T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2019/254
KARAR NO: 2019/404
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARI VEREN
MAHKEME : İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 17/12/2018 (İhtiyati Hacze İtirazların Reddine İlişkin Ek Karar)
DOSYA NUMARASI : 2018/93 D. İş - 2018/94 Karar
TALEP : İhtiyati Hacze İtirazın Reddine İlişkin Ek Kararın Kaldırılması/
KARAR TARİHİ : 13/03/2019
İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 17/12/2018 tarih ve 2018/93 D. İş- 2018/94 Karar sayılı ek karara karşı ihtiyati hacze itiraz edenler vekili tarafından istinaf dilekçesi sunularak istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla; dosya incelendi.
TARAFIN İDDİASININ ÖZETİ: İhtiyati haciz talep eden vekilinin talep dilekçesinde özetle; Talep edenin, donatanı .... olan ... IMO numaralı ... isimli gemide ....Ticaret Ltd. Şti'nin aracılığı ve işverenliği ile 05/10/2017 tarihli hizmet sözleşmesi ile baş makinist olarak çalıştığını, müvekkillerinin maaşının 05/10/2017 tarihli hizmet sözleşmesinde aylık 4.000,00 USD olarak belirlendiğini, kendisinin 05/10/2017 tarihli sözleşme kapsamında 06/10/2017 tarihinde gemiye katılıp 17/02/2018 tarihine kadar aralıksız olarak toplam 4 ay 11 gün çalıştığını, müvekkillerine yalnızca üç kez maaş ödemesi yapıldığını ve bunların toplamda 7.017 USD'ye tekabül ettiğini, müvekkillerinin ... gemisindeki 4 ay 11 günlük çalışması karşılığı aylık 4.000 USD maaşı üzerinden kendisine ödenmesi gereken toplam tutarın 17.466 USD olduğunu ödenen tutar olan 7.017 USD 'nin bu tutardan düşüldüğünde ödenmeyen maaş alacağının 10.449 USD olduğunu beyanla; ... Imo numaralı, Panama bayraklı, ... çağrı işaretli ... isimli geminin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik hizmet sözleşmesi kapsamında 10.449 USD tutarındaki maaş alacağını teminat altına almak için ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkeme tarafından bu talep üzerine 24/09/2018 tarihli karar ile; " Talep edenin talebinin KABULÜ ile 10.449 USD ücret alacağı ile sınırlı olmak üzere " Panama bayraklı ... IMO nolu "... " isimli geminin İHTİYATEN HACZİNE, 2- Türk Ticaret kanununun 1364. Maddesi gereğince "alacaklı, ihtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren üç iş günü içinde kararı veren mahkemenin yargı çevresindeki veya geminin bulunduğu yerdeki icra dairesinden kararın infazını istemek zorundadır." hükmü nazara alındığında kararın infazının karar tarihinden itibaren 3 iş günü içerisinde mahkememiz yargı çevresi veya geminin bulunduğu yerdeki icra dairesince yerine getirilmesine, ... " karar verilmiştir. İhtiyati hacze itiraz edenler vekili itiraz dilekçesinde özetle; müvekkili şirketlerin ise ihtiyati haciz kararından 09/10/2018 tarihinde tamamen tesadüfen haberdar olduğuklarını, müvekkili ... şirketinin her ne kadar ihtiyati hacze itiraz eden üçüncü kişi olsa da, gemi üzerinde hak sahibi olduğunu, gemi adamının gemiye katılış tarihinin 06/10/2017 ile gemiden ayrılış tarihinin 17/02/2018 tarihleri arasında döneme denk gelen 25/01/2018 tarihinde ....Tic. A.Ş ( ...) firması tarafından 11.190 TL maaş ödemesi yapıldığını, bu firmanın ... ve Ticaret Sicil Gazetesi kayıtları incelendiğinde gemi adamının hizmet sözleşmesi yaptığı ... firması ortaklarından ve müdürlerinden... ... firmasının da kurucusu ve yönetim kurulu üyelerinden olduğunun görüleceğini, ihtiyati haciz dilekçesinde de belirtildiği gibi ... bizzat kendi hesabından gemi adamı İ...'a ödeme yaptığını, ...tarafından 25/01/2018 tarihinde gemi adamına yapılan maaş ödemesinin gemi adamının ... gemisi çalışmasına istinaden ödediği kabul edilerek, o günki Merkez Bankası kuru üzerinden (1 USD -3.74 TL ) hesabı ile 2.991 American doları ödemenin maaş alacağından düşülmesi gerektiğini belirterek, haksız ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir. İhtiyati haciz talep eden vekili 14/11/2018 havale tarihli dilekçesinde özetle; müvekkili adına 13/11/2018 tarihinde davalılar ... IMO numaralı ... gemisi eski donatanı ... Inc, işleteni ... Tic Ltd Şti ve yeni donatanı ... Ltd Şti aleyhine 11/12/2018 tarihinde İstanbul Anadolu 6. İş Mahkemesi 2018/603 Esas sayılı dosyası üzerinden esas hakkında alacak davası açtıklarını ifade etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesi 17/12/2018 tarihli Ek Karar ile; " ... ihtiyati haciz kararına karşı ileri sürülen itiraz ve taleplerin asıl uyuşmazlığın görüldüğü mahkemece karara bağlanması gerektiğinden karar verilmesine yer olmadığına " karar verilmesi gerektiği gerekçeleri ile; " 1-İhtiyati hacze itiraz eden ... Tic. Ltd. Şti.ve .....vekilinin talepleri, taraflar arasında devam eden İstanbul Anadolu 6.