T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2019/182
KARAR NO: 2020/1325
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARI VEREN
MAHKEME: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 04/12/2017
DOSYA NUMARASI: 2016/671 Esas - 2017/1009 Karar
DAVA: İtirazın İptali
KARAR TARİHİ : 19/11/2020
İlk Derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, havayolu taşımacılığı faaliyeti nedeniyle terminal masraflarından exworks bedeli olan alacağını kısmen alamadığını, 14.150.Euro'luk kısmı kabul eden davalının, kalan kısma nedensiz itiraz ettiğini, müvekkili şirketin, davalı ile yaptığı 17.07.2015 tarihli anlaşma uyarınca 28.07.2015 tarihinde gönderici ... firmasından gönderiyi aldığını, aynı gün uçakla Türkiye Sabiha Gökçen havaalanına getirip teslimi sağladığını, müvekkilinin bu taşımayı Exwork yaptığını, bu teslim şekilli taşımada tüm masrafların davalı tarafça karşılanacağını, davalı ile yapılan taşıma anlaşması gereğince teslim aldığı İtalya’daki havaalanı ve teslim edildiği 28.07.2015 tarihine kadar Sabiha Gökçen Havalimanında yükün teslimi için gerekli alt yapının hazır edilmesinin sağlandığını, dava konusu icra takibine konu faturanın, nakliye ve İtalya Terminal Masraflarına ilişkin olduğunu, satıcıdan yükü işyerinde teslim aldıktan sonra İtalya havalimanında alınacak izinler ve uçağa yüklemek için gerekli vinç ve diğer yükleme araçları hakkında yazışma yapıldığını, tüm yazışmaların davalı yetkililerine iletildiğini, 23.07.2015 tarihli yazışmada ... yetkilisinin söz konusu ücretlere onay verdiğini ve fatura edilebileceğini bildirdiğini, davalı firmaya tebliğ edilen faturaya yasal süresinde itiraz edilmemesi üzerine müvekkili firmanın davalıdan alacağını tahsili etmek için İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile 28.920.Euro'luk icra takibi başlattığını, davalının haksız ve kötü niyetli olarak takibe kısmi itirazda bulunduğunu belirterek, 14.770 Euro' luk kısım için yapılan itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın dava konusu taşıma işine dair ek masraflar hususunda müvekkiline 22.07.2015 tarihli bir e mail gönderdiğini. Dış Bölgede İfa edilecek Vinç İşi: 9.370 EUR, Terminal nakliye Masrafları;10.200 EURO Toplam 19.570 EUR olarak davacı tarafından gönderilen bu e-maildeki mevcut bilgilendirmeye istinaden işin yapılmasına onay verildiğini, davacı tarafından 30.07.015 tarihinde tekrar bir e-mail gönderildiğini bu sefer masrafların ilk mailin aksine fahiş beyan edildiğini, Dış Bölgede ifa Edilecek Vinç İşi: 16.150. EUR, Terminal Nakliye Masrafları: 10.620.EURO, Gümrükleme-Belgeleme: 2.150 EURO olarak TOPLAM: 28.920 EURO yazılmasına rağmen dayanak faturalarının ibraz edilmediğini, 28.920.EURO olarak düzenlenen faturanın, davacının dava dışı 3.kişi firmalardan dava konuşu taşıma işi için aldığı hizmetlerin toplamına dair düzenlenmiş olduğundan, somut olayda davacının, 3. kişi firmalardan aldığı hizmetlerin faturalarını ibraz etmek zorunda olduğunu, Terminal Nakliye Masrafı olarak belirtilen 10.620.EUR için buna ilişkin ilgili firma yada kurumdan alınmış faturayı ibraz edemediğini, 28.920 EURO olarak davacı tarafça düzenlenen masraf faturasının dayanaklarını istemenin en doğal hakları olduğunu, davacının basiretli bir tacir gibi davranması gerektiğini, 19.570 EUR olarak onay aldığı işlem için ek onay almaksızın 28.920 EUR talep etmesinin piyasa koşulları ve emsal fiyatlar dikkate alındığında, son derece fahiş olduğunu, mahkemece bu hizmetlerin makul piyasa fiyatının araştırılması ve davacı defterlerinin incelenerek dava konusu faturanın dayanak faturalarının davacı taraf ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, İstanbul ...