkeme olduğunu, müvekkilinin kanuni ikametgahı ve de iş yeri adresinin, talepte bulunan tarafın İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas Sayılı Dosyasında Takip Talebinden de anlaşılacağı üzere İzmir adresi olduğunu, bu nedenle yetkili Mahkemenin İzmir Mahkemeleri olduğunu, Mevcut durum bakımından değerlendirme yapıldığında müvekkilinin ikamet adresinin İzmir olduğunu, müvekkkilinin işyeri adresinin İzmir olduğunu, çekin keşide yerinin İzmir olduğunu, muhatap bankanın adresinin de İzmir olduğunu, Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2011/2589 Esas sayılı kararında ve de emsal kararlar incelendiğinde İzmir Mahkemelerinin yetkili olduğunun görüldüğünü, yerel mahkemenin ihtiyati haciz kararının yetkisizlik nedeni ile kaldırılması gerektiğini, İleri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasına, yargılamada giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE DEĞERLENDİRME: HMK 355. Maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Talep, ihtiyati haciz kararının yetki yönünden kaldırılması istemine ilişkindir. İİK.'nın 258'nci maddesi hükmü uyarınca ihtiyati hacze, aynı Kanun'un 50'nci maddesine göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Bu madde de HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıf yapılmıştır. Kural olarak ihtiyati haciz kararı için yetkili mahkeme HMK'nın yetkiye ilişkin maddelerine göre belirlenmelidir. Ancak, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/ 12481 esas, 2016/ 8797 karar sayılı kararı ile, Dairenin 19.09.2005 tarih ve 8454-8277 sayılı ilamı ile 10.11.2014 tarih ve 15478-17256 sayılı ilamının bu yönde olduğu belirtilmek suretiyle önceki içtihatlarını tekrarla, muhatap bankaya ibraz edilen ve karşılıksız kalan çeke dayalı borcun, bu şekilde aranması tüketildikten sonra, götürülecek borç niteliğine dönüştüğü gözetildiğinde, HMK'nın 10. maddesi uyarınca ifa yeri olarak BK.'nın 98. madde hükmü nedeniyle, alacaklının ikametgah yeri mahkemesinin de yetkili mahkemelerden biri olduğu vurgulanmıştır. Buna göre, çeke dayalı takip, genel yetkili yer olan borçlunun yerleşim yerindeki mahkemeden (HMK 6. md.), muhatap bankanın bulunduğu yer ödeme yeri sayıldığından buradaki mahkemeden (HMK l0. md.) ve ayrıca İİK'nun 50/1. maddesi uyarınca çekin keşide edildiği yerdeki mahkemesinden ihtiyati haciz talep edilebileceği gibi, yukarıda belirtildiği üzere alacaklının ikametgahındaki mahkemeden de ihtiyati haciz talep edilebilecektir. Davacı alacaklı talebinde, yukarıda belirtilen yetkili mahkemelerden birinde ihtiyati haciz talep etmediği, aksine dosya kapsamından anlaşıldığı üzere alacaklı şirketin tescil adresinin Beylikdüzü/ İstanbul olduğu, bu şekilde tescil adresinin bağlı olduğu Büyükçekmece Mahkemeleri ile ilgili bir tercih yapmadığı, böylece yetki hakkı karşı taraf borçlu tarafa geçtiği, itiraz eden borçlunun da keşide yerinin, borçlunun ikametgahının, muhatap banka .... Işıkkent Şubesine (İzmir/Bornova) bağlı olduğu belirtilmek suretiyle İzmir Mahkemelerinin yetkili olduğu yönünde tercihini kullandığı, alacağın götürülecek borç haline dönüşmesi, diğer yetkili yerlerin tercih hakkını ortadan kaldırmayacağı gözetilmek suretiyle, borçlu vekilinin ihtiyati haciz kararına karşı yetki itirazının kabul edilerek, ihtiyati haiz kararının kaldırılmasına karar vermek gerekirken, yazılı şekilde ret kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı anlaşıldığından, itiraz eden borçlu vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, HMK 353/1-b2 maddesi gereğince mahkeme ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına dair dairemizce esas hakkında yeniden hüküm kurulması gerektiği kanaatine varıarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; İhtiyati hacze itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile, İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/1159 D.iş 2018/1158 Karar sayılı 26/12/2018 tarihli ek kararı ile 08/10/2018 tarihli ihtiyati haciz kararının HMK 353/1-b2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, dairemizce yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, 1-İhtiyati hacze itiraz eden vekilinin itirazının KABULÜNE, 08/10/2018 tarih 2018/1159 D.iş 2018/1158 Karar sayılı ihtiyati haciz kararının yetkisizlik nedeniyle KALDIRILMASINA, İLK DERECE YÖNÜNDEN : 2-İtiraz eden tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 3-İhtiyati haciz talep eden tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Karar tarihi itibariyle itiraz eden vekili yararına AAÜT 2.kısım 1.bölüm 1/b maddesine göre takdir olunan 750,00 TL vekalet ücretinin ihtiyati haciz talep edenden alınarak itiraz edene verilmesine, İSTİNAF YÖNÜNDEN : 5-Harçlar Kanunu gereğince itiraz eden tarafından yatırılan 121.30.TL başvuru harcının hazineye gelir kaydına, 44,40.TL karar harcının itiraz edene iadesine,6-İtiraz eden tarafından yatırılan 121,30.TL istinaf başvuru harcının alacaklıdan alınarak itiraz edene verilmesine, 7-Artan gider avansı olması halinde, yatıran tarafa iadesine,8-Kararın ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 13/03/2019 tarihinde İİK.265/son ve HMK'nun 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.