İş Mahkemesine ait 2018/603 esas sayılı dosyasında değerlendirilmesi gerektiğinden mahkememizce KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, ... "şeklinde karar verilmiş ve verilen ek karara karşı, ihtiyati hacze itiraz edenler vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: İhtiyati Hacze itiraz edenler vekili istinaf dilekçesinde özetle; ... Şirketi' nin, ihtiyati haciz kararına konu ... (İMO ...) isimli geminin ihtiyati hacze başvurulmadan önce ve infaz edilmeden önce ve halihazırda yasal ve gerçek maliki olduğunu, ... Şirketi' nin ise ... gemisine yapılan ihtiyatı haciz talebinden önce yasal maliki olduğunu, İhtiyati haciz talebine mesnet olarak gösterilen olayların eksik ve yanlış bilgilerden oluştuğunu, talebin haksız ve usul ile yasaya aykırı olduğunu, İhtiyati haciz talebi zamanını kapsayan dönemde geminin, çıplak kira sözleşmesi ile bir başka şirkete kiralandığını, müvekkil ... ile ....' da mukim... şirketi ile 15.09.2015 tarihinde çıplak kira sözleşmesi akdedildiğini, bu döneme ilişkin işletmesel ve operasyonel de herhangi bir sorumluluğu ve dahli bulunmadığını ve müvekkilinin ihtiyati haciz talep edenin taleplerinden sorumlu olmadığını, İhtiyati haciz talep edenin ücret ve yıllık izin ücreti taleplerinin 15.09.2015 tarihli çıplak kira sözleşmesinin yürürlüğe girdiği dönemde, yani müvekkilinin hiçbir dahli bulunmadığı dönemde geçen çalışmalar olduğunu, ( TTK madde 1127/1 ) İhtiyati haciz talebine dayandırılan iş sözleşmesi incelendiğinde işveren sıfatıyla iş akdini imzalayan şirketin ... Şirketi tarafından ... şirketinin antetinin bulunduğu maktu bir formda düzenlendiğini ve yine iş sözleşmesini ... şirketi yetkilerinin imzaladığını, İhtiyati haciz talebi sadece ... şirketine yöneltildiği ancak haciz talep edildiği sırada geminin malikinin ... olmadığını, ihtiyati haciz talep edilmeden önce geminin ... satılıp zilyetliğinin de devredilmesi nedeniyle kararın hukuka aykırı olduğunu, (TTK m.1369/1-a) İlk derece mahkemesi tarafından itirazlarının değerlendirilmeden ihtiyati haczin kaldırılması talebinin reddedildiğini, Geminin borç doğduğunda donatanı olan kişinin ihtiyati haczin uygulandığı sırada da donatanı olması halinde bu kişiye yöneltilmesinin yanı sıra da donatanı olması nedeniyle zorunlu dava arkadaşı olarak işveren ...' ya da yöneltilmesi gerektiğini, dava arkadaşlığı kurumu gözetilmeksizin yapıldığınu, ihtiyati haciz başvurusunun reddi gerektiğini buna rağmen kabul edildiğini, ...' nın yurt dışında kurulu yabancı bir şirket olduğu için zorunlu arabuluculuk kurumuna tabi olmadığını, hal böyle olunca ihtiyati haciz talebinde bulunan tarafından esas takibe süresinde geçilmediğinden ihtiyati haczin kendiliğinden hükümsüz hale geldiğini, İİK m. 264' te ihtiyati haczi tamamlayıcı merasimlerde ön görülen sürenin bir ay olarak uygulanacağının özel olarak hükme bağlandığını, ihtiyati haciz kararının 24.09.2018 tarihinde verildiğini ve talep eden tarafın bir ay içinde esas takibe geçilmediğini veya esas hakkında dava açılmadığını, bu durumda ihtiyati haczin hükümsüz kaldığını, İhtiyati haciz talep edenin alacağını yaklaşık olarak dahi ispat edemediğini, talep dilekçesi ekinde çelişkili belge ve bilgilerin bulunduğunu, gemi adamının en fazla talep edebileceği maaş alacağının 3118 Amerikan Doları olacağını, kabul anlamına gelmemek üzere bu talebin üstünde kalan ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini, Müvekkil ...' ın haricen edindiği bilgilere göre gemi adamı... in gemiyi zamansız ve işletme firması ... talimatları hilafına terkederek geminin finansal ve teknik operasyonuna zarar verdiğini, geminin bakımları yapılmayarak geminin ekstra finansal maliyetlere katlanmasına sebebiyet verdiğini, bu sebeple ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesinin gerektiğini beyanla, İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılarak ... gemisi üzerindeki ihtiyati haczin kaldırılmasını talep etmiştir.