İcra Müd. ... E. sayılı icra dosyasına kısmen itiraz ederek, takip konusu faturaya konu işin bedeli hususunda ticari hayatın olağan akışına ve piyasa koşullarına uygun düşen rakam olan 14.150.EURO' luk kısmını ödediklerini, geriye kalan 14.770 EURO' ya itiraz ettiklerini, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talep edilemeyeceğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi 04/12/2017 tarih ve 2016/671 Esas - 2017/1009 Karar sayılı kararı ile; " Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; Taraflar arasında hava yolu taşımacılığı faaliyeti konusunda ticari ilişki olup davacı 17/07/2015 tarihli anlaşma uyarınca 28 Temmuz 2015 tarihinde göndericisi ... firmasından gönderiyi alıp aynı gün İstanbul Sabiha Gökçen hava limanına getirerek anlaşma gereği taşımayı ve teslimi gerçekleştirmesi sonucu hak ettiği Exworks bedeli olanı alacağını kısmen alamaması nedeni ile İstanbul ... İcra Müdürlüğü' nün ... esas sayılı dosyasında fatura nakliye ve İtalya terminal masraflarına ilişkin 28.920 Euro faturanın bakiye 14.770 Euro 'luk alacağına ilişkin takipte davalının itirazı sonucu açılan itirazın iptali davasıdır. Dosyamız arasına alınan bilgi belgeler, İstanbul ... İcra Müdürlüğü' nün ... esas sayılı dosyası, tarafların ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmış olup 30/03/2017 günlü bilirkişi raporunda; taraflar arasındaki yazışmalardan malzemelerin yurt dışında MXP hava alanında terminal elleçleme masraflarının sevkiyatçı tarafından ödeneceğine dair sözleşme yapıldığı ve mutabık kalındığı, ancak sözleşme dışı bu masrafların DSV tarafından ödeneceğinin belirtildiği, açık olan vinç operasyonu, çerçeveleri selelere uydurmaya yönelik elleçleme, bağlama, istifleme ve kamyonlara yeniden yükleme bedeli olarak 9.370 Euro masraf gösterildiği ancak bu işlemlerin detaylandırılarak faturalandırılmadığı bilirkişi raporunda tespit edilmiştir. Serbest piyasa fiyatlarının birbirinden farklı olduğu, yapılacak işin ayrıntısı durumu işin niteliğine göre değişkenlik gösterdiği ancak davalı firma tarafından toplam da vinç ücreti dahil 19.570 Euro bedel üzerinden anlaşma yapıldığından değerlendirme bu rakam üzerinden yapılmış ve davalının mutabakat nedeni ile ödeme sorumluluğunun mutabık kalınan bu rakamla sınırlı olması gerektiği, taraflar arasında imzalanan sözleşmeye istinaden hizmetin verildiği konusunda ihtilaf olmadığı, ancak işlemlerin detaylandırılarak faturalandırılmadığı, serbest piyasa fiyatlarının değişkenlik göstermesi, fiyatın belirleyen unsurun işin ayrıntıları olması nedeni ile net bir fiyat tespiti yapılamadığı, verilen sözleşme dışı hizmetler için davalı tarafın sorumluluğunun mutabık kalınan 19.570 Euro ile sınırlı olduğu, 14.150 Euro 'luk kısım ödendiğinden bakiye kalan 5.420 Euro 'yu davalının ödemesi gerektiği, yıllık %7 oranından başlayacak değişen oranlarda faiz işletilmesi gerektiği belirtildiğinden anılan bilirkişi raporu denetlenebiir ve hüküm kurmaya elverişli kabul edildiğinden bakiye 5.420 Euro 'nun takip talebindeki 1 Euro karşılığı 3,4521 TL ile çarpımı sonucu 18.710,382 TL üzerinden davanın kısmen kabulüne, alacak likit olmayıp yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine ... " karar verilmesi gerektiği gerekçeleri ile; " 1-Davanın kısmen kabulü ile davalının istanbul ... İcra müd. ... esas sayılı dosyasından yaptığı itirazın kısmen iptali ile 18.710,382 TL ( 5.420 euro) üzerinden icra takibinin aynı şartlarla devamına, 2-Davacının % 20 icra inkar tazminatı talebinin alacak likit olmayıp yargılamayı gerektirdiğinden reddine, ... " karar verilmiş ve verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Gerekçeli karara dayanak bilirkişi raporunda, taraflar arasında yapılan sözleşmeye istinaden hizmetin verildiği hususunda ihtilaf olmadığı, ancak işlemlerin detaylandırılarak faturalandırılmadığı, serbest piyasa fiyatlarının değişkenlik göstermesi nedeni ile net bir fiyat tespiti yapılmadığı, bu nedenle davalı tarafın sorumluluğunun mutabık kalınan 19.570, 00 EURO ile sınırlı olduğu tespit edilmiş ise de; gerekçeli karara dayanak edilen bilirkişi raporunun eksik inceleme ile oluşturulduğunu ve hükme esas teşkil edemeyeceğini, Davaya konu ödeme emrinde yer alan faturanın, nakliye ve İtalya Terminal masraflarına ilişkin olup, taşıyıcı müvekkili şirketin, taraflar arasında yapılan 17.07.2015 tarihli anlaşma uyarınca emtiayı özenli şekilde taşıdığını ve teslim ettiğini, E– mail yazışmalarında taşıma işi özetlenerek davalıya gönderilen fatura içeriğinde tüm hizmetlerin açıkça sıralandığını, taşıma tipinin (EXW) exwork olması nedeniyle taşımada yük ile ilgili tüm risk ve ekstra masrafların alıcının sorumluluğunda olduğunu, Davalı tarafça dava konusu faturaya da süresinde itiraz edilmeyip, masraf kalemlerine itiraz edildiğini, taraflar arasındaki e- mail yazışmalarından, ... yetkilisinin söz konusu daha önceki e-mailde kalem kalem açıklaması bulunan taşıma masraflarına onay verdiği ve operasyondan sonra fatura edilebileceğini bildirdiğinin görülebileceğini, ancak daha sonra, işin hitamında kendilerine yansıtılan masrafların fahiş olduğunu beyan ederek, ekstra terminal masraflarına itiraz ettiklerini, Müvekkil firma yetkilisi ... tarafından 22.07.2015 tarihli davalı firma yetkililerine gönderilen mailde, taşıma operasyonu maliyetinin ekstra harici vinç gerektirdiğinin, B planına geçileceğinin, diğer yandan THC (TERMİNAL ELLEÇLEME ÜCRETİ) olacağının, bu masraf için sözleşmede önceden mutabakata varıldığının, sevkiyatçının sorumluluğunda olmasına rağmen DSV tarafından ödeneceğinin, davalı firma yetkililerine önceden bildirildiğini, Dosya kapsamına sunulan, taraflarca yapılan tüm mail yazışmaları incelendiğinde, “bu nedenle ne şekilde ilerlememiz gerektiği hakkında nihai talimatları DSV den rica ediyorum " denmekle, müvekkili şirketin taşıma konusunda vereceği talimata ve çıkabileceği öngörülen ekstra maliyete tabii olacaklarını ve onaylayacaklarını açıkça beyan ettiklerini, Ayrıca, davalı taraf her ne kadar kendilerine gönderilen nakliye ve terminal masraflarını içeren faturanın içeriği olan ayrıntılı masraf detayı ve faturalarını müvekkili şirketten alamadığını beyan etse de; fatura içeriği olan operasyon ve ekstra terminal masrafları detayının teker teker mail içeriğinde davalı şirkete gönderildiğini, davalı tarafça bu masraf detayı içeren bilgilendirme mailine istinaden masraflara itiraz eden bir ihtar veya mail gönderilmediğini, Müvekkili şirketin taşıma işi yaptığını ve yaptığı taşıma operasyonlarında zaman zaman ekstra taşıma maliyetleri veya bedelleri çıktığını, genel olarak bu taşıma masraflarını 3. kişi/ şirketlere ödeyip daha sonra, terminal masrafı elleçleme gideri gibi maliyetleri de taşıtan veya taşımanın niteliğine göre alıcı firmalara fatura ettiğini, her şirketin farklı bir taşıma ücreti olduğu için, şimdiye kadar faturalandırdığı ekstra maliyet ve taşıma bedelleri için hiçbir şirketin piyasa fiyatlarını talep edip bu tip bir sorgulamaya girmediğini, alıcı- taşıtan