İNCELEME VE DEĞERLENDİRME: HMK 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Talep 6102 sayılı TTK' nın 1320/1-a maddesi kapsamında gemi alacaklısı hakkı veren gemi adamının çalıştırılması dolayısıyla verilmediği öne sürülen ücret alacağına istinaden TTK' nın 1352/1. maddesine göre deniz alacağından dolayı ihtiyati haciz kararı verilmesine yöneliktir. İstinaf açısından uyuşmazlık konusu, talep konusu olayda ihtiyati haciz kararına itiraz üzerine verilen kararın dosya içeriğine usul ve yasaya uygun olup olmadığı noktalarındadır. İhtiyati haciz talep eden ile (gemiyi işleten firma adına) kaptan arasında kurulan sözleşme ile ihtiyati haciz talep edenin, ... isimli gemide 6/10/2017 ile 17/02/2018 tarihleri arasında başmakinist olarak çalıştığı, mahkemece sunulan belgeler kapsamında talebin 24/09/2018 tarihinde kabul edildiği, ihtiyati haciz talep edenin kararı, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasında 25/09/2018 tarihinde işleme koyduğu, 19/10/2018 tarihinde arabuluculuğa başvurduğu, arabuluculuk sürecinden sonuç alınamaması üzerine, 13/11/2018 tarihinde İstanbul Anadolu 6. İş Mahkemesi' nin 2018/603 E sayılı dosyasında ihtiyati hacze konu alacağa ilişkin dava açtığı anlaşılmaktadır. Üzerine ihtiyati haciz konulan ... isimli geminin dosyada bulunan kayıt ve belgelerine göre ... firmasına aitken işletilmesinin15/09/2015 tarihli sözleşmeyle ... firmasına bırakıldığı, ..firması ile ... firması arasındaki Kartal ... Noterliğinin 14/09/2018 tarih ve ... sayılı satış sözleşmesine istinaden ... firmasına satıldığı ve dosyada bulunan Türk Uluslararası Gemi Sicili Gemi Tasdiknamesine göre ... sicil numarasıyla 02/10/2018 iktisap tarihi itibariyle ... Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlandığı anlaşılmaktadır. 6102 sayılı TTK' nın 1358/1-b maddesine göre "yokluğunda ihtiyati haciz kararı verilmiş olan kişilerin itirazları hakkında karar vermeye esas hakkında Türkiye'de dava açılmışsa bu mahkeme yetkilidir." İhtiyati hacze itiraz ve istinaf edenlerin itiraz nedenlerinin esas alacak hakkında dava açıldığı için, davadan önce ihtiyati haciz kararı veren mahkeme tarafından değerlendirilmesi mümkün değildir. Bu nedenle dosya içeriğine usul ve yasaya uygun olan ilk derece mahkemesi kararına karşı vaki istinaf başvurusunun HMK 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1- İhtiyati hacze itiraz edenler vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nun 353/1-b1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan 121,30 TL istinaf başvuru harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 44,40 TL istinaf karar harcı istinaf aşamasında ihtiyati hacze itiraz edenler tarafından peşin olarak yatırıldığından; yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansı varsa talep halinde yatıran tarafa iadesine, 6-Kararın İlk Derece Mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 13/03/2019 tarihinde HMK' nun 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.