şirketin sorumluluğunda bulunan ekstra taşıma giderlerinden kötü niyetle kaçındığını, Müvekkili taşıyan şirketin, taraflar arasında yapılan taşıma sözleşmesi gereği, sözleşmeye bağlılık ve ahde vefa ilkeleri uyarınca, sözleşme hükümlerinde bulunan ekstra taşıma masrafları çerçevesinde ve davalı şirketin basiretli tacirin yükümlülükleri kapsamında, taşıma masraflarını talep hakkının, sorgusuz ve piyasa araştırması olmaksızın mevcut olduğunu, Davalı şirketin, taraflar arasında yapılan taşıma işine dair ekstra masraflara hiçbir çekince koymadan (DSV’den taşıma konusunda talimat bekliyoruz maili) genel bir onay verdikten sonra ve taşıma hasarsız ve süresinde gönderildikten sonra taşıma işine dair detay işlere ait piyasa değeri teklifleri alarak taşımayı oluşturan işlerin teker teker faturasını talep etmesinin kötü niyetli olup, bu kapsamda dava konusu taşıma faturasının bir kısmını ödeyerek, diğer kısmına itiraz etmesinin, ticari örf ve adaba aykırı olduğunu, Tüm bu nedenlerle gerekçeli karara dayanak edilen bilirkişi raporunda yer alan “işlerin detaylandırılarak faturalandırılmadığı, serbest piyasa değişkenlik göstermesi ..nedeni ile, net fiyat tespiti yapılamamış olup, bu nedenle davalı tarafın mutabık kalınan 19.570,00 EURO ile sınırlı olduğu” tespitinin hukuka aykırı olup, bilirkişilerin yetkilerini aşan bir tespit olduğunu, Talep edilen alacak faturaya dayalı ve likit olmasına rağmen mahkemece alacağın likit olmadığı gerekçesi ile icra inkar tazminatı taleplerinin reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, Davaya dayanak edilen alacağın icra takibi Euro üzerinden açılmış ise de; gerekçeli kararda takip talebindeki 1 Euro karşılığı ile çarpım sonucu TL üzerinden hesaplanmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise res'en gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, havayolu ile verilen taşıma hizmetine ilişkin nakliye ve terminal masraflarının tahsili için başlatılan icra takibine yapılan kısmi itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davacı tarafça istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Dosyanın incelenmesinde; taraflar arasında 17.07.2015 tarihli Yük Uçağı Yeniden Kiralama Anlaşması yapıldığı, davacı tarafça davalıya gönderilen 22.07.2015 tarihli e-mailde EUR 9.370 + EUR 10200 olarak bildirilen masrafın teyit edilip edilmediğinin sorulduğu, 23.07.2015 tarihinde davalı tarafça, öne sürülen masrafları onayladıkları, davacının operasyon sonrasında bunları kendilerine faturalayabileceklerinin bildirildiği, 30.07.2015 tarihinde davacı tarafça davalıya, söz konusu taşıma ile ilgili toplam 28.920,00 EUR masraf yapıldığı ve bu masrafın davalıya faturalandırılacağının bildirildiği, bilahare davacı tarafça davalı aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğü' nün ... Esas sayılı dosyası ile 28.920,00 EUR= 99.834,73 TL (1 EUR= 3,4521 TL) alacak üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalının talep edilen alacağın 14.150,00 Euro'luk kısmının kabul edilerek, bakiye 14.770 Euro yönünden itiraz edildiği anlaşılmaktadır. Bilirkişi raporlarından anlaşılacağı üzere, sözleşme kapsamındaki işin yapıldığı sabit olmakla birlikte, davacı tarafça, işin ifası sırasında kimden, hangi fiyata hizmet alındığının detaylandırılarak, faturalandırılmadığı, dava konusu faturanın davalı defterlerinde kayıtlı olmadığı, söz konusu faturanın takipten önce davalıya tebliğ edildiğine dair davacı beyanı dışında delil bulunmadığı, bu hali ile davacı tarafça, karşılıklı olarak mutabakata varılan 19.570 Euro bedelden fazla yapılacak masrafın da davalı tarafça ödeneceğinin taahhüt edilip, onaylandığı ispat edilemediği gibi, bu bedelin üzerinde harcama yapıldığının da ispatlanamadığı dikkate alındığında, ancak taraflar arasında anlaşmaya varılan vinç ücreti dahil toplam 19.570 Euro bedel talep edilebileceği, dolayısıyla bu yöndeki mahkeme kabulünün yerinde olduğu anlaşılmaktadır. Ancak, alacak faturaya dayalı ve likit olduğundan, davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken, bu talebin reddine karar verilmesi, ayrıca icra takibinde Euro cinsinden talepte bulunulmasına rağmen, infazda tereddüte yol açacak şekilde Euro'nun takip talebindeki TL karşılığı hesaplanılarak bulunan miktarın TL cinsinden tahsiline karar verilmesi doğru görülmemiştir. Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, Dairemizce esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davacının istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜ ile;İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04/12/2017 tarih 2016/671 Esas - 2017/1009 Karar sayılı kararının, HMK' nın 353/1-b2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, Dairemizce esas hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle, 1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, Davalının, istanbul ... İcra Müdürlüğü' nün ... Esas sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu itirazının kısmen iptali ile, icra takibinin 5.420 Euro asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek 3095 Sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca değişen oranlardaki avans faizi ile birlikte devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, 2-İcra İflas Kanunu' nun 67/2. maddesi uyarınca asıl alacağın % 20' si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
İLK DERECE MAHKEMESİ YÖNÜNDEN: 3-Alınması gerekli 1.278,11 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 273,27 TL'nin mapsubu ile eksik kalan 1.004,84 TL harcın, davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, dairemiz karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 3.400,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 5-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, dairemiz karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 4.841,57 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, 6-İlk Derece Mahkemesi'nde yapılan yargılama sırasında davacı tarafından sarf edilen (31,80TL ilk masraf+ 192,75TL posta gideri+ 1.200,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam=) 1.424,55 TL yargılama giderinin kabul ve red oranına (%41,7 kabul) göre 595,26TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına, 7-Davacı tarafça yatırılan 273,27 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-Davacı ve davalı tarafça yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının talep halinde kendilerine iadesine,
İSTİNAF YÖNÜNDEN: 9-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan 98,10.TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 319,53 TL istinaf karar harcının talep halinde davacıya iaesine, 10-Davacı tarafından sarf edilen 98,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile 63,00.TL (31,5.TLx2) dosyanın Bölge Adliye Mahkemesi'ne gidiş dönüş gideri olmak üzere; toplam 161,1 TL' nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 11-Artan gider avansı bulunması halinde yatıran tarafa iadesine, 12-Kararın ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 19/11/2020 tarihinde HMK' nun